منابع پایان نامه ارشد درمورد رگرسیون، مدل رگرسیون، رگرسیون چند متغیره، مدل DEA

دانلود پایان نامه ارشد

ه سرشماري تولیدکنندگان قارچ خوراکی به تفکیک استان محل تولید (21 استان؛ 20 استان و یک مورد سایر استانها، گردآوري شده است. در ضمن دادههای مربوط به آبوهوا (میزان بارندگی سالانه، رطوبت نسبی و ابری بودن هوا) از سایت سازمان هواشناسی کشور (ایستگاهها سینوپتیک) گردآوری شده است.
روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
در اين مطالعه از روش تحليل مرزي براي مفهوم کارايي که رابطه مشخصي با مفهوم ارزيابي عملکرد دارد، استفاده شده و مرزي را به عنوان مرز کارايي معرفي ميکند که واحدهاي قرار گرفته بر اين مرز به عنوان واحدهاي کارا شناخته ميشوند. به عبارت ديگر بهترين عملکرد را دارند. واحدهاي واقع در زير اين مرز به عنوان واحدهاي غيرکارا شناخته ميشوند. در اينجا براي تخمين مرز کارايي از روش تجزيه و تحليل پوششي دادهها (DEA) استفاده ميشود و سپس با استفاده از خودراهانداز: 1- آزمون تصریح مقیاس را انجام داده و مقیاس بهینه را برای DMUها انتخاب میکند. 2- اریب در نمونهگیری را محاسبه میکند. در مرحله دوم برای توضیح نمرات کارایی اثر متغیرهای توضیحی بالقوه (نوعاً متغیرهای محیطی و مدیریتی که در تخمین نمرات کارایی وارد نمیشود، ولی بر کارایی DMUها تاثیرگذار است) با استفاده از یک مدل رگرسیون چند متغیره مورد بررسی و آزمون قرار میگیرد.
محدودیتهای مطالعه
در مرحله اول این مطالعه از مدل DEA استفاده شده است. در این مدل بهتر است که (تعداد ورودیها + تعداد خروجیها) ضربدر سه کوچکتر یا مساوی تعداد DMU های تحت بررسی باشد. در صورت رعایت نکردن این مساله، بیشتر واحدهای تصمیمگیرنده بر مرز کارایی قرار گرفته و دارای کارایی یک میشوند که این به میزان قابلتوجهی از دقت تخمین میکاهد. در مطالعه حاضر تعداد این واحدها 21 است که در این صورت محقق قادر نیست در مجموع بیش از هفت متغیر (ورودی+خروجی) اختیار کند. پس این مساله مانع اضافه کردن متغیرهای بیشتر در مدل میشود. شاید این محدودیت باعث شود که یک متغیر مهم از قلم بیفتد و باعث افراط و تفریط در محاسبهی کارایی گردد. لذا در این مطالعه سعی شده تا از مهمترین متغیرها استفاده شود.
تعریف مفاهیم و واژهها
کارايي: کارايي مطابق تعريف فارل عبارت است از ميزان دسترسي يک واحد اقتصادي به حداکثر ميزان توليد با استفاده از مقدار مشخصي از نهادهها. به عبارتديگر، کارايي از نسبت ميزان توليد جاري هر واحد به ميزان توليد بالقوه آن واحد به دست ميآيد (امامي ميبدي و ايزدي، 1387).
خودراهانداز: در این مطالعه خودراهانداز دارای دو استفاده مختلف است:
تخمین اریب نمونهگیری در مطالعات DEA به وسیله روش خودراهانداز صورت میگیرد. در کل میتوان گفت که خودراهانداز روشی برای انجام آزمون در خصوص اعتبار مجموعه دادهها است که با استفاده از نمونهگیری مجدد به ایجاد مجموعه دادههای شبهتکراری5میپردازد. تصحیح اریب در DEA با استفاده از فرضیه زیر صورت میگیرد:
(E_1-E_1^* ) ~(approx) (E_1^*-E_1^(**))
E_1: نمره کارایی نهاده- محور با بازدهی متغیر نسبت به مقیاس6(VRS)
E_1^*: نمره کارایی در مدل DEA اولیه و قبل از انجام آزمون خودراهانداز
E_1^(**) : نمره کارایی بعد از انجام آزمون خودراهانداز
برای انتخاب مقیاس بهینه در خصوص DMU های مورد بررسی در مطالعات DEA از آزمون خودراهانداز استفاده میشود (ادواردسن7، 2004).
قارچ خوراکی: نوعی مواد غذایی است که حاوی مقدار کافی پروتئین است و برخلاف گوشت قرمز که به دلیل دارا بودن مقدار زیادی مواد چرب برای سلامتی انسان زیانآور است، این ماده غذایی با سلامتی افراد سازگار بوده و به همین دلیل امروزه بهطور وسیع مصرف میشود (وزارت تعاون، معاونت طرح و برنامه، 1382).
تجزيه و تحليل دو مرحلهي: در تحقیقات DEA معمولا زمانی از تجزیهوتحلیل دو مرحلهی استفاده میشود که محقق به دنبال محاسبه و توضیح نمرات کارایی باشد. لذا در مرحلهی اول با استفاده از دادههای مربوط به نهاده و ستانده نمره کارایی مربوط به واحدهای مختلف تصمیمگیرنده (DMU) با استفاده از روشهای مرسوم DEA محاسبه و سپس در مرحلهی دوم به این سوال که آیا نمرات کارایی به دست آمده در مرحله‌ی اول به لحاظ تجربی تحت تاثیر متغیرهای بالقوه دیگری نیز قرار دارد؟ پاسخ می‌دهد. البته لازم به ذکر است که در مرحله دوم از یک مدل رگرسیون چند متغیره استفاده میشود که در این مدل رگرسیون نمرات کارایی به دست آمده در مرحله قبل بر متغیرهای توضیحی بالقوه (شامل متغیرهای محیطی و یا مدیریتی که در مدلهای DEA وارد نمیشوند، اما در توضیح نمرات کارایی سهیماند) رگرس میشود (ادواردسن، فورسند و کیتلسن8،2004).

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

مقدمه
امروزه بلوغ اقتصاد جهانی، تولیدکنندگان را بر آن داشته است تا از منابع در دسترسشان به نحو بهینه استفاده کنند یا به عبارت دیگر عملکردی صحیح و قابل قبول ارائه کنند. برای عملکرد تعاریف متعددی ارائه شده است اما بدیهیترین آن به صورت نسبت بهرهوری (نسبت محصول به نهاده) است. با توجه به وجود تعاریف متعدد میتوان گفت که این اصطلاح در برگیرنده مفهوم نسبی است و امکان محاسبه آن در هر دو سطح خرد، مانند کارخانههای تولید کالای خاص و کلان مانند مقایسه عملکرد یک صنعت در مناطق مختلف جغرافیایی، وجود دارد(کوئلی و دیگران9، 2005). در این بخش روشهای مختلف اندازهگیری عملکرد و ارزش نسبی هر کدام از این روشها مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
تعاریف و مفاهیم مرتبط با عملکرد
تعريف کارايي
وقتي كه درباره‌ی كارايي بنگاه صحبت مي‌شود، منظور موفقيت آن بنگاه يا مؤسسه در توليد حداكثر ممكن ستانده از مجموعه عوامل معين با تكنولوژي ثابتي مي‌باشد. به طوري كه تمام نهاده‌ها و ستانده‌ها به دقت اندازه گرفته شده باشند (فارل، 1957). اما كارايي در مفهوم عام آن به معناي درجه و كيفيت رسيدن به مجموعه اهداف مطلوب است (فار و دیگران10، 1985). بنابراين يك توليدكننده در صورتي كارا خواهد بود كه بتواند به كليه اهداف توليدياش برسد. فارل پيشنهاد نمود كه كارايي يك بنگاه شامل سه جزء است: كارايي تكنيكي ، كارايي تخصيص (يا قيمت) و كارايي اقتصادي (كلي) كه در زير تعريف مي‌شوند.
2-2-2 کارايي فني (تکنيکي)
بر اساس تعريف فارل كارايي فني توانايي يك بنگاه را براي به دست آوردن حداكثر ستانده از يك مجموعه نهاده‌هاي معين با تكنولوژي معلوم منعكس مي‌نمايد و يا به عبارت ديگر توانايي يك بنگاه براي توليد ستانده‌اي معين با حداقل كردن مجموعة نهاده‌ها. اين نوع كارايي مفهوم تلف نكردن منابع را دارد و بر اساس تكنولوژي توليد يكسان براي همة بنگاهها اندازه‌گيري مي‌شود و به قيمت و هزينه‌ها ارتباطي ندارد كه در واقع كيفيت نهاده‌ها و يا ستانده‌هاي بنگاهها را نشان مي‌دهد. در اندازه‌گيري كارايي فني فرض مي‌شود كه تابع توليد كارا كاملاً شناخته شده است. به عبارت ديگر اين روش عملكرد يك بنگاه را با عملكرد بهترين بنگاههاي موجود در آن صنعت مقايسه مي‌نمايد (فارل، 1957). بنابراين ملاك اصلي در كارايي مقايسه است.
2-2-3 کارايي تخصيصي11
اين نوع كارايي توانايي يك بنگاه را براي استفاده از نهادها در تركيب‌هاي بهينه با توجه به قيمت‌هاي متناظر نهاده‌ها نشان مي‌دهد. به گفته فارل كارايي قيمت يك بنگاه ميزان سازگاري آن بنگاه را با مجموعه قيمتهاي نهاده‌ها در موقعيتي ايستا منعكس مي‌نمايد. هدف از اين نوع كارايي حداقل كردن هزينه و يا حداكثر كردن درآمد است و با اين فرض اندازه‌گيري مي‌شود كه بنگاه يا سازمان از پيش از لحاظ تكنيكي كاملاً كارا باشد. همچنين اين نوع كارايي بستگي به مجموعة بنگاهها در تجزيه وتحليل دارد و عملاً با معرفي بنگاههاي جديد خيلي حساس‌تر از كارايي تكنيكي است.
2-2-4 کارايي اقتصادي(هزينه)12
اگر بنگاهي هم از لحاظ فني و هم از لحاظ تخصيصي كاملاً كارا باشد (يعني كارايي 100% داشته باشد) داراي كارايي اقتصادي است. در واقع اين نوع كارايي از حاصلضرب كارايي تكنيكي و تخصيصي به دست مي‌آيد.
لازم به ذكر است كه تمام اندازه‌گيريهاي كارايي به صورت نسبي است و با درصد بيان مي‌شود. يعني اگر بنگاهي كاملاً كارا باشد گفته میشود كه داراي كارايي 100% است (در مورد هر نوع از كارايي).
2-2-5 کارايي مقياس13
اندازه‌گيري كارايي‌ها در دو حالت بازدهي ثابت نسبت به مقياس14(CRS) و بازدهي متغير نسبت به مقياس (VRS) ‌‌‌امكان‌پذير است. اگر ميزان كارايي تكنيكي با اطلاعات يكسان از دو روش بازدهي ثابت و بازدهي متغير نسبت به مقياس متفاوت باشد حاكي از اين است كه بنگاه يا مؤسسه ناكارايي مقياس دارد.
2-2-6 كارايي ساختاري15
با مقايسة عملكرد يك صنعت با تابع توليد كارا، كارايي ساختاري از بنگاههاي تشكيل دهندة آن صنعت استخراج مي‌شود. كارايي فني يك صنعت كه با اين روش اندازه‌گيري مي‌شود كارايي ساختاري نام دارد. در اين نوع كارايي با ادامه يافتن عملكرد بهترين بنگاههاي آن صنعت يعني بنگاههايي كه انداز‌ة بهينه دارند و مخارج بالاي آنها اصلاح شده است، توليد صنعت به طرز بهينه‌اي بين بنگاهها در كوتاه‌مدت تخصيص مي‌يابد. نكتة قابلتوجه در اينجا اين است كه صنعتي كه بنگاههايش به صورت يكنواخت ناكارا هستند، كارايي ساختاري بالاتري نسبت به صنعتي دارد كه در آن هم بنگاه كارا و هم ناكارا وجود دارد. بدين معني كه مقايسة كاراييهاي ساختاري بايد به وسيلة منحني‌هاي توليد يكسان كارا انجام شود (باتیس16 ، 1992).
2-2-7 تفاوت بین کارایی و بهرهوری17
مفهوم بهرهوری در کلیه نظامهای اقتصادی و اجتماعی مطرح بوده و به شیوههای مختلفی مورد استفاده قرار گرفته است؛ لیکن در سال 1950، سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی OECD به طور رسمی بهرهوری را بدین شرح تعریف کرد که بهرهوری حاصل کسری است که از تقسیم مقدار یا ارزش محصول بر مقدار یا ارزش یکی از عوامل تولید به دست میآید (عباسیان و مهرگان، 1386). بر این اساس میتوان از بهرهوری نیرویکار در یک کارخانه، بهرهوری سوخت در یک نیروگاه، بهرهوری زمین در کشاورزی و مانند آن صحبت کرد. زمانی این تعریف با اهمیت به نظر میرسد که فرایند تولید شامل یک نهاده و یک محصول باشد. در صورتیکه فرایند تولید شامل نهادههای بیشتری باشد آنگاه باید روشی مورد استفاده قرار گیرد که این نهادهها را در یک شاخص منفرد متمرکز کرده و بهرهوری را محاسبه نماید.
دو اصطلاح بهرهوری و کارایی در مطالعات اخیر به شدت مورد استفاده قرار گرفته است. در اکثر این مطالعات، این دو اصطلاح به جای یکدیگر به کار گرفته شدهاند در حالیکه این دو دارای تفاوتهای اساسی هستند. بهرهوری از دیدگاه سیستمی عبارت است از نسبت مجموعه خروجیهای یک سیستم به ورودیهای آن به طوریکه ورودیها شامل کلیه عوامل تولید نظیر مواد اولیه، ساعات کار نیروی انسانی و غیره است. بنابراین بهرهوری اندازهای است که از ترکیب و به کارگیری عوامل تولید در راستای اهداف بنگاه، به نحوی که بیشترین نتایج و بازدهی با کمترین هزینه حاصل شود؛ به دست می‌آید. کارایی به صورت میزان دستیابی یک واحد اقتصادی به سطح تولید بهینه تعریف میشود یعنی تمرکز بر هزینهها و زمان بوده و به دنبال راهکارهایی برای کاهش هزینهها از طریق حداقل کردن نهادههای مورد نیاز برای تولید مقدار مشخصی محصول است. اثر بخشی نیز به معنای انتخاب بهترین روش و حرکت در جهت صحیح و مطلوب است و به فرصتهای ایجاد درآمد، بازار، تغییر خصوصیات اقتصادی محصولات و غیره مینگرد (عباسیان و مهرگان، 1386). در واقع مفهوم بهرهوری رفته رفته تکامل یافته و مفاهیم کارایی و اثربخشی را شامل گردید.
در اینجا برای نشان دادن تفاوت ذکر شده بین کارایی و بهرهوری در پاراگراف قبل، فرایند تولیدی مورد بررسی قرار میگیرد که تک نهاده xرا به تک محصول y تبدیل میکند. خط OF’ در نمودار 2-1 بیانگر مرز تولید است و میتوان از آن برای تعریف رابطه بین نهاده و محصول استفاده نمود. مرز تولید بیانگر حداکثر محصول قابل دسترس به ازای هر سطح نهاده است یا به عبارت دیگر وضعیت فعلی تکنولوژی در تولید را

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد شدت انرژی، کارایی اقتصادی، جامعه آماری، کارایی فنی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد تابع تولید، بخش کشاورزی، تحلیل پوششی، رگرسیون