منابع پایان نامه ارشد درمورد قانون مجازات، امر به معروف، ارتکاب جرم

دانلود پایان نامه ارشد

تدابير استفاده کرد ؟ بهتربود که جرم را رفتار( فعل يا ترک فعل )مستلزم مجازات واقدامات تأميني وتربيتي تعريف مي کرد واشکال قانون مجازات را ازبين مي برد. مواد قانوني مختلف موجود در ق.م.ج در ارتباط با اين اقدامات، نشانگر پذيرش گسترده اقدامات تأميني و تربيتي از سوي مقنّن و همچنين اجراي آنها فقط در صورت ارتکاب جرم مي باشد .در مادّه “10” اين قانون به قانوني بودن اقدامات تأميني و تربيتي و اين موضوع که زماني مي توان از اين اقدامات استفاده کرد که قانون قبل از وقوع جرم براي آن جرم اقدام تأميني مشخص کرده باشد اشاره دارد .در فصل چهارم ومادّه “12” ،دوباره بر قانوني بودن اين تدابير تأکيد کرده است. در مادّه “13” نيز، در صورت ايجادخسارت وصدمه درنتيجه رعايت نکردن اين اصل، مسئوليت کيفري ومدني بوجود مي آيد؛ودر هرصورت اين خسارت بايد جبران شود. در قانون مجازات جديد، اقدامات تأميني و تربيتي دربسياري از موارددر قالب مجازات هاي تعزيري ،تبعي يا تکميلي مورد پذيرش قرار گرفته اندودر مواردي مانند جرايم ارتکابي از سوي مجانين و صغار به صورت اقدامات تأميني و تربيتي به معناي اخص . يکي ديگر از نوآوري هاي قانون مجازات جديد اين است که ، فصل مجزّايي تحت عنوان مجازات ها واقدامات تأميني و تربيتي اطفال و نوجوانان قرار داده است. در مادّه “148”مقرّرکرده است که ،در مورد افراد نابالغ فقط اقدامات تأميني و تربيتي اعمال مي شود .
در همين فصل ، قانونگذارملاک سن رادرجرايم تعزيري ،سال شمسي قرار داده است ،ومسئوليت کيفري را از دفعي و شناسنامه‌اي به‌تدريجي تغيير داده‌ و بين بلوغ عقلي و جسمي تفکيک قائل شده‌است 56.
در ق.م.ا 1392،اطفال را به سه گروه تقسيم کرده اند .اطفال زير (9) سال که هيچ مادّه قانوني از مسئوليت کيفري آنان سخن به ميان نياورده است پس مي توانيم بگويم آنها مسئوليت کيفري ندارند . گروه دوم اطفال ونوجوانان نه تا پانزده سال وگروه سوم اطفال و نوجوانان پانزده تا هجده سال . به فراخور جرايم آنها اقدامات تأميني و تربيتي مناسبي براي آنها پيش بيني شده است. نهاد هاي نوين ومؤثرديگري نيز در ق.م.ا 1392 پيش بيني شده که در قانون مجازات اسلامي سابقه اي نداشته است. مانند نظام نيمه آزادي که در ماده “56” مقرّر شده است : “نظام نيمه آزادي، شيوه‌اي است که بر اساس آن محکوم مي‌تواند در زمان اجراي حکم حبس، فعاليت‌هاي حرفه‌اي، آموزشي، حرفه‌آموزي، درماني و نظاير اين‌ها را در خارج از زندان انجام دهد. اجراي اين فعاليت‌ها زير نظر مراکز نيمه‌ آزادي است که در سازمان زندان‌ها و اقدامات تأميني و تربيتي تأسيس مي‌شود”. در مورد مجازات هاي جايگزين حبس نيز بايد يادآورشد بسياري از اقدامات تأميني تحت اين عنوان آورده شده اند؛ مانند دوره مراقبت ، خدمات عمومي رايگان . به ا ين ترتيب وبا بوجود آمدن نهادهاي نوين حقوقي ،هم از جمعيت زندان ها کاسته مي شود وهم هزينه هاي گزافي که برجامعه بار مي شود کاسته خواهد شد.مجازات هاي تعزيري در ق.م.ا 1392 در مواردي جنبه تأميني دارند.همچنين در زمينه مسئوليت کيفري اشخاص حقوقي ، مجازات هاي مقرر در ق.م.ا 1392 ماهيتاً تأميني هستند. تعويق صدور حکم هم به اقدامات تأميني و تربيتي عامي مثل آزادي مشروط وتعليق اجراي حکم اضافه شده است . به طور کلي مي توان گفت تصويب اين قانون حرکتي رو به جلو ومفيد در قانونگذاري قضايي ايران محسوب مي شود به خصوص در زمينه اقدامات تأميني و تربيتي که ازجهتي بسياري از نقايص قانون مجازات اصلاح شده وازجهت ديگر تدابير تأميني وتربيتي نوين و مفيد در آن پيش بيني شده است .

گفتار سوم پيشينه اقدامات تأميني و تربيتي ازديدگاه اسلام
شريعت اسلام از مسئله تأمين جامعه از خطر بزهکاري و اصلاح و تربيت مجرمين غفلت نکرده است . بسياري از تدابيري که امروزه در کشورهاي غربي تحت عناوين اقدامات تأميني و تربيتي و مجازاتهاي تکميلي و تبعي وضع و اجرا مي شود، سابقه علمي در صدر اسلام داشته است. از نظر اسلام نه تنها مجازات مجرمين منافاتي با اصلاح و تربيت و بازپروري آنان و پيشگيري از تکرار جرم ندارد، بلکه اين امور مورد تأکيد و مطلوب شرع مي باشد.57همه آيات قرآن جنبه اصلاحي وانسان سازي دارند. مي توان به آياتي از قران در ارتباط با اقدامات تأميني و تربيتي استدلال کرد . الف) يکي از اقدامات تأميني وتربيتي نگهداري مجرمين در محل مخصوص است تا بدين وسيله ،ضمن اصلاح و تربيت فرد مجرم ،از شيوع فساد در بين مردم نيز پيشگيري شود .58در قرآن مجيد در ارتباط بازناني که مرتکب عمل زنا مي شوند آمده است که زناني که مرتکب زنا مي شوند ،اززنان شما(مراد محصناتند)پس طلب گواه بر ايشان کنيد (يعني چهار مرد به زنا ايشان گواهي دهند)،پس ان زنان را در خانه نگه داريد،تا بميرند ياخداوند راهي برايشان قرار دهد که از حبس خلاصي يابند . 59در مورد اين آيه، اکثر کتب تفسير مانند “کنزالعرفان ” ،”منهج الصادقين”، “مجمع البيان” ، “الميزان” نوشته اند که، مقصود از” فاحشه” همان عمل زنا و منظور از” امساک “،”فامسکوهن”نگاه داشتن زن زناکار در خانه است ،به اين منظور که هم خود بيشتر آلوده نشود وهم افراد جامعه ازآلوده شدن بوسيله اين زنان مصون بمانند .در اينجا چون از کلمه”امساک” استفاده شده است به معني نگه داشتن، نه از کلمه “سجن” به معني زندان يا حبس که اين توهّم ايجاد شود که منظور آيه شريفه زنداني کردن زنان است که در آن صورت جنبه مجازات پيدا مي کرد .60 ب” يکي ديگر از اقدامات تأميني و تربيتي انتشار و اعلان حکم است تا بدين طريق هم عبرتي براي افراد جامعه باشد تا گرد چنين جرمي نگردند وهم موجب شناسايي محکوم عليه شود تا مردم با شناختن او مواظب روابط خود وفرزندان خود با چنين فردي شوند .61اين امر مورد قبول اکثرحقوقدانان در کشورهاي غربي و اسلامي قرار گرفته است وجنبه هاي تأميني و اصلاحي وپيشگيري را بر آن مترتب دانسته اند . 62 اين موضوع د راجراي حدّ زنا مورد تأييد قران مجيد قرار گرفته است. البتّه ويژگي اصلاح مجرم که يکي از اهداف والاي اقدامات تأميني و تربيتي است در انتشارحکم متصوّر نيست ونمي توان با اطمينان گفت که انتشارحکم اقدام تأميني و تربيتي محسوب مي شود. .ج” از جمله اقدامات تأميني و تربيتي که تحت عنوان مجازات هاي تبعي در قوانين آمده است محروميت از بعضي از حقوق اجتماعي است . درماده “25” و”26″ ق.م.ا 1392 به اين محروميت ها اشاره شده است . در قرآن مجيدنيز مي توان اين محروميّت ها را به سبب انجام گناه مشاهده کرد. در ارتباط با کساني که زنان پاکدامن را متهّم به زنا کنند، مجازات حد برابر” 80″ تازيانه مقرر شده است وعدم پذيرش شهادت آنان يک مجازات تکميلي يا تبعي است ودرواقع به منزله اقدام تأميني به مجازات آنان اضافه شده است . از بعضي از عمومات قرآن مجيد نيز مي توان درارتباط با اقدامات تأميني و تربيتي استفاده کرد. يکي از اين عمومات آيات مربوط به مسئله دفع و منع فساد است که در قرآن بدان اشاره شده است . از مصاديق بارز منع فساد وپيشگيري از جرايم که مورد اهتمام قران مجيد است مسئله اقدامات تأميني و تربيتي است ؛زيرا در اقدامات تأميني و تربيتي ملاک وجود حالت خطرناک است که تعبير ديگري از عنوان مفسده است . اموري همچون بستن محلي که موجب فساد است وجمع آوري کتب ضالّه از مصادق بارز “دفع مفسده ” است . البته دفع مفسده دايره اي وسيع تر از اقدامات تأميني و تربيتي است .63 مسئله بعدي آيات مرتبط با “امر به معروف و نهي از منکر ” است که از مهّم ترين فرائض دين مبين اسلام است .با عنايت به اينکه نهي از منکر قبل از وقوع منکر است ،اقدامات تأميني و تربيتي از مصاديق بارز نهي از منکر و پيشگيري از عمل خلاف شرع به شمار مي رود. البته لازم به ذکر است که بخشي از امور مربوط به امر معروف و نهي از منکر جنبه نصيحت و ارشاد دارد. گرچه درمعناي وسيع کلمه جنبه تربيتي و اصلاحي دارد ،اما مشمول اقدامات تأميني و تربيتي در معناي حقوقي آن نخواهد بود،بلکه منظور بخشي از مراتب نهي از منکر است که توسط مسئولين خاص درمقابل خطر ارتکاب فعل حرام صورت مي گيرد . از قبيل محروم کردن ازبعضي حقوق اجتماعي .64 يکي از مسائل ديگري که مورد اهتمام شارع مقدس اسلام مي باشد ضرورت اصلاح و تربيتي نفوس بشري است . در بعضي از آيات قرآن اصلاح نقيض ونقطه مقابل افساد معرفي شده است65 واصلاح مردم مطلوب قرآن مي باشد .اقدامات تأميني و تربيتي از مصاديق بارز اصلاح و تربيت مي باشد وقطعاّ روش هاي عقلاني وپذيرفته شده توسط عقلاي اقوام مختلف همچون نگهداري اطفال بزهکار و قابل اصلاح در مراکز اصلاح و تربيت وبازپروري و معالجه و درمان معتاد به مواد مخدر وتعليم شغل و حرفه به آنان اقدامات تأميني مورد نظر شارع مقدس وتأمين کننده بخشي از اهداف آيات ذکرشده مي باشد وبا اهداف عمده اقدامات تأميني وتربيتي که همان اصلاح و تربيت است مطابقت مي کند. البته اهداف قرآن فراتر از ترک اعتياد وبازپروري مصطلح مي باشد .66از جمله مصاديق اقدامات تأميني تبعيد و اجبار به اقامت در محل معين ويا منع اقامت درمحل معين مي باشد که بعنوان اقدامات تأميني به معناي اخص در قوانين جزايي کشورهاي مختلف مورد تصويب قرار گرفته است . بابررسي سيره رسول الله و ائمه معصومين ملاحظه مي شود که اين مسئله مورد توجه ايشان بوده است . در مورد محروميت از حقوق اجتماعي که يکي از مصاديق اقدامات تأميني و تربيتي است از امام علي (ع) نقل شده است که برامام مسلمين واجب است که علماي فاسق وطبيبان ناشي را از کار محروم وحتي حبس کنند .67 درمورد محارب هم وقتي تبعيد مي شود ،بنابرنقلي از امام رضا(ع) به مردم محل تبعيد بايد اعلام شود که از مجالست و معامله وازدواج و مشاوره و همخوراک شدن بااو خودداري نمايند .68در رابطه با ازبين بردن اشياء خطرناک نيز(که يک نوع اقدام تأميني وتربيتي است)نقل شده است که پيامبرگرامي اسلام دستوردور ريختن مشروبات الکلي وازبين بردن وسائل و ظروفي را که جهت اين امر به کاررفته بود ،صادر کردند. درکتب فقهي عنوان خاصي با عنوان “اقدامات تأميني و تربيتي ” ديده نمي شود ولي تحت عنوان “تعزيرات “احکامي مطرح شده که مي تواند جنبه اصلاحي و تربيتي داشته باشد. بنابراين مي توان مصداق هاي خاصّي از اقدامات تأميني و تربيتي در قرآن و سنت يافت که به معني پذيرش اين اقدامات در آنها ست . البته کم بودن اين مصداق ها وهمچنين نبودن بعضي از انواع اين اقدامات در قرآن و سنت به معني عدم توجّه اين منابع ارزشمند به اقدامات تأميني و تربيتي نيست چراکه در آيات مختلفي به طورکلي به مسئله اصلاح ، تربيت و پيشگيري از فساد اشاره شده است که دقيقاً با اهداف ذکر شده از اقدامات تأميني و تربيتي مطابقت پيدا مي کند. از طرف ديگر در سنت نيز با الگوگيري از قرآن مجيد توجّه به اين اهداف والا سرلوحه کار انبياء قرار گرفته است .

فصل دوّم ارکان وشرايط اقدامات تأميني و تربيتي
مبحث اوّل ارکان اقدامات تأميني وتربيتي
براي بررسي هرموضوع ودرک صحيح داشتن از آن بايد به ارکان و شرايط آن توجّه کرد . باتوجه به اينکه اقدامات تأميني و تربيتي درقانون مجازات اسلامي و همچنين در ق.م.ا 1392 ،به صورت پراکنده وجوددارند وتحت عنوان خاصّي بيان نشده اند، بررسي ارکان هرکدام از آنها داراي اهميّت است . (البتّه در ق.م.ا 1392 ،در فصل دهم ذيل

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد قانون مجازات، رفتار انسان، حقوق جزا Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد ارتکاب جرم، قانون مجازات، دادگاه صالح