منابع پایان نامه ارشد درمورد تصمیم گیری، عقلانیت محدود، برنامه ریزی استراتژیک، منافع عمومی

دانلود پایان نامه ارشد

نظام سیاسی بر برنامه ریزی ترجیح دارد.
محاسبه و کنترل: کنترل قلب برنامه ریزی است و به کنترل بازیگران در اجرای اهدافشان مربوط است زیرا اجرا مستلزم هماهنگی است و کنترل با اجرا و هماهنگی مترادف است. درنظر برخي، ابزار اصلی کنترل سلسله مراتب است. فرمان ساده مافوق کافی است هرچند ممکن است پرهزینه باشد. مانهایم در برنامه ریزی راهبردی توسل حکومت به کنترل مستقیم را درست میدانست و لیندبلوم الگوی دو مرحله ای افزایش گرایی تدریجی و تعدیل جانبدارانه دوسویه را برای کنترل و محاسبه بسط داد. او عقيده داشت كه برنامه ریزی کلان مناسب نیست و باید برنامه کلان را به خرده برنامه ها تقسیم کرد. وي تحولات پیوسته از بزرگ و کوچک رامناسب میدانست و تعامل اجتماعی را بمثابه بدیلی برای برنامه ریزی در جوامع کثرت گرا پیشنهاد ميکرد. در مجموع این سنت معتقد به برنامه ریزی بوده است و به کمال پذیری جهان باور دارد و منافع عمومی را در گرو کاربست ابزارها و رویه های برنامه ریزی میداند. از طرفی اجماع را نیز برای برنامه ریزی ضروری میداند حال این اجماع چه از طریق آموزش و تغییر ساختارهای شخصیتی باشد و چه از طریق فعالیت سیاسی.
سنت تحلیل سیاست: این سنت قدمتی طولانی دارد اما تحلیل حرفه ای سیاست به سالهای پس از جنگ جهانی دوم بر میگردد و بر کنش بازیگران متمرکز است. دولت تنها بازیگر و حتی بازیگر اصلی در این فرایند نیست بلکه احزاب، جنبشها و اتحادیه ها هم در صحنه حاضرند. برخي سنت تحلیل سیاست را علم طراحی میدانند. این سنت از لحاظ نظری و بنیان روش شناختی مبتنی بر عقلانیت محدود است. یعنی با عقلانیت محدود نسبت به شناسایی مسائل و راه حلها برای معضلات عمومی اقدام میشود. در اینجا تحلیلهای مبتنی بر عقلانیت محدود که بدلیل اطلاعات، وقت و هزینه ناکافی مورداستفاده قرار میگیرند، با عقلانیت بازار تفاوت دارند و منافع عمومی را نیز مدنظر قرار میدهند تا به بهینه شدن اقدامات و تصمیمات سیاستی کمک نماید. موضوع این سنت، بخش عمومی و دولت است. سنت فلسفی خاصی در سنت تحلیل سیاست وجود ندارد هرچند که نسبی گرایی ابزاری و کثرت گرایی انتقادی مورداستفاده قرارمیگیرند. در این سنت پژوهشگر اجتماعی به نوعی مهندس، حلال مسائل و درخدمت دولت است. جوهره اساسی برنامه ریزی، عقلانیت و محاسبه اقتصادی است. سنت تحلیل سیاست از روشهای کمی و عینی در حل مسائل جامعه استفاده میکند و این امر برنامه ریزی را به سمت منطقی شدن در حل مسائل هدايت میکند. باتوجه به پیچیدگی جهان معاصر باید از تجزیه و تحلیل سیاستی برای مدیریت این پیچیدگی استفاده کرد. دراین سنت فرض بر این است که باید سابقه سیاستها را مدنظر داشت درعین حال نگاهی به آینده داشت و با تخمین، تخیل و پیشگویی روند حوادث در آینده را مورد توجه قرارداد. هدف سنت تحلیل سیاست، بهینه سازی تصمیمات است و نهادهای حکومتی مخاطب این سنت هستند. الگوی پایه این سنت ابتدا تصمیم گیری و سپس اقدام است.
سنت یادگیری اجتماعی: دراین سنت فرض شده است که معرفت از طریق مواجه ذهن با عینیات حاصل میشود. درحوزه برنامه ریزی یا عمل اجتماعی ابتدا براساس نیازهای فوری و مسائل پیش رو درحد تجربه خود با این مسائل برخورد و راه حل ارائه میشود و پس از این مرحله، کشف رخ میدهد. کانون اصلی این سنت، کنش و فعالیت هدفمند است که توسط بازیگر و یا بازیگران انجام میشود. بازیگر و یادگیرنده همسان تلقی میشوند. یادگیری در اینجا غیر رسمی و تلویحی است. یادگیری اجتماعی یک گام از سنت تحلیل سیاست جلوتر است. در اینجا از تصمیم سازی پیشاپیش به سوی کنش و عمل اجتماعی حرکت میشود. تغییر محیط و واقعیات مبتنی بریادگیری کارامد است و تمرکز بر پویایی فرایندهای اجتماعی، شناخت مسائل ازدیدکنشگر، میانجیگری گروههای کوچک، بهره گیری از مفهوم محیط اجتماعی است و تاکید زیادی بر اهمیت گفتگو در کنش اجتماعی وجوددارد. معیار شناخت، اجماع است و لذا مستلزم جامعه دموکرات است. در اینجا کنش اجتماعی همه گروههای درگیر در فرایند برنامه ریزی حائز اهمیت است و نقش روشنفکران تسهیل فرایند یادگیری است.
سنت بسیج اجتماعی: این سنت سه حوزه آرمانشهرگرايي165، آنارشیسم اجتماعی166و ماتریالیسم تاریخی167را دربرمیگیرد. هدف نهایی آرمانشهرگرايي، تشریح اشکال جامعه خوب است و معتقد به ادغام عرصه عمومی و خصوصی است و فرض ميكند که از طریق جامعه نمونه میتوان جامعه خوب را شکل داد. در این رویکرد، برخي بر اصل جذب مشتاقانه تاکید دارند. هدف میانی آرمانشهرگرايي، تاسیس اجتماعات هدفمند است که تجمع اشکال جوامع خوب محسوب میشوند. راهبرد این سنت، شکل گیری اجتماعات هدفمند توسط افراد هفکر میباشد. اعتقاد براین است که ابزارها از نظراخلاقی باید با هدف هماهنگ باشند. درین رویکرد، انسان موجودی احساسی در نظر گرفته شده است. هدف نهايي آنارشیسم اجتماعی، الغای دولت بعنوان ابزار سرکوب طبقاتی است و هدف میانی آن از طریق راهبرد انقلابی یا صلح آمیز محقق میشود. ساختار سلطه دولتی در جهت آنارشیسم باید نابود شود. دشمن اصلی نیز دولت است و تنها مناسبات قدرت خودانگیخته اصالت دارد. دراینجا فرض بر این است که انسان تحت سلطه، تبدیل به معلول اخلاقی شده است. هدف نهايي در رويكرد ماتریالیسم تاریخی، جامعه بی طبقه جهانشمول، ثروت جمعی و توسعه همه جانبه فردی است. اعتقاد براین است که تضاد و تقسیم کار اجتماعی باید برچیده شود. اتحادیه ها و احزاب کارگری بازیگران اصلی هستند اما اصل بر دموکراسی مرکزگرا و هرم تصمیم گیری جمعی و الزام آور است. ماهیت مبارزه در اینجا انقلابی(با ابزارهای سیاسی و فراسیاسی) و نقطه اوج آن تسخیر دولت است. اهداف ابزار را توجیه میکنند. دشمن اصلی در اینجا بورژوازی طبقه حاکم است که منبع سرکوب، استثمار و از خودبیگانگی طبقه کارگر است. فردیت انسان تحت سلطه سرمایه داری و مذهب از خود بیگانه میشود اما در سوسیالیسم میتواند از طریق خوددگرگونی تدریجی کمال پذیر باشد.. سنت بسيج اجتماعي، با نقدصنعتی شدن آغاز میشود و هدفش رهایی انسان است و صبغه آن به قرن18 بازمی گردد. دراینجا فرض بر این است که نهادهای اجتماعی ساخته هایی تا ریخی اند و با تلاش انسان تغییر میکنند. سنت برنامه ریزی مبتنی بر بسیج اجتماعی، بر عمل از پایین تاکید دارد و معتقد است برنامه ریزی از جامعه مدنی سرچشمه میگیرد و در انحصار دولت نیست و ضرورت وجود جنبش را برای وجود جامعه سالم مورد تاکید قرار میدهد. تدوین استراتژی مناسب مستلزم اطلاعات ترکیبی غنی، دقیق و بهنگام و تفسیر درست اطلاعات، ارزیابی دقیق گزینه های عملی و نظارت مستمر بر عمل است. در این سنت کنش رادیکال با ایدئولوژی تقویت میشود(کمالی، یحیی؛ 1392).
2-6 نكاتي پيرامون برنامه ريزي براي جهان:
بایداشاره کرد که گرچه درمرور ادبيات، مدل صريحي برای برنامه ریزی برای جهان درسازمان ملل، بدست نيامد ولی مباحثی مطرح شده اند که ارتباطاتی با این فرآیند دارند كه دراینجا بدانها اشاره میشود:
برخي بین مشکلات جهانی و مشکلات عالم گیر تمایز قایل میشوند. برای مقابله با مشکلات جهانی، جامعه قادراست ازتجربیات گذشته، نهادها و تکنولوزیهای بیشماری بهره برد. امابرای مقاومت دربرابر مشکلات عالم گیر، بشر هنوز درمراحل اولیه آمادگی قراردارد. مشکلا ت عالم گیر(بطورنمونه فرسایش خاک، آلودگی آبهای زیرزمینی، جنگل زدایی، انبوه زباله های شهری، ریزش مخاطره آمیز ضایعات برخاک)، آنهایی هستند که بر مردمان بسیاری ازکشورها اثرمیکنند اما باید ازدرون یک ملت یا منطقه به مقابله با آنها برخاست. گرچه همکاریهای بین مللی(مانند انتقال تکنولوژی مناسب) برای حل این مشکلات سودمند خواهند بود، ولی چاره اساسی این مشکلات دردست افرادی است که در درون منطقه یا کشوری خاص بسرمیبرند. باید درنظرداشت که به مورد اجرا گذاردن سیاستهای ابتکاری یک جامعه برای حل مشکلات عالم گیر مؤثر خواهند بود. برای مثال، آلمان غربی توانست سطح آلودگی هوا در شهرهای خود را کاهش دهد درحالیکه آلودگی هوا درآلمان شرقی به حد مصیبت آوری بالا رفت. مشکلات جهانی کاملا ً متفاوتند. گرچه آنها نیز بر مردمان بسیاری از کشورها اثر میگذارند، ولی مقابله با مشکلات جهانی فقط از راه همکاریهای گسترده و نزدیک در تمام سطوح ملی، منطقه ای و قاره ای امکان پذیر است. اینگونه مشکلات نیاز به سیاستها و برنامه هایی دارند که برای مدت طولانی(مثلاً چندین دهه) بطورمنظم باید پیگیری شوند تا اینکه رفع شوند. چون این مشکلات عموماًً دارای راه حلهای فقط فنی نیستند، بطوریکجانبه نمیتوان با آنها مبارزه کرد. بطورمثال، ژاپن نمیتواند به تنهایی از پیامدهای تغییر آب و هوای کره زمین با کاهش نشر گازهای دی اکسید کربن درقلمرو خود جلوگیری کند، مگر اينکه سایر ممالک عمده دنیا نيز توجهی به مشکل افزایش دمای جهان داشته باشند. بنابراین ساختن الگوهای جهانی که از حدود 25 سال پیش آغاز شد تا ماهیت و عظمت مشکلات جهانی را که انتظار میرفت در سیستمهای اقتصادی و اجتماعی آینده پدیدار شوند، شناسایی کنند و توجه برنامه ریزان استراتژیهای ملی را به مخاطرات ناشی از نادیده انگاشتن چنین مشکلاتی معطوف دارند، هنوز ادامه دارد. واضح است که بیش از یک راه برای الگوسازی جهان وجود دارد و طبیعتا ً این سوال پیش می آید که چگونه سیاستگذاران میتوانند از بین این همه مدلهای ممکن یکی را بعنوان مناسبترین الگو برای برنامه ریزی استراتژیک خود برگزینند. برای انتخاب بهترین الگوها چند معیارکلی وجود دارند که عبارتند از: یک الگو باید آمار و داده های موجود را بنحوی تنظیم کند که بینش و فراست جدیدی را میسر و تفسیرداده ها را آسانتر سازد، یک الگو باید سؤالات جدیدی را مطرح كند و دعوت به کشف حقایق جدید بنماید، یک الگو باید به استفاده کننده اش اجازه دهد که پیش بینیهای مهم و قابل اثبات را ارائه نماید، یک الگو باید اساس اندازه گیریهای صحیح را فراهم آورد، یک الگو باید ابتکاری باشد و ایده های بیمانندی را معرفی کند، یک الگو باید حتی المقدور ساده باشد و تعداد مراحلی که برای رسیدن به یک راه چاره باید طی شود را به حداقل برساند(وردی نژاد، فریدون؛ 1390).
رویکردهایی که برای برنامه ریزی سازمانهای جهانی بکار رفته اند، اغلب بر شرکتهای بین مللی انتفاعی تمرکز دارند. این رویکردها اغلب به تعمیم مدلهای ذکر شده میپردازند و بر مسائلی چون تفاوتهای فرهنگی، جهانی شدن، مسائل اخلاقی(پارسائیان و اعرابی، 1388) و نیز بکارگیری مدلهای برنامه ریزی استراتژیک در سطحی عظیم40و با فرآیندی کل گرا(رویکردکافمن168و هرمان169)41(1991)، تأکید دارند(انتشارات مدارس عمومی وینکا، 2011). برای مثال میتوان به جدول2-2 در زمینه تفاوتهای فرهنگی در بین کشورهای مختلف اشاره نمود که البته به نظر برخی از صاحبنظران روند استیلای فرهنگ غربی و حرکت به سوی غربی شدن نیز

ژاپنی
آمریکایی
چینی
– دیدگاه بلند مدت
– اتخاذ تصمیمات بصورت گروهی و با اجماع.
– مشارکت بسیاری از افراد در مراحل تصمیم گیری
– تصمیمات مهم از بالا به پایین جریان می یابند و جریان تصمیمات بی اهمیت اغلب از پایین به بالا است (به هر حال، تأکید بر اجماع است ).
– فرآیند تصمیم گیری آهنگی کند دارد ولی تصمیمات بعد از اتخاذ، به سرعت اجرا میشوند.
– اصولاً دیدگاه کوتاه مدت
– تصمیم گیری انفرادی
– مشارکت عده اندکی در فرآیند تصمیم گیری و تحمیل تصمیمات به عده ای از همکاران با ارزشهای متفاوت.
– اتخاذ تصمیم در رأس هرم و جریان یافتن از بالا به پایین.
– اتخاذ سریع تصمیمات ولی اجرای آنها با کندی صورت می گیرد و نیاز به مصالحه دارند، اغلب منجر به اتخاذ تصمیماتی میشوند که در درجه دوم اهمیت قرار دارند.
– دیدگاه بلند مدت و کوتاه مدت (برنامه های 5 ساله و یک ساله )
– تصمیم گیری توسط کمیته ها، در رأس، اغلب فردی
– از رأس هرم به قاعده، مشارکت در سطوح پایین تر.
– اتخاذ تصمیمات در رأس و ارائه توسط مقامات ارشد.
– فرآیند تصمیم گیری و اجرا، آهنگی کند دارند (ولی تغییرات نیز صورت می گیرند ).
جدول

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد کسب و کار، بوروکراسی، حکمرانی خوب، مصرف کننده Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد سازمان ملل، نظریه مبنایی، روش تحقیق، کدگذاری انتخابی