منابع پایان نامه ارشد درمورد تيمار، ميانگين، زئوليت

دانلود پایان نامه ارشد

متقابل سه گانهي صفات نشان داد که بيشترين تعداد غوزه ي نابارور با ميانگين 87/0 غوزه به تيمار (آبياري بر اساس 70 درصد نياز آبي گياه + مصرف 4 تن زئوليت در هکتار زئوليت + عدم مصرف ساليسيليک اسيد) و کمترين تعداد غوزه ي نابارور با ميانگين 22/0 غوزه مربوط به تيمار (آبياري بر اساس 100 درصد نياز آبي گياه + مصرف 4 تن زئوليت در هکتار + عدم مصرف ساليسيليک اسيد) بود (جدول4-8). فراست (1389) در پژوهشي عنوان کرد که صفت تعداد غوزهي نابارور تحت تأثير تيمار آبياري قرار گرفت و در سطح احتمال پنج درصد معني دار شد و همچنين بيشترين تعداد غوزه ي نابارور در تيمار آبياري معادل 100 درصد نياز آبي گياه با ميانگين 56/6 غوزه بدست آمد و بين تيمار آبياري 75 و 50 درصد نياز آبي گياه تفاوت معني داري مشاهده نشد.
در حقيقت اين صفت اثر كاهنده بر عملکرد دانه دارد و با افزايش آن از تعداد غوزه هاي بارور نسبت به کل تعداد غوزه هاي يک گياه کاسته مي شود. احتمالاً تنش آبي از گيرايي مادگي و همچنين دوام گرده مي کاهد و باعث کاهش درصد تلقيح گلچه ها و باروري آن ها مي شود و در نتيجه غوزه هاي نابارور را افزايش مي دهد. مصرف زئوليت با منافذ بسيار ريزي که دارد و خاصيت برگشت پذيري جذب آب، رطوبت مورد نياز گياه را در ساختمان چند بعدي خود به هنگام تنش آبي حفظ کرده و به مرور در اختيار گياه قرار داده، به همين جهت گياه با در اختيار داشتن رطوبت مناسب مراحل رشد را به خوبي طي کرده و در تشکيل غوزه هاي بارور نسبت به زماني که در شرايط تنش آبي قرار دارد موفق تر بوده. وجود ساليسيليک اسيد نيز بر تشکيل غوزه هاي بارور بيشتري در زمان مواجه شدن گياه با تنش هاي محيطي مؤثر بوده و حافظ بقاي بيشتر گياه است.

4-7: قطر غوزه ي اصلي:
بر اساس نتايج جدول تجزيه واريانس تيمار تنش آبي و مصرف ساليسيليک اسيد به ترتيب در سطح آماري پنج و يک درصد بر صفت قطر غوزه ي اصلي معني درا شد. ولي مصرف زئوليت و اثر متقابل اين تيمارها از لحاظ آماري تأثير معني داري را بر اين صفت نداشت (جدول4-5). در جدول مقايسه ميانگين اثرات اصلي، با افزايش شدت تنش آبي قطر غوزه ي اصلي کاهش يافت به طوري که بيشترين قطر غوزه ي اصلي با ميانگين 36/2 سانتي متر مربوط به تيمار بدون تنش آبي (شاهد) و کمترين قطر غوزه ي اصلي با ميانگين 17/2 سانتي متر متعلق به تيمار تنش آبي شديد (آبياري بر اساس 70 درصد نياز آبي گياه) بود (جدول4-6). در بين سطوح مختلف مصرف زئوليت نيز با افزايش مقدار مصرف زئوليت قطر غوزه ي اصلي نيز افزايش يافت به طوري که کمترين و بيشترين قطر غوزه ي اصلي با ميانگين هاي 19/2 و 27/2 سانتي متر به ترتيب متعلق به تيمارهاي عدم مصرف و مصرف 8 تن زئوليت در هکتار بود. همچنين مصرف ساليسيليک اسيد نيز بر قطر غوزه ي اصلي تأثير مثبتي را نشان داد. و با مصرف ساليسيليک اسيد قطر غوزه ي اصلي افزايش پيدا کرد (جدول4-6). بر اساس نتايج مقايسه ميانگين اثرات متقابل دو گانهي آبياري و زئوليت مشاهده شد که بيشترين قطر غوزهي اصلي با ميانگين 37/2 سانتي متر مربوط به تيمار آبياري بر اساس 100 درصد نياز آبي گياه و مصرف 8 تن زئوليت در هکتار و کمترين قطر غوزهي اصلي با ميانگين 12/2 سانتي متر مربوط به تيمار آبياري بر اساس 70 درصد نياز آبي گياه و عدم مصرف زئوليت بود (جدول4-7). در بين اثرات متقابل دوگانهي آبياري و ساليسيليک اسيد نيز بيشترين قطر غوزهي اصلي با ميانگين 44/2 سانتي متر مربوط به تيمار آبياري بر اساس 100 درصد نياز آبي گياه و عدم محلول پاشي ساليسيليک اسيد و کمترين آن با ميانگين 06/2 سانتي متر مربوط به تيمار آبياري بر اساس 70 درصد نياز آبي گياه و عدم مصرف ساليسيليک اسيد بود. همچنين در بين اثرات متقابل زئوليت و ساليسيليک اسيد نيز بيشترين قطر غوزهي اصلي با ميانگين 37/2 سانتي متر مربوط به تيمار مصرف 8 تن زئوليت در هکتار به همراه محلول پاشي ساليسيليک اسيد و کمترين آن با ميانگين 12/2 سانتي متر مربوط به تيمار عدم مصرف زئوليت و ساليسيليک اسيد بود (جدول4-7). در تحقيقات انجام شده، تأثير تنش خشکي بر قطر غوزه معني دار بوده، به صورتي که باعث کاهش قطر غوزه در گلرنگ شده است (Camas et al., 2007; Ozturk et al., 2008). در بين اثرات متقابل سه گانهي صفات بيشترين قطر غوزه ي اصلي با ميانگين 49/2 سانتي متر متعلق به تيمار (آبياري بر اساس 100 درصد نياز آبي گياه + مصرف 4 تن در هکتار زئوليت + محلول پاشي ساليسيليک اسيد) و کمترين قطر غوزه ي اصلي با ميانگين 99/1 سانتي متر مربوط به تيمار (آبياري بر اساس 70 درصد نياز آبي گياه + عدم مصرف زئوليت و ساليسيليک اسيد) بود (جدول4-8). فراست (1389) در پژوهشي عنوان کرد که قطر غوزه تحت تأثير تيمار آبياري قرار نگرفته ولي در بين ارقام مورد بررسي تفاوت معني داري در سطح احتمال يک درصد مشاهده شد.
صفت قطر غوزه ي اصلي از اين جهت مهم است که با افزايش قطر غوزه، تعداد دانه ي بيشتر و بزرگتري را مي تواند در خود جاي دهد. با افزايش شدت تنش آبي، به علت کمبود آب در گياه فرايندهاي متابوليکي و انتقال مواد فتوسنتزي و در نهايت مقدار اسميلات در گياه کاهش مي يابد که منجر به کاهش رشد سلولي و کوچکتر شدن غوزه ها مي گردد. اما مصرف زئوليت به نوبه ي خود در تأمين رطوبت مورد نياز گياه نقش مثبتي را ايفا کرده به طوري که با افزايش سطوح مختلف مصرف زئوليت رطوبت بيشتري در اختيار گياه قرار گرفته و ساليسيليک اسيد نيز با کاهش مقدار تبخير و تعرق در گياه مانع از خروج بيش از حد آب از گياه شده که اين عوامل در افزايش قطر غوزه ي اصلي در گلرنگ مؤثر بوده اند.

4-8: تعداد دانه در غوزه:
يکي از فاکتورهاي مهم در عملکرد دانه صفت تعداد دانه در غوزه مي باشد. در اين صفت با افزايش تعداد دانه در غوزه، تعداد دانه در تک بوته و در نهايت عملکرد دانه در هکتار بالا مي رود. نتايج جدول تجزيه واريانس نشان داد که اثر تيمار آبياري، مصرف زئوليت و مصرف ساليسيليک اسيد بر صفت تعداد دانه در غوزه در سطح آماري يک درصد معني دار شدند (جدول4-5). اثر متقابل آبياري و زئوليت در سطح آماري پنج درصد معني دار شد، ولي تعداد دانه در غوزه تحت تأثير اثر متقابل آبياري و ساليسيليک اسيد و همچنين اثر متقابل زئوليت و ساليسيليک اسيد و اثر متقابل سه گانه ي آبياري، زئوليت و ساليسيليک اسيد قرار نگرفت (جدول4-5). بيشترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 42/11 دانه مربوط به تيمار آبياري بر اساس 100 درصد نياز آبي گياه و کمترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 7 عدد مربوط به تيمار تنش آبي بر اساس 70 درصد نياز آبي گياه بود( جدول4-6). در بين سطوح مختلف مصرف زئوليت بيشترين تعداد دانه با ميانگين 65/10 دانه مربوط به مصرف 8 تن در هکتار زئوليت و کمترين تعداد دانه با ميانگين 49/8 دانه مربوط به تيمار عدم مصرف زئوليت بود. همچنين در تيمار محلول پاشي ساليسيليک اسيد با ميانگين 98/9 دانه در غوزه بيشترين تعداد دانه نسبت به تيمار عدم مصرف ساليسيليک اسيد بدست آمد (جدول4-6). کافي و رستمي (1386) طي تحقيقي در مشهد، اظهار داشتند که در هر دو سال آزمايش اثر تيمار تنش آبي بر تعداد دانه در غوزه در سطح احتمال پنج درصد معني دار بود. به طوري که در سال اول بيشترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 1/34 عدد مربوط به تيمار آبياري کامل (شاهد) و کمترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 25 عدد مربوط به تيمار تنش خشکي شديد در همان سال بود. نتايج مقايسه ميانگين اثرات متقابل دوگانهي آبياري و زئوليت نشان داد که بيشترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 74/11 دانه مربوط به تيمار آبياري بر اساس 100 درصد نياز آبي گياه و مصرف 4 تن زئوليت در هکتار و کمترين آن با ميانگين 79/5 دانه مربوط به تيمار آبياري بر اساس 70 درصد نياز آبي گياه و عدم مصرف زئوليت بود (جدول4-7). در بين اثرات متقابل دوگانهي آبياري و ساليسيليک اسيد نيز مشاهد شد که بيشترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 94/11 دانه متعلق به تيمار آبياري بر اساس70 درصد نياز آبي گياه و عدم مصرف ساليسيليک اسيد بود. همچنين در بين اثرات متقابل زئوليت و ساليسيليک اسيد بيشترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 97/10 دانه متعلق به تيمار مصرف 8 تن زئوليت در هکتار به همراه محلول پاشي ساليسيليک اسيد و کمترين آن با ميانگين 74/7 دانه مربوط به تيمار عدم مصرف زئوليت و ساليسيليک اسيد بود (جدول4-7). اميدي (1388) طي بررسي اثر تنش آبي بر ويژگي هاي زراعي و فيزيولوژيکي سه رقم گلرنگ بهاره در کرج اظهار داشت که در بين سطوح مختلف تنش آبي، بيشترين و کمترين تعداد دانه در غوزه به ترتيب با ميانگين 55/36 و 75/26 عدد مربوط به تيمار شاهد و تيمار قطع آبياري در دو مرحله تکمه دهي و گلدهي بود. نتايج مقايسه ميانگين هاي اثرات متقابل سه گانهي صفات نشان داد که بيشترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 9/12 دانه متعلق به تيمار آبياري بر اساس 100 درصد نياز آبي گياه، مصرف 4 تن در هکتار زئوليت و محلول پاشي ساليسيليک اسيد و کمترين تعداد دانه در غوزه با ميانگين 60/4 دانه متعلق به تيمار آبياري بر اساس 70 درصد نياز آبي گياه و عدم مصرف زئوليت و ساليسيليک اسيد بود (جدول4-8).
با افزايش شدت تنش کمبود آب، در ميزان رشد رويشي و مقدار مواد فتوسنتزي گياه کاهشي مشاهده خواهد شد و در نتيجه ي آن تأثيرات منفي چشمگيري در فاز زايشي گياه به وجود مي آيد. از آن جمله مي توان به کاهش تعداد غوزه در بوته و کاهش تعداد گل در هر غوزه اشاره نمود. ضمن اينکه تنش آبي گرده افشاني گل هاي موجود در هر غوزه را نيز تحت الشعاع خود قرار داده و اين امکان وجود دارد که تمام گل ها به دانه تبديل نشوند. همچنين اگر همهي گل ها نيز موفق به تلقيح شوند ولي چون در اثر تنش شديد آبي، مقدار اسيميلات توليد شده در گياه کاهش شديدي يافته است، بنابراين برخي از گل هاي تلقيح شده موفق به دريافت کربوهيدرات کافي براي توسعه و پر شدن نخواهند شد و ناچاراً تعداد دانه در هر غوزه کمتر خواهد شد.
نتايج محققان نشان مي دهد که تنش خشکي در مرحله ي گل دهي باعث اختلال در تلقيح و کاهش گلچه ها و در نتيجه کاهش تعداد دانه در غوزه مي گردد، که هرچه زمان تنش به مرحله ي گل دهي نزديک تر باشد، کاهش تعداد دانه در غوزه بيشتر است (يزدي صمدي، 1375 ؛ توکلي، 1381). ابوالحسني (1381) در بررسي 15 لاين بومي گلرنگ در شرايط تنش و بدون تنش اظهار داشت، صفت تعداد دانه در غوزه در شرايط تنش 71% و در شرايط بدون تنش 70% از تغييرات عملکرد دانه در بوته را توجيه مي نمايد.

(جدول4-5) نتايج تجزيه واريانس صفات
ميانگين مربعات MS
تعداد دانه در غوزه
قطر غوزهي اصلي
تعداد غوزهي نابارور
تعداد غوزه در بوته
درجه آزادي
منابع تغييرات
**167/9
020/0 n.s
013/0 n.s
ns 288/0
3
تکرار
**113/123
263/0 *
131/0 *
** 156/17
2
آبياري
459/0
044/0
014/0
272/0
6
خطاي عامل اصلي
**327/28
034/0 n.s
078/0 **
** 353/2
2
زئوليت
**521/16
331/0 **
175/0 **
ns 015/0
1
ساليسيليک اسيد
*166/6
003/0 n.s
172/0 **
**76/4
4
آبياري×زئوليت
ns 367/1
052/0 n.s
453/0 **
ns647/0
2
آبياري×ساليسيليک اسيد
ns 333/1
032/0 n.s
039/0 **
ns 205/0
2
زئوليت×ساليسيليک اسيد
ns91/2
045/0 n.s
046/0 **
ns 23/0
4
آبياري×زئوليت×ساليسيليک اسيد
826/1
036/0
006/0
29/0
45
خطاي عامل فرعي
22/14
50/8
88/14
69/9

ضريب تغييرات(درصد)
ns، *،** به ترتيب غير معني دار، معني دار در سطح احتمال پنج و يک درصد.

(جدول4-6) مقايسه ميانگين هاي اثرات اصلي صفات
تعداد دانه در غوزه
قطر غوزهي اصلي (سانتي متر)
تعداد غوزهي نابارور
تعداد غوزه در بوته
تيمار
تنش آبي
42/11 a
36/2 a
47/0 b
53/6 a
(100% نياز آبي گياه) I0
07/10 b
18/2 b
54/0 ab
24/5 b
(85% نياز آبي گياه)I1
00/7 c
17/2 b
61/0 a
94/4 b
(70% نياز آبي گياه)I2
زئوليت
49/8 c
19/2 a
54/0

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد b، تيمار، ميانگين Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد ميانگين، تيمار، زئوليت