منابع پایان نامه ارشد درمورد سازمان ملل، جهانی شدن، خط مشی گذاری عمومی، تصمیم گیری

دانلود پایان نامه ارشد

ی جهان میباشد.
1-3-2-2- تفاوت برنامه ریزی برای جهان با جهانی سازی :
ممکن است این شبهه مطرح باشد که با توجه به روند جهانی سازی، دنبال کردن این روند و تسهیل آن در سراسر جهان به تنهايي کافی است و لذا نیازی به برنامه ریزی برای جهان وجود ندارد. واقعیت این است که علیرغم وجود این شبهه و با وجود تداخل جهانی شدن با امر برنامه ریزی برای جهان، این دو پدیده با هم فرق دارند. انبوه مقالات و مستندات منتشره توسط موافقان(و البته مخالفان) جهانی شدن و تبلیغات فراوان پیرامون آن، زمینه خطای یکسان انگاشتن این دو پدیده را فراهم میسازد. این تحقیق، بدنبال تبیین و نقد مفهوم جهانی شدن نیست ولی باید تاکید کرد که جهانی شدن تنها یکی از عوامل زمينه اي موثر در پارادایم برنامه ریزی برای جهان، میباشد همچنانکه مخالفت با جهانی شدن نیز از سوی دیگر بر این پارادایم تاثیراتی دارد. در کنار جهانی شدن، تغییرات مهم دیگری(که چه بسا از جهانی شدن مهمترند) نیز در برنامه ریزی برای جهان باید لحاظ شوند. برخی از این عوامل نوظهور که موجب افتراق این دو پدیده میشوند، عبارتند از: شهروند جهانی، نئو آنارشیسم(همچنانکه برخی به سازماندهی و استفاده از شبکه اشرار توجه داده اند) و بنیادگرایی گذشته گرا15(شاو، 2012) که هردو میتوانند موجب بروز مجدد فاشیسم گردند، تغییرات آب و هوایی، پایداری مالی، پایداری اعتباری، نیاز به سیستم حکمرانی خوب جهانی برای غلبه بر چالشهای عمده بین مللی در قرن بیست و یکم و عصر جهانی شدن(که وجود آن میتوانست مانع سقوط اقتصادی در سال 2008 شود)، مشکلات ناشی از وجه تاریک جهانی شدن(مثل تروریسم و از جمله واقعه یازده سپتامبر)، رشد جمعیت و شهرهای با جمعیت فراتر از تحمل، محدودیت منابع طبیعی بویژه انرژی، وجود تبعیض شدید اقتصادی، بی کفایتی سازمان ملل و ناتوانی آن برای مواجهه با مسائل قرن بیست و یکم و نیاز آن به تجدید ساختار و تغییر شیوه عمل، محدودیت سازمان ملل به خاطر خط مشی اعضاء آن، تاثیر نحوه مدیریت روسای کشورهای بزرگ بر سازمان ملل و تواناییهای آن، جنبه های انسانی امنیت و امنیت مردم محور، سوسیالیزم جهانی(ملاچ براون16، 2011 ؛ واینر،2011 ) ظهور بریکز7 و بهار عربی.
1-3-2-3- خلاء نظری با وجود نظریه های اقتصادی و توسعه :
نظریه پردازان اقتصادی و بویژه نظریه پردازان توسعه و پیش از آنها فلاسفه و سیاسیون، ایدئولوژیها و نظریاتی را برای برنامه ریزی جهان مطرح نموده اند. برای مثال رابینز8 در1937 به بررسی پدیده برنامه ریزی اقتصادی در جهان میپردازد. وی به این نکته اشاره میکند که روشن نیست، کدام هدف بعنوان نیروی تعیین کننده برای برنامه ریزی اقتصادی، عمل میکند. همچنین براین موضوع تأکید دارد که ارزشها در بین انسانهای مختلف متفاوت و حتی درتناقض باهم میباشند. برای مثال اگر از یک نازی17،يك کمونیست یا يك لیبرال پرسیده شود که چه چیزهایی را باید برای جهان برنامه ریزی نمود، پاسخهای متفاوتی داده میشوند. او عقیده دارد که بهرحال در دنیای امروز، برنامه ریزی اقتصادی بدلیل کمبود منابع به یک ضرورت تبدیل شده است و هر فعالیت اقتصادی چون پرداخت پول توسط مصرف کننده، مقدار پس انداز برای سرمایه گذاری، تعیین خروجی کارخانجات و… نیازمند انواع برنامه ها میباشند. بدیهی است که برنامه ریزیهای فردی و جداگانه]و نیز برنامه ریزی جداگانه توسط کشورها[ممکن است هم آوای با یکدیگر نباشند و بدون همکاری ممکن است دچار هرج و مرج شوند. لذا ضرورت برنامه ریزی اجتماعی]و برنامه ریزی با مشارکت شهروندان(اطهاری، 1377)[احساس میشود. اما هنوز اتفاق نظر درمورد نحوه برنامه ریزی اجتماعی وجود ندارد. لیبرالها18معتقدند که آزادیهای فردی در چارچوب یک قانون و نظم مناسب میتواند نفع فردی را درخدمت منافع جمعی قراردهد و کمونیستها عقیده دارند که برای هماهنگي فعالیتها، نیاز به کنترل مرکزی وجود دارد. آنارشیستها نیز در سوی دیگر این طیف عقیده دارند که نباید هیچگونه کنترلی اعمال شود. لذا درینجا نیز ممکن است مطرح شود که آیا برنامه ریزی ممکن است یا با امتناع برنامه ریزی مواجهیم؟ کدام نوع از برنامه ریزی را بکار بریم؟ بهرحال برنامه ریزی درینجا با برنامه ریزی یک شرکت تفاوت دارد و با کنترل و هدایت حکومتی یا مکانیسمی دیگر، درارتباط میباشد و برنامه های عمومی را جایگزین برنامه های شخصی مینماید یا میکوشد تا برنامه های شخصی را تابع برنامه های عمومی نماید(رابینز، 1937)19. پیشتازی اقتصاددانان موجب شده است که بسیاری از برنامه ریزیهای مهم در زمینه برنامه های جهانی در سازمان ملل، توسط آنان عملیاتی گردد و در حقیقت در جای اندیشمندان حوزه مدیریت قرار گیرند20. ولی آنچه در مدلهای اقتصادی مطرح میشود، درنهایت مدلهایی است که بخشی کوچک از برنامه ریزی برای جهان را میپوشاند و اکنون وقت آن فرارسیده است که اندیشمندان حوزه مدیریت در این بخش، نقش خود را ایفا نمایند.
1-3-2-4- خلاء نظری در پایگاههای اطلاعات و اسناد علمی :
در طی فرآیند تحقیق بارها بانکهای اطلاعاتی اینترنتی مختلف مورد کاوش قرار گرفتند، ولی تحقیقی که نحوه برنامه ریزی برای جهان در سازمان ملل را تبیین نماید، بدست نیامد. جدول1-2 جستجوهای نمونه اي از آخرین ترکیبات کلمات مرتبط در بانکهای اطلاعاتی را نشان میدهد21. همچنين جستجوي اينترنتي عباراتي
ردیف
تصویر جستجو در بانک اطلاعاتی
1

2

3

4

5

6

7

8

9

جدول 1-2- نمونه ای از جستجو در بانکهای اطلاعاتی.
چون برنامه ریزی جهانی، برنامه ریزی برای جهان(البته با عبارات انگلیسی و آزمودن ترکیبات مختلفی از آنها و با استفاده از امکانات پیشرفته تر جستجو) درموتورهای جستجو، جستجو در وبگاه انستیتوی زمین9وابسته به دانشگاه کلمبیا و فهرست تحقیقات آن، جستجو در فهرست علائق مطالعاتی اساتید دانشكده استراتژی دانشگاه هاروارد و جستجوهایی ازاین قبیل، برخلاء نظری، تصريح دارند. همچنین جستجو در وبگاههايي چون بانک اطلاعات نشریات کشور در تاريخ2/6/91برای عبارت برنامه ریزی جهانی تنها مقاله سيستم برنامه ريزي جهاني انرژي(محسنی، 1383) را درپیش رو قرارمیدهد که درحقیقت روند برنامه ریزی مصرف انرژی(از منابع اولیه) در جهان را بررسي ميكند یا در جستجوی مجدد در گوگل تحقیقاتی تنها با کتب و مقالاتی پیرامون برنامه ریزی برای رقابت در عرصه جهانی، بازارهای جهانی، چگونگی برنامه ریزی کشورهایی چون آمریکا برای تفوق بر جهان یا غلبه آن بر بحرانهای جدیدی چون تروریسم و بحرانهای مالی و نیز لزوم همکاری برای برنامه ریزی محو فقر، بهداشت یا تأمین انرژی، برنامه ریزی برای اقتصاد جهانی از جمله در مکتب کمونیستی22و… مواجه میشویم که البته مدل خاصی در زمینه برنامه ریزی برای جهان در آنها وجود ندارد گرچه برخی از مطالب مطرح شده در آنها میتواند در طراحی مدلی برای برنامه ریزی جهان، بکار آید. مثلاً در مقاله ای باعنوان وظایف محاسبات بشری باتوجه به محدودیتهای جهانی(زنگ، لاو، میلر، داجوس، پارکز، هورویتز، 2012)، مسائل جدید مطرح در زمینه نرم افزار نویسی بررسی شده اند و اشاراتی به مدل برنامه ریزی استخراج موفقیت، برنامه ریزی فرصت طلبانه، نحوه برنامه ریزی ویکی پدیا برای تعامل با مشتریان در سراسر جهان و…وجوددارد که درخلق ایده هایی برای برنامه ریزی جهانی میتواند بکار آید.
1-3-2-5- خلاء نظری در ادبیات برنامه ریزی سازمان ملل :
با جستجو در بین اسناد سازمان ملل، مدلی برای تشریح پدیده مورد نظر، یافت نشد. البته عباراتی چون: موضوعات نگران کننده جهانی، مشکلات جهانی، نگاه کل گرا به فرآیندهای پیچیده ای که بر مسائل امروزین توسعه و امنیت انسانی اثر میگذارند(دانشگاه سازمان ملل، 2012)، خط مشی عمومی جهانی(جولی، امریج و توماس. جی، 2009)، به کرات مشاهده میشوند که نه تنها به ضرورت مدیریت جهانی(به معنای مدیریت جهان و نه مدیریت یک سازمان جهانی چون سازمان ملل) و به تبع آن برنامه ریزی جهانی اشاره دارند بلکه معنای خاصی از عنوان جهانی را میتوان از آن برداشت کرد که به نظر با جهانی شدن(به معنای یکسان شدن جهان در امور مختلف) تفاوتهای جدی دارد. علاوه بر این، برنامه ریزی برای جهان در سازمان ملل(در مقایسه با برنامه های منطقه ای و ملی و نیز در مقایسه با برنامه های اجتماعی و برنامه های مطرح در مکاتبی چون کمونیسم، لیبرالیسم و…(رابینز، 1937))، برجسته تر از قبل شده است و معنا و نحوه انجام آن نیز پیچیده تر شده و به سطحی بالاتر(از نظر مفهومی) ارتقاء یافته است. با بررسی این اسناد اینگونه برداشت میشود که علیرغم اهمیت برنامه ریزی برای جهان( به معنای گفته شده) و تاحدودی انجام آن درعمل(طی بیش از چند دهه)، این پدیده آنگونه که باید در خود سازمان ملل نیز، تحلیل نشده است. البته باید توجه داشت که روش تصمیم گیری تعیین شده در منشور سازمان ملل، واقع گرایی و دلایلی چون قدمت کم استقلال کشورها از استعمارگران، حساسیت آنها در حفظ استقلال خود، نگاه منفی برخی از کشورها و انتقادات آنها به ناعادلانه بودن ساختار سازمان ملل به نفع قدرتهای بزرگ، تضاد منافع ملی برخی از کشورها با برنامه های جهانی(مثل عدم تمایل برخی کشورها برای کنترل گازهای گلخانه ای)، تضاد منافع حکام برخی از کشورها با منافع شهروندان خود و نیز با منافع حاصل از برنامه های جهانی، تضادهای ناشی از تفاوتهای فرهنگی و مذهبی و لذا مقاومت کشورها در برابر برنامه های جهانی و…، این تفکر را مدتها بر برنامه ریزان سازمان ملل حاکم کرده است که برنامه ریزیهای آنها باید بصورت کشور به کشور(در سطح ملی) و با توافق آنها باشد(برای مثال میتوان در نحوه برنامه ریزی برای اهداف توسعه هزاره سوم نیز این امر را شاهد بود که بعد از یک دوره طولانی(بیش از ده سال) بالاخره درسال2000، این اهداف به تصویب سران کشورهای عضو رسید و در سال2005 برنامه ای استراتژیک برای رسیدن به این اهداف تدوین شد که شامل برنامه هایی برای کمک به کشورها برای رسیدن به اهداف توسعه هزاره سوم و نیز توصیه هایی به کشورهای مختلف برای نحوه برنامه ریزی در زمینه این اهداف میباشد(ساکس، 2005)).بنابراین در سازمان ملل به موضوعاتی چون مطالعه یکپارچه جهان برای مثال در مورد منشأ فقر، کمتر پرداخته میشود و بیشتر متمرکز بر برنامه های منطقه ای و بین مللی میگردد(که گرچه میتوان آنها را سطوحی از برنامه ریزی برای جهان تصور نمود ولی میتوان به سطحی بالاتر از آنها نیز با عنوان برنامه ریزی برای جهان، ارتقاء یابند). همچنین در برخی اسناد سازمان ملل، گامهایی بسوی برنامه ریزی برای جهان برداشته شده است ولی بسیار جزئی است و امکان تبیین فرآیند برنامه ریزی برای جهان یا مدلی برای آنرا فراهم نمیسازد. برخی از این اشارات در زیر مطرح میشوند:
– توضیحات مفصل در مورد نحوه تصمیم گیری در سازمان ملل، برنامه ریزی برای جهان و موضوعات مورد توجه جهانی در منشور ملل متحد و نسخه بازنگری شده آن وجود دارد(مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد در تهران، 1389) ولی با یک برنامه مطلوب یکپارچه و با اهداف اولویت بندی شده فاصله زیادی دارد و به پارادایم برنامه ریزی توجهی نشده است.
– جزوه راهنمای سازمانهای غیردولتی برای آشنایی آنان با نحوه تصمیم گیری در سازمان ملل که به نحوه برنامه ریزی برای جهان نیز اشاراتی دارد(سیدو، 2003 ).
– از آنجاییکه یکی از وظایف اصلی دانشگاه سازمان ملل متحد، رویارویی با مشکلات جهانی است، کارگروه خط مشی گذاری عمومی جهانی10ایجاد شده است تا درباره چگونگی خط مشی گذاری عمومی درسطح جهان به تبادل نظر بپردازند. باتوجه به دستاوردهای خط مشی گذاری عمومی درسطح ملی و منطقه ای، این گروه به تشریک مساعی میپردازند تا چالشهای خط مشی گذاری عمومی جهانی را به تصویر بکشند تا ازاین طریق هماهنگی بهتر، نهادهای قویتر و تخصیص بهینه تر منابع در مسائلی چون امنیت بین مللی، محیط زیست و توسعه، صورت گیرد. بحرانهای مالی اخیر

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد سازمان ملل، توسعه انسانی، توسعه هزاره، جهانی شدن Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد سازمان ملل، شرایط علی، نظریه مبنایی، روش تحقیق