منابع پایان نامه ارشد درمورد سلسله مراتب، حوزه نفوذ، توسعه روستا، محصولات کشاورزی

دانلود پایان نامه ارشد

عملکردی ضعیفی برخوردار هستند. بنابراین از نظر عملکردی بجز دو نقطه ي روستایی که از خدمات حوزه ای برخوردار هستند سایر نقاط از این نظر در وضعیت مناسبی قرار ندارند. با وجود اینکه نقاط روستایی محدوده در شش سطح فضایی استقرار یافته اند؛ ولی به جهت ضعف عملکردی مراکز سطوح، نقاط روستایی از نارسایی عملکردی- خدماتی رنج می برند و عمدتاً با صرف هزینه مالی و زمانی به شهر سامان و شهرکرد مراجعه می کنند.
نقاط روستایی از نظر عملکرد اقتصادی متکی بر فعالیت کشاورزی، صنعتی و صنایع دستی به ویژه قالی بافی می باشند به جز فعالیت کشاورزی و به ویژه زراعت و باغداری که از توزیع مناسب تری برخوردار هستند و تمامی نقاط به نوعی از این منابع سرزمینی بر خوردار هستند از نظر توزیع صنایع، به ویژه صنایع کارگاهی فقیر می باشند. و از نظر شاخص های توسعه، شهر سامان جایگاه متناسب با موقعیت منطقه ای خود را دارا نمی باشد. اما به لحاظ جمعیت پذیری شهرسامان طی سالهای 1355 تا 1365 افزایش جمعیت را تجربه نموده است و براستان پیشی گرفته است که عمدتاً مهاجر بوده اند و در حدود 80 درصد این مهاجران از نقاط روستایی شهرستان به این شهر وارد شده اند ولی در دوره های بعد کاهش جمعیت را تجربه نموده است. به لحاظ تأثیرات اقتصادی، فعالیت کشاورزی شهر سامان در سطح فرا منطقه ای پایه و صادر کننده محصولات کشاورزی می باشد، بر خلاف وجود فعالیتهای کشاورزی و گردشگری، در سطح حوزه نفوذ خود نتوانسته نقش شایسته ای را ایفاء نماید و نیاز به یک باز بینی مجدد دارد. هر چند سامان با پتانسیل های موجود در منطقه می تواند به لحاظ ارائه ي خدمات توریستی و بازاری برای فعالیتهای کشاورز ی به يك شهر فعال و حلقه واسطی بین سکونت گاه های روستایی و سطوح بالاتر در سطح منطقه ای و ملی مطرح باشد.
عدم تعادل در سازمان فضایی و توزیع بهینه جمعیت در منطقه شرایط خاصی برای ارائه نقش کارکردی شهر سامان بوجود آورده است. بدین خاطر ساماندهی سلسله مراتب سکونتگاهی از اهم ضرورت های توسعه منطقه ای به شمار می رود.
نتیجه نهایی اینکه شهر سامان از نظر شاخص های توسعه شهری توسعه عقب مانده است. و نتوانسته تراوش توسعه به کل منطقه را ایجاد کرده و روابط جدید و پایداری بین سکونت گاههای منطقه به وجود آورد و تا رسیدن به یک وضعیت مطلوب و مناسب فاصله زیادی وجود دارد .

5-3- پیشنهادات
با تکیه برمطالعات انجام شده، اهداف توسعه منطقه ای و مواردی که در بالا ذکر شد مهمترین راهبرد ها و پیشنهادهایی که می توان برای توسعه بخش مطرح کرد به شرح زیر می باشد.
توسعه و عمران روستاهای بخش بصورت طرح های سامان دهی روستایی و ایجاد نظم سلسله مراتبی بر اساس الگوی تقسیمات کالبدی (منظومه، مجموعه، حوزه عمران روستایی و روستاهای اقماری و مستقل) از آلتر ناتیوهایی می باشد که می تواند باعث توسعه سکونت گاهها بخش شود. به گونه ای که با توجه به عامل جمعیت، نحوه دسترسی ، مرکزیت و …. می توان حوزه هایی را ایجاد نمود که در قالب آن ساکنان روستاهای پیرامون بتوانند خدماتی را که در روستای خودشان امکان دستیابی به آن را ندارند از روستاهای پیرامون، با صرف حداقل هزینه و زمان دریافت دارند، این عامل تأثیر بسزایی در تعاملات اجتماعی منطقه و توسعه انسانی به دنبال خواهد داشت.
با توجه مطالعات انجام شده می توان سلسله مراتب خدماتی را منطبق بر سلسله مراتب اداری پیشنهاد داد بدین گونه که شهر سامان به عنوان مرکز منظومه، روستاهای هوره و شوراب صغیر به عنوان مرکز مجموعه و روستاهای مارکده در شمال بخش به عنوان مرکز حوزه جهت خدمات رسانی به نواحی شمال بخش مشخص نمود.
طرح های خاص مانند (BDN) که تحت عنوان نیازهای اساسی توسعه شناخته می شود به صورت پایلوت و در قالب پروژه های امور تولیدی، زیر بنایی، فرهنگی و اجتماعی در بخش های اجرایی و آموزشی می تواند تدوین گردد . اجرای طرح پایلوت BDNسبب استقرار امکاناتی در روستاهای مذکور خواهد شد که طبیعتاً توسعه کالبدی این روستاها را در پی خواهد داشت.
بررسی ساختار شبکه ارتباطی و محورهای موجود در سطح منطقه مورد مطالعه حاکی از آن است که از این حیث منطقه از وضعیت نسبتاً مناسبی برخوردار است به طوری که بیش از 90 درصد سکونتگاههای روستایی از راه آسفالته برخوردارند ولی به جهت کیفیت نامناسب راه های موجود ضرورت اصلاح و بهسازی و گسترش آنها را احساس مي گردد.
با توجه به این مسئله که اکثر روستاهای بخش در حاشیه زاینده رود واقع شده اند در بعضی موارد می توان با احداث پل بر روی رودخانه دسترسی روستاها همجوار را جهت برخورداری از خدمات یکدیگر را تقویت نمود.
سرمایه گذاری در کارکردهای خدمات منطقه ای شهرهای کوچک جهت هر چه بیشتر بهره مند شدن روستاییان اطراف از آنها، به منظور تداوم حیات و سرزندگی شهرهای کوچک
از آنجایی که این شهرها می توانند نقش توسعه و تجهیز فعالیت های کشاورزی و روستایی را داشته باشند، نیازمند ایجاد و توسعه ي مراکز و تأسیسات پروسه و تبدیل محصولات، انبار داری، بسته بندی و توزیع فرآورده ها به سایر نقاط منطقه یا کشور هستند. از اینرو توجه به این کارکردها در برنامه ریزی های عمران شهری و منطقه ای ضروری است. با توجه به اینکه شهرک صنعتی سامان جدیداً در محدوده اين بخش قرار گرفته است می تواند محل مناسبی جهت احداث صنایع جانبی محصولات کشاورزی منطقه باشد. البته گرایش به صنعتی شدن باید در جهت خارج ساختن رشد انگلی و تقیّدانفعالي به روستا باشد تا شهر سامان به یک شهر مولد تبدیل شود. به شرط آنکه صنعت خللی در کشاورزی به وجود نیاورد بلکه تقویت کننده کشاورزی نیز باشد.
گرایش صنعتی ديگر بخش بر پایه صنایع دستی، بویژه صنعت فرش و صنایع حامی فرش بافی از اولویت های توسعه ي صنعتی بخش و شهرستان خواهد بود.
تقویت پیوندهای اقتصادی بین شهرهای کوچک و حوزه نفوذشان از طریق تأسیس بازارهای کشاورزی محلی و منطقه ای در شهرهای کوچک و تقویت مبادلات کشاورزی و یکپارچه کردن بازار اقتصادی حوزه نفوذ شهرهای کوچک می تواند از مهمترین برنامه های اقتصادی در جهت توسعه سکونت گاههای بخش در آینده باشد و بدنبال آن جهت حمایت از تولید کنندگان و تثبیت قیمت عادلانه در بازار محصولات کشاورزی یا به عبارت دیگر حذف واسطه ها، انحصار در فروش همراه با نظارت دستگاه های اجرایی در وضع قیمت می توان از طریق ایجاد شرکتهای تعاونی خدمات و بازاریابی در منطقه سامان عمل نمود.
امکان توسعه ي فعالیتهای آبزی پروری یکی دیگر از مواردی است که بدون تردید در توسعه اقتصادی و کالبدی بخش سامان و خصوصاً روستاهایی که در مجاورت رودخانه قرار دارند می تواند اثر بخش باشد. هر چند این امر در حال حاضر در تعدادی از روستاها ی این بخش صورت می گیرد، ولي می توان این فعالیت را در سایر روستاها نیز گسترش داد که باعث بهبود وضعیت اقتصادی ساکنان و در نتیجه توسعه و عمران فضاهای کالبدی در سکونت گاه های این بخش خواهد شد.
بخش سامان به دلیل ویژگی های طبیعی و اقلیمی زمینه و بستر بسیار مناسبي جهت فعالیت های گردشگری را دارد. لذا باید خدمات مناسب با این فعالیتها در آن استقرار یافته و در این میان توزیع متعادل اینگونه خدمات در کنار دسترسی مناسب از طریق جاده های آسفالته مهیا گردد تا زمینه ي توسعه ي همه جانبه این بخش خصوصاً با توجه به پتانسیل های آن فراهم گردد.
بدلیل عبور رودخانه زاینده رود از محدوده بخش سامان، سرمایه گذاری در زمینه گسترش باغات می تواند یکی از اساسی ترین امکانات توسعه محسوب شود. باغداری در زمینه پرورش بادام با توجه به قابلیت های طبیعی منطقه و ارزش افزوده آن در جهت اشتغال زایی و تقویت مالی ساکنین بخصوص ساکنین روستاهای کوچک و کم در آمد می تواند تأثیر بسزایی داشته باشد.
لزوم انطباق هر چه بیشتر حوزه نفوذ سیاسی با حوزه نفوذ کارکردی شهر از طریق تقویت و ایجاد ساختارهای متناسب با سلسله مراتب اداری- سیاسی مانند دستگاههای دولتی، ایجاد ظرفیت برنامه ریزی اداری – مالی برای سازمان های محلی، افزایش توان و کارایی سازمان های محلی، تمرکز زدایی در سطوح مختلف فعالیتی- مدیریتی و اداری می تواند به توسعه شهر و توسعه حوزه نفوذ آن کمک نماید.
بدون شک هر گونه اقدام عملی برای توسعه و پیشرفت بدون آماده بودن زیر ساخت های اجتماعی و مشارکت مردم بي اثر خواهد ماند در این راستا می توان برنامه هایی جهت ارتقاء سطح فرهنگی مردم منطقه از طریق بسط و گسترش مراکز آموزشی و اطلاع رسانی اقدام نمود.

فهرست منابع
آسايش، حسين ؛ اصول و روشهاي برنامهريزي ناحيهاي، انتشارات پيام نور، چاپ اول، 1375
اكبري، نعمت الله و همكاران؛ تحليل توزيع اندازه شهرها در سيستم شهري ايران، پژوهشهاي اقتصادي، سال ششم، شماره چهارم،1385
افتخاري، عبدالرضا، خرامه، حسن؛ مكانيابي سلسله مراتب روستايي، تحقيقات جغرافياي، شماره 35، مشهد، 1375
آمارجمعيتي شهرستان شهرکرد از سال 1329تا 1375؛ امور اجتماعي فرمانداري شهرستان شهرکرد،1380
ارجمندنيا، اصغر، نقش شهر هاي مياني در نظام اسكان جمعيت، مجله سياسي ، اقتصادي .سال دوم، شمارة 7
افراخته،حسن، ارزيابي نقش شهرها در توسعه ناحيهاي، نمونه موردي: استان سيستان و بلوچستان ،دانشگاه سيستان و بلوچستان ،1382
افراخته، حسن؛ برنامه ریزی سکونتگاههای روستایی؛ انتشارات گنج هنر، چاپ اول، 1387
امكچي. حميده؛ شهرهاي مياني و نقش آنها در چارچوب توسعه ملي، مركز مطالعات و تحقيقات شهرسازي و معماري ايران، تهران، بي تا . 1378
اشکوری، سید حسن؛ اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای ، انتشارات پیام، چاپ سوم، زمستان 1388
ایزدی خرامه، حسن؛ تبدیل روستا به شهر و نقش آن در توسعه روستایی، رساله دکتری ، نمونه موردی: استان فارس ، دانشگاه تربیت مدرس، 1380
باقري، اشرف السادات،كاركرد شهرهاي مياني در توسعه ناحيه اي،رساله دکتری، نمونه موردي : نجف آباد (اصفهان) دانشگاه تربيت مدرس ،1376
بهشتي، محمدباقر و ديگران؛ معرفي تاكسونومي عددي به زبان ساده، روشي براي گروه بندي، رتبه بندي و تعيين درجه و اهداف توسعه ؛ سازمان برنامه بودجه استان آذربايجان شرقي،1362
پاپلي يزدي، محمد حسين، سناجردي، حسن؛ 1383، نظريه هاي شهر و پيرامون، چاپ اول، انتشارات سمت1383
تقوايي، مسعود و همكاران؛ بررسي شاخص هاي توسعه در مناطق روستايي استانهاي كشور با استفاده از روش اسكالوگرام، اقتصاد كشاورزي و توسعه، سال چهاردهم، شماره 56 ،1385
جهاد كشاورزي شهرستان شهرکرد؛ سيماي آبادیهای شهرستان شهرکرد، 1378
حكمت نيا، حسن و همكاران؛ كاربرد مدل در جغرافيا با تاكيد بر برنامه ريزي شهري و ناحيه اي، انتشارات علم نوين، 1385
حبيبي ، سيد محسن؛ جامعه مدني و حيات شهري، دانشكده هنرهاي زيبا،شماره 7 ، 1378
حسين زاده دلير ؛ برنامه ريزي ناحيه اي، 1386، انتشارات سمت، چاپ ششم
خراط زبردست، اسفنديار؛ عملكردهاي شهري در توسعه روستايي، رويكردي با نگرش فضايي به برنامه ريزي منطقه اي فصلنامه مسكن و انقلاب، شماره 84،1377
خسرويان، غلام رضا ؛ برنامهريزي و ساخت شهرهاي كوچك « نگاهي گذرا به برنامهريزي شهري در ايران ». نشر فروزش ، 1380
خراط زبردست، اسفنديار؛ ارزيابي روشهاي تعيين سلسله مراتب و سطح بندي سكونتگاهها در رويكرد «عملكردهاي شهري در توسعه روستايي » دانشكده هنرهاي زيبا، شماره 13، 1383
رضواني، علي اصغر ؛ روابط متقابل شهر و روستا با تاكيد بر ايران، انتشلرات پيام نور،1374
رضواني، محمد رضا و همكاران؛نقش و عملكرد شهرهاي كوچك در توسعه روستايي با استفاده از روش تحليل شبكه نمونه موردي :استهبان (دهستان رونيز) پژوهشهاي جغرافيايي،شماره61 ،1386
ركن الدین افتخاري، عبدالرضا؛ تحليلي بر رويكرد مكان يابي و توزيع خدمات در مناطق روستايي :بررسي تطبيقي رويكرد كاركردهاي شهري در توسعه روستايي (UFRD) و مدلهاي تخصيص مكاني (L.A) پژوهش هاي جغرافيايي ، شماره 518، 1378
رفيعي، مينو؛ مجموعه مباحث و روشهاي شهرسازي و

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد سلسله مراتب، حوزه نفوذ، توسعه روستایی، توسعه روستا Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد توسعه منطقه، چهارمحال و بختیاری، انقلاب اسلامی، سلسله مراتب