منابع پایان نامه ارشد درمورد طرح تفصیلی، استان گلستان، توسعه ی شهری

دانلود پایان نامه ارشد

زن
مرد
زن
4-0
2151
1107
1044
9-5
2845
1464
1381
14-10
2366
1253
1113
19-15
2845
2162
1882
24-20
8001
4045
3956
29-25
6221
2934
3287
34-30
4318
2269
2049
39-35
2845
1549
1296
44-40
2099
1157
942
49-45
1354
788
566
54-50
829
468
361
59-55
445
238
207
64-60
226
136
90
69-65
143
62
81
74-70
94
45
49
75+
157
55
102
نامشخص
172
40
132
جمع
38310
19772
18538
ماخذ: مرکز آمار ایران،1390
3-5- الگوی توسعه
مساحت شهر گرگان از 997 هکتار در سال 1353 به 1522 هکتار در سال 1365 افزایش یافته است. این روند همچنان ادامه داشته و در سال 1371 به 2600 هکتار(نزدیک به سه برابر مساحت شهر در 20 سال قبل از آن) افزایش یافته و در حال حاضر بر اساس آخرین مصوبه، مساحت شهر در حدود 3560 هکتار است؛ بنابراین رشد شهر در طی چهار دهه ی گذشته همواره گسترش در سطح، توسعه از بیرون و افقی بوده است. در حال حاضر تراکم کلی جمعیت شهر برای سال 1385، 77 نفر بر هکتار و برای سال 1388، 85 نفر بر هکتار است که اگر از مساحت شهر اراضی بایر، کشاورزی، باغات و پادگان کسر شود، تراکم جمعیت برای این دو سال به ترتیب معادل 123و 136 نفر بر هکتار خواهد بود.

3-6- بررسی سابقه ی تهیه ی طرح های شهری در شهر گرگان
بررسی تاریخچه ی طرح های توسعه ی شهری تهیه شده برای شهر گرگان نشان می دهد که برای اولین بار در سال 1345 برای این شهر طرح های هادی تهیه شده است؛ سپس انجام مطالعات و تهیه طرح جامع شهر گرگان توسط مهندسین مشاور امکو در سال 1353 آغاز، مرحله ی اول مطالعات آن در سال 1354 تحویل و در سال 1355 به تصویب رسیده است. مرحله ی دوم این طرح در سال 1359 تصویب و جهت اجرا به شهرداری ابلاغ شد. در سال 1361 قرارداد انجام مطالعات و تهیه ی طرح تفصیلی شهر گرگان به مهندسین مشاور طرح و ابداع واگذار و در سال 1362 به کارفرما ارائه شد. در نهایت انجام مطالعات و تهیه ی طرح جامع و سپس تفصیلی شهر گرگان در سال 1370 به مهندسین مشاور طرح و معماری واگذار شد که مطالعات طرح جامع در سال 1375 اتمام و مطالعات طرح تفصیلی آغاز شد.هم اکنون نیز بازنگری طرح جامع نیز در حال انجام می باشد.

جدول شماره(3-7) طرح های توسعه ی شهری تهیه شده برای شهر گرگان

عنوان
طرح جامع
( امکو)
طرح تفصیلی
(طرح و ابداع)
طرح جامع
( طرح و معماری)
طرح تفصیلی
( طرح و معماری)

سال آغاز مطالعات
سال تصویب نهایی طرح
سال آغاز مطالعات
سال تصویب نهایی طرح
سال آغاز مطالعات
سال تصویب نهایی طرح
سال آغاز مطالعات
سال تصویب نهایی طرح

1353
1359
1361
1362
1370
1375
1375
1378
مساحت شهر
997 هکتار
1522 هکتار
2600 هکتار
3560 هکتار
جمعیت شهر
74164 نفر
135954 نفر
180726 نفر
188710 نفر
ماخذ: طرح جامع گرگان

3-7- وضعیت کمی و کیفی کارکردهای مختلف شهری
3-7-1- کاربری مسکونی
تغييرات در سطح و سطوح كاربري هاي شهري يا به عبارت ديگر نحوه استفاده از اراضي شهر، در ارتباط تنگاتنگي با روند تغييرات جمعيتي شهر و نيازهاي ناشي از آن قرار دارد. به عبارت ديگر اگر براي هركاربري مقدار استانداردي را به عنوان سرانه بپذيريم، اين مقدار در طول زمان با وجود افزايش يا كاهش جمعيت، در صورتي مي تواند ثابت باقي بماند كه مساحت اختصاص يافته به آن كاربري همگام با تغييرات جمعيت، تغيير كند.
بررسي تغييرات سطوح اختصاص يافته به كاربري مسكوني نشان دهنده افزايش مداوم آن از 323 هکتار در سال 1353 به 677 هکتار در سال 1362، 799 هکتار در سال 1373 و در نهایت به 1113 هکتار در سال 1388 است به طوریکه در این سال 31.26 درصد از سطح شهر را به خود اختصاص داده است. همچنین با افزایش جمعیت میزان سرانه ی آن در طی سالهای اخیر کاهش یافته و از 44.19 مترمربع در سال 1373 به 36.64 مترمربع در سال 1388 رسیده است.

3-7-2- کاربری تجاری
در زمینه ی کاربری تجاری وزارت مسکن و شهرسازی،سرانه ای معادل 2 تا4 مترمربع را پیشنهاد نموده و در منابع مختلف حداقل سرانه این کاربری 0.84 و حداکثر 4.05 مترمربع بیان شده است. همچنین بخشنامه ی شورای عالی معماری و شهرسازی ابلاغ شده در مورخ 26/03/1389 برای کاربری تجاری و خدماتی سرانه ای کمتر از 3 مترمربع به ازای هر فرد پیشنهاد کرده که در شهرهای توریستی و بندری که ترافیک برون شهری از مابین شهر عبور می کند 0.5 مترمربع به سرانه ی مذکور اضافه می شود. مقایسه ی این ارقام با سرانه ی کاربری تجاری به دست آمده(2.77 مترمربع) بیانگر کفایت نسبی سطوح اختصاص یافته به این کاربری به ویژه در مورد شهری مانند گرگان با کارکرد مرکزیت استان است.
جدول شماره(3-8)سرانه ی کاربری تجاری شهر گرگان، 1389
کاربری
مساحت(مترمربع)
سرانه(نفر)

تجاری

بازار
85765
0.28

تجاری
701612
2.31

بانک، موسسات مالی و اعتباری
52693
0.17
مجموع
840070
2.77
ماخذ: طرح جامع گرگان
3-7-3- کارکرد آموزشی
شهر گرگان به عنوان مركز استان گلستان علاوه بر پاسخگويي به نياز آموزشي ساكنين شهر، پاسخگوي نياز آموزشي روستاها و شهرهاي اطراف نيز مي باشد. به همين دليل واحدهاي آموزشي متعددي در مقاطع مختلف در سطح شهر احداث شده است. براساس اطلاعات اخذ شده از سازمان آموزش و پرورش استان، شهر گرگان در حال حاضر داراي حدود 60 واحد كودكستان، 47 واحد ابتدايي، 49 واحد راهنمايي، 40 واحد متوسطه عمومي ، 6 واحد هنرستان فني و 12 واحد هنرستان كار و دانش مي باشد. که جمعا 251969 مترمربع را شامل می شود.
طبق بخشنامه ی شورای عالی معماری و شهرسازی سرانه ی پیشنهادی برای کاربریهای آمزشی بین 3 تا 5 مترمربع می باشد. مقایسه ی ارقام پیشنهادی با سرانه های موجود بیانگر آن است که مقطع دبستان با سرانه ی 0.56 مترمربع نسبت به سایر مقاطع دچار کمبود شدیدیتری است، در حالیکه مقاطع تحصیلی بالاتر هر دو دارای سرانه ی بیشتری(به ترتیب 0.48 و 0.50 مترمربع) هستند و در این میان مقطع متوسطه در وضعیت بهتری قرار دارد.

3-7-4- کارکرد فرهنگی
از آنجايي كه شهر گرگان از جمله شهرهاي قديمي ايران محسوب مي شود، همچنين شرايط طبيعي خاص اين منطقه باعث شده كه همواره مورد توجه صاحبان علم و هنر باشد، در اين شهر فرهنگ و ادب و هنر اهميت فراواني دارد و همين امر باعث شده كه مراكز فرهنگي متعددي در اين شهر احداث شود. از جمله اين مراكز مي توان تالار فخرالدين اسعد گرگاني كه تنها تالار بزرگ شهر و محل برگزاري جشنواره هاي فرهنگي، هنري و … مي باشد را نام برد.
سرانه كاربري فرهنگي در مقياس محله كه شامل كانون هاي فرهنگي است معادل 0.02 مترمربع به دست آمده كه از سرانه هاي استاندارد پايين تر است.كاربري فرهنگي مقياس فرا محله اي با سرانه اي معادل 0.20مترمربع شامل قلم سراي ادبيات، موزه كاخ گلستان، حوزه هنري، سينما عصر جديد و بهمن، كتابخانه هاي ميرفندرسكي، حافظ، ميرداماد، تالار فخرالدين اسعد گرگاني، فرهنگسراي در دست احداث، كانون فرهنگي طه و موزه گرگان است. در مجموع مي توان گفت كاربري فرهنگي با سرانه اي معادل 0.23 مترمربع از سرانه هاي پيشنهادي براي اين كاربري به ويژه در سطح محله كمتر است.

جدول شماره(3-9) سرانه ی کاربری فرهنگی شهر گرگان
کاربری
مساحت(مترمربع)
سرانه(نفر)

فرهنگی

کتابخانه
17692
0.058

سینما و تئاتر
1623
0.005

سایر
51724
0.17
مجموع
71039
0.233
ماخذ: طرح جامع گرگان، 1389

3-7-5- کارکرد مذهبی
با توجه به سابقه ورود دين اسلام و مذهب تشيع به اين منطقه و اعتقادات خاص مردم، تكايا، مساجد و زيارتگاههاي بسياري در شهر گرگان وجود دارد كه برخي از آنها داراي قدمتي بس طولاني هستند. مردم شهر در نگهداري و مرمت اين اماكن توجه بسيار زيادي دارند، به سبب وجود اماكن مذهبي متعدد و اعتقادات مذهبي مردم، اين شهر را در قديم الايام دارالمؤمنين مي ناميدند.
كاربري مذهبي نيز در كل با سرانه اي معادل 0.325 مترمربع در مقايسه با استانداردهاي موجود بيانگر كمبود است، لازم به توضيح است اين كاربري به دليل ناكافي بودن اطلاعات موجود بر حسب سطوح عملكردي تفكيك نشده و لذا سرانه آن در سطوح مختلف محله اي و ناحيه اي نيز ارائه نشده است.

جدول شماره(3-10) سرانه ی کاربری مذهبی شهر گرگان
کاربری
مساحت(مترمربع)
سرانه(نفر)

مذهبی

محله ای
6929
0.02

فرامحله ای
61295
0.20

سایر
2815
0.01
مجموع
71039
0.23
ماخذ: طرح جامع گرگان، 1389

3-7-6- کارکرد ورزشی
در حال حاضر مجموعه ها و سالن هاي ورزشي متعددي در شهر گرگان فعاليت دارند،كه از آن جمله مجموعه ورزشي آزادي، استاديوم وحدت، سالن جانبازان و سالن تختي را مي توان به عنوان مهمترين اماكن ورزشي نام برد. علاوه بر فضاهاي مذكور توسط بخش خصوصي، فضاهاي ورزشي ديگري بصورت كلوپ فعال هستند، همچنين ادارات و مراكز دولتي و آموزش عالي نيز داراي سالن هاي ورزشي سرپوشيده و سرباز مي باشند.
در اجراي تبصره 10 قانون برنامه اول توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران حداقل سرانه ورزشي پيشنهادي 2 مترمربع مي باشد. همچنين در تحقيق صورت گرفته توسط دفتر شهرسازي و معماري سرانه پيشنهادي براي كاربري ورزشي 0.75 تا 1.5 متربع ذكرشده است.
سرانه كاربري ورزشي در مقياس محله داراي سرانه اي معادل 0.14 متر مربع است كه در مقايسه با استانداردهاي ارائه شده در منابع مقادير كمتري را نشان مي دهد. در مقياس فرامحله اي نیز اين كاربري دارای سرانه اي معادل 0.421 مترمربع می باشد.مقايسه اين رقم با ارقام ارائه شده در منابع مختلف نشانگركمبود اين كاركرد به ويژه در سطح محله مي باشد.

جدول شماره(3-11) سرانه ی کاربری ورزشی شهر گرگان
نوع مرکز
مساحت(مترمربع)
سرانه(نفر)
سرانه ی استاندارد
ورزشی
محله
42418
0.140
1.1≥سرانه≤2

فرامحله ای
127950
0.421

مجموع
170368
0.561

ماخذ: طرح جامع گرگان، 1389

3-7-7- کاربری بهداشتی- درمانی
كاربري هاي درماني يكي از كاربري هاي مهم و عناصر توزيعي در سلسله مراتب تقسيمات شهري است كه با توجه به سطوح تقسيمات ابعاد و كاركردهاي خاصي دارد.كاربري بهداشتي نيز شامل مواردي چون حمام عمومي، توالت عمومي و… مي شود. البته با توجه به توسعه هاي اتفاق افتاده و افزايش تسهيلات رفاهي واحدهاي مسكوني نياز به برخي از اين كاربري ها در سطح شهر كم رنگ شده است.
كاربري درماني در مقياس محله كه شامل درمانگاه ها،پايگاه هاي بهداشت، كلينيك و ساختمان پزشكان است با مساحت 37776 داراي سرانه اي معادل 0.051 متر مربع است كه از سرانه هاي استاندارد پايين تر است. اين كاربري در مقياس فرامحله اي با مساحت 167475مترمربع و سرانه اي معادل 0.186 مترمربع شامل بيمارستان ها، مراكز تخصصي درماني و كلينيكهاي فوق تخصصي است. در مجموع كاربري درماني با سرانه اي معادل 0.237 مترمربع از سرانه هاي استاندارد پيشنهادي براي اين كاربري در تمامي منابع ذكر شده كمتر است. شهر گرگان به عنوان مركز استان گلستان مهمترين شهر منطقه محسوب مي شود، در حال

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، سلسله مراتب، سلسله مراتبی Next Entries منبع پایان نامه ارشد درمورد تسهیلات عمومی، عدالت فضایی، مدارس راهنمایی