منابع پایان نامه ارشد درمورد اماکن ورزشی، فضاهای ورزشی، مشکلات بینایی، میزان استفاده

دانلود پایان نامه ارشد

افراد معلول جامعه نیز از این محیطها فراهم گردد و میزان استفاده مستقل همگان از اماکن افزایش یابد.
2ـ2ـ6: چرا مناسبسازی اماکن ورزشی لازم است؟
بسیاری از فضاهای ورزشی به نحوی طراحی و ساخته شدهاند که دسترسی کامل افراد معلول به کل یا بخشی از آنها نادیده گرفته شده است. در برخی از این اماکن ورزشی، مدیریت کار آمد باعث شده تا برخی از موانع و مشکلات دسترسی افراد معلول با وجود مسائل مرتبط با ساخت فیزیکی فضا مرتفع گردد. اما تغییر و گسترش چنین فضاهای ورزشی با هدف مناسبسازی و دسترسی کامل لازم و ضروری است که گام اول قبل از هر گونه برنامه ریزی و اقدام، بازرسی فنی و ارزیابی کارشناسانه میباشد .
اقدامات توسعه و گسترش در فضاهای ورزشی بایستی مطابق نیازها و معیارهای دسترسی و مناسبسازی بوده و هرگز نباید وضعیت کنونی را بدتر نماید. در صورتی که انجام تغییرات به منظور دسترسی مناسب هزینه بر بوده و بودجه لازم وجود نداشته باشد، بهتر است کارها و تغییرات اولویت بندی شده و برنامهها از میان مدت تا بلند مدت مدنظر قرار بگیرد. نکته حائز اهمیت در بازرسی قابلیت دسترسی کردن فضاهای ورزشی این است که این بازرسی بایستی توسط مشاورین مناسبسازی و افراد آگاه به نیازهای دسترسی معلولین به ویژه نیازهای ورزشی آنان انجام بگیرد. بررسی مناسبسازی بایستی احتیاجات همه افراد با معلولیتهای مختلف را در نظر داشته باشد و تنها افراد ویلچری را در نظر نگیرد. از طرفی کار ارزیابی تنها نباید معطوف به ماهیت فیزیکی بنا یا مکان ورزشی باشد، بلکه باید مسائل مدیریتی و اجرایی آن را نیز در برگیرد (فخرپور و یاوری،1385).
2ـ2ـ7: روند مناسبسازی اماکن ورزشی
بررسی مناسبسازی اماکن ورزشی باید از یک روند منطقی پیروی کند و مشابه به روند اجرای کار هنگام طراحی فضای ورزشی جدید باشد. برای این منظور ابتدا باید کلیه نقشهها و طراحیهای ساختمان موجود أخذ شود و تاریخچه چگونگی و نحوه استفاده از بنا بررسی گردد، همچنین نظرات افرادی که به صورت مداوم از آن استفاده میکنند؛ پرسیده شود. در مرحله بعد اطلاعات مربوط به هر یک از موارد از قبیل پارکینگ، ورودیها، رختکنها و… بر اساس معیارها و شاخصهای مناسبسازی در جدول ویژهای که به همین منظور طراحی میشود، ثبت گردند و در ادامه اطلاعات ثبت شده در شرایطی که برای اقدامات بعدی از قبیل: گسترش و توسعه یا اصلاح و تغییر و مناسبسازی مکان ورزشی، قابل استفاده و کاربردی باشند؛ استخراج میشوند(فخرپور و یاوری،1385).
2ـ2ـ8: طراحی فضاهای ورزشی برای جانبازان و معلولین
به هنگام طراحی یک فضای ورزشی در نظر گرفتن استفاده راحتتر مردم از آن فضا به طور کلی از مسیرهای عبور و مرور و راههای ارتباطی گرفته تا درهای ورودی، مکانهای ویژه مثل: رختکنها، جاهای عمومی و محل انجام فعالیت ورزشی لازم و ضروری است و در عین حال تعیین موانع احتمالی و محدودیتهایی که یک فرد معلول ممکن است با آن مواجه شود، دارای اهمیت است. در این زمینه برخی از جنبههای مهم قابل توجه بر اساس نوع فضای ورزشی عبارتند از :
1 ـ پارک کردن اتومبیل و یا پیاده شدن از اتوبوس و غیره
2 ـ پیدا کردن و رسیدن به ورودی
3 ـ کیشه تهیه بلیط
4 ـ عبور از درها
5 ـ دسترسی به رختکنها
6 ـ دسترسی و استفاده از سالنهای آمادگی جسمانی، زمینهای ورزشی، استخر، پیست دو و میدانی و…
7 ـ پیدا کردن و استفاده از سرویسهای بهداشتی
8 ـ دسترسی و بهره مندی از امکانات رفاهی
9 ـ یافتن صندلی یا موقعیت مناسب برای تماشای بازی
10 ـ امکان خروج سریع و ایمن از ساختمان در موارد اضطراری
در یک جمعبندی به هنگام در نظر گرفتن چگونگی استفاده افراد معلول از هر بخش از مکان و فضای ورزشی مطرح کردن سوالات زیر ضروری است:
1 ـ چگونه آنجا را خواهد یافت؟
2 ـ چگونه به آنجا خواهد رسید؟
3 ـ چگونه از آن استفاده خواهد کرد؟ (فخرپور و یاوری،1385)
2ـ2ـ 9: دسترسی آسان جانبازان و معلولین به اماکن ورزشی
نظر به ویژگیهای گروههای مختلف معلولان، اماکن، تأسیسات و تجهیزات ورزشی باید به نحوی طراحی و ساخته شوند که امکان دسترسی سهل و آسان را برای آنان به راحتی فراهم آمده و بر سر راه آنها موانعی ایجاد نکند. در این زمینه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ـ ایجاد پارکینگهای مخصوص معلولان در مجاورت اماکن و تأسیسات به گونهای که معلولان نیازی به طی مسافت زیادی نداشته باشند؛
ـ درها و ورودیهای مناسب و قابل دسترسی آسان؛
ـ به کارگیری درهایی که به صورت اتوماتیک باز و بسته میشوند؛
ـ ورودیهای عریض، حداقل عرض ورودیها باید 150 سانتی متر باشد؛
ـ حداقل عرض راهروها و فضاهای میانی بین سالنها باید 180 سانتی متر باشد؛
ـ سطوح شیبدار به منظور عبور و مرور معلولان ویلچرران(جلالی فراهانی،1390).

2ـ2ـ10: مناسبسازی پارکینگها و مسیرهای منتهی به اماکن ورزشی
از آنجائی که برخی از معلولین از اتومبیل شخصی برای رفتن به مکانهای ورزشی استفاده میکنند، بنابر این ایجاد پارکینگهای مناسبسازی شده ضروری است. مواردی که باید در مورد مناسبسازی پارکینگ در نظر گرفت عبارتند از :
ـ حداقل 6 درصد پارکینگها ویژه افراد معلول باشد.
ـ پارکینگهای مناسبسازی شده به صورت منسجم باشد و در ورودیهای اصلی علائم دسترسی به آنها نصب گردد.
ـ پارکینگ معلولین باید حدالامکان به ورودی اصلی ساختمان نزدیک باشد.
ـ سطح زمین پارکینگها باید به صورت صاف و نرم باشد و از مواردی مانند شن و ماسه پوشیده نباشد.
ـ ارتفاع محل فروش بلیط ورودیه ماشین یا کشیدن کارت اعتباری و دکمه فعال کننده میله ورودی پارکینگ باید مناسب باشد.
ـ برای عبور افراد معلول ویلچری از محل پارک به پیادهرو باید محلهای گذر ویژه باشد و برای افراد نابینا نیز علائم لمسی جهت مشخص کردن محلهای عبور وجود داشته باشد.
برای اینکه افراد معلول به سلامت از محل پیاده شدن و پارکینگ به ورودی ساختمان برسند، باید مسائل مربوط به پیادهرو، گذرگاهها و نردهها با دقت در نظر گرفته شوند و تابلوهای اخباری و علائم مربوط به آنها نصب گردند.
ـ حداقل عرض گذرگاهها باید 2/1 متر باشد.
ـ مسیرهای مخصوص پیادهها باید با رنگ متفاوتی مشخص گردد.
ـ تقاطع پیادهروها بهتر است بصورت گرد یا عریض و گسترده باشد.
ـ حداکثر شیب پیادهرو باید یک در 20 باشد و محلهایی که دارای شیب بیشتری باشند، باید در آنها وسایل کمکی نصب شود.
ـ تمام سطوح باید از موادی باشد، که در همه شرایط آب و هوایی از سر خوردن جلوگیری نماید.
ـ پیادهروها باید به نحو مطلوبی نورپردازی و چراغانی شوند که از ایجاد سایه و تاریکی و تداخل نورها جلوگیری گردد(فخرپور و یاوری،1385).
شکل2-1:

2ـ2ـ11: مناسبسازی رمپ:
در جاهاییکه امکان عبور همسطح وجود ندارد، رمپها میتوانند وسیله موثری برای عبور افراد ویلچری باشد. مواردی که در مورد رمپها در نظر گرفته میشود، عبارتند از :
ـ شیب هر چقدر کمتر باشد، بهتر است؛ یعنی بین 1 در 20 و 1 در 15 و حداکثر طول آن 10 متر است.
ـ رنگ سطح رمپها از نظر روشنایی باید متفاوت از رنگ جاهای استراحت باشد، تا افراد با مشکلات بینایی آنها را به راحتی تشخیص دهند.
ـ کلیه سطوح رمپها باید از مواد ضد لغزش باشد.
ـ در هردو طرف رمپها باید نردههای میلهای وجود داشته باشد. حداقل عرض آنها 2/1 متر است و در فضاهای ورزشی که معلولین از ویلچرهای ورزشی استفاده میکنند، مانند: باشگاههای تنیس، عرض آنها باید 5/1 متر باشد.
ـ جنس نردههای میلهای از فلزات و مواد مناسب باشد، مانند میلههای استیل رنگ شده باشد (فخرپور و یاوری،1385).
2ـ2ـ12: مناسبسازی پلهها
برخی از مردم به ویژه افراد معلولی که قابلیت حرکت دارند، ترجیح میدهند به جای رمپ از پلههای مناسبسازی شده استفاده کنند.
– در هر صورت نردههای اطراف پلهها باید به عرض 1100 میلی متر باشد.
– از پلههای بدون نرده استفاده نشود.
– از علائم آگاهی دهنده لمسی در امتداد لبه پلهها استفاده کنید.
– پاگردهایی 5/1 متری در پایین و بالای هر چند پله ایجاد کنید.
– پلههای صاف بهتر از پلههای منحنی و کج میباشند.
– ارتفاع پلهها بین 15 تا 17 سانتی متر ثابت بوده و قسمت کف آنها بین 25 تا 30 سانتیمتر باشد (فخرپور و یاوری،1385).
شکل2-2:

2ـ2ـ13: مناسبسازی ورودی و درب اماکن ورزشی
درب ورودی باید طوری باشد که جذاب بوده و مردم را فرا خواند، برای این منظور :
– ورودی باید به آسانی از کل نمای خارجی ساختمان قابل تشخیص باشد.
– ورودی باید به طور کامل در دسترس بوده و هم سطح فضای مقابل درهای ورودی باشد.
– ورودی گروههای مختلف مردم را تفکیک نکنید. برای مثال ورودی افراد معلول از در پشت ساختمان نباشد.
در فضاها و مکانهای ورزشی بزرگ که در آنها رشتههای ورزشی مختلف ویلچری وجود دارند، درها باید به صورت اتوماتیک و الکترونیکی باشند. همچنین جنس درها از مواد براق مثل استیل نباشد.
– درها با آستانه درب همسطح باشد(حداکثر بر آمدگی 13 میلی متر).
– هیچ نوع مانعی از قبیل در مجاور، در مسیر حرکت آن وجود نداشته باشد و جنس درها تماماً از شیشه نباشد.
– در مورد درهای اتوماتیک باید امکان ایجاد حادثه و خطر تصادف حداقل باشد و قابلیت باز کردن با دست را در موارد قطع برق داشته باشد(فخرپور و یاوری،1385).

2ـ2ـ14: مناسبسازی محل پذیرش
طرح و اجزای محوطه پذیرش بایستی به نحو آشکار و منطقی باشد، به طوریکه به علامتها یا تابلوهای راهنما جهت هدایت مردم نیاز نباشد. جزئیات مهم قابل توجه این محوطه عبارتند از :
– افرادی که از در ورودی وارد میشوند، باید محل پذیرش در دید رس آنها باشد.
– در صورتی که از میلههای ورودی چرخان استفاده میشود، از مناسب بودن آنها با وضعیت معلولین اطمینان حاصل کنید، در غیر این صورت برای معلولین که از ویلچر استفاده میکنند؛ مسیر مجزایی را ایجاد کنید.
– آسانسور، راه پله و تلفن عمومی در دید رس بوده و نزدیک محل پذیرش باشد و اگر در دید مستقیم نباشند باید تابلوهای راهنما محل آنها را به وضوح نشان دهند.
– صندلیهای مناسبی برای استفاده افراد مورد نیاز است.
در اماکن ورزشی انواع مختلفی از محلهای پذیرش و رزرو مورد نیاز است، آنچه دارای اهمیت است؛ طراحی مناسب میز و محل پذیرش است؛ به نحوی که برای همه افراد قابل دسترسی باشد. دو عدد میز کار با ارتفاع متفاوت یکی برای افرادی که میخواهند سر پا باشند و دیگری برای افراد در حال نشسته یا ویلچری ایجاد شود (فخرپور و یاوری،1385).
2ـ2ـ15: مناسبسازی کریدورها
– حداقل عرض کریدورها 2/1 متر است ولی در حالت کلی ترجیحاً 5/1 متر بهتر است و در مجموعههای بزرگ با استفادهکنندگان زیاد معمولاً عرض کریدور را 2 متر در نظر میگیرند، تا افراد با ویلچر به راحتی از آنها عبور کنند.
– مسیر کریدورها باید بدون مانع باشند.
– وسایل آتشنشانی و رادیاتورها بهتر است در دیوارها جا داده شوند تا عرض کریدورها را کوچکتر نکرده و مانعی سر راه حرکت افراد ایجاد نکنند.
– در صورت امکان کریدورهای پهن یا گرد ایجاد کنید.
– درها باید به سمت خارج از کریدورها باز شوند(فخرپور و یاوری،1385).
2ـ2ـ16: نردهها
– در هر جایی که اختلاف سطح وجود داشته باشد، هر چند کم نرده باید کار گذاشته شود؛ تا حایل و دستگیره مناسبی را فراهم سازند.
– در حدود 5/4 تا 5 سانتیمتر نردهها باید از دیوار خارج شده باشند.
– انتهای نردهها باید به صورت گرد و منحنی بوده و در حدود 30 سانتیمتر بیشتر از طول پلهها در بالا و پایین راه پله امتداد یافته باشند.
– نردهها نباید فضا و عرض مفید و استاندارد راهروها و کریدورها را محدود کنند.
– رنگ و درخشندگی نردهها باید متفاوت از بافت و زمینه باشد، تا به راحتی قابل تشخیص باشد(فخرپور و یاوری،1385).
شکل2-3:

2ـ2ـ17: طراحی درها، محل و موقعیت درها :
از حداقل تعداد درها در فضای ورزشی استفاده کنید و در جاهای ضروری کار گذاشتن درها رعایت نکات زیر ضروری است:
– عرض کلیه درهای داخلی باید متناسب با

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد شهر تبریز، اماکن ورزشی، فضاهای شهری، تماشاگران Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد جامعه آماری، اماکن ورزشی، شهر تبریز، تحلیل داده