منابع پایان نامه ارشد درمورد شدت انرژی، کارایی اقتصادی، جامعه آماری، کارایی فنی

دانلود پایان نامه ارشد

پروتئین، برای سلامتی زیانآور نباشد؛ مورد توجه واقع شده است. حبوبات، سویا و قارچ خوراکی مهمترین منابع پروتئین غیرحیوانی هستند که امروزه بهطور وسیع مصرف میشوند. در این میان قارچ به دلیل اینکه سرشار از مواد پروتئینی، گلوسیدی، ویتامینها و لیپیدها است، میتواند غذای مناسب و کاملی برای انسان به شمار آید (وزارت تعاون، معاونت طرح و برنامه، 1382). به همین دلایل است که تقاضا برای این محصول به شدت افزایش یافته و بازار مصرف آن روند رو به رشد قابلتوجهی را تجربه کرده است. اما برای پاسخگویی به این تقاضای روزافزون، باید تولید و عرضه این محصول به بازار مورد بحث و بررسی قرار گیرد. خصوصاً در شرایط فعلی که اصل کميابي و تخصيص بهينه منابع بیش از هر زمان دیگری ذهن بشر را به خود مشغول داشته است، اين محدوديت و کميابي در تمام زمينهها نظير عوامل توليد، کالاها و خدمات کاملاً محسوس است. از اينرو انسانها براي ايجاد شرايط بهتر زندگي چاره‌اي جز استفاده هر چه بهتر از امکانات موجود جهت دسترسي به توليد بيشتر و کيفيت بالاتر ندارند. به عبارت دیگر آنچه که به روشني پاسخگوي نيازهای بشر است؛ مقوله کارايي است. کارایی در تحلیل عملکرد تولیدکنندگان نقش بهسزایی دارد این مفهوم در حوزههای مختلف دارای تعاریف متعددی است. در معنای عام میتوان آن را نسبت ستانده به نهاده تعریف کرد. از دید اقتصاددانان، کارایی اقتصادی عبارت است از نسبت محصول قابل استفاده به میزان منابع تولیدی که برای تولید آن محصول به کار رفته است. کارایی اقتصادی در یک بنگاه متضمن دو مساله است؛ یکی استفاده از ترکیب مناسب منابع تولیدی با توجه به قیمت آنها و دیگری استفاده از روش مناسب تولیدی است. فارل3 کارایی بنگاهها را شامل دو جزء کارایی فنی و کارایی تخصیصی میداند که کارایی فنی منعکس کننده توانایی یک بنگاه در به دست آوردن حداکثر خروجی از ورودیهای مشخص (یا حداقل ورودی برای یک خروجی مشخص) است اما کارایی تخصیصی مبین توانایی یک بنگاه در استفاده از ورودیها با نسبت بهینه است.
طرح تحول اقتصادي یکی از مهمترین مباحث روز است که به صورت جدي در محافل علمي و تخصصي ايران مطرح است. يکي از دغدغههاي اساسي در اقتصاد اين کشور كه محور بحثهاي طرح تحول است، پايين بودن بهرهوري و کارايي در بخشهاي مختلف اقتصادي است. البته وضع بهرهوري در خصوص عوامل مختلف چون نيرويکار، سرمايه مالي، سرمايه طبيعي، سرمايه انساني و انرژي در بخشهاي مختلف چون کشاورزي، صنعت و خدمات متفاوت است (دبيرخانه کارگروه تحولات اقتصادي، 1387). اما در کل میتوان گفت که تولیدکنندگان در بخشهای مختلف در بسياري از موارد با يک الگوي مناسب استفاده از منابع فاصله دارند.
بر اساس آخرين آمار موجود در سال 1385، ارزش دريافتي و پرداختي محصول قارچ خوراكي به قيمتهاي جاري به ترتيب 275 و 168 میلیارد ريال و اشتغال مربوط به اين محصول نیز معادل 155‛3 نفر در این سال است. در ادامه لازم به ذکر است که جمع کل تولیدکنندگان فعال در توليد اين محصول برابر با 425 موسسه است که با توجه به نقش اين محصول در ايجاد اشتغال و درآمد در مناطق حاشيهاي و روستايي، تكنولوژي توليد، تقاضاي روزافزون، گستره جغرافيايي و …، این تعداد روز به روز در حال افزایش است. (مرکز آمار ایران، 1385).
قارچ خوراکی از جمله محصولات کشاورزی است؛ که دارای انواع مختلف و متعددی است. تنوع در تولید قارچ بیانگر قدرت انتخاب بیشتر واحدهای مختلف تصمیمگیرنده4(DMU) در بهکارگیری منابع در دسترس برای تولید متناسب با بازارهای جذابتر است. حال این سوال مطرح میشود که آیا تنوع در تولید انواع مختلف قارچ بیانگر کارایی بالاتر واحدهای تصمیمگیرنده است؟ امروزه با توسعه تکنولوژی از یک سو و یاری جستن از دانشمندان از سوی دیگر زمینه به وجود آمدن ایزولههای خالص و بذر خالص، امکان تولید قارچ به صورت صنعتی و در سطح وسیع فراهم شده است. در تولید به شیوه جدید، یکی از اساسیترین نهادهها انرژی است. چرا که بایستی رطوبت هوا برای پرورش قارچ 85 تا 90 درصد باشد و علاوه بر آن دمای هوا نیز در طی دوره پرورش 18 و 25 درجه باشد. اکنون با اجرایی شدن طرح هدفمند کردن یارانهها، پس از حذف یارانههای انرژی و پرداخت نقدی آن، با توجه به این که سهم خانوارها، تولید و دولت از درآمد حاصل از حذف یارانه ها، به ترتیب 50، 30 و 20 درصد خواهد بود، این نگرانی وجود دارد که آیا به تولید این محصول لطمهی وارد خواهد شد؛ یا خیر. برای پاسخگویی به این سوال لازم است که رابطه بین شدت انرژی و کارایی تولیدکنندگان این محصول مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. گر چه تولید قارچ به صورت صنعتی و گلخانهای صورت میگیرد، اما نمیتوان در بررسی کارایی تولید نکات زیر را نادیده گرفت: 1- تولید قارچ در مناطق معتدل، جنگلهای گرمسیری، خنک و کوهستانی، جنگلهای خزاندار به سهولت حاصل میشود. 2- موادی چون: کاه، غلات، مواد لیگوسلولزی، ساقههای برنج، قطعات چوب و … برای رشد و نمو این محصول مناسباند. 3- درجه حرارت، رطوبت و … در تولید این محصول مهم و تاثیرگذارند. با توجه به این توضیحات در خصوص طبیعت و شرایط آبوهوایی، این سوال مطرح میشود که آیا بنگاههای واقع در مناطق دارای شرایط آبوهوایی مرطوبتر و معتدلتر توانستهاند از این عامل به نفع خودشان استفاده کنند؟ به عبارت دیگر آیا رابطه معنیداری بین کارایی تولیدکنندگان با شرایط آبوهوایی مناسبتر وجود دارد؟ از ميان عوامل مختلف توليد نيرويکار در رشد و توسعه پايدار اقتصادي، نقش ويژه‌اي دارد. در اقتصادکلان و از جنبه توسعه‌ي اقتصادي نيز نيرويکار از پايههاي اساسي برنامهريزي اقتصادي است. با توجه به اين که نیروی کار شاغل در تولید این محصول دارای شرایط خاصی است، بهخصوص که شامل دو گروه شاغلان با مزد و حقوق (اعم از کارگر یا کارمند) و شاغلان بدون مزد وحقوق (شامل مالکان، شرکای فعال و کارکنان فامیلی) است؛ حال این سوال مطرح ميشود که آيا سهم بیشتر نيرويکار با مزد وحقوق منجر به افزایش کارايي شده است؟
تجربهي کشورهاي توسعه يافته نشان داده است که پويايي و کارايي بالاي بخش كشاورزي در كنار ديگر بخشها نقش به سزايي در رشد اقتصادي در سطح کلان ايفا ميکند. اگر چه در چند سال اخير از روش تجزیه و تحلیل پوششی دادهها (DEA) براي اندازهگيري کارايي در بخشهاي مختلف اقتصاد ايران خصوصا بخش كشاورزي استفاده شده، اما مطالعه براي بررسي کارايي در سطح توليدكننده و محصول بسيار کم است. لذا در اين مطالعه که از دو مرحله تشکیل شده است؛ سعي ميشود تا در مرحلهی اول با استفاده از روش DEA کارايي تولیدکنندگان قارچ خوراكي به تفکيک مناطق (استانها) مختلف كشور بر اساس ارزش نهادههاي مورد استفاده براي توليد محصول تعيين و مورد بررسي قرار گيرد و سپس با انجام آزمون خودراهانداز، مقياس بهينه براي DMUها تعيين شده و آنگاه در مرحلهی دوم با استفاده از يك مدل رگرسيون چند متغيره (نمرات كارايي به دست آمده از DEA در سمت چپ معادله رگرسيون)، متغيرهاي بالقوه تاثيرگذار(متغيرهاي محيطي و مديريتي) بر كارايي تولید اين محصول مورد آزمون قرار گيرند. البته ذکر اين نکته ضرورت دارد که بر اساس آمار موجود تولید اين محصول بر حسب استان محل توليد به 20 استان و يك DMU تحت عنوان ساير استانها كه نماينده استانهاي باقيمانده است؛ تقسيمبندي شده است. ذکر این نکته نیز ضروری است که با یک نگاه اولیه به آمار و اطلاعات نشان میدهد بیشترین میزان موجودی سرمایه، نیرویکار، انرژی و سایر مواد اولیه در استانهایی مانند تهران و اصفهان در مقایسه با سایر استانها برای تولید قارچ به کار گرفته شده و نیز بیشترین میزان درآمد در این استانها کسب شده است. با توجه به تراکم جمعیت ساکن و امکانات بیشتر در این استانها این سوال مطرح میشود که آیا کارایی تولیدکنندگان قارچ در استانهای مختلف کشور تحت تاثیر ناحیه بازار تولیدکنندگان قرار دارد ؟ با توجه به مطالب بالا، سوالهاي اساسي این تحقيق به قرار زیر است:
آیا تنوع در تولید انواع مختلف قارچخوراکی کارایی تولید آن را در استانهای مختلف کشور تحت تاثیر قرار داده است؟
آيا سهم بیشتر نيرويکار با مزد و حقوق شاغل در تولید قارچ خوراکی کارايي تولید آن را در استانهای مختلف کشور تحت تاثیر قرار داده است؟
آیا رابطه معنیداری بین کارایی تولیدکنندگان قارچ خوراکی در استانهای مختلف کشور با شدت انرژی مورد استفاده آنها در تولید وجود دارد؟
آیا رابطه معنیداری بین کارایی تولیدکنندگان قارچ خوراکی در استانهای مختلف کشور با شرایط آبوهوایی این استانها وجود دارد؟
آیا رابطه معنیداری بین کاراییتولیدکنندگان قارچ خوراکی در استانهای مختلف کشور با ناحیه بازار هر کدام از این DMU ها وجود دارد؟
ضرورت انجام مطالعه
با مشخص شدن اهميت ارزيابي عملکرد موسسههای فعال در تولید قارچ خوراکی بايد معيارهايي براي بررسي عملکرد معرفي شوند. تعيين اين معيارها بر اساس اهداف مشخص شده تولید خواهد بود. با توجه به اينکه هدف اصلي در تولید تخصيص بهينه منابع است و از نظر کاربردي نیز تولیدکنندگان به دنبال برنامهريزي براي آينده، توسعه ظرفيت، اصلاح معايب و بهبود روشها هستند که همه اين موارد مستلزم شناخت وضعيت موجود تولید این محصول با در نظر گرفتن تولید بر حسب اقلیمهای مختلف است. علاوه بر موارد ذکر شده بايد يادآوري کرد که سازمانهاي مربوطه در خصوص چگونگي تخصيص اعتبارات و يا انجام هزينهها نيازمند شناخت عملکرد و کارايي تولید هستند. با کاراتر شدن تولید این محصول در کشور میتوان انتظار داشت که قیمت آن در بازار کاهش یابد و از اتلاف منابع کمیاب و آلودگی محیطزیست جلوگیری به عمل آید.
اهداف اساسی مطالعه
هدف اصلی این مطالعه تجزيه و تحليل کارايي تولید قارچ خوراکی در ایران به تفکيک مناطق مختلف است.
اهداف فرعی:
بهرهگيري از يک الگوي مناسب در به کارگيري عوامل توليد.
2- توضیح نمرات کارایی به دست آمده برای این مناطق با استفاده از تکنیک دومرحلهی است.
نتایج مورد استفاده پس انجام مطالعه
تجربه کشورهاي توسعهيافته نشان ميدهد که پويايي و رشد همگام بخش کشاورزی با دیگر بخشها، نقش بهسزايي در رشد و توسعه اقتصاد در سطح کلان دارد. لذا تعيين عوامل موثر بر کارايي تولید محصولات مختلف در این بخش باعث ميشود تا زمينه براي اتخاذ راهکارهاي مناسب در فرايند سياستگذاري به منظور دستيابي به رشد اقتصادي فراهم شود.
فرضیهها
فرضيه 1: بین تنوع تولید انواع مختلف قارچ خوراکی در استانهای مختلف کشور با کارایی تولید این محصول در این استانها رابطه معنیداری وجود دارد.
فرضيه 2: بين سهم بیشتر نیرویکار با مزد و حقوق شاغل در تولید قارچ خوراکی با کارایی تولید آن در استانهای مختلف کشور رابطه معنيداري وجود دارد.
فرضیه 3: رابطه معنیداری بین کارایی تولید قارچ خوراکی در استانهای مختلف کشور با شدت انرژی مورد استفاده آنها در تولید وجود دارد.
فرضیه4: بین نوع آبوهوا در استانهای مختلف کشور با کارایی تولید قارچ خوراکی در این استانها رابطه معنیداری وجود دارد.
فرضیه5: رابطه معنیداری بین کاراییتولید قارچ خوراکی در استانهای مختلف کشور با ناحیه بازار هر کدام از این استانها وجود دارد.
روش تحقیق
روش تحقيق اين مطالعه بر اساس روش توصيفي است که شامل دو مرحله می‌شود. در مرحله اول از روش تجزيه و تحليل پوششي دادهها (DEA) که نوعي برنامهريزي خطي غيرپارامتريک است، استفاده خواهد شد. این روش به تخمین و محاسبه نمرات کارایی می‌پردازد. سپس در مرحله دوم با استفاده از روشهاي اقتصادسنجي (OLS يا WLS) و دادههاي مقطعي مربوط به تولید قارچ خوراکی اثر متغیرهای توضیحی بالقوه (نوعاً محیطی و مدیریتی) بر نمرات کارایی مورد آزمون ميگیرد.
جامعه آماری و روش گردآوری اطلاعات
جامعه آماری تمامی تولیدکنندگان فعال در تولید قارچ خوراکی در سال 1384 است. دادههاي مربوط به نهاده، تعداد تولیدکنندگان فعال، اشتغال، ارزش دریافتی و پرداختی، ارزش سرمایهگذاری و ارزش تولیدات، از محل داده‌هاي مربوط ب

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد رگرسیون، بخش کشاورزی، مدل رگرسیون، تحلیل پوششی دادهها Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد رگرسیون، مدل رگرسیون، رگرسیون چند متغیره، مدل DEA