منابع پایان نامه ارشد درمورد حمل و نقل، خدمات شهری، انرژی خورشیدی، توزیع خدمات شهری

دانلود پایان نامه ارشد

شهری به صورت خیلی مختصر به کار گرفته شده است. نتایج حاصله از تحقیق بیانگر قابلیت بالای روشهای مذکور برای طبقهبندی تراکمهای شهری و ارائه روش نو برای تعریف طبقات تراکمی در شهرها است، در عین حال به واقعی شدن و میانی شدن ساخت فضایی توزیع جمعیت در عرصههای شهری کمک شایانی میکند.
بافتشل و بارتون (2000) در مطالعهای که از ساکنان پرت در زمینه گرایش به تراکمهای بالاتر انجام دادهاند به این نتیجه رسیدند که در مکانهای مختلف و میان گروههای مختلف، میزان پذیرش سیاستهای متراکمسازی متفاوت است؛ بنابراین آثار متراکمسازی بر اجتماع شهری غیرقابل پیشبینی است. همچنین تحقیقات نشان داده است نواحی که پایگاه اجتماعی بالاتری دارد، به دلیل کاهش قیمت املاک و خدمات رفاهی، از متراکمسازی زیان دیده و در مقابل متراکم سازی مقاومت میکند.
«جان فریمن»(2000) دریافت که رابطه مستقیمی بین ازدحام و رفتار انسانی وجود دارد. تحقیقات وی در این زمینه، او را به ارایه نظریه تراکم بالای جمعیتی منطبق بر مناطقی است که دارای بیشترین میزان و مسایل و معضلات اجتماعی میباشند.
ال کین76: از بنیانگذاران دیدگاه شهر فشرده، مدعی منافع زیر برای آنست: اول، متراکمسازی موجب کاهش گسترش فیزیکی و در نتیجه مصرف کمترین زمین و منابع دیگر میشود. دوم، تراکمهای مسکونی بالا امکان سکونت تعداد بالایی از جمعیت در منطقهای محدود را فراهم ساخته و موجب برخوردهای اجتماعی میگردد. سوم، در فرایند مصرف سوخت و خروج گازهای مضر کمتر شده و فضای شهری از لحاظ مصرف انرژی کارآمدتر میشود. چهارم، دولتها در تراکمهای بالا میتوانند سرویسهای اساسی را با کارآیی بیشتری ارائه داده و اتلاف منابع را به حداقل برسانند (قربانی، 1382: 133).
بارتون77 (2000) رابطه فشردگی شهری با عدالت اجتماعی را در چند شهر مختلف مورد بررسی قرار داده و نتایج آنرا به شرح زیر بیان کرده است: جنبههای مطلوب افزایش تراکم عبارتند از بهبود سیستمهای حمل و نقل عمومی، کاهش میزان مرگ و میر ناشی از امراض روانی، کاهش جدایی و انفکاک اجتماعی، افزایش دامنه پیادهروی و دوچرخه سواری، فرصتهای شغلی بهتر برای کارگران با مهارت کمتر و دسترسی بهتر تسهیلات و خدمات شهری مشاهده میشود.
اس، سی، ام هو78 رابطه تراکم شهری و تقاضای انرژی را مورد بررسی قرار داده است که نتایج بررسی ایشان بیانگر تأثیرات مثبت و منفی تراکم بر روی تقاضای انرژی است، چکیده آن در جدول زیر مشاهده میشود.
جدول 2-9- تأثیرات تراکم شهر بر روی تقاضای انرژی شهری
تأثیرات مثبت
تأثیرات منفی
حمل و نقل: بکارگیری حمل و نقل عمومی و کاهش تعداد و طول سفر با اتومبیل.
زیر ساختها: کاهش طول خیابان نسبت به تعداد ساکنین، کاهش طول تأسیسات زیر ساختی نظیر آب و فاضلاب و کاهش هزینه پمپاژ.
انرژی حرارتی: ساختمانهای چند طبقه و چند واحدی سطوح فرار انرژی را کم میکنند. سایه میان ساختمانها از تأثیرات منفی انرژی خورشیدی در طول تابستان میکاهد.
تهویه: الگوی جریان هوای مطلوب بین ساختمانها ممکن است از انتظام بلوکهای بلندمرتبه تبعیت نماید.
انرژی خورشیدی: استفاده از انرژی خورشیدی در تراکم بالا محدود است.
حمل و نقل: ازدحام در مناطق شهری کارایی سوخت را کاهش میدهد. حمل و نقل عمومی در ساختمانهای بلند، انرژیبر است.
جریان حرارتی شهری: افزایش دما و حبس شدن آن ممکن است نیاز به تهویه را افزایش دهد.
تهویه: تمرکز ساختمانهای بلند ممکن است مانع جریان مطلوب هوا شود.
انرژی خورشیدی: بامها و سطوح نورگیر برای جمعآوری انرژی خورشیدی محدود هستند.
مأخذ: Hui, 2001: 63
میتوان از مطالعه «برژه»، «مک دونالد» و «بومن» به ویژه «کولین کلارک» به عنوان الگو یاد کرد، حاصل بررسیها به این نکته تأکید دارد که هر قدر شهر به وسعت خود بیفزاید، تغییراتی در تراکم جمعیت شهری به وجود میآید، یعنی از مرکز شهر روبه پیرامون شیب تراکم کاهش مییابد و فضای بیشتری در اختیار انسانها قرار میگیرد.
«کلارک» با مطالعهای در تغییر تراکم جمعیت در فاصله زمانی 40 ساله انجام داده است به این نتایج دست یافته است.
رشد اراضی شهرها همراه با کاهش مداوم درجه تراکم در نتیجه نافشردگی جمعیت شهری است و کاهش محسوس تراکم از مرکز به پیرامون لمس شدنی است. بخش مرکزی گرچه از پرتراکمترین محلات شهری است ولی به هنگامی که لبریز از جمعیت شد و حالت خفقان پیدا کرد چارهای جز انتقال بخشی از جمعیت را به محلات پیرامون خود ندارد (خمر، 1385: 230-229).
مثنوی79 چهار شهرک را با توجه به ویژگیهای تراکم، پراکندگی، کاربری مختلط و کاربری یکنواخت مورد بررسی قرار داده و نتایج زیر را به دست آورده است.
از نظر شرایط زندگی، محیطهای یکنواخت، وضعیت بهتری نسبت به محیطهای غیریکنواخت دارند.
به لحاظ محیط زیست، محیطهای کم تراکم به علت وجود فضای سبز، فضای باز و پارکها کیفیت بهتری را ارائه میدهند.
در محیطهای فشرده، اتکا بر استفاده از سیستمهای پیاده و در محیطهای کم تراکم، استفاده از اتومبیل در اولویت است.
از بُعد رضایتمندی، تفاوت معناداری بین چهار محیط فوق وجود ندارد.
براساس این تحقیق در شهر فشرده در مقایسه با شهر متراکم، استفاده از اتومبیل شخصی تا 70 درصد و سفرهای غیرکاری تا 75 درصد کاهش مییابد (پورمحمدی، قربانی، 1382: 103).
اکبرزاده (1381)، به مطالعه ارزشمندی با عنوان «شاخص ازدحام جمعیت در مناطق شهری و روستایی استان مازندران» پرداخته است. با این توصیف نواحی پر ازدحام موجود در شهرها منطبق بر نواحی خواهد بود که ساکنان آنها از گروههای کم درآمد جامعه هستند و در عین حال خانوادههای پرجمعیتی هستند که در واحدهای مسکونی با حداقل زیربنا ساکن گردیدهاند.
قربانی (1384)، در مقالهای با عنوان تحلیل پراکنش تراکم جمعیتی شهر تبریز با استفاده از روش حوزهبندی آماری پرداخت و به مدلهایی برای برآورد توسعه کالبدی شهرو نیز طبقهبندی تراکمهای شهری به طریق علمی دست یافته است.
باستانی و وارثی (1386)، به بررسی اثرات توزیع خدمات شهری در عدم تعادل فضایی جمعیت شهر اصفهان پرداختند و به این نتیجه رسیدند که در شهر اصفهان جمعیت متعادل پراکنده نشده است و طی دورههای (1373 تا 1378) نامتعادل، بوده است و از سال (1378 تا 1383) این روند متعادلتر شده است؛ و توزیع خدمات در سطح مناطق شهر اصفهان نامتوازن است و روی مهاجرت های درون شهر تأثیر دارد.
وارثی و زنگی آبادی (1387)، در مقالهای با عنوان بررسی آثار توزیع خدمات شهری در عدم تعادل فضایی جمعیت و به نحوه توزیع خدمات شهری بر پایه عدالت اجتماعی در شهر زاهدان پرداخته و به این نتیجه دست یافته اند که یکی از عوامل تأثیرگذار بر مهاجرتها و جابهجاییهای درون شهری، توزیع خدمات شهری است.اگرتوزیع خدماتی شهری متناسب با نیازهای مناطق، کاربری های توزیع شده و فضاهای شهری مورد استفاده شهروندان نباشد خود می تواند باعث افزایش جمعیت در مناطق دیگر گردد که این مسئله نه تنها به نفع شهروندان نخواهد بود، بلکه باعث می شود برخی از شهروندان نیز از توزیع خدمات شهری مناسب برخوردار نگردند.
موسوی و همکاران (1389)، در مقالهای با عنوان تحلیلی بر پراکنش جمعیت و توزیع خدمات در محلات شهر میبد از منظر توسعه پایدار پرداختند که نتایج بررسی نشان میدهد که بین تراکم جمعیت و توزیع خدمات در محلات شهر میبد رابطۀ ضعیفی وجود دارد، بنابراین میتوان با توزیع متعادل و به یک نسبت خدمات، در بین محلات و با توجه به نیازهای جمعیتی به تعادل مناسب در سطح شهر در آینده رسید.
فتوحی (1392)، در مقالهای با عنوان کاربرد سامانه اطلاعات جغرافیایی در تجزیه و تحلیل توزیع فضایی و مکانیابی داروخانههای شهر جهرم دریافت که توزیع فعلی داروخانهها در منطقه متناسب با توزیع جمعیت نیست و بیشتر داروخانهها در قسمتهای مرکزی شهر متمرکز هستند. توزیع آنها براساس الگوی ساختمان پزشکان است نه توزیع جمعیت، ضمناً مکانهایی را تعیین نمودکه از نظر بهبود، خدمات رسانی و کاهش هزینه و زمان دسترسی برای جمعیت استفاده کننده قابل ملاحظه است.

2-40- جمع بندی
از بررسیهای نگرشهای فوق در باب توزیع و تراکم جمعیت در سطح شهری جمعبندی زیر قابل تأمل و تعمق است. تراکم یکی از مهمترین مشخصههای فضای شهری است که همواره به عنوان یکی از اصول مبنایی در دیدگاههای اکثر اندیشمندان مسائل اجتماعی، اقتصادی و کالبدی شهری مورد توجه قرار گرفته و در اکثر موارد از ملاکهای تمیز سکونتگانهای شهری به شمار آمده است. لیکن اجماع اندکی در مورد برخورد با آن وجود دارد که بدون شک شرایط زمانی، مکانی و سیستمی در این مقوله بسیار تأثیرگذار بوده است. از میزان تراکم جمعیت و چگونگی آن میتوان به فشار جمعیت یک ناحیه بر روی زمین و امکانات آن پی برد. همچنین به عنوان یکی از پایههای اصلی آمایش فضا و تشکل بافت شهری از اهمیت خاصی در نیل به عدالت اجتماعی و فضای شهری برخوردار است. مطالعه الگوی توزیع و تراکم جمعیت اساسیترین نکته در درک جغرافیایی هر سرزمین است.
امکانات و عوامل مساعد طبیعی نقش موثری در ظرفیت جمعیتپذیری مناطق بازی میکند. ولی سیاستهای حاکم ملی است که نحوه بهرهبرداری، امکانات سرمایهگذاری و … را مشخص کرده و مالاً نظم و انسجام منطقی را بین عوامل انسانی و طبیعی منطقه برقرار میسازد.
اندازه شهر تقسیمات کالبدی شهر و سلسله مراتب آنها را تبیین میکند و این خود یعنی استفاده بهینه از توانهای بالقوه و بالفعل زمین، فضای شهری، توده و فضا؛ یعنی جهت دادن منطقی به توسعۀ شهری چه در درون یا بیرون؛ یعنی بالا رفتن کارایی و تأسیسات و تجهیزات زیرساختی و روساختی شهر همچنین اندازه بهینه شهر نشأت گرفته از ضوابط تراکمی سبب میگردد تا تعریف حجمی شهر امکانپذیر شود، شهر به پیکرهای موزون دست یابد و معیارها و ضوابط منطقی ساخت و ساز شهری را به کار گیرد و در این حالت شهر در جای جای خود شهر قدیم، شهر جدید، شهر میانی، مناطق پیرامونی و حاشیهای به تعادل دست مییابد.
اجرای برخی نظریات و طرحهای شهری در کشورهای جهان سوم منجر به شهرگرایی میشوند. هریک از دیدگاهها مطروحه در چارچوب شرایط زمانی و مکانی خود و با توجه به شرایط محیطی و توان اقتصادی جامعه مربوط، درصدد حل مسائل شهری بودهاند و در این نگرشها افراط و تفریطهایی نیز ملاحظه میشود و در نتیجه بدون توجه به بعد زمانی و مکانی این دیدگاهها، بکارگیری آنها دور از خطا نخواهد بود.
شرایط اجتماعی، امکانات محیطی و نظامهای اقتصادی حاکم بر ظهور و اجرایی شدن دیدگاهها مؤثر بودهاند.
آنچه در پایان قرن بیستم با مطرح شدن دیدگاههای پست مدرنیستی و توسعه پایدار شهری، رخ داد همگرایی دیدگاههای مختلف بر محور ساماندهی توسعه شهری بر سه محور تراکم، اختلاط کاربریها و تأکید بر کاهش استفاده از اتومبیل در حمل و نقل شهری بود. این سه محور در نگرشهای کلان، الگوی شهر فشرده، شهر پایدار و در نگرش محلهای با عنوان شهرسازی جدید در الگوهای توسعه در حال گذر و محلات سنتی نو، نمود کالبدی خود را عرضه کردند.
پایهها و مبانی چنین تفکری را میتوان در افزایش مداوم جمعیت شهری جهان و ناکارآمدی الگوهای شهرسازی مدرنیسم در فراهم کردن محیطهای مسکونی مناسب برای جمعیت در حال افزایش جستجو کرد. الگوی مدرنیسم که بر پایه افراط و تفریط در استفاده از تراکم، جدایی کاربریها و تأکید بر استفاده از اتومبیل شکل گرفته بود، در پایان قرن بیستم با دو مشکل عمده مواجه شد. بروز مشکلات زیست محیطی در مقیاس محلی و جهانی و افزایش مشکلات اجتماعی و اقتصادی شهرها، این شرایط در چارچوب فرایند جهانی شدن زمینهساز سیاست تراکمگرایی با ویژگیهای فوق در سیاستهای شهری اکثر کشورهای جهان بوده است.
با وجود تشویق تراکمگرایی در کشورهای مختلف، انتقادات وارد بر عدم پذیرش بیقید و شرط آن به عنوان یک اصل کلی برای تمامی مناطق شهری بدون توجه به افزایش تراکم در این الگو، واکنشی به توسعه حومهای پراکنده است، نه احداث ساختمانهای بلند، افزایش تراکم صرفاً برای افزایش تعداد جمعیت در یک منطقه محدود نیست

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد تراکم جمعیتی، تراکم شهری، رشد جمعیت، خدمات شهری Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد استان کرمان، استان کرمانشاه، شهرستان کرمان، عوامل اقتصادی