منابع پایان نامه ارشد درمورد امر به معروف، نهج البلاغه، آزمون و خطا، ظلم و ستم

دانلود پایان نامه ارشد

به انجام آن‌ها دعوت مي‌كند. بدين ترتيب «امر به معروف و نهي از منكر» كه روح آن، همانا مسؤوليت نظارت همگاني است – در كنار ساير ضمانت‌هاي اجراي قوانين و مقررات – جامعه را به سوي تعالي و پيشرفت و ترقي سوق مي‌دهد. ( مصطفي پور،مجله پاسدار اسلام، شماره ۳۰۰.)
با اين همه آنچه مسلم است اين است كه هر يك از اين عوامل در محدوده تأثيرگذاري خود، براي جامعه مفيد و ضروري هستند و لاجرم نمي‌توان و نبايد هيچيك را به بهانه حضور ديگري معطل و مهمل گذاشت. اهميت اين موضوع تا آنجاست كه حتي افراط و تفريط در به كارگيري هريك از اين ضمانت‌هاي اجرايي نيز براي خروج جامعه از مسير تعادل و ترقيكافي است. از همين روست كه بر كارگزاران نظام اسلامي لازم است كه ضمن آشنايي با موضع دين در قبال اين عوامل و نحوه كاربست هر يك از آن‌ها، خود را به رعايت چارچوب‌هاي تعيين شده از سوي شرع ملزم شمارند.
از اين منظر، بررسي آموزه‌هاي ديني و سيره اهلبيت عليه‌السلام براي دستيابي به هدف فوق‌الذكر ضروري است و از آنجا كه – صرف‌نظر از دوران پيامبر اكرم صلي‏الله‏عليه‏و‏آله كه به تأسيس حكومت اسلامي همت گماردند – فقط امير‌المؤمنين عليه‌السلام اين فرصت را يافتند كه در مدتي هر چند كوتاه، سكان اداره جامعه را دردست گيرند، رجوع به سيره حضرت به عنوان دستمايه اين پژوهش مورد توجه قرار گرفته است. ويژگي ممتاز سيره اميرالمؤمنين عليه‌السلام اين است كه مجموعه ارزشمندي از خطبه‌ها، نامه‌ها و سخنان حكيمانه حضرت، در اثر ارزشمند نهج‌البلاغه مضبوط است و بدين قرار دستيابي به ديدگاه‌ها و مواضع ايشان تا حدودي تسهيل مي‌شود. گرچه ادب و انصاف ايجاب مي‌كند كه اعتراف كنيم دستيابي به ژرفايانديشه، گفتار و رفتار آن امام همام از عهده عالمان طراز اول هم برنمي‌آيد، تا چه رسد به دست و قامت كوتاه نگارنده اين تحقيق كه در مرحله آزمون و خطا در اين حوزه است.
بدليل اين كه در مسائل فرهنگي و اجتماعي در نهج‌البلاغه از منظر نظارت،كاري به آن صورت انجام نشده است اين تحقيق تلاش مي‌كند نگاه امير المومنين به مسئله نظارت در مسائل فرهنگي و اجتماعي را بررسي و تبيين نمايد.

1-1-3.اهداف تحقيق
با توجه به آنچه گفته شد، اهداف اين تحقيق به اجمال شامل موارد زير است:
– هدف كلي: بررسي و تبيين نگاه اميرالمومنين به مسئله نظارت در مسائل فرهنگي و اجتماعي و راهكارهاي آن در نهجالبلاغه
-اهداف فرعي:
1- نقش حكومت در نظارت و مديريت امور اجتماعي و فرهنگي در جامعه
2- بررسي و تبيين اقدامات امام علي (ع) جهت نظارت دقيق در مسائل اجتماعي و فرهنگي
3- بررسي و تبين آثار و نتايج نظارت حكومتي در جامعه

1-1-4. پيشينه تحقيق
با جستجو در پايگاههاي اطلاعاتي و وب سايتهاي دانشگاه ها، تحقيقات و پژوهش هاييكه به هر شكلي مربوط به موضوع اين پايان نامه بودند چند تحقيق يافته شد كه در ذيل به آن‌ها اشاره مي‌شود:
الف-بررسي تطبيقي قرآن و نهج‌البلاغه در تبين سيره عملي حكومتي رهبران در جامعه، پايان نامه ايكه توسط اعظم سلطاني (1389) انجام شده است. او در اين پايان نامه به بررسي سيره ي حكومتي رهبران جامعه در سياست پرداخته و مقوله‌هاي همچون رعايت اصول اخلاقي، عدم استبداد و خود كامگي و وحدت بخشي، مردم داري، تأمين امنيت و آزادي مردم را مورد بررسي قرار داده است. نتايج تحقيق نشان داد كه رهبران جامعه بايد اصل دعوت به توحيد و جهاد با طاغوت را مورد توجه قرار داده و مبناي روابط خود با ديگر جوامع را بر اساس صلح و دوستي و تولي و تبري قرار دهند.
ب-حقوق متقابل مردم و حكومت در نهج‌البلاغه:، پايان نامه ايكه توسط محمد رضا بيات (در سال 1381) انجام شده است اين پايان نامه در سه فصل مورد بررسي قرار گرفته است كه در فصل اول نگارنده به بررسي جايگاه مردم و اهداف حكومت در نظام‌هاي عمده سياسي حقوقي به ويژه نظام ليبرال دمكراسي و نظام‌هاي تماميت خواه (توتاليتر) پرداخته است در مقاسيه آن‌ها به معايب و محاسن اين نظام‌هاي حكومتي اشاره كرده است در فصل دوم به بررسي دولت و حكومت در عصر جاهليت پيش از اسلام پرداخته است.در فصل سوم حكومت حضرت علي (ع) را مورد مطالعه قرار و فلسفه سياسي و لزوم حكومت از ديدگاه حضرت علي عليه السلام را تبيين كرده است در اين پايانامه به موقوله مسائل فرهنگي و اجتماعي اشاره اي نشده است. نتيجه حاصل اينكه امام علي عليه السلام بر خلاف بسياري از انديشمندان و عالمان بي عمل، خود سمبل و نمونه مجسم انديشه‌هاي تابناك خويش بودند.
ج- حكومت در نهج‌البلاغه: عنوان مقالهايكه توسط علي اكبر نوايي و سيد حسين سيد موسوي در سال 1390 در مجله فصلنامه مطالعات تفسيري چاپ شده است. در اين مقاله آمده است كه نهج‌البلاغه در حوزه فقه سياسي، پس از قرآن كريم و سيره سياسي پيامبر اكرم، بنيانگذار فلسفه سياسي اسلام است كه راهبردهاي سياسي روشنگرانه اي در زمينه حكومت و ساختار آن ارائه نموده است. حكومت، قدرت و ولايت بر جامعه از ناحيه خداوند به عنوان حق حاكميت الهي به كسي منتقل مي‌شود كه وجودش سراسر، تجلي الهي است. حكومت وسيله اقامه حق و زدودن ظلم و ستم از جامعه است و حكومتي مشروع خواهد بود كه از طرفي منشا الهي داشته، حاكم آن واجد صلاحيت‌هاي ذاتي باشد، و از طرف ديگر از اقبال مردم بهره مند نمي‌باشد؛ چراكه مقبوليت مردمي حكومت باعث كارآمدي آن خواهد شد.
د-آسيب شناسي جامعه و حكومت در نهج‌البلاغه: مقاله اي است كه از سوي سيد جواد امام جمعه زاده انجام شده است. مقاله حاضر به برخي از موانعي مي‌پردازد كه از منظر نهج‌البلاغه، به عنوان آفات وآسيب ها، از تداوم حركت بالنده جامعه و حكومت اسلامي جلوگيري مي‌كنند. امام علي يكي از اين آسيب‌ها را تفرقه و گسستگي اجتماعي معرفي مي‌كند كه به بنيان‌هاي ثبات يك سيستم لطمه وارد مي‌سازد و استمرار آن را دچار مشكل مي‌كند. تجمل گرايي، تملق و چاپلوسي دومين آسيب و آفت است كه با ايجاد شكاف و فاصله ميان رهبران و مردم و فريب و غفلت دست اندركاران از واقعيت‌هاي موجود، به تدريج پايگاه اجتماعي نظام را تضعيف و مشروعيت آن را كمرنگ مي‌سازد. آسيب سوم، فدا كردن حق (دين) به پاي مصلحت و دين را قرباني حكومت كردن است كه اين آفت ثبات حكومت اسلامي را خدشه دار مي‌كند. آخرين مورد از آفات، فقر و محروميت اجتماعي است. محصول اين آسيب نيز شرايط نامساعد اجتماعي و اقتصادي است كه زمينه تغيير سريع در وفاداري مردم به حكومت را به وجود مي‌آورد و مشروعيت نظام سياسي را از بين مي‌برد.
ر- نقش مردم در حكومت از ديد نهج‌البلاغه: مقالهاي است كه از سوي حجة الاسلام محمد صدقي در مجلهپاسدار اسلام نگاشته شده است. در مورد حكومت اسلامي اين سؤال مطرح است كه منبع قدرت حكومت و ملاك مشروعيت آن كدام است؟ آيا در مشروعيت آن مردم نقش دارند يا نه؟ با بررسي مسائل مختلف در اين حوزه معلوم مي‌شود كه وجود حكومت در جامعه از ديدگاه نهج‌البلاغه يك ضرورت است و بدون آن هيچگونه تعالي امكان پذير نيست، پس حكومت از اين ديدگاه يك وسيله است و ارزش آن تنها در صورتي است كه وسيله اجراء عدالت و احقاق حقوق مردم باشد، بنابراين حاكم بايد شرايط خاصي را داشته باشد و بدون آن‌ها نمي‌تواند به عنوان حاكم اسلامي امور را بدست گيرد و بدون آن شرايط حكومت هيچ فردي مشروع نخواهد بود. در تعيين و گزينش فرديكه شرايط حكومت را به بهترين شكل دارا باشد راه مورد پذيرش و معقول جز انتخاب مردم نمي‌باشد و در اينجاست كه مردم نقش اصلي را بازي مي‌كنند يعني از ميان افراديكه داراي اين شرايط هستند فردي را با راي و بيعت خود گزينش مي‌كنند و بدين وسيله حكومت مشروعيت لازم را بدست مي‌آورد.
ز- تربيت اجتماعي در نهج‌البلاغه:پايان نامه اي است كه توسط جاسم تابع الحجه انجام شده است. هدف از انجام اين تحقيق تبيين مباني نظري تربيت اجتماعي و ارائه راهبردهاي عملي در تقويت روابط اجتماعي صحيح بين افراد جامعه با تكيه بر كلام مولي‌الموحدين علي (ع) مي‌باشد. روش تحقيق توصيفي و در نهايت تحليلي است . اين پايان‌نامه در سه بخش تهيه و تدوين گرديده كه در بخش اول بحث كليات در دو قسمت شامل طرح تحقيق و آشنايي با نهج‌البلاغه در بخش دوم مباني تربيت اجتماعي در هشت فصل به ترتيب اهميت مطرح شده است شامل (تعريف جامعه، منشاء حيات اجتماعي، اصالت فرد و جمع، جريانهاي اجتماعي، حقوق از ديدگاه نهج‌البلاغه، حكومت از ديدگاه نهج‌البلاغه، عوامل موثر در تربيت اجتماعي، كنترل اجتماعي) مي‌باشد و در بخش سوم با توجه به يكي از اهداف مطرح شده راهبردهاي عملي تربيت اجتماعي كه در دو فصل به تفكيك مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است . فصل اول موانع تحقق تربيت اجتماعي و فصل دوم ارائه راهبردهاي مقابله با موانع تحقق تربيت اجتماعي مي‌باشد. گفته شده كه تربيت اجتماعي جز طريق خودآگاهي تك‌تك افراد جامعه و احساس همدلي و سازگاري بين افراد يك اجتماع محقق نمي‌شود و به فردي تربيت شده اجتماع،اطلاق مي‌گردد كه همواره درصدد شناخت كاملتر از اجتماع خود و موقعيت آن است، براي بهبود روند امور و گسترش كار و حل مشكلات موجود به تفكر و تدبير بپردازد و قادر باشد در وضعيتهاي تازه‌اي كه رخ مي‌دهد در ارتباط با حل مسئله تصميم منطقي گرفته و اقدام نمايد.
س- مطهره عرب نژاد در پايان نامه اي با عنوان «نقش دين در اصلاح روابط اجتماعي از ديدگاه نهج‌البلاغه»، در اين پژوهش مباني نظام اجتماعي مثل ضرورت عدالت، اصلاح روابط، امر به معروف و نهي از منكر، آزادي انسان‌ها، امنيت عمومي و دوري از هرج و مرج، قيام در برابر ظلم از منظر نهج‌البلاغه بررسيكرده است. نتايج نشان داد كه امام علي (ع) با استفاده از شيوه‌هاي گوناگوني چون مبارزه با فتنه و رواج بدعت كه به عنوان آسيب وچالش جامعه دين مدار مي‌باشد به مواجهه با اين چالش‌ها پرداختند. بنابراين از مهم‌ترين نقش دين در اصلاح روابط اجتماعي از ديدگاه نهج‌البلاغه عبارتند: دين پشتوانه اخلاق و قانون، ايجاد جامعه سالم، برقراري عدالت.

1-1-5.روش تحقيق
هر تحقيق علمي نيازمند يك روش مبتني بر موضوع، سوال و اهداف تحقيق است. بدون معرفي روش تحقيق، شيوه تحليل و دست يابي به نتايج مشكل و ابهام آميز است. بر همين اساس در ادامه به معرفي روش اين تحقيق پرداخته مي‌شود.
هر محققي كه درصدد مطالعه و بررسى مطالب نهج‌البلاغه است در مييابد كه مباحث علمى فراوانى در نهج‌البلاغه به چشم مىخورد و امام علي (ع) در رابطه با مسائل مختلف و در پاسخ به سئوالات اصحاب و ياران خويش مسائل گوناگون و ارزشمندى از علوم مختلف را مطرح فرموده‌اند. وجود اين قبيل از مباحث علمى در نهج‌البلاغه انگيزه اصلى تحقيق درنهج‌البلاغه و بررسي جنبه‌هاي مختلف علوم است. از اين رو يكى از روش‌هاي ارزنده تحقيق در نهج‌البلاغه، استخراج علوم و مباحث علمى اين كتاب وحى گونه و آگاهى به روش تحقيق در نهجالبلاغه است. بدون ترديد هنگامي‌ كه مطالبي از علوم بشري را بر اساس روش‌هاي علوم انساني با كمك نهج‌البلاغه مورد مطالعه قرار مي‌دهيم، بايد روش و شيوه‌اي را اتخاذ كنيم كه اصول آن برگرفته از خود نهج‌البلاغه باشد زيرا نهج‌البلاغه خود يك مجموعه معرفتي است و هنگامي كه موضوعي از معرفت‌هاي بشري با آن قياس مي‌شود، اين كار بايد بر مباني معرفت‌شناختي خاص خود مبتني باشد تا به اهداف تحقيق برسيم.
در اين تحقيق براي فهم ديدگاه نظارتي امام علي (ع) در مورد مسائل فرهنگي و اجتماعي، ابتدا ابعاد مختلف شخصيتي اميرالمؤمنين(ع) در كتاب‌هاي مختلف مطالعه مي‌شود. اين امر به فهم كلي و نسبي شخصيتي امام (ع) كمك مي‌كند. در مرحله بعد براي فهم ديدگاه نظارتي امام (ع) در مسائل فرهنگي و اجتماعي (و گاهي همه مسائل) از روش‌هاي زير كه برگرفته از روش‌هاي تركيبي پيشنهادي محققان (دشتي روشهاي تحقيق در نهج البلاغه،1379- صفايي حائري، 1384) است، استفاده ميشود.
الف- فهم اين كه امام چه گفته است: هدف مرور چندين باره نهج‌البلاغه و شروح آن و استفاده از كتاب‌هاي مختلف است.
ب- سپس بر اساس فرهنگ موضوعيكلي (دشتي، فرهنگ موضوعات كلي نهج البلاغه1380

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد امیرالمومنین، امام علی علیه السلام، نهج البلاغه، امام علی (ع) Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد آزمون و خطا