منابع پایان نامه ارشد درمورد اوقات فراغت، اصلاح مجرمان، قانون مجازات

دانلود پایان نامه ارشد

مبحث چهارم آثار فرهنگي اقدامات تأميني و تربيتي
امروزه مباحث و رويکردهاي کيفيّت زندگي در کشورهاي جهان بويژه کشورهاي توسعه يافته جاي خود را بازکرده است ومورد سنجش و اندازه گيري قرار مي گيرد. از جمله ابعاد کيفيّت زندگي ،توجّه به کيفيت زندگي فرهنگي است که بيشتر از بعد رفاه ذهني ،احساس رضايت از زندگي، نيک بختي عمومي، دانايي و توسعه معارف فرهنگي، سواد و تحصيلات، آموزش ها و مهارت هاي فرهنگي و هنري، اوقات فراغت و …تأکيد دارد. اقدامات فرهنگي بايد با ويژگي هاي شخصيتي ، قومي و مذهبي زندانيان هماهنگي و تناسب داشته باشد. گفتار اول آثار فرهنگي شرعي وديني اقدامات تأميني تربيتي
مسلماً در اجراي صحيح يک مجازات يا اقدام تأميني و تربيتي ،بايد تمام ابعاد شخصيّتي بزهکار مورد توجّه قرار گيرد . بنابراين بايد با نگاهي منصفانه به مقوله ي جرم ومجرم بنگريم .بنابراين در برنامه ريزي وقانونگذاري در مورد جرايم ،صرفاً به مسائلي مثل شدّت وسنگيني مجازات نپردازيم بلکه درکنار توجّه به اين موضوعات ،بازپروري وتعليم و تربيت واصلاح مجرم را نيز مدّ نظر قرار دهيم . توجّه به اصول اسلامي در اين مورد بسيار حائز اهميّت است . زيرا در مکتب اسلام انسان موجودي فطرتاً خداجو است ؛پس هيچ شخصي بزهکار و شرور متولد نمي شود بنابراين براي انسان خطاکار در مورد انجام هر خطا و جرمي امکان توبه وجوددارد . وجود دونهاد توبه و عفوبعنوان ساقط کننده مجازات در حقوق جزاي اسلامي خود مي تواند دليلي روشن بر توجّه خاص شريعت اسلام به مسئله اصلاح مجرم باشد. توبه و اصلاح دومقوله جداناشدني هستند ودر اکثر موارد در قرآن کريم توبه را مقيّد به اصلاح کرده است؛ به اين معني که درست است که با توبه آثارعمل نامشروع يا جرم از بين مي رود اما توبه به تنهايي کافي نيست و بايد به همراه اصلاح رفتار و عمل باشد. 198 البتّه بايد گفت که از نگاه اسلام در مواردي خود مجازات نيز مي تواند خاصيّت اصلاحي و تربيتي داشته باشد. زيرا آثار اعمال کيفر صرفاً آثار دنيوي ومادي نيست بلکه علاوه بر آن اثر معنوي تطهير مجرم از آثار سوء ارتکاب جرم را نيز در پي دارد. بنابراين توجّه به اصلاح و بازپروري مجرم از طريق تقويت ارزش وشعائر ديني مي تواند بسيار مفيد باشد . اين روش ها عميقاًمبتني بر فرهنگ و ارزش هاي اسلامي هستند. به نظر مي رسد فقه جزايي بيشتر کيفري تدوين شده و کمتر نگاه پيشگيرانه يا اصلاحي دارد؛ در صورتيکه بايد نگرش نظام مند و همه جانبه به آموزه هاي اسلامي داشت تا بتوان سياست کيفري صحيح اسلام را درک کرد،دراينصورت،گزاره هايي که در ابواب غير کيفري فقه، مانند عبادات آمده است نيز در تدوين نوع نظام مواجهه مطلوب اسلام باجرم مورد توجه قرار مي گيرد يکي از راههاي اصلاح مجرمان نماز است. 199 . .در قانون مجازات اسلامي ،دادگاه مي تواند در مدت تعليق وهمچنين آزادي مشروط محکوم را ملزم به انجام دستوراتي کند . اين دستورات در مادّه ي “29” ق.م.ا آمده است . در بند (4) اين مادّه يکي از دستورات ذکر شده الزام شخص محکوم به خودداري از تجاهر به ارتکاب محرمات وترک واجبات است . واضح است که منظور از واجبات و محرمات در اين مادّه واجبات و محرمات شرعي است . در اينجا محکوم بايد از تظاهر کردن به ارتکاب حرام وترک واجب خودداري کند . البته ذکر ترک واجب وارتکاب حرام بسيار کلي مي باشد و دامنه شمول اين موارد را بسيار زياد مي کند واز طرفي نظارت قاضي بايد در اين موارد وجود داشته باشد تا در صورت تخلّف از اين دستورات اقدامات پيش بيني شده مثل لغو تعليق يا آزادي مشروط اجرا شود ، بنابراين نظارت بر آن هم دشوار است. بهتر اين است که اين اقدامات از محيط زندان آغاز شودو باايجاد زمينه اي صحيح واصولي در بزهکاران اين امر براي آنها نهادينه شود وبادرک ويژگي هاي خاص نماز خود آنرا برگزينند . در بالا به نماز بعنوان راهکاري براي اصلاح مجرم اشاره کرديم در اين مادّه نيز يکي از اين واجبات مي تواند نماز باشد .نماز هر شخص تابع ميزان معرفت و شناخت اوست ، ليکن در هر حال هيچ نمازي بي اثر نيست .اثر عمده نماز نهي از فحشا وزشتي گناهان است واز آن جهت که وسيله اتصال بنده به خداوند است ، موجب احساس قدرت بنده وبزرگترين عامل تربيت و اصلاح ظاهري و باطني مي باشد. 200 بنابراين با برنامه هاي اصلاحي مطلوب در زندان وهمچنين بعد از آزادي ،فرد مي تواند از نظر روحي و رواني براي وروددوباره به اجتماع خودرا آماده سازد.نماز اتصال روح باعالم خلقت است وباعث ايجاد يک جريان قوي ونيرويي محسوس که داراي آثار مادّي ومعنوي بوده وبه انسان يک اطمينان و آرامش باطني مي دهد. اين امر بخصوص براي مجرميني که از لحاظ تربيتي ومذهبي در محيط هاي ناسالم رشد کرده اند حائز اهميّت است . شايد اين افراد بدليل ويژگي هاي خاص خانوادگي ومحيط هاي اجتماعي ناسالم ، زمينه هاي رشد معنوي درستي نداشته اند. بنابراين براي اصلاح و تغيير رفتاري اين دسته از مجرمان برنامه هايي از اين دسته و بخصوص “نماز درماني” بسيار مفيد باشد . البته ويژگي اصلاحي نماز در بيشتر موارد همراه با احساس آرامشي است که ايجاد مي کند. اين امردر مورد زندانيان باتوجّه به محدوديت ها وتنهايي آنها در زندان و دوري از خانواده شان مي توانند مأمني براي آنها باشد تااحساس خلأاي که در آنها وجود دارد و به اين دليل مرتکّب جرم مي شوند با نماز پر شود. در اقدامات فرهنگي شرعي بايد به جنبه هاي معنوي واخلاقي ونيک کرداري و آرامش دين در فرد زنداني توجه خاصّي داشت . علاوه بر آثار مثبتي که در مورد نماز به طور خاص بيان کرديم تاثير جنبه هاي اخلاقي وديني و شرعي باعث تغيير ديدگاه شخص مجرم مي شود ، وبا ديدي خير خواهانه ومثبت با مردم رفتار مي کند . در مادّه ي “43” ق.م.ا 1392 دادگاه مي تواند در تعويق مراقبتي با توجه به جرم ارتکابي وخصوصيّات مرتکّب وشرايط زندگي او به نحوي که در زندگي وي يا خانواده اش اختلال اساسي وعمده ايجاد نکند، مرتکّب رابه انجام دستورهايي ملزم کند. در بند (ح) شرکت در دوره هاي تربيتي ،اخلاقي ومذهبي و… يکي از اين دستورات است . يعني قاضي مي تواند محکوم را در دوره تعويق مراقبتي ، به شرکت در برنامه هاي مذهبي ملزم نمايد. اين برنامه ها مي تواند انواع مختلفي داشته باشد که مهم ترين آنها مي تواند شرکت در نماز جماعت در مساجد باشد. البته به نظر مي رسد چون قاضي محکوم را ملزم به شرکت در اين دوره ها مي کند ، نوع دوره هاي مذهبي و اخلاقي را نيز قاضي مشخص مي کند. در بحث شرکت در دوره هاي مذهبي و اخلاقي بايد گفت بزهکاران بايد براي بازگشت به جامعه و داشتن زندگي سالم تحت تعليم وتربيت صحيح قرار گيرند. به نظر مي رسد فراگيري تعليم و تربيت اسلامي ، زمينه مساعدي را براي بازگشت به جامعه فراهم مي آورد. بنابراين شرکت دردوره هاي مذهبي و اخلاقي مي تواند به منظور فراگيري تربيت واخلاق اسلامي وآشنايي با آموزه هاي ديني ،زمينه ساز اصلاح و تربيت آنها شود. تربيت بايد تابع وپيرو فطرت باشد وهدف درنهايت پرورش يک فکر وفرهنگ وايجاد تغيير اساسي وساختاري در يک بزهکار وهدايت او به سوي زندگي سالم به دور از کجروي در جامعه است . 201 در مادّه “60” ق.م.ا 1392 ، شرکت در دوره هاي مذهبي و اخلاقي که اقدامي تربيتي فرهنگي شرعي است در مورد محکوم به آزادي مشروط نيز قابل اعمال است. همچنين در تعليق که مي تواند به صورت مراقبتي يا ساده باشد .اگرمراقبتي باشد دادگاه مي تواند محکوم را ملزم به اجراي اين دستور کند. در دوره مراقبت مصرّح در مادّه ي “83” ،الزام به اقدامات فرهنگي مذهبي صورت مي . اما دراينجا به نظر مي رسد حکم به اين اقدامات الزامي است و قاضي در اعمال آن مخيّر نيست . همانطور که قبلاً نيز اشاره کرديم بهتر است آشنايي بزهکاران با مسائل شرعي وآثار مثبت فراوان آن از لحاظ روحي وجسماني از دوران محکوميّت آنها آغاز شود تا پايه هاي اعتقادي مستحکمي در آنها بوجود بيايد وپس از آزادي يا در دوران تعليق ،آزادي مشروط، بعنوان مجازات جايگزين حبس يا ديگر موارد ، براي اجراي دستورات مذهبي دادگاه زمينه مناسبي براي بزهکار وجود داشته باشد .بنابراين در ق.م.ا 1392 مواردي از اين اقدامات پيش بيني شده که در ق.م.ا وجود نداشت امّا بهتر بود مقنن در ق.م.ا 1392 اجراي اقدامات فرهنگي شرعي را در اقدامات تأميني و تربيتي اطفال و نوجوانان بزهکار ،پيش بيني مي نمود ؛ زيرااميدبه اصلاح اين دسته از بزهکاران بسيار زياد است و از طرفي بازپروري و بازگشت به جامعه در آنها بسيار حائز اهميّت است .زيرا آشنايي آنان با مفاهيم عالي مذهبي تاحدّ زيادي مي تواند آنها را از انجام جرم بازدارد وهمچنين ديدگاه آنها در همان کودکي اصلاح شود .
گفتاردوم آثار فرهنگي ديگر
در موردديگر اقدامات فرهنگي، بايد به توسعه و تقويت نظام آموزشي ،ارائه خدمات وآموزش هاي فرهنگي وهنري اشاره کرد. توجّه به تحصيل در مورد زندانيان والزام به تحصيل کردن در طي دوره هايي بعنوان اقدامي تأميني ، مي تواند زمينه اي براي اشتغال آنان ايجاد کند تا بتوانند گام هاي مؤثري درجهت دوباره اجتماعي شدن بردارند. باتوجّه به طبقه بندي يونسکووسازمان ملل متحّددرمورد فعاليتّهاي فرهنگي وباتوجّه به نيازهاي افراد محکوم در مجموعه زندان هاي کشور وبادرنظرگرفتن مقتضيات فرهنگي جامعه ايران مي توان خدمات واقدامات فرهنگي درزندان هاي کشور را در زمينه ها، شاخص ها وعناصر زير در نظر گرفت :علوم ديني و مذهبي، اخلاق وسلامت معنوي، مهارت هاي زندگي (فردي، خانوادگي و اجتماعي) وآموزش هاي روانشناسي ، قوانين و مقررات کيفري، بهداشت وسلامت فردي ، جسماني وتغذيه ،مهارت هاي فني و…202آموزش رکن اصلي واساسي فرهنگ سازي وفرهنگ آفريني است . آموزش هاي فرهنگي بايد دانش ومهارت هاي فردي واجتماعي مجرمان را افزايش دهد وارتقاء بخشد ، استعدادهاي آنان را بارور ساخته ودر نگرش آنان تحولي سازنده بوجود آورد. اين برنامه ها بايد سطح مهارت هاي فني واجتماعي وسطح دانش کلاسيک و آکادميک آنها را ارتقا دهد به نحوي که احساس رشد و ارزشمندي آنان را افزايش دهد. در راستاي همين اقدامات طبق مادّه ي” 131 تا 136″ آيين نامه اجرايي سازمان زندان ها در کليّه زندان ها از طريق وزارتخانه هاي مربوطه،مؤسسات آموزشي ،علمي وفني وحرفه اي ودولتي و.. به زندانيان آموزش فني، حرفه اي و مذهبي داده ودر پايان به مددجو گواهينامه رسمي داده مي شود. علاوه بر اينها در هرزندان بايستي کتابخانه مجهّز جهت مطالعه ي زندانيان تأسيس گردد .203 بنابراين توجّه به تمام ابعاد فرهنگي چه د رزندان و چه خارج ار زندان بايد بسيار مورد توجّه قرار گيرد.زيرا بسياري از جرايم بدليل فقر فرهنگي صورت مي گيرد. اقدامات فرهنگي مي تواند زمينه هاي مناسبي براي اصلاح و تربيت زندانيان فراهم نمايد . داديار ناظر زندان جيرفت در اين زمينه مي گويد: “اصلاح و تربيت مددجويان (زندانيان) هدف اصلي مجازات قانوني است که بدون اقدامات فرهنگي محقّق نمي شود. وي درادامه گفت” فعاليّت هاي فرهنگي زندان تکميل کننده چرخه قضايي است که در بازگشت سعادتمندانه وشرافتمندانه مددجويان به جامعه نقش بسزايي دارد.بايد خاطر نشان کرد شرکت در برنامه هاي فرهنگي زندان ،براي زندانيان باعث کسب امتيازات قانوني ميشود.204بنابراين همانگونه که اين اقدامات در زندان آثار مفيد فراواني دارد ، پيش بيني آنها پس از دوران زندان تحت عناوين مختلفي مانند مجازات تکميلي ، مجازات جايگزين و… مي تواند اهداف اصلاحي سودمندي را به بار آورد. در ق.م.ا1370، در دستوراتي که در مدّت تعليق محکوم ملزم به رعايت آن است اشتغال به تحصيل در يک مؤسسه فرهنگي است . ممکن است قاضي با توجه به شرايطي که محکوم بايد در مدّت آزادي مشروط رعايت نمايد ، اين دستور را براي محکوم در مدّت آزادي مشروط و همچنين درتکرار جرم (مصرح د رماده 48 مکرر) مقرّر کند. در ق.م.ا 1392 ،نيز اين دست از

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه سلسله مراتب، عدم تمرکز Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع روانشناسی، پرخاشگری، هوش هیجانی