منابع پایان نامه ارشد درمورد بزه دیدگی، رشد شناختی، زنان و دختران، کرامت انسانی

دانلود پایان نامه ارشد

می کند. تمرین های درس هم به گونه ای طرّاحی شده است که دانش آموز درک کند حسن خلق بهترین خصیصه ی اخلاقی است و باید چون امام حسن مهربان بود و در نهایت دانشآموز میل به تقلید این رفتار پیدا می کند.
3-درس پانزدهم: «کودکان مدینه به بازی و شادی مشغول بودند. بوی عطری پیامبر در کوچه پیچید. رسول خدا به همراه یاران خود به مسجد می رفت. چشم پیامبر به کودکان افتاد.گفت: بچّهها سلام….پیامبر با مهربانی دست کودکان را می گرفت و آن ها نوازش می کرد. رسول خدا بچّهها را خیلی دوست داشت. او همیشه به یاران خود می گفت: تا زنده هستم سلام کردن به کودکان را ترک نمی کنم.کودکان از اینکه پیامبر چنین مهربان داشتند خیلی خوشحال بودند.»
در این درس دو مفهوم آمده است که آن چه مدّ نظر طرّاح بوده و به طور خاص به آن توجّه کرده است مهربانی پیامبر (ص) با کودکان و آموزش سلام کردن بوده است. مفهوم دوم نیز رفتن پیامبر(ص) به مسجد بوده است که طرّاح به صورت جزئی مطرح کرده، واز آن عبور کرده و به آن نپرداخته است در حالی که چون فضای درس به گونه ای است که دانش آموز را ترغیب به الگو برداری می کند، بهتر بود در تمرین ها به این مطلب هم اشاره ای می شد.
4-درس هفدهم: «…سحرگاه زیبایی است. مادرم با چادر سفیدش آماده است تا با هم نماز بخوانیم….»
والدین به دلیل نقش مهمی که در زندگی کودکان دارند و وابستگی کودکان به آن ها مهمترین الگوهای تقلیدی به حساب می آیند.
بند چهارم: محیط های مثبت
از عوامل مهم و مؤثّر در ویژگی های شخصیتی و به تبع آن رفتاری افراد، عامل محیط است. تجاربی که فرد از محیط خود کسب می کند، ارتباط و تعاملی که با محیط دارد، بازخوردها و تأثیراتی که از محیط دریافت می کند، رشد و شکل گیری شخصیت او را تحت تأثیر قرار میدهد.160 محیط به دو قسم تقسیم می شود: محیط طبیعی و محیط اجتماعی. قسمت اعظم یادگیریهایی که شخصیت افراد را تحت تاثیر قرار می دهد نه در فضای معمولی محیط های طبیعی، بلکه در محیط بسیار پیچیده که به وسیله رفتار افراد دیگر خلق و ایجاد شده است، انجام می پذیرد. منظور از محیط پیچیده اجتماعی یعنی موقعیّت ها و مکان هایی که فرد در آن جا قرار می گیرد و الگوهای فرهنگی- اجتماعی را آموزش می بیند و این امر باعث شکل گیری شخصیت وی میشود.
تورن بری ضمن پردازش نظریه ی میان کنشی، بیان می دارد شش عامل وجود دارد که هم میتواند موجب یادگیری در کودک و نوجوان بشود و هم رفتار وی را کنترل کند. یکی از این عوامل میزان اعتقاد و وابستگی به کارهای اجتماعی، فرهنگی و حضور در این محیط ها است.161 وی معتقد است اگر نوجوان در مراسم های اجتماعی، مذهبی و… حضور پیدا کند، این محیط های سالم در رفتار وی تأثیر می گذارد و فرد آموزش می بیند. لذا سلامت محیط هایی که فرد درآنها حضور می یابد در رفتار وی تأثیر می گذارد. فرد در این محیط ها هم یادگیری دارد، هم برای تداوم حضور در گروه و راضی نگه داشتن آن ها از خود، رفتارش را کنترل می کند. طبیعی است که محیط نامناسب و منفی علی القاعده جرم زا خواهد بود؛ لذا ضروری است محیط هایی برای حضور تبلیغ شوند که از فرد، شخصیتی بهنجار بسازد.
1-درس هشتم: « ….زهرا و مادرش وارد مسجد می شوند. بوی گل در حیاط پیچیده است. دیوارها با پارچه ها و کاغذهای رنگی تزئین شده اند. مسجد خیلی زیباتر شده است. زهرا دوستش آمنه را می بیند. به سوی او می رود و تولّد پیامبر را به او تبریک می گوید…»
محتوای درس به گونه ای فضای مسجد را ترسیم کرده است که شوقی درونی برای حضور در مسجد را در دانش آموز به وجود می آورد. در تصویر درس، زهرا، آمنه و مادرش با چادر وارد مسجد شده اند که این مفهوم را در ذهن دانش آموز تثبیت می کند که برای مقبول شدن در فضای مسجد حجاب برتر یعنی چادر نیاز است و در واقع چادر را جزء آداب ورود و پذیرفته شدن در محیط مسجد نشان می دهد. با وجود فضای مناسب برای طرح این موضوع، در تمرین ها درس و اهداف درس هیچ اشاره ای به مساله ی چادر نشده است.
دانش آموز پس از مراجعه به تمرین ها مفهومی را از درس برداشت می کند که طرّاح در نظر دارد و به دلیل رشد شناختی و انتزاعی محدود در این سن قدرت توجّه به سایر مفاهیم ضمنی از جمله چادر در تصویر درس، را ندارد در نتیجه ذهن وی کم تر به آن معطوف می شود و فضای مناسب تثبیت این مفهوم ناکارآمد می ماند. کما اینکه می دانیم توجّه به فرهنگ حجاب در جامعه از عوامل مهم پیشگیری از بزه دیدگی و بزهکاری است و تمرین حجاب و چادر در محیط هایی چون مسجد میتواند درتثبیت فرهنگ حجاب بسیار مثمر ثمر باشد.
2-درس نوزدهم:« هنگام اذان، برای خواندن نماز جماعت به مسجد رفتم. روی پرچم های رنگارنگ با خطّ زیبایی نوشته شده بود: «مهدی جان، تولدت مبارک»، همه شاد و خندان بودیم و خود را برای یک جشن بزرگ آماده می کردیم. جشن نیمه شعبان.»
تصاویر درس به گونه ای طرّاحی شده است که فضایی شاد و دلنشین را در مسجد و محلّه برای جشن نیمه شعبان به تصویر کشیده است و به طور غیر مسقیم باعث ایجاد علاقه برای حضور در این فضاها و هیأت های مذهبی می شود.
به طور کلی مفاهیم ارائه شده درکتاب هدیه های آسمانی پایه دوم دارای انطباق با رشد شناختی دانش آموز می باشد. مطالب با تصاویر درس و تمرین ها ارتباطی نسبتا خوب دارد و بجز مواردی که ذکر شد، به مفاهیم پیشگیرانه ی از جرم محوریّت لازم داده شده است. حجم مفاهیم آموزشی اگرچه در نگاه اوّل محدود و سطحی بنظر می رسد ولی به لحاظ روانشناسی کودک و با توجّه به مهارت محدود انتزاع ذهن وی در این سن کافی و مناسب می باشد.
گفتاردوم: هدیه های آسمانی پایه سوم
بند اوّل: حجاب
رعایت حیا رسالت مهم انسان است. به هر میزانی که افراد به تکالیف الهی که از جانب خدای متعال بر عهده آنان گذاشته شده عمل کنند،به همان میزان در جامعه سلامت ایجاد می شود. یکی از امتیازات دین مبین اسلام، ارائه الگوهای عملی به بشر است و فراهم کردن امکانات برای رسیدن به آن در گرو تلاش انسان ها و نهادهای مربوطه است. اسلام برای زنان حریمی قائل شده است که تأمین کننده ی کرامت انسانی وی باشد. حجاب نیز حریمی است که زن را در سنگری امن قرار می دهد.162 دزدان عفاف، از دیوار کوتاه بد حجابی راحت تر به کرامت زنان و دختران دستبرد میزنند. حجاب نقش مهمی در پیشگیری از بزه دیدگی و بزهکاری دارد، لذا ضروری است که حفظ آن از سنین ابتدائی یادگیری به افراد آموزش داده شود.
1-درس هشتم: «جشن بزرگی در مدرسه برپا است. بچه های کلاس سوم با چادرهای سفید گل دار در نماز خانه ی مدرسه جمع می شوند. بچه ها در چادرهایشان زیبا و دوست داشتنی شده اند.»
در این درس محتوا و تصویر به نحوی طرّاحی شده اندکه صرفا میل به داشتن حجاب برتر یعنی چادر را ایجاد می کند ولی دلیلی عقلی برای داشتن حجاب بیان نمی شود و آن را صرفا تکلیفی از جانب خدا اعلام می کند.
2-درس سیزدهم: «…صدای مادر بلند شد: دخترم من آماده ام. زودتر حاضر شو. پروانه برای آخرین بار جلوی آینه آمد. با دیدن خودش لبخندی زد. می خواست ازجلو آینه کنار برود که… به یاد حرف های خانم معلّم افتاد در روز جشن تکلیف. دخترهای گلم همه ی شما خوب میدانید که خدا بهترین و مهربان ترین دوست ماست. اگر خدا از شما چیزی بخواهد چه می کنید؟ و بچه ها جواب داده بودند: سعی می کنیم هر طور شده خواسته اش را انجام بدهیم. و خانم معلّم گفته بود: حالا این دوست مهربان از شما دخترهای نازنین خواسته که وقتی به سن تکلیف رسیدید در برابر نامحرمان خودتان را بپوشانید و با حجاب باشید… .صدای مادر پروانه را متوجّه خودش کرد. یکبار دیگر خودش را در آینه نگاه کرد. آستینش کوتاه بود، یک پیراهن آستین بلند پوشید. چقدر زیباتر شده بود. احساس می کرد بهترین دوستش هم خیلی خوشحال است. کنار مادر آمد و صدا زد: مادر من آماده ام. مادر چادرش را سرش کرد و گفت آفرین به دختر گلم. نگاه پروانه به مادر افتاد و پرسید: من هم چادر بپوشم؟ مادر لبخندی زد و گفت اگر دوست داری می توانی چادرت را هم سر کنی. با چادر حجاب تو کامل تر می شود. پروانه کمی با خود فکر کرد. دوست داشت بهترین حجاب را انتخاب کند.»
در قسمت بیندیشیم آیه ی 23 سوره ی مبارکه واقعه آورده شده است: «کَامثال اللُّؤلُؤِ المَکنُون: زنان بهشتی مانند مروارید های پوشیده درصدف هستند». سپس تصویری از یک مروارید زیبا در دل یک صدف طرّاحی شده است و از دانش آموز خواسته شده است که ارتباط بین این دو تصویر و حجاب را پیدا کند. طرّاح به شکلی ساده و قابل فهم، علت ضرورت حجاب که همان حفظ مصونیّت است را به ذهن کودک متبادر می سازد و او با دلیلی عقلی و منطقی حجاب را بر میگزیند. قطعا پذیرش امری مبتنی بر عقل و منطق بسیار عمیق تر از اطاعتی است که بر مبنای تکلیفی بدون دلیل به فرد دیکته شود و به این مهم ، در این درس توجّه کافی و مناسب شده است.
بند دوم: معاد باوری
معاد اندیشی و اعتقاد به حیات بعد از مرگ یک تدبیر پیشگیرانه است که درآموزه های پیشگیرانه اسلامی دیده می شود163. در اندیشه های اسلامی اعتقاد به معاد باعث می شود رفتار انسانها جهت پیدا کند و دچار غفلت نشوند.164 هنگامی که آدمی دور از چشم آشنایان، همسایگان و دیگران است، نه قانون و نه افکار عمومی و نه هیچ اهرم کنترل ملموسی، کارهای وی را کنترل نمی کند بلکه در این حالت، کنترل کار در پرتو ایمان توسط قدرتی صورت می گیرد که در همه مکان ها و زمان ها شاهد آدمیان است، به رفتار پسندیده و نیک پاداش می دهد و بدی و گناه را مجازات می کند و این دو در معاد محقق می شود.165 پرورش درست مذهبی که بر مبنای علم و منطق استوار باشد و داشتن ایمان کامل، بزرگترین عامل بازدارنده جنایی است.166
فروید و رایزمن معتقدند: «عواملی وجود دارند که انسان را به طور درونی از کارهای نامشروع و خلاف باز می دارند. یکی از مهم ترین این عوامل دین است. دین با ایجاد یک سامانه کنترل درونی قوی در انسان ها آن ها را از انجام دادن کارهای خلاف و نامشروع باز می دارد و سبب میشود که آدمیان خود را از لحاظ درونی کنترل کنند. این قوی ترین و مؤثّرترین کنترل است. آن هم بدون هزینه نیروی انتظامی.»167
استاد شهید مرتضی مطهری می فرمایند: «هر اندازه که ایمان مذهبی انسان بیشتر باشد، بیشتر به یاد خداست و هر اندازه که انسان به یاد خداوند باشد، کم تر معصیت می کند.»168
با ذکر این مقدمات ضروری، به بررسی طرح این مفهوم در کتاب هدیه ها ی آسمانی پایه سوم می پردازیم.
1-درس بیستم: «سینا گفت: ای کاش همیشه بهار بود.» پدر خندید و گفت: فصل بهار و سرسبزی باغ که برای همیشه نمی ماند تنها یک باغ است که همیشه سرسبز و خرّم می ماند. باغی که جویبار های زلال از زیر درختانش جاری است. درختانش همیشه شکوفه و میوه می دهد و انواع میوه ها در آن وجود دارد… سینا با علاقه پرسید: آن باغ کجاست؟ پدر گفت همان باغی که خداوند در قرآن به انسان های نیکوکار وعده داده است. نام آن باغ همیشه بهار، بهشت است. اهل بهشت هر چه را که دوست داشته باشند در دسترس آنها قرار می گیرد. در آن جا هیچ غصه و ناراحتی ندارند. هیچ کس پیر و بیمار نمی شود. آدم به همه آرزوهای خود می رسد و برای همیشه آن جا می ماند. سینا گفت: خوش به حال کسانی که به بهشت می روند. پدر گفت: و بد به حال کسانی که به جای آن که راه بهشت را در پیش بگیرند به سوی جهنم گام برمی دارند.»
بعد از متن درس آیه 25 سوره مبارکه بقره آمده است: «و بَشِّرِ الَّذینَ آمَنوا وِ عَِملُوا الصّالِحات أنَّ لَهُم جَنّاتٍ تَجری مِن تَحتِها الأَنهار: و به کسانی که به خدا ایمان می آورند و کارهایی نیک انجام می دهند، بشارت بده که برای آنها در بهشت باغ هایی است که در آن ها رودهایی جاری است».
در قسمت بیندیشیم درس نیز آیه ی 13 سوره ی مبارکه انفطار آمده است:«اِنَّ الأَبرارِ لَفی نَعیم: نیکوکاران در بهشت پر نعمت هستند.»
تصاویر متن طبیعتی زیبا را به تصویر کشیده است که دانش آموز

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد گابریل تارد، ارزشیابی عملکرد، کودک و نوجوان، تعلیمات اجتماعی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد برنامه درسی، محتوای آموزشی، آموزش و پرورش، کتاب های درسی