منابع پایان نامه ارشد درمورد توسعه روستا، توسعه روستایی، دشت ورامین

دانلود پایان نامه ارشد

بتوان ملاحظات زیست محیطی را هم در تصمیم گیری اقتصادی – اجتماعی دخالت داد . ( شیرکوند، 1382، 143)
ب ) شاخص های اجتماعی : سرزمینی را می توان توسعه یافته قلمداد کرد ، که از نظر اجتماعی – فرهنگی به سطح توسعه یافتگی رسیده باشد . بنابراین اگر به توسعه با دید اجتماعی – فرهنگی توجه کنیم، می توان گفت که توسعه یافتگی همان راهیابی به سوی عدالت اجتماعی است ( مطیعی لنگرودی ، 1380، 281-280)
ج ) شاخص های اقتصادی : توسعه اقتصادی برای بیشتر کشور های جهان هدفی آرمانی است . همه کشور های عقب مانده تمایل دارند بر ظرفیت و توان مادی ، انسانی و معنوی خود بیفزایند و در پرتو بالا بردن ظرفیت ها و توانایی ها ، اقتصاد قدرتمند داشته باشند .( علوی زاده ، 1386، 191)

2-7- 1 تعریف روستا
قبل از تعریف توسعه روستایی به تعریفی از روستا می پردازیم که عبارت است از : روستا، عبارت از محدوده‌اي از فضاي جغرافيايي است كه واحد اجتماعي كوچكي مركب از تعدادي خانواده كه نسبت به هم داراي نوعي احساس دلبستگي ، عواطف و علایق مشترك هستند ، در آن تجمع مي يابند و بيشتر فعاليت‌هايي كه براي تامين نيازمندي‌هاي زندگي خود انجام مي‌دهند ، از طريق استفاده و بهره‌گيري از زمين و در درون محيط مسكوني‌شان صورت مي‌گيرد. اين واحد اجتماعي كه اكثريت افراد آن به كار كشاورزي اشتغال دارند در عرف محل، ده ناميده مي‌شود. ( نیک خلق ، 1381)
2-7-2- توسعه روستایی
اصطلاحاتی چون توسعه روستایی ، عمران روستایی ، که از سالهای 1950 به بعد مطرح شده اند ، با وجود تفاوت لغوی با یکدیگر ، همگی به تغییر در جنبه های مختلف زندگی روستایی و پیشرفت مناطق مذکور با تاکید بر ارتقای کیفیت زندگی مردم روستایی اشاره دارند . ( زمانی پور ، 1373، 43)
مفهوم توسعه روستایی در چارچوب متفاوت و گسترده به کار برده می شود و تعریف جامعی ، که همه اهل فن و افرادصاحب نظر بپذیرند ،ارائه نشده است . برخی آن را همانند توسعه ملی می دانند که بر مکان محدودتری (روستا) تاکید دارد .(دیاس و دیگران، 1368، 73)

میسرا مکتب روهوت بر رویکردی مشابه با رویکرد توسعه همه جانبه روستایی تاکید دارد و اصول زیر را برای توسعه مطرح می کند :
1- رشد کشاورزی به عنوان پیش نیاز توسعه روستایی
2- تنوع بخشی به واحد های زراعی
3- در نظر گرفتن واحد زراعی خانواده به عنوان یک واحد زراعی
4- توسعه نظام حمایتی
5- سازماندهی مزارع
6- شهر نشینی به عنوان عامل تقویت کننده توسعه روستایی
در مکتب روهوت رویکرد حرکت از کشاورزی معیشتی به کشاورزی تجاری مد نظر است . ( ازکیا و همکار، 1383، 34-33)
واتر استون نیز شش مولفه اساسی را برای دستیابی به توسعه همه جانبه روستایی با دوام پیشنهاد کرده است که عبارتند از :

1- توسعه کشاورزی کاربر
2- طرح های کوچک و اشتغال زا
3- تاسیس صنایع کوچک و کاربر در مزارع و حواشی آنها
4- خودیاری و مشارکت محلی در تصمیم گیری ها
5- توسعه یک نظام سلسله مراتب شهری برابر پشتیبانی توسعه روستایی
6- امکانات نهادی مناسب و خود اتکا برای هماهنگی برنامه های چند بخشی
روستا ها کانون و مرکز اشاعه توسعه کشور به حساب می آیند ؛ بنابراین هزینه کردن در جهت اهداف توسعه ای در مناطق روستایی کار عبث وغیر قابل برگشتی نیست ، بلکه سود و منافع حاصل از آن غیر قابل انکار است و همین کارهای پایه و زیربنایی چرخه های بزرگ صنعت را به گردش می آورد و تعامل شهر و روستا را به صورت ملموسی تحقق می بخشد .
2-8-1- برنامه چیست ؟
برنامه عبارت است از تعهد برای انجام یکسری عملیات به منظور تحقق اهداف. یا به عبارت دیگر تعیین هدفی کوتاه وراه رسیدن به آن.
در واقع برنامه عبارت است از :
1- نمایش برنامه ریزی انجام شده
2- نمایش منظم با رعایت سلسله مراتب فعالیت های مربوط به هم و مربوط به یک رشته تصمیمات منظم بر حسب دوره های زمانی معین
3- برنامه گاهنامه تصمیمات منظم بر اساس سلسله مراتب عملیات ( شریعت پناهی ، 1391)
2-8- 2 – برنامه ریزی و جایگاه آن در اهداف توسعه
برنامه ریزی یعنی اندیشیدن به راهی که پیش رو قرار دارد . به دیگر مفهوم ، برنامه ریزی تدبیر و تدبر در قالب یک پیش بینی مستدل به منظور ترسیم بهترین تصویر ممکن از آینده است . برنامه ریزی تمرکز عقل و دانش است برای مواجهه با واقعیت ها و فرآیند های تصمیم گیری ، تشخیص و دستیابی به بهترین و مطلوبترین موقعیت در آینده . در اصل برنامه ریزی آماده شدن جهت انجام کاری و پلی برای اتصال وضع موجود به وضع مطلوب آینده است . (مطیعی لنگرودی و همکار، 1388، 129)
برنامه ریزی را می توان چنین تعریف کرد : جریانی آگاهانه و جامع نگری در امور به منظور دستیابی به اهدافی مشخص که انجام دادن یک سلسله فعالیت ها و اقدامات مرتبط با یکدیگر را در آینده پیش بینی کند . (شهبازی ، 1372، 317)
نخستین شرط برای برنامه ریزی آگاهی و شناخت است ؛ این شناخت می تواند شامل موارد ذیل باشد :
• شناخت امکانات و منابع بالفعل و بالقوه
• شناخت کیفیت منابع انسانی و استعداد ها
• شناخت خواست ها ، نیازها ، علایق و آرمان ها
• شناخت مسائل ، مشکلات و کمبودها
• تشخیص اولویت ها ، هدف ها ، راهبردها و راهکارها (مطیعی لنگرودی و همکار، 1388، 129)
حاصل کار برنامه ریزی را برنامه می گویند . بنابریان برنامه باید بر اساس تجزیه و تحلیل وضع موجود و منطبق بر خواست ها و علایق جامعه در راستای رسیدن به اهداف بالادستی باشد .
برنامه ریزی در سطح کلان ( اقتصاد ملی ) برنامه ریزی در سطح بخش ها و برنامه ریزی در سطح مناطق یا نواحی به کارگیری هر یک از این سطوح برنامه ریزی از نظر زمانی و مکانی قابل تحقیق و بررسی است ولی آنچه مهم است به نظر می رسد سیر تکوینی این برنامه ریزی ها به ویژه در کشور های در حال توسعه است و توسعه پدیده جدیدی نیست ، توسعه به شکل کوششی آگاهانه و نهادی شده و مبتنی بر برنامه ریزی برای ترقی اجتماعی و اقتصادی بوده است . ( میسرا و همکار، 1365، 6)
نظام برنامه ریزی در بیشتر کشورها در زمینه تنظیم و اجرای راهبرد ها و سیاستهای توسعه به صورت متمرکز است . برنامه ریزی در سطح منطقه ای و محلی از این نظام متمرکز متاثر و طرح ها در چارچوب برنامه ملی تهیه می شود . (رضوانی ،1387، 126)
در برنامه ریزی ها مدل هایی از روابط بین سطوح وجود دارد که عبارتند از :
➢ مدل بالا به پایین ( تصمیم گیری از سوی مقامات سیاسی و اعلام آن به رده های پایین می باشد.)
➢ مدل پایین به بالا ( سطوح محلی نقش موثری در کنترل برنامه ریزی ملی دارند و خط مشی ها را آنها تعیین می کنند . )
➢ تلفیق و ترکیب دومدل فوق ( که افزایش تعامل و هماهنگی بین آنها باعث ایجاد گزینه های مطلوب در تحقق اهداف توسعه ای می شود . ) ( رضوانی ، 1387، 129-128 )

فصل سوم

معرفی ناحیه مورد مطالعه
( شناخت وضعیت موجود ناحیه)

معرفي شهرستان ورامین
3-1- موقعیت ، وسعت و تقسیمات کشوری
شهرستان ورامين ،‌ در 40 كيلومتري جنوب شرقي تهران و در حاشيه شمال غربي كوير مركزي و در طول جغرافيايي 51 درجه و 40 دقيقه شرقی و عرض جغرافيايي 35 درجه و 30 دقيقه شمالی و در ارتفاع تقريبي 1000 متر از سطح دريا واقع شده است. این شهرستان با مساحت 1698 کیلومتر مربع تا تاریخ 1390، 98/8 درصد از مساحت استان تهران ، منتهی الیه جنوب شرقی استان و حاشیه شمال غربی کویر مرکزی و در همسایگی استانهای سمنان و قم ( از شرق و جنوب ) و شهرستان پاکدشت و ری ( از شمال و غرب ) قرار دارد .از نظر موقعیت طبیعی از شمال به رشته کوههای البرز ، از شرق به ارتفاعات پارچین و قره آقاج و بی بی شهربانو، از جنوب به سیاه کوه و کویر مرکزی ایران و از غرب به دشتهای تهران و کرج منتهی می شود .
از نظر تقسیمات کشوری تا پایان سال 90 ( جدایی بخش پیشوا در سال 89 و جدایی بخش قرچک در اردیبهشت 92) شهرستان ورامین از سه بخش ورامین ، جوادیه و قرچک ، 6 دهستان و 3 شهر ورامین ، جواد آباد و قرچک تشکیل شده است و 167 آبادی را در خود جای داده است که از این تعداد آبادی ، 69 آبادی خالی از سکنه هستند ؛ یعنی چیزی در حدود 3/41 درصد آبادی ها خالی از سکنه هستند.
شهر ورامین مركز شهرستان ورامين مي باشد كه يكي از 9 حوزه شهري مهم تهران به شمار مي آيد. مطالعات تاريخي شهر ورامين حاكي از آن است كه شهر در همه ادوار از چنان اهميت و ويژگي هايي برخوردار بوده كه پيوسته و به علل متعدد دستخوش تحولات و تغييرات گوناگون قرار گرفته است. به هر حال گسترش توسعه شهر ورامين را مي توان با توسعه شهرنشيني در ايران، مقارن دانست. (توسعه شهر از سال 1335 تا 1370 شمسي)
سابقه ارزشمند اين شهر كهن و هويت تاريخي اين خطه از ايران اسلامي همواره نگاه حساس و دقيق مسئولين امر را با توجه به قدمت و ميزان جمعيت ساكن مي طلبيده است ؛‌ بطوريكه تمامي تلاشهاي صورت گرفته تا كنون در جهت حفظ و صيانت از اين ميراث ارزشمند به دليل نزديكي به تهران بزرگ به فراموشي سپرده كه سابقه طرحهاي هادي گذشته را مي توان گواه بخشي از اين مدعا دانست.

نقشه تقسیمات سیاسی شهرستان ورامین

منبع : سازمان مسکن و شهرسازی استان تهران شهریور 1385

3-2- جغرافیای طبیعی
3-2-1 ناهمواری ها
دشت نسبتا وسیع ورامین برروی رسوبات آبرفتی حوزه آبریز رودخانه جاجرود و به طور کلی در حوضه آبریز جنوبی رشته کوههای البرز پدید آمده است . ضخامت و نوع این رسوبات در همه جای دشت یکسان نیست و در قسمت های شمالی رسوبات از نوع درشت دانه ، قلوه سنگ ، شن و ماسه و ضخامت آن تا حدود 300 متر می رسد . این رسوبات مخزن مناسبی برای آبهای زیر زمینی هستند . ارتفاع این دشت در بخش شمالی آن 1000 متر از سطح دریا می باشد که با شیب ملایم به طرف کویر و در سمت جنوب تدریجا از ارتفاع آن کاسته شده و در انتها 800 متر از سطح دریا می باشد .
در امتداد شمالی ورامین ، نمایی از کوههای البرز و کوههای کم ارتفاع و منفرد داخلی نظیر قره آقاج ، دوگوش پارچین ، سوز قلعه ، خجیر و بی بی شهربانو از شرق تا غرب را پوشانیده است و در امتداد جنوب شرقی سیاه کوه ودر بخش مرکزی کوههای پیشوا دیده می شوند . حد جنوبی آن شوره زار های جنوبی ، رود شور و رود بند علی خان که از الحاق دو رود کرج و جاجرود پدید می آید ، قرار گرفته اند . تپه های موجود در غرب دشت ورامین نیز چشم انداز دیگری برای ناحیه است . این ارتفاعات که حارج از قلمرو محدوده مورد نظر می باشند ، اکثرا بقایای فلات ها یا بریدگی های شدید ناشی از فرسایش هستند .
فرسایش نقش بسزایی در تغییر شکل ناهمواری ها دارد و در مجموع نمی توان فقط یک عامل را در فرسایش ناحیه موثر دانست . زیرا بینابینی و چند گونگی اقلیم و توپوگرافی منطقه عوامل متعددی را پدید می آورند که در تخریب و تشکیل خاک نقش دارند و در بخش شمالی با توجه به این که اقلیم معتدل تری نسبت به جنوب دارد و به دلیل فراوانی آب در فصول بهار و زمستان ، فرسایش سیلابی و تخریب فیزیکی و مکانیکی ، عامل اصلی در تشکیل خاک ها و خرد شدن سنگ ها هستند . (خراسانی ،1386، 61-60)

نقشه عوارض طبيعي پستي و بلندي شهرستان ورامين

منبع : سازمان مسکن و شهرسازی استان تهران شهریور 1385

3-2-2- زمین شناسی
دشت ورامین یک حوزه میان کوهی است که در شمال توسط دامنه البرز و در جنوب به وسیله دامنه سیاه کوه محدود شده است . رسوبات به جا گذاشته و در آن را می توان از کرتاسه تا عصر حاضر مشاهده کرد . سازند غالب این حوزه مربوط به سازند کرج بوده که در شمال دشت ورامین گسترش دارد . ( قوامی ،1364)
از نقطه نظر تکتونیکی ، دشت ورامین از دو انحنای ناودیسی مجزا تشکیل شده که به وسیله یک آنتی کلینال نامتقارن مجزا شده است . حرکات تتونیکی خمیدگی و گسل زایی رسوبات امروزی را افزایش داده و به طور کلی از دوره پلیوسن و در طی دوره پلیوستوسن ادامه یافته است که به وسیله فرورفتگی و گسل زایی که در تشکیلات هزار دره مشاهده می گردد ، مورد تایید قرار می گیرد . قسمتی از

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد توسعه پایدار، توسعه پاید، توسعه انسانی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد رطوبت نسبی، رشد جمعیت، دشت ورامین