منابع پایان نامه ارشد درمورد سرمایه ی فرهنگی، جامعه شناسی، طبقات اجتماعی، ابعاد سرمایه

دانلود پایان نامه ارشد

تأکید می کند که روشهای سالم زیستن را تحت تأثیر قرار میدهند یعنی هرچه افراد مسنتر میشوند توجه آنها به سلامت زیادتر میشود، درمورد تغذیه و استراحت و آرامش خود، بیشتر دقت میکنند و از سیگار کشیدن و الکل دوری میگزینند. اما در مقابل با افزایش سن، میزان ورزش کردن پایین میآید که یکی از عوامل اصلی سالمماندن است. اما حاصل اشتراک فاصله طبقاتی و فاصله سنی، تفاوت های زیادی ایجاد می کند. مثلاً جوانان متعلق به طبقات پایین بیشتر از هم سنهای خود درطبقات بالای جامعه،سیگار میکشند.تفاوتهای ساختاری( طبقاتی وسنی) عواملقاطع و تعیینکننده در هر نتیجه بوده اند(قاسمی و همکاران؛ 185:1388-187).
یکی از تفاوتهای مهم دیگر،جنسیت است که نشان میدهد زنان تغذیه سالمتری دارند،الکل و سیگار کمتری مصرف میکنند، بیشتر به پزشک مراجعه میکنند و درکل با در نظرگرفتن ورزش، زنان طرز زندگی سالمتری نسبت به مردان دارند.اما در اینجا هم عامل طبقه ی اجتماعی تأثیرگذار است و طبق تحقیقات انجام شده،افراد مرفهدر طبقات بالاتر بیشتراز طبقات پایین ورزش میکنند و به سلامت خود بیشتر اهمیت میدهند.
تفاوتهای قومی و نژادی، عامل سومی است که مهم تلقی میشود، اما در این مورد در ایالات متحدهتحقیقات کمتری انجام شده است. مقایسهی بین سفیدپوستان و سیاه پوستان روشن ساخت که سفید پوستان بیشتر از سیاهان الکل مصرف میکنند و بیشتر از آنان به کنترل وزن عادت دارند. مطالعات گاهاً حاکی از این هستندکه نابرابری های نژادی در بحث سلامت و به طور قابل ملاحظه ای توسط موقعیت طبقاتی تعیین میشود. شرایط اقتصادی – اجتماعی نامناسب و تجربیات زندگی نامساعد، بانی بیماری و ناسالم بودن هستند. کاکرهام همچنین بر عوامل دیگری در این زمینه تأکید دارداز آن جمله، اشتراک و نظرات دسته جمعی، شرایط زندگی، اختیارات زندگی و … .البته دربارهی این عوامل تحقیقات اندکی صورت گرفته است. در رابطه با شرایط زندگی با روشهای سالم زیستن، اما این رابطه دارای اهمیت است.مثلاً مذهب و ایدئولوژی مثالهایی برای نظرات دسته جمعی هستند؛که دخالت وارتباط باروشهای سالم زیستن دارند. ازعملکردهای یک انسان و یا یک گروه مذهبی که در انتخاب نوع غذا تأثیر میگذارندوآنان را از مصرف سیگار و الکل منع می کرده و به ورزش و رعایت بهداشت ترغیب میکند، معلوم میشود که به روشهای مناسب سالم زیستن دست یافتهاند(رستمی؛ 58:1389-61).
2-2-4-نظریه ی بیکر:
دیدگاه فرآوری موادغذایی خانگی به وسیلهی بیکر 32مطرح شد. به نظر وی تهیه موادغذایی خانگی مثل تهیهی غذا برای خانواده تابعی از سرمایه و زمان موجود برای هر خانواده است. به نظر او علاوه بر زمان و سرمایه مشارکت زنان در بازارکار،ابعاد خانواده یا خانوادهی تک نفره و چندنفره در انتخاب غذاهای خانگی و آماده تاثیرگذار است(علیزاده اقدم،298،1391).
2-2-5-نظریه ی جاکانوسکی:
جاکانوسکی33 معتقد است، تقاضا برای مصرف غذاهای آماده، بستگی زیادی به راحتی دسترسی به آن غذا دارد و این جزء مهمی از تسهیلاتی است که مصرف کننده به آسانی به محصول دسترسی پیدا بکند. افزایش در تعداد فروشگاههایی که غذاهای آماده در بازار عرضه میکنند، بطور مستقیم باعث افزایش در مقدار مصرف غذاهای آماده و کاهش هزینه های بدست آوردن یک وعده غذای آماده میشود. گسترش فروشگاههایی که غذاهای آماده ارائه میکنند خود مبین رشد تاریخی و دراز مدت این صنعت می باشد. صنعت غذاهای آماده تلاش مداومی را برای پیدا کردن راهی جهت دسترسی بیشتر محصولات خود دارد و این تلاش مداوم با مراکز خرده فروشی که در مکانهای متنوعی مانند ساختمانهای اداری، فروشگاههای بزرگ و فرودگاهها بوجود آمده است، ظاهر میشود. غفلت از به حساب آوردن ساختار در حال تغییر بازار میتواند منجر به استنتاج های نادرستی از تغییر سلایق در طول زمان بشود یا اینکه رشد مداوم غذاهای آماده منتج از اوج تقاضای مصرف تلقی گردد. جاکانوسکی معتقد است، براساس نتایج حاصل از تحقیقی که وی در سال 2001 انجام داده است بیشترین رشد مصرف غذاهای آماده ناشی از عرضه و راحتی دسترسی به این نوع غذاها می باشد(Jekanowski, 2001: 72).

2-2-6-سرمایه ی فرهنگی:
تقریبا همهی محققان در این عقیده متفق القولاندکه نخستین باربوردیو مفهوم سرمایه ی فرهنگی34 را در اوایل دهه ی1960 بکار برده است. قبل از این زمان مفهوم سرمایه تنها برای سرمایه ی انسانی و سرمایهی طبیعی باز تولید شده بکار میرفت. اما بعدها مفهوم سرمایه به دو حوزه ی فرهنگ و هنر نیز راه یافت و مفهوم سرمایهی فرهنگی بوجود آمد. بوردیو این مفهوم را برای رفع یک مسئله تجربی ویژه یعنی این واقعیت که تنها توجه به موانع اقتصادی برای تبیین نابرابری موجود در موفقیتهای آموزشی دانش آموزان دارای طبقات اجتماعی گوناگون کافی نیست بکار برده است. بوردیو در انجام این مهم با بسیاری از تعاریف سنتی جامعه شناسی که به فرهنگ به مثابه ی ذخیره ی ارزشها و هنجارهای مشترک یا به عنوان ابزاری برای ابراز تمایلات مشترک می نگریستند مخالفت کرد. در عوض وی بر این عقیده بود که فرهنگ دارای بسیاری از ویژگیهایی است که سرمایه اقتصادیبه شمار می روند. بوردیو در نظریه ی کنش خود هدف از طرح مفهوم سرمایه ی فرهنگی را ارائهی سازوکار پیچیدهای میداند که از طریق آن نهادهای آموزشی موجب باز تولید نحوهی سرمایهی فرهنگی میشوند و به دنبال آن بازتولید ساختار فضای اجتماعی یا به عبارت دیگر بازتولید ترکیب طبقات اجتماعی انجام میگیرد. مفهوم سرمایهی فرهنگی تاثیر چشمگیری بر جامعه شناسی نهاده است. زیرا این مفهوم فرهنگ را در مرکز تحقیقات راجع به قشربندی وارد نموده است. این مفهوم در اواخر دهه ی 1970 با ترجمه شدن کتاب بازتولید وارد سنت جامعه شناسی انگلیسی زبان شده است. از زمان مطرح شدن این مفهوم توسط بوردیو، بیش از هر حوزهی دیگر در حوزهی آموزش و پرورش بکار رفته است و حجم عظیمی از تحقیقات تجربی و تاملات نظری پدید آمده است(باینگانی،بی تا:9).

2-2-6-1-تئوری سرمایه ی فرهنگی بوردیو:
سرمایه از نظر بوردیو هر نوع قابلیت و مهارت و توانایی اطلاق میشود که فرد میتواند در جامعه به صورت انتسابی یا اکتسابی به دست آورده و از آن در روابطش با سایر افراد و گروهها برای پیشبرد موقعیت خود بهره ببرد. بوردیو تاکید میکند که سرمایه نباید به عنوان یک منبع صرفا مادی در نظر گرفته شود بلکه سرمایه میتواند نمادین(منزلت و احترام) و فرهنگی (قابلیت و دانش فرهنگی فرد) نیز باشد. توزیع همهی شکلهای سرمایه نابرابر است و ریشه در ساختارهای طبقاتی دارد.سرمایهی فرهنگی به شیوههای فرهنگی خاصی که در روند آموزشهای رسمی و خانوادگی در افراد تثبیت شده اشاره دارد و نیز ظرفیت شناخت افراد درکاربرد لوازم فرهنگی را در برمیگیرد. کاربرد ابعاد مختلف سرمایهی فرهنگی موجب تفاوت در نحوهی زندگی و بروز سلیقه های گوناگون گردیده است و به تبع آن تفاوت در کسب موقعیتهای برتر اجتماعی و استفاده از امکانات از قبیل کتاب،روزنامه،سینما و انواع ورزشهای خاص طبقات بالای اجتماعی مانند: اسب سواری،گلف و مانند آن را موجب میشود. در واقع استفاده کنندگان از سرمایهی فرهنگی در قشربندی اجتماعی در طبقه ی بالا اجتماع قرار میگیرند به عبارت دیگر دارندگان امتیازات اقتصادی که در طبقهی بالای اجتماع قرار دارند به راحتی به ابعاد مختلف سرمایهی فرهنگی دست مییابند.
2-2-6-2-ابعاد سرمایه ی فرهنگی:
از نظر بوردیو سرمایهی فرهنگی در سه شکل تجلی می یابد:
سرمایهی فرهنگی تجسم یافته35:نوعی ثروت بیرونی است که به عنوان بخش جدایی ناپذیر از فرد درآمده است. این همان بخشی است که بوردیو آن را ابعاد سرمایهی فرهنگی همراه با تولد مینامد که نمیتواند آن را از طریق هدیه خرید یا مبادله به دیگری منتقل نمود. این نوع سرمایه به صورت آمادگیهای مداوم ذهن و جسم تجلی مییابد. این سرمایه میتواند با سرمایه گذاری زمان در شکل یادگیری افزایش یابد. این سرمایه در فرد عجین شده نوعی از رفتار فرد میشود نمیتواند به طور آنی انتقال یابد.
سرمایهی فرهنگی عینیت یافته36:این سرمایه از بدیهیترین و آشکارترین نوع سرمایه ی فرهنگی است که افراد جامعه میتوانند از آن بهرهمند شوند. سرمایهی فرهنگی عینیت یافته بیشتر به شکل کالاهایفرهنگی و اشیای مادی و رسانه هایی نظیر: مجلهها،نقاشیها،مجسمه ها،تصاویر،کتابها،لغت نامه ها،ابزارها،ماشین آلات،و غیره تجسم مییابد،و از ویژگیهای بارز آن قابل انتقال بودن است. این سرمایه به نوعی در شکل اقتصادی هم مطرح است و نیز میتواند جنبهی نمادی آن حفظ شود. بطور خلاصه به همه ی اشیا و کالاهای فرهنگی عینی گویند. اما خصلت اساسی این سرمایه در این است که بر دارندگان آن اثر آموزشی میگذارد.
سرمایهی فرهنگی نهادینه شده37:به قوانین و مقرارات نهادینه شدهای اطلاق میشود که برای دارنده آن پایگاه اجتماعی ایجاد میکند. لازمهی سرمایه فرهنگی نهادی قبل از هر چیز وجود افراد با صلاحیت و مستعد در جهت کسب انواع مدارک تحصیلی و دانشگاهی است. از طرف دیگر مستلزم وجود نهادهای رسمی است که هم این مدارک تحصیلی را صادر کنندو هم به آن رسمیت بخشند. از ویژگیهای بارز این سرمایه این است که به شکل پلی میان اقتصاد و فرهنگ عمل میکند و این توانایی را دارد که سرمایهی فرهنگی را ازطریق کاربرد آن به طور معقول و رسمی به نوعی سرمایهی اقتصادی تبدیل نماید(ابراهیمی وهمکارش،131:1391).
بوردیو معتقد است این واقعیت که در زمینهی غذا، تضاد اصلی به طور کلی با تفاوت در درآمد مطابقت دارد، تضادهای ثانویهای را پنهان کردهاست که هم در طبقات متوسط و هم در طبقهی بالا وجود دارد، یعنی تضاد گروههایی که سرمایهی فرهنگی بیشتر و سرمایهی اقتصادی کمتری دارند، با کسانی که داراییهایشان بر عکس این گروه ساخت یافته است. معمولاً محققان و ناظران تأثیر صاف و سادهی درآمد را در این واقعیت میبینند که هر قدر جایگاه فرد در سلسله مراتب اجتماعی بالاتر باشد، بخش کمتری از درآمد خود را خرج غذا میکند، یا اینکه در بودجهی غذایی، مبلغی که خرج غذاهای سنگین، پر چرب و چاق کننده میشود و ارزان هم هستند- ماکارونی، سیبزمینی، غلات، ژامبون، گوشت خوک- رو به کاهش میرود، در حالی که سهم فزایندهای از این بودجه خرج گوشت بدون چربی و غذاهای سبک تری (قابل هضم تری) میشود که چاقکننده نیستند (گوشتگاو، گوساله، گوسفند، بره و خصوصاً میوهها و سبزیجات تازه). از آن جایی که اصل اساسی و واقعی ترجیحدادنها چیزی جز سلیقه نیست، یعنی فضیلتی که زادهی ضرورت است، نظریهای که مصرف را تابع سادهی درآمد میداند نیز همهی ظواهر را مؤید این فرض مییابد، زیرادرآمد نقش مهمی در تعیین میزان فاصله از جبر و ضرورت ایفا میکند. مبنای حقیقی تفاوت هایی که در حوزهی مصرف و حتی فراتر از آن دیده میشود تضاد بین سلیقههای ناشی از تجمل (یا آزادی) و سلیقههای ناشی از جبر و ضرورت است. دستهی نخست، سلیقههای کسانی است که دست پروردهی شرایط وجودی مادیای هستند که براساس فاصله داشتن از جبر و ضرورت، آزادیها و امکانات ناشی از مالکیت سرمایه تعریف میشود؛ دستهی دوم، جلوه گاه ضرورتهاییاند که خود نیز محصول همین ضرورتها میباشند. بنابراین میتوانیم سلیقهی عامیانهای را که غذاهای «شکم پر کن» و ارزان را میپسندد، از ضرورت باز تولید توش و توان کار کردن با کمترین هزینهی ممکن استنتاج کنیم، یعنی وضعیتی که به پرولتاریا تحمیل میشود و در واقع تعریف این طبقه نیز هست (بوردیو؛247:1390-248).
از بین این چهار نوع سرمایه مطرح در نظریه بوردیو، چنین استنباط می شود که سرمایهی اقتصادی که شاخص آن، درآمد و دارایی افراد می باشد نقش کلیدی در دانش غذایی افراد میتواند داشته باشد. همچنین سرمایه فرهنگی نیز با شاخص مدرک تحصیلی و انواع مهارتها (که شامل مدارک سازمانی،یا پایان دوره های کارآفرینی،گواهینامهی فنی) به نظر میرسد میتواند تاثیر به سزایی بر روی دانش غذایی افراد داشته باشد.علاوه براین سرمایه اجتماعی که در حقیقت با موقعیتی که فرد با توجه به رابطهای که با افراد در جامعه دارد تعریف میشود. فرد با توجه به موقعیت و رابطه با دیگر افراد

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد سبک زندگی، مصرف کننده، مصرف کنندگان، مواد غذایی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد یادگیری اجتماعی، جهان خارج، جو اجتماعی، دیوانسالاری