منابع پایان نامه ارشد درمورد بخش کشاورزی، مطالعات اجتماعی، سلسله مراتبی، تنظیم خانواده

دانلود پایان نامه ارشد

قرار می گیرند. که این سطوح از برآیند حوزه های نفوذ مختلف کارکردی از قبیل، آموزشی، فرهنگی، اداری، بهداشتی، ارتباطی و تجاری شکل می گیرد.
در این پژوهش، نظام سلسله مراتبی سکونت گاه های روستایی؛ با استفاده از مدل ضریب ویژگی و ضریب مرکزیت تعیین گردیده است که اساس این مدل ها بر روابط عملکردی در یک سازمان فضایی می باشد. پس از بررسی های انجام شده تفاوت هایی در رده بندی روستاها بوجود آمد. برای پرهیز از خطا یکی از بهترین راهها ، محاسبه میانگین امتیازات از دوشاخص مرکزیت و ضریب ویژگی است. بر این اساس اعداد جدیدی بدست می آید که می توان آنرا مبنایی جهت قضاوت قرار داد. بر این اساس امتیازات در شش سطح مشخص می شود:
سطح اول ؛ در این سطح، روستای هوره با امتیاز متوسط 21.07 و با اختلاف نسبت به دیگر روستاها قرار می گیرد. این روستا دارای تنوع در دامنه ی عملکردی است. و به عنوان آبادی درجه یک و برخوردار که نقش مرکزی را برعهده دارد به شمار می رود . جمیعت این روستا برابر با 2834 نفر و تعداد خانواری معادل 795 نفر می باشد.
سطح دوم ؛ آبادي هايی با امتیاز متوسط برابر با (21.07- 13) در اين سطح جاي مي گيرند. این روستاها از دامنه عملکردی پایین تری نسبت به سطح یک برخوردارند ولی نسبت به سکونت گاه های در سطوح پایین به لحاظ خدماتی فرادست محسوب می شوند. و در شکل گیری نظام سلسله مراتبی نقش ایفا می نمایند. كه بر اين اساس چهار آبادي ( شوراب صغیر، مارکده، سوادجان، چلوان ) با جمعيتي بالغ بر 6199 نفر در قالب1656 خانوار را شامل ميگردد . از مجموع روستاهایی که دراین سطح قرار گرفته اند روستاهای سوادجان، مارکده در دهستان هوره و روستاهای شوراب صغیر، چلوان؛ در دهستان سامان واقع شده است.
سطح سوم ؛ آباديهايی كه از امتیاز متوسطی معادل (13.03- 10.08) برخوردار هستند را شامل مي شود و همانند سطوح بالاتر، این آبادیها دارای دامنه عملکردی گسترده تری نسبت به سطوح فرودست می باشند. بر اين اساس 5 آبادي ( گرمدره، کاهکش، چمزین، یاسه چا، قوچان ) با جمعيتي بالغ بر3923 نفر در قالب 1085خانوار در اين گروه جاي ميگيرند. از این میان روستاهای کاهکش و چمزین در دهستان سامان و روستاهای یاسه چا، قوچان و گرمدره در دهستان هوره واقع شده اند.
سطح چهارم ؛ اين گروه مشتمل بر آبادي هاي است كه از امتیاز متوسطی برابر با (10.08- 8.53) برخوردار هستند و به عنوان آباديهاي درجه چهار و نسبتاً محروم كه نيازمند خدمات رساني هستند به شمار ميروند. بر اين اساس پنجآبادي ( چم چنگ، چمعالی، دشتی، شوراب کبیر، چم کاکا ) با جمعيتي بالغ بر 3973 نفر در قالب 1033 خانوار را شامل ميشود. از این میان روستاهای چم چنگ، چمعالی، شوراب کبیر، در دهستان سامان و روستاهای دشتی و چم کاکا در دهستان هوره واقع شده اند.
سطح پنجم ؛ اين گروه مشتمل بر آبادي هایي است كه از امتیاز متوسط برابر با (8.53- 6.66) برخوردار هستند و به عنوان آباديهاي درجه پنج و محروم كه نيازمند خدمات رساني هستند به شمار ميروند. بر اين اساس پنج آبادي (چم خلیفه، صادق آباد، چم نار،ایلبگی، محمد آباد ) با جمعيتي بالغ بر 2262 نفر در قالب 609 خانوار را شامل ميشود. از این میان روستاهای چم خلیفه، چم نار،ایلبگی، محمد آباد در دهستان سامان و روستای صادق آباد در محدوده دهستان هوره واقع شده اند.
سطح ششم ؛ اين گروه مشتمل بر آباديهاي است كه از امتیاز متوسط معادلبا (4.34-6.66) برخوردار هستند و به عنوان آبادي هاي درجه شش و خیلی محروم كه نيازمند خدمات رساني هستند به شمار ميروند. بر اين اساس سه آبادي(چم خرم، چم جنگل، قراقوش) با جمعيتي بالغ بر 495 نفر در قالب 136 خانوار را شامل ميشود که روستاهای چم خرم و چم جنگل در دهستان سامان و قراقوش در دهستان هوره واقع شده اند.

جدول شماره 4-11- سطح بندی آباديهاي بخش سامان، بر اساس متوسط امتیازات شاخص مرکزیت وضريب ویژگی
گروه
سطح
متوسط امتیازات ضریب
ویژگی و شاخص مرکزیت
تعداد روستا
خانوار
جمعیت
1
درجه یک
21.07
1
795
2834
2
درجه دو
21-13.07
4
1656
6199
3
درجه سه
10.08-13.03
5
1085
3923
4
درجه چهار
8.53-10.08
5
1033
3973
5
درجه پنج
6.66-8.53
5
609
2262
6
درجه شش
4.34-6.66
3
136
495
جمع
23
5317
19686

4-3- شناخت و تحليل نقشهای کارکردی شهر سامان
نقش وكارکرد شهرها متأثر از فضايي جغرافيایي است كه شهر در آن تكوين يافته و توسعه پيدا كرده است. اين فضا تنها محدود به فضايي طبيعي نيست بلكه فضايي سياسي و اقتصادي را نيز دربر ميگيرد. با تاكيد بر مطلب فوق نقش شهر از متغيرهايي كه عمدتاً بيروني هستند تأثیر ميپذيرد. هر زماني كه اين متغيرها دچار تحول و تغيير شوند در نقش شهر نيز تأثير خواهد گذاشت. اين نقش در شهرهاي كوچك و نوپا بيشتر صادق است. ( فريد ؛ 1376: 224 )
در اين مبحث ابتدا خصوصیات کلی شهر سامان ارائه می گردد و در ادامه تا حدي كه آمار و اطلاعات اجازه بدهند دربارة نقش و كاركرد شهر سامان بحث خواهد شد . و با تاكيد بر مطالب پيشين ، اقتصا

و منطقه ، اشتغال در بخش هاي سهگانه و نقشهايي كه شهر ايفا ميكند مورد سنجش و تحليل قرار خواهد گرفت.
4-3-1- خصوصیات جمعیتی شهر سامان
در سال 1335 شهر سامان 4905 نفر جمعیت داشته است . طی دهه 45-1335 جمعیت این شهر با نرخ رشد سالانه 2.47 و افزایش جمعیتی در حدود 1353 نفر معادل (127.6 در صد ) ، به 6258 نفر رسیده است که میتوان در این دوره یکجا نشینی عشایر را از دلایل این افزایش جمعیت نام برد. در فاصله سالهای 55-1345 جمعیت این شهر با نرخ رشد سالانه 1.31 درصد و افزایشی در حدود 873 نفرمعادل (113.9 درصد) ، به 7131 نفر رسیده است. در این دوره کاهش نرخ رشد را شاهد بوده ایم که به دلیل اعمال برنامه های تنظیم خانواده در قبل از انقلاب می باشد. در دوره 65-1355 جمعیت این شهر با متوسط رشد 5.35 و افزایش جمعیتی در حدود 4881 نفر معادل (168.9درصد) افزایش به 12012 نفر رسیده است. بالاترین میزان رشد را در این دوره می توان دید . این دهه که مقارن است با پیروزی انقلاب و لغو برنامه های بهداشت خانواده و جنگ تحمیلی که بیشترین افزایش جمعیت را شاهد بوده ایم. دوره 75-1365 به دو دوره 70-1365 و 75-1370 تقسیم می شود که در دوره 70-1365 نرخ رشد معادل 2.54 بوده است و در دوره75-1365 رشدی معادل 08/ را ملاحظه می شود. در این دو دوره کمترین نرخ رشد را شاهد بوده ایم که به دلیل ادامه برنامه های تنظیم خانواده قبل از انقلاب بوده است. در کل در فاصله سالهای 75- 1365 جمعیت این شهر با نرخ رشدی معادل 2.62 و افزایش جمعیتی در حدود 1661 نفر معادل (113.8درصد) به 13673 نفر رسیده است. در دوره 85-1375 نرخ رشدی معادل 79. و افزایش جمعیتی حدود 1127 نفر ، معادل (108.2) افزایش را داشته ایم و جمعیت شهر نیز به 14800 نفر افزایش یافته است . (طرح جامع شهر سامان مطالعات اجتماعی- اقتصادی ؛ 1388 : 1 )

جدول شماره4-12- روند تغییرات جمعیت شهر سامان طی سالهای (1385-1335)
سال
تعداد جمعیت
میزان افزایش
درصد افزایش
نرخ رشد
1335
4905
 
 
 
1345
6258
1353
127.6
2.47
1355
7131
873
113.9
1.31
1365
12012
4881
168.4
5.35
1375
13673
1661
113.8
2.62
1385
14800
1127
108.2
0.79
مآخذ : طرح جامع شهر سامان و محاسبات نگارنده

نمودار شماره 4-7- روند تغییر جمعیت شهر سامان طی سالهای 1385-1335
4-3-2- مهاجرت
بررسی وضعیت مهاجرت شهر سامان نشان می دهد که در طی دوره دهساله 75-65 تعداد 1233 نفر، ( 9 درصد کل جمعیت) به شهر سامان وارد شده اند. از این تعداد افراد وارد شده تعداد 601 نفر (48.7) درصد مرد و تعداد 632 نفر (51.3درصد) زن هستند. بر این اساس شاخص نسبت جنسی در بین مهاجران برابر با 95.1 می باشد که نشان می دهد به ازای هر 100 نفر زنی که به این شهر مهاجرت کرده اند تعداد 95 نفر مرد مهاجرت نموده اند. این وضعیت بر شاخص نسبت جنسی در کل شهر تاثیر قابل توجهی داشته و رقم کل نسبت جنسی را 99.6 تقلیل داده است. بررسی محل اقامت قبلی مهاجران نشان می دهد که تعداد975 نفر (79.1درصد) از شهرستان محل سرشماری( شهرکرد) و نقاط شهری و روستایی آن به شهر سامان مهاجرت نموده اند . در این بین سهم مهاجران از نقاط شهری 55.3 درصد و سهم مهاجران از نقاط روستایی 23.8 درصد می باشد. تعداد 8 نفر مهاجران (65. درصد) از سایر شهرستانهای استان به این شهر مهاجرت کرده اند و تعداد 240 نفر از شهرستانهای سایر استانها و 10 نفر (85درصد) از خارج کشور و اظهار نشده بوده اند. (طرح جامع شهر سامان مطالعات اجتماعی- اقتصادی ؛ 1388 : 23 )

جدول شماره 4-13- محل اقامت قبلی مهاجران وارد شده به شهر سامان طی دوره (1375-1365)
محل اقامت قبلی مهاجران
تعداد مهاجران
درصد
شهرستان محل سر شماری
آبادی
682
55.3

شهر
293
23.8
سایر شهرستانهای استان
آبادی
0
0

شهر
8
0.65
شهرستانهای سایر استانها
آبادی
224
18.2

شهر
16
1.3
خارج از کشور و اظهار نشده
آبادی
8
0.65

شهر
2
0.2
جمع
 
1233
100
مآخذ : طرح جامع شهر سامان

4-3-3- اوضاع کلی اقتصادی شهر
با توجه به موقعیت و گذرگاه توریستی شهر سامان بخش خدمات از مهمترین بخش های توسعه ی اقتصادی و اشتغال زایی شهر سامان محسوب می گردد. سهم شاغلین بخش خدمات در شهر سامان طی دوره های مختلف سرشماری بیش از شاغلین در دیگر بخش های اقتصادی بوده است.ورود گردشگران از دیگر شهرهای استان و خارج آن سبب رونق فعالیت های خدماتی در شهر و حوزه نفوذ آن خواهد شد. توسعه بخش خدمات منجر به افزایش سرویس دهی مطلوب می شود. این عملکرد باعث تشدید فعالیتهای این بخش و بخش های دیگر خواهد شد. طی چنین روندی درآمدهای اقتصادی شهر چندین برابر شده و سبب افزایش رفاه در خانوارهای شهر سامان می شود. (طرح جامع شهر سامان مطالعات اجتماعی- اقتصادی ؛ 1388 : 1 )
4-3-4- توزیع شاغلین در بخشهای مختلف اقتصادی شهر سامان
در سال 1345 و بر اساس نتایج سر شماری عمومی نفوس و مسکن از تعداد 2552 نفر شاغل در شهر سامان، 25 درصد آن در بخش کشاورزی، 65.5 درصد دربخش صنعت و 9.2 درصد در بخش خدمات فعالیت می کرده اند. در سال 1355 این اعداد به ترتیب 34.3 ، 43.8 و 23 درصد می باشند. ملاحظه می شود فعالیت در بخش کشاورزی افزایش و بخش خدمات و صنعت کاهش داشته است. در سال 1365 بخش کشاورزی و صنعت کاهش چشمگیر داشته و در بخش خدمات افزایش زیادی ملاحظه می شود. در سال 1375 نیز فعالیت در بخش کشاورزی کاهش می یابد و در بخش صنعت نسبت به سال 1365 افزایش نسبی راشاهد هستیم و بخش خدمات با کاهش جزئی نسبت به سال 1365 درصد بالایی را به خود اختصاص داده است. در سالهای 1345 اقتصاد این شهر بر اساس صنعت و عمدتا صنایع دستی و روستایی استوار بوده است و کشاورزی نیز با وجود آب فراوان درصد خیلی زیادی از اشتغال شهر را به خود اختصاص نداده بود و بخش خدمات نیز درصد پایینی از اشتغال را دارد.
در سالهای 1355 به علت بهبود سیستم آبیاری و استفاده از تکنولوژهای جدید در استفاده از زمین های ناهموار افزایش اشتغال را شاهد هستیم، بخش صنعت رونق کمتری دارد و در بخش خدمات نیز افزایش اشتغال ملاحظه می شود. در سالهای 1365کاهش اشتغال در بخش کشاورزی و صنعت و افزایش چشمگیر در بخش خدمات را می بینیم که بخش خدمات تقریبا بیش از نیمی از اشتغال شهر را به خود اختصاص داده است. در سالهای 1375 به علت عدم توجه سیاستهای دولت شاهد ادامه روند کاهش بخش کشاورزی هستیم و بخش صنعت افزایش محسوسی را نسبت به دوره قبل داشته است که به دلیل افزایش واحدها تولیدی و صنایع جدید می باشد. عمده تغییر و تحولات در بخش خدمات همیشه محسوس بوده است که به دلیل توجه به افزایش گردشگری در منطقه و ایجاد زیر ساخت ها و تقویت سایر بخش ها و افزایش مشاغل خدماتی می باشد. (طرح جامع شهر سامان مطالعات اجتماعی- اقتصادی ؛ 1388 : 51 )
جدول شماره 4-14- پراکندگی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد سلسله مراتب، زاینده رود، بهره مندی، پراکنش جمعیتی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد توسعه یافتگی، تاکسونومی، چهارمحال و بختیاری، توسعه شهر