منابع پایان نامه ارشد درمورد رشد اقتصادی، زیست محیطی، محیط زیست، تولید ناخالص داخلی

دانلود پایان نامه ارشد

و چشم اندازها، اغلب و نه هميشه، با توسعهي گردشگري ارتباط مستقيم دارند. مخارجي كه صرف بهسازي محيط زيست مي شود، مانند سبزكردن مناطق مختلف، تميز كردن و احياي دوبارهي مناطق دست ساخت و يا بهبود كيفيت آب آشاميدني، همگي بر اثر نياز به ارتقاي جاذبههاي يك منطقه براي گردشگران ايجاد ميشوند. مكانهاي تاريخي خاص نيز به همين گونه از گردشگري بهرهمند ميشوند، براي مثال آنكوروات در كامبوج كه از سال 1992 به عنوان يك پايگاه ميراث جهاني، به ثبت يونسكو رسيده است، سالانه يك ميليون بازديد كننده را جلب ميكند و تقريباً يك سوم درآمد حاصل از فروش بليطها صرف ترميم اين مكان ميشود. كميتهي ميراث جهاني برنامهاي را با عنوان «برنامهي گردشگري پايدار ميراث جهاني» منتشر كرده است. به رغم همهي اين ها، گردشگري همچون تيغي دولبه عمل ميكند، بدان معنا كه افزايش سريع تعداد بازديد كنندگان، براي محيط،هم تهديد وهم فرصت محسوب ميشود(شارپلی و تلفر، ترجمه ضرغام بروجنی و همکاران،1391:314).
2-6-2) آثار منفی زیست محیطی توسعهی گردشگری
در این قسمت به بررسی آثار زیست محیطی منفی گردشگری پرداخته میشود:
2-6-2-1) دگرگوني پاياي محيط زيست
توسعهي مقصدهاي گردشگري مستلزم احداث تسهيلات و جاذبهه(هتلها، تفرجگاه و رستورانها) و زيرساختهاي مورد نياز مشتمل بر جادهها، فرودگاهها، بندر گاهها و … است. توسعهي اين تسهيلات و خدمات، موجب تغيير(بازگشت ناپذير) در بافت كالبدي مقصد و منابع طبيعي آن ميشود و به موازات گسترش اين توسعه ها، تغييرات كالبدي وارد شده برمحيط نيز شدت مي يابد. اولين اثر اين اقدامات در محيط، تغيير كيفيت بصري مقصد است كه از آن با نام آلودگي معماري نيز ياد ميشود. در بلند مدت، با از بين رفتن زيستگاه جانوران، تخريب اكوسيستمها و آلودگي هاي ايجاد شده، كه محيط طبيعي نيز دچار تغييرات عمدهاي خواهد شد. براي جلوگيري از اين تخريبها، انجام دادن اقدامات حفاظتي، داشتن برنامههاي بهبود محيط زيست و يا مدیریت گردشگران الزامی است(تولایی،1386:115) .
2-6-2-2) توليد زباله و آلودگي
گردشگري توليدكنندهي بزرگ مواد زايد است كه بيشتر در آلودگي منابع خاك، هوا و آب آشكار ميشود . ماهيت گردشگري با حمل ونقل درگير است و جاي تعجب نيست كه در مجموع، اشكال مختلف حمل ونقل گردشگري، منبع عمده ي آلودگي هوا و صداست. در سال هاي اخير، به اثرات زيست محيطي آلايندههاي هوايي توجه بسيار شده است. سفرهاي هوايي، سريعترين منبع در ال رشد توليد گازهاي گلخانهاي در جهان محسوب ميشوند. هواپيماي جت تجاري، سالانه 700 ميليون گاز دي اكسيد كربن، كه عنصر اصلي گاز گلخانه اي است، توليد مي كند و 5 درصد از گرماي جهاني را موجب ميشود. برآورد شده كه ادامهي رشد صنعت سفرهاي هوايي تا سال 2050، به افزايش 15 درصدي گرماي هوا بينجامد(شارپلی و تلفر، ترجمه ضرغام بروجنی و همکاران،1391:307). در مقايسه با صنعت هوايي، اتومبيل ها 10 درصد گازهاي گلخانه اي جهاني را توليد ميكنند و نصف اين آلايندهها به تنهايي در امريكا توليد ميشود(برگر12، 2006:29) از اين رو، حمل ونقل وابسته به گردشگري سهم بسيار بزرگي در آلودگي هوا و بنابراين تغييرات اقليمي دارد .
تفرجگاهها و ديگر مكانهاي ساخته شدهي وابسته به گردشگري نيز مواد زايد و آلودگي هاي محيطي توليد ميكنند. آلودگي دريا و آب هاي شيرين يك مشكل عمومي و مشترك ناشي از فرايند نامناسب پالايش و دفع فاضلاب تفرجگاههاي گردشگري است كه در نتيجه ي آن ،مواد خام و فاضلابها به داخل رودخانهها و درياها ريخته شده، آلودگي ايجاد ميكنند. اين مواد زايد نه تنها اكوسيستمهاي دريايي را تخريب ميكنند و اثرات منفي در آن ها دارند، بلكه خطراتي را نيز براي گردشگراني كه در اين درياهاي آلوده شنا ميكنند به همراه دارند. به علاوه گردشگري، مواد زايد بسياري را در خاك توليد ميكند و بدين ترتيب ممكن است خاك را نيز آلوده كند و خطراتي را براي انسانها و محيط زيست پيش آورد(تولایی،1386:117).
2-6-2-3) فعاليتهاي تخریبی گردشگران بر محیط زیست
شايد گستردهترين و مستند ترين اثرات كالبدي گردشگري ناشي از فعاليت هاي خود گردشگران باشد. علت برخي از اين اثرات، آگاهانه و برخي ديگر از روي نا آگاهي است؛ براي مثال قدم زدن روي تپههاي مرجاني يا كندن آن ها يكي از مشكلات اساسي در بسياري كشورهاست. گزارش ها نشان مي دهد كه 109 كشور مالك تپه هاي مرجاني هستند كه به تنهايي 90 تپه توسط لنگرهاي كشتي هاي مسافرتي تخريب شدهاند .
بسياري از صدماتي كه به محيط زيست وارد ميشود،به اين دليل است كه تعداد گردشگران بيش از ظرفيت تحمل مقصد است. هم محيط طبيعي و هم محيط انسان ساخت، تحت تأثير حضور گردشگران قرار دارند؛ زيرا گردشگران، از طريق فعاليتهايي مانند پيادهروي و دوچرخه سواري، باعث فرسايش و تخريب اكوسيستمها ميشوند. سفر با پاي پياده، در مناطق كوهستاني، نه تنها موجب تخريب كالبدي منطقه ميشود، بلكه زبالههايي كه گردشگران در اين محيط ميريزند نيز يك مشكل عمده به شمار ميآيد(شارپلی و تلفر، ترجمه ضرغام بروجنی و همکاران،1391:313).

جدول2-3) آثار مثبت و منفی زیست محیطی گردشگری
آثار مثبت زیست محیطی گردشگری
آثار منفی زیست محیطی گردشگری
توجه به حفظ و پاسداری محیط زیست
دگرگونی پایای محیط زیست
تولید زباله و آلودگیهای زیست محیطی
فعالیتهای تخریبی گردشگران بر محیط زیست
منبع: نگارنده
2-7) جمعبندی
رشد اقتصادی در هر کشوری نیازمند سرمایهگذاری در بخشها و فعالیتهای مختلف اقتصادی آن کشور است. یکی از قلمروهایی که توان جذب سرمایههای داخلی و خارجی و به تبع آن رشد اقتصادی را در پی دارد، گردشگری است.
گردشگری میتواند راهکاری مناسب برای کسب درآمدهای ارزی کشور میزبان و به تبع آن رشد اقتصادی بالاتر باشد. گردشگری به صورت غیرمستقیم نیز بر رشد اقتصادی تأثیرگذار است.
امروزه گردشگری بزرگترین صنعت جهان از نظر درآمدزایی شناخته شده است و رشد آن تغییرات اقتصادی و فرهنگی_اجتماعی زیادی را به همراه داشته است. این صنعت با برخورداری از امتیازات منحصر به فرد، همزمان چندین هدف را در فضای ملی یک کشور تأمین مینماید در حالی که صنایع دیگر هر کدام به تنهایی تأمین کننده بخشی از اهداف مورد نظر هستند. بنابراین پرداختن و توجه به آن از اهمیت و جایگاه ویژهای در معادلات ملی و بینالمللی برخوردار است.

فصل سوم
مروری بر برخی از مطالعات پیشینیان

3-1) مقدمه
تعیین رابطه بین توریسم و رشد اقتصادی کشورها از جمله موضوعاتی است که به خصوص در سالهای اخیر مورد توجه پژوهشگران کشورهای مختلف قرار گرفته است.
این فصل شامل دو قسمت است. قسمت اول به برخی از مطالعات خارجی و داخلی اختصاص دارد و در انتهای فصل، جمع بندی مطالب صورت میگیرد.
3-2) مروری بر برخی از مطالعات پیشین
بخش اول این فصل به مطالعات انجام شده در خارج از کشور میپردازد و دربخش دوم به مطالعات انجام شده در داخل کشور پرداخته میشود.
3-2-1) مطالعات خارجی
توه13و همکاران(2001)، به منظور بررسی رابطه بین مراحل توسعهی کشور، وضعیت گردشگری آن، روش نظری تجاری جدیدی را معرفی کردهاند. فرض اساسی در این نظریه این است که براساس تراز مسافرت، کشورهای کمتر توسعه یافته عموماً به وضعیت ابتدایی یا مرحلهی مقدماتی(صادرکننده خالص گردشگر) و کشورهای توسعه یافته به وضعیت نهایی یا مرحلهی نهایی(واردکنندهی خالص گردشگر) نزدیکتر هستند.

بالاگوئر و کانتاولا14 (2002)، در مطالعهای به آزمون نقش گردشگری در رشد اقتصادی بلندمدت اقتصادی اسپانیا با آزمون علّیت و همجمعی پرداختهاند. ایشان به منظور بررسی رابطه بین توریسم و رشد اقتصادی، مدلی که شامل GDP واقعی، میزان جذب توریسم و نرخ مبادلهی واقعی است را مورد برآورد قرار دادهاند و جهت انجام این مطالعه از دادههای فصلی 1975-1997 استفاده نمودهاند. نتایج این بررسی نشان میدهد که رشد اقتصادی در اسپانیا، حداقل در سه دههی اخیر به طور محسوس و مشهود، به توسعهی پایدار گردشگری بینالمللی منجر شده است.
اجنیو- مارتین15 و همکاران(2004)، به بررسی رابطه بین توریسم و رشد اقتصادی در 21 کشور آمریکای لاتین طی سالهای 1985-1998 با استفاده از روش دادههای تابلویی و تخمینزنندهی آرلانو-بوند پرداختهاند. نتایج این مطالعه نشان میدهدکه در کشورهای با درآمد سرانهی پایین (3کشور) و نیز در کشورهای با درآمد سرانهی متوسط(11کشور)، رشد توریسم بر رشد اقتصادی مؤثر بوده و تأثیر مثبتی بر آن دارد. اما در کشورهای با درآمد بالا(7کشور) این رابطه عکس شده و رشد توریسم اثرات منفی بر رشد اقتصادی میگذارد.
دریتساکیس16(2004)، اثر گردشگری بر رشد اقتصادی بلندمدت یونان را با استفاده از روش علّیت گرنجر آزمون کرد. یک بردار همجمعی بین GDP، میزان ارز مؤثر و درآمد حاصل از گردشگری بینالمللی طی دورهی 1960-2000 وجود داشت. آزمون علّیت گرنجر که بر مدلهای تصحیح خطا پایهریزی شده بود، مشخص کرد که یک رابطهی علّی قوی دوطرفه بین درآمدهای حاصل از گردشگری بینالمللی و رشد اقتصادی وجود دارد. به طور مشابه، روابط علّی معناداری بین نرخ ارز مؤثر و رشد اقتصادی و همچنین بین نرخ ارز مؤثر و درآمدهای حاصل از گردشگری بینالمللی در این دوره در کشور یونان مشاهده شد.

سکیورا و کمپوز 17(2005)، در مقالهای با استفاده از روش دادههای تابلویی و چهار دورهی زمانی پنج ساله بین 1980-1999، به این نتیجه دست یافتند که به طور متوسط کشورهای گردشگر محور نسبت به کشورهای دیگر رشد بیشتری دارند. آنها همچنین اشاره میکنند که گردشگری، به تنهایی نمیتواند نرخهای رشد بالاتر این کشورها را توضیح دهد.
فایسا18 و همکاران(2007)، با استفاده از دادههای تلفیقی 42 کشور آفریقایی در سالهای 1995-2004، نقش بالقوهی گردشگری را در رشد اقتصادی و توسعه، در یک چارپوب نئوکلاسیکی، بررسی کردهاند. نشان میدهد که دریافتیهای گردشگری به طور قابل توجهی به هر دو سطح فعلی تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی کشورهای جنوب صحرای آفریقا، به شکل سرمایهگذاری در سرمایه فیزیکی و انسان کمک میکند. یافتههای آنها حاکی از آن است که کشورهای آفریقایی، میتوانند رشد اقتصادی کوتاهمدت خود را توسط تقویت استراتژیک صنعت گردشگری، بالا ببرند.
بریدا و همکاران19 (2008)، در مقالهای تأثیر توریسم بر رشد اقتصادی بلندمدت در مکزیک را مورد بررسی قرار دادهاند. در این مقاله رابطه بین مخارج توریسم، نرخ مبادلهی واقعی و رشد اقتصادی (که با GDP واقعی معرفی میشود)، با استفاده از دادههای فصلی و آزمون همانباشتگی جوهانسون-جوسیلیوس برآورد شده است. نتایج بدست آمده نشان میدهد که شوک به وجود آمده در مخارج توریسم در ابتدا منجر به افت کوتاهی در رشد اقتصادی میشود اما در بلندمدت تأثیر مثبتی بر رشد اقتصادی مکزیک خواهد گذاشت.
چیانگ لی و چن20(2008)، بررسی کردهاند که چه تغییراتی، پایداری و ثبات رابطهی بلندمدت بین توسعهی گردشگری و تولید ناخالص داخلی را در تایوان برای دورهی 1959-2003، میشکند. آنها به طور تجربی رابطهی علّی بین تولید ناخالص داخلی واقعی، توسعهی گردشگری و نرخ ارز واقعی را در یک مدل چندمتغیره بررسی کردهاند و آزمون همجمعی برای بررسی شکست ساختاری استفاده کردهاند. دو متغیر مختلف گردشگری مورد استفاده آنها، دریافتیهای گردشگری بینالمللی و تعداد ورودیهای گردشگر بینالمللی است. شواهد تجربی به روشنی نشان میدهد که رابطهی علّی بین گردشگری و رشد اقتصادی دوطرفه است. در نهایت، تغییرات سیاسی و شوکهای اقتصادی و سستی کنترل بخش گردشگری و برخی سیاستها، پایایی رابطه بین توسعه گردشگری و رشد اقتصادی را میشکند.
کاپلان و سلیک21(2008)، در مطالعهی خود رابطهی بین توسعه ی گردشگری و عملکرد اقتصادی در ترکیه را برای دورهی زمانی 1963 تا 2006 با استفاده از روش خودرگرسیون برداری بررسی کردند. نتایج وجود یک بردار همجمعی بین تولید حقیقی، درآمدهای حاصل از گردشگری به قیمت حقیقی و نرخ ارز حقیقی مؤثر را تأیید کرد و نشان داد که گردشگری اثر بلند مدت بر تولید دارد. در ادامه از طریق

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد توسعه گردشگری، جامعه مقصد، صنعت گردشگری، زیست محیطی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد رشد اقتصادی، کشورهای منتخب، درآمدهای نفتی، تولید ناخالص داخلی