منابع پایان نامه ارشد درمورد قرن نوزدهم، سیر تاریخی، یونان باستان، فیزیولوژی

دانلود پایان نامه ارشد

و توجه به آن از اهمیت و جایگاه ویژهای در معادلات ملی و بینالمللی برخوردار است(کاظمی و دیگران،1389:2).
در بخش اول این فصل به سیر تاریخی گردشگری پرداخته میشود و در بخش بعدی انواع گردشگری ذکر میگردد. بخشهای بعدی به بررسی آثار مثبت و منفی اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی و زیست محیطی گردشگری اختصاص دارند. سپس در انتها جمعبندی مطالب عنوان شده در این فصل ذکر میشود.
2-2) سیر تاریخی توریسم
در طول تاریخ و حتی در زمانهای ماقبل تاریخ، حرکت و جابجایی انسان موضوعی انکارناپذیر است. احتیاج به مواد غذایی جهت ادامهی حیات از جمله عوامل حرکت و کوچ انسانها بود. حس تدارک غذای بیشتر و متنوعتر دائماً انسانها را به سوی خاکهای حاصلخیز روانه میکرد. همین کوچ و جابجاییهای بشر اولیه که نتیجهی احتیاج فیزیولوژیکی او بود در دهههای بعد، مفهوم و رنگ دیگری پیدا کرد. دورهی تغییر مفهوم جابهجایی انسانها با تولید مواد بیش از احتیاج و یا کمیابی مواد مورد تقاضا آغاز میشود که در جغرافیای اقتصادی به نام دورهی اقتصاد معاوضه معروف است.
در زمانهای نخستین، فشار تأمین احتیاجات فیزیولوژیکی به طور مستقیم انسان را مجبور به کوچ میکرد. لکن در دورهی اقتصاد معاوضه یکجانشینی به صورت خیلی ابتدایی ظاهر گردید. در این دوره انسان میتوانست احتیاجات خود را به طور مستقیم و غیرمستقیم برآورده نماید. متعاقب این تغییر، طبقهی جدیدی به نام طبقهی صنعتگر و تاجر ظهور مینماید.بنابراین میتوان اذعان نمود که فنیقیهای مشهور و پیشرفته در امر صنعت و تجارت جزء پیشروان اولیهی جهانگردی بودند. در این دوره مواد مورد احتیاج و حتی اشیاء لوکس توسط آنها و از طریق شبکه راههای شوسه و آبی، از مراکز و بازارهای تولید به مراکز و بازارهای مصرف حمل و جابهجا میشد. لکن عواملی چون ابتدایی بودن وسایل حملونقل، طول مدت مسافرت، خطر مواجه شدن با راهزنها در دیار غربت و مشکلات دیگری، از جمله عواملی بودند که سیر و سفر را محدود و به مواقع ضروری منحصر کرده بود. از این لحاظ در دوران باستان لذت، عامل ضعیفی در سیر و سیاحت بود(قرهنژاد،1374:3).

2-2-1) توریسم در روم و یونان باستان
در دورهی تمدن روم و یونان باستان عامل خطر در سیر و سیاحت تا حدودی از بین میرود. چنان که تاریخ گواهی میدهد در آن زمان، مردم از هر گوشهی امپراتوری جهت تماشای بازیهای المپیک به پلوپونز میآمدند. به این ترتیب توسعه و گسترش سیاحتها برای استراحت در عهد رومیان بیشتر میشود. زیرا در این دوره حس کنجکاوی، لذت و استفاده از آبهای نافع عامل سیاحت و جابهجایی به شمار میروند.
شبکه راههایی که نقاط دور و نزدیک امپراتوری را به پایتخت وصل میکرد از یک طرف احتیاجات نظامی و تجاری را برطرف میساخت و از طرف دیگر احتیاجات مسافرانی را که به عنوان جهانگرد مایل به سیر و سیاحت بودند را تأمین مینمود. ایجاد کاروانسراها و چاپارخانهها در طول شبکه راهها از جمله عواملی بود که سیر و سیاحت را به سرعت توسعه میداد. کاروانسراهای بین راهی بهترین استراحتگاه و مطمئنترین مأوا را تشکیل میدادند. این عوامل باعث شد که همه ساله عدهی بیشماری از رومیان برای زیارت معابد و دیدن مناطق جالب در شبکه راهها رفت و آمد نمایند. حتی با امن شدن راهها گروهی از سیاحان به شوق دیدن اهرام ثلاثه و نقاط افسانهای شمال آفریقا به مصر سفر میکردند و گروهی نیز از نقاط دیگر امپراتوری جهت آشنایی و دیدن گهوارهی تمدن به روم و آتن روی میآوردند. بلاخره دستهای نیز به سوی آبهای معدنی و شفابخش حرکت میکردند(قرهنژاد:1374:4).
از تجزیه و تحلیل مطالب بالا چنین استنباط میشود که انسان در دورههای نخستین جهت تأمین آرزوی سیر و سیاحت خود تا ظهور محیطهای مساعد، به شیوه و راههای مختلفی متوسل میشد. پس میتوان گفت آرزوی سیر و سیاحت که در طول تاریخ از نسلی به نسل دیگر بدون وقفه منتقل میشد، تحت عاملی به نام تمایل ذاتی انسان به سیر و سفر، صورت میگرفت. لکن با سقوط امپراطوری روم در قرن پنجم میلادی فضای مساعد و توسعه یافته برای سیروسفر همراه با درجهی اطمینان در سیاحت توأم با شبکه راههای ارتباطی و منزلگاههای امن از بین رفت.
باید اضافه کرد دین مسیح و بعد از آن ظهور دین اسلام هر یک به نوبهی خود از عوامل مؤثر در جهت رونق بخشیدن به سیرو سفرها بودهاند. بهترین مثال سفرهایی است که امروزه صرفاً برای انجام فرایض دینی انجام میگیرند که در این میان، میتوان به سفر به مکّه اشاره نمود. در سفرهای آن از اسب یا شتر به عنوان وسیلهی نقلیه استفاده میشد. در نتیجه مدت سفر طولانی و حتی به یک سال میانجامید.
در قرون وسطی همراه با سفرهای حج، تجارت بین قارهها توسعه یافت. به طوری که تجارت ساکنان اروپا و فعالیتهای بازرگانی اعراب که از دریای بالتیک شروع و با گرهخوردگی در خاورمیانه به طرف آفریقای شمالی و بعداً از طریق ایران به هندوستان و چین شمالی به اوج خود رسید، مربوط میشد. این عامل خود نشاندهندهی وسعت و گستردگی سیر وسیاحت آن دوره در خشکی است(قرهنژاد،1374:6).
به غیر از سفرهای تجاری و حج، عدهای هم به علت حس کنجکاوی، ماجراجویی و شناختن نقاط جدید به سیر وسفر میپرداختند. به طوری که کریستف کلمب، و اسکودوگاما و ماژلان در سیر وسیاحت خود با کشف نقاط جدید در ردیف مردان تاریخی قرار گرفتهاند.
2-2-2) توریسم از قرن شانزده تا قرن هجده
مراکز دولتهای قوی از قرن شانزده به بعد با ایجاد کاخهای حیرتانگیزه، شهرهای پرشکوه تاریخی و بالاخره مراکز علمی نه تنها مردم داخل کشور را به خود جلب میکردند، بلکه مهمترین عامل در جذب و کشش انسانهای ساکن در ماوراء مرزهای خود بودند. در همین میان، سیاحتهادر قرن شانزدهم شروع و به اوج خود رسید. چنان که به غیر از لندن، پاریس و وین، شهرهای دانشگاهی همچون اکسفورد، سالمانتیکا در اسپانیا و بولونی در ایتالیا جزء مراکز جلب علما و متفکرین درآمدند. به این ترتیب عامل دیگری به عناصر مؤثر در سیاحت اضافه گردید.
در داخل کشورها و همچنین کشورهای همسایه، نسلهای جوان برای افزایش معلومات و دیدارهای خود، به این نوع مراکز علمی روی میآوردند. حتی برای انجام این گونه سیاحتها چه بسا دولتهای متبوعه تسهیلاتی را فراهم مینمودند. به طوری که پادشاه انگلستان(ملکه الیزابت اول) رهبران و روشنفکران کشور خود را جهت مسافرت و آشنایی با عقاید تازه و سیستمهای سیاسی به مراکز محلی و فرهنگی اروپا تشویق میکرد. البته سفر انگلیسیها به قاره اروپا در مراحل اولیه از طرف مردان منتخب اداری و سیاسی و متعاقباً به وسیلهی اریستوکراتها در مقیاس وسیع شروع شده بود(قرهنژاده،1374:7).
در قرن هجدهم به علت افزایش تعداد مسافران خارجی که با مقاصد جهانگردی به فرانسه میآمدند باعث شد تا فرانسویان با ایجاد تشکیلات مناسب، اطلاعات ضروری راجع به فرانسه را قبلاً تهیه و در دسترس آنها بگذارند. به عبارت دیگر فرانسویان با درک مسأله اقتصادی جهانگردی و تأثیر آن بر درآمدها، تشکیل سازمان اطلاعاتی و رهبری را لازم وضروری احساس کردند. به این ترتیب اولین راهنمای مسافرت به فرانسه از طرف پاپ سن موریس در سال 1672 تهیه و منتشر گردید.
علاوه بر کتاب راهنمای مسافرت، سازمانی مسافرین انگلیسی، آلمانی، دانمارکی، سوئدی و هلندی را که با هدفهای مختلف به فرانسه میآمدند با دادن اطلاعات لازم از چگونگی وضع راههای فرانسه و استراحتگاههای بین راهی و شهری و همچنین مراکز دیدنی، فرهنگی و تفریحی پاریس باخبر میساخت(لیبرا7، 1963). این سازمان به علت افزایش نقاط دیدنی و تعدد مسافرین، سیاحت در فرانسه را به صورت تورهای کوچک و بزرگ در اختیار سیاحان قرار میداد. تور بزرگ در قرن هجدهم از طرف انگلیسیها به سیاحتهایی اطلاق میشد که به سوی اروپا انجام میگرفت و تورهای کوچک در مورد سیر و سفرهای داخل انگلیس به کار میرفت. به عبارت ساده، تور بزرگ سیر و سفرهای برونمرزی و تورهای کوچک سیر و سفرهای درونمرزی را در بر میگرفت. بعد از توسعهی رفت و آمد علما از بریتانیا به قارهی اروپا، نسلهای جوان طبقهی اشراف نیز به مسافرت اروپا علاقمند شدند. به این ترتیب در قرن هجدهم، به این نوع از مسافرتها که صرفاً برای خوشگذرانی و بازدید از نقاط جالب انجام میگرفت عنوان جهانگرد (توریسم) داده شد. زیرا هدف مسافرت نسل جوان با مسافرت علمی تفاوت فاحشی داشت. به طوری که جوانان اروپادیده برای خودشان شخصیت ممتازی در محیط خانوادگی و اجتماعی قائل بودند(منشیزاده،1376:16).
همزمان با این سیر و سیاحتها میتوان در انگلستان توسعه توریسم داخلی را نیز مشاهده کرد. البته عامل اصلی توسعهی توریسم داخلی هم دیدار نقاط جالب و هم استفاده از آبهای معدنی و شفابخش بود. زیرا در قرن هفده و هجده مردم به شفابخش بودن آبهای معدنی به شدت اعتقاد و ایمان داشتند، به این ترتیب گروه گروه در مواقع مناسبی از سال به سوی آبهای معدنی روی میآوردند. بعدها با افزایش سطح زندگی و فکری علاوه بر عامل شفابخش بودن آبها، عواملی نظیر استفاده از تغییر آب و هوا، استراحت و خوشگذرانی در توسعهی توریسم داخلی مؤثر افتاد. به طوری که سیاحت و مسافرت برای جوامع مرفّه از نیازهای روزمره محسوب میگشت.
افزایش عده مسافرین باعث شد که در اطراف نقاط جالب و دیدنی و آبهای معدنی، تأسیسات و بناهایی که بتواند احتیاجات و نیازهای شبانهروزی مسافرین را تأمین کند، ایجاد گردد. این خود اولین قدمی بود که مردم میتوانستند در توریسم سرمایهگذاری نمایند.
در این دوره گر چه شمار مسافرین آبهای معدنی و شفابخش بیش از سایر مسافرین بود، معذلک با تأکید جامعه پزشکی که آبهای دریاها نیز برای سلامتی انسان سودمنداست بیش از پیش عدهی آنها بالا رفت.
بین سالهای 1730 تا 1740 فکر استفاده از آب دریاها در انگلستان صورت عادی پیدا کرده بود. مثلاً بخش اسکاربرو در ساحل شرقی بریتانیای کبیر با داشتن آب شفابخش به صورت مرکز درمانی درآمد. حتی این بخش نیز با داشتن خصوصیات ویژه از نخستین پلاژهایی بود که مردم جهت استفاده از آب دریا و حمام آفتاب، به سمت آن روی میآوردند.
همرا با فعالیتهای فوق، در قاره اروپا نیز تحرکی در جهانگردی به وجود آمد. مخصوصاً در فرانسه فکر استفاده از آبهای معدنی به طور غیرمستقیم در صنعتی شدن بعضی از نواحی آن مؤثر افتاد(قرهنژاد،1374:9).
2-2-3)توریسم از قرن نوزدهم به بعد
از قرن نوزدهم به بعد دگرگونیها و تحولات گستردهای در امر جابهجایی مسافران صورت پذیرفت. راهآهن ساخته شد. ساخته شدن راه آهن نقطهی عطفی در تاریخچهی مسافرت میباشد. به وجود آمدن راه آهن سبب گردید تا از یکسو مسافرت از انحصار طبقات مرفه و ثروتمند خارج گردد و از سوی دیگر باعث گردید تا از نارسائیهای سفر کاسته شود(منشیزاده،1376:17).
از آن زمان به بعد، جنبش جهانگردی با توسعه گرفتن جامعهی صنعتی و بدست آمدن پیشرفتهای مادی دنبال میشود. بروز انقلاب در امر حمل و نقل که ابتدا در راههای آهن و کشتیهای بخار اتفاق میافتد و سپس به روانی بسیار انعطافپذیرتر، توسط اتومبیل ادامه مییابد، و در نهایت استفاده جهانگردان از هواپیماها که مسافران را به نقاط دور دست در زمانهای بسیار کوتاه انتقال میداد، سبب رونق جهانگردی گردید.در اواسط قرن نوزدهم توریسم بینالمللی تحت تأثیر ایدههای رمانتیک نقاشان و شاعران، اعتلای جدیدی پیدا کرد که به موازات آن گسترش کوهنوردی و تصورات ناشی از کشف ارتفاعات ناشناخته ابعاد تازهای به جریان گردشگری داد. تحول اخیر منجر به پیدایش نخستین تشکیلات سازمانیافته جهانگردی شد. در بین طبقات پائین جوامع شهری جهانگردی کوتاهمدت استراحتی در حاشیهی شهرها گسترش و تکامل یافت. توسعهی جهانگردی و پیشرفت آن از زمانی شروع شد که از یکسو قوانین و مقرراتی در زمینهی حق مرخصی برای کارمندان و کارگران به مرحلهی اجرا درآمد و از طرف دیگر بالا رفتن سطح زندگی مردم در کشورهای صنعتی، امکان مسافرت را ایجاد کرد. این دو عامل همراه با عامل سوم یعنی علاقمندی مردم به بهبود زندگی خود که توأم با تشدید حس کنجکاوی آنها نسبت به وضع زندگی و پیشرفت سایر ملل بو خود به خود به توسعهی گردشگری کمک شایانی نمود.

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد رشد اقتصادی، صنعت گردشگری، کشورهای توسعه یافته، کشورهای در حال توسعه Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد صنعت گردشگری، رشد اقتصادی، تولید ناخالص ملی، نیروی کار