منابع پایان نامه ارشد درمورد امام صادق، امام علی (ع)، رسول خدا (ص)، رفق و مدارا

دانلود پایان نامه ارشد

خداوند بزرگ وبلند مرتبه فرموده کسی که بنده مؤمن مرا مورد آزار واذیت قرار می دهد باید اجازه جنگ با مرا بگیرد یا آماده جنگ با من باشد
امام صادق(ع) : «قالَ رَسولُ اللهِ(ص) : اِنّ اعدی النّاسِ عَلی اللهِ عزُّوَجلَ مَن قَتَلَ غَیرَ قاتِلِهَ و مَن ضَرِبَ مَن لَم یَضربه.» امام صادق (ع)ازرسول خدا(ص)نقل می کند که فرمود: دشمن ترین وبد ترین فرد نزد پروردگار کسی است فردی رابکشد که قاتلش نیست وسزاوار قتل نیست وکسی که فردی رابزند که اورا نزده وسزاوار زدن نیست( همان، ج 4، ص 227)
– ابن ابی عمیر از معاویه نقل می کند که گفت: سَاَلتُ اَبا عبدالله(ع) عَن قولِ الله عزّوجل “و مَن یَرِد فِیه بِالحاد بظلمِ…” قالَ: «کُلِّ ظُلمِ الحادِ و ضَربُ الخادِمَ مِن غَیرِ ذنبٍ مِن ذلِکَ الاِلحاد.» از ابا عبدالله در مورد فرموده خداوند در قرآن سئوال کردم فرمود هرنوع ظلمی بد ونادرست وخلاف است کتک زدن خدمتکاربدون اینکه خطا وگناهی کرده باشداز این نمونه است که خداوند نهی کرده ) (عاملی، حر، 1414، ج 15، ص 202)
از مجموع این روایات و روایاتی که در این سیاق اند، استفاده می شود که ضرب،ظلم و اذیت غیر و تنبیه بدنی و مطلقا هر نوع ایذایی ظلم محسوب می گردد و حرام است. بنابراین تادیب و تنبیه کودکان و متربیان در غیر موارد نص، شرعا جایز نیست.
دوم. روایاتی که درباب اکرام و محبت به کودکان و متربیان می باشد و به طور کلی، در آن ها توصیه شده که در ارتباط با غیر، به رفق و مدارا عمل نمایند و از هر نوع خشونت و تندی، به ویژه در برخورد با کودکان، پرهیز کنند. روایات ذیل، از این نمونه است:
– رسول اکرم(ص) : «من قّبل وَلِدِهِ کَتَبَ اللهَ لَهُ حَسَنةً.» (هر کس رفتار فرزندش راتحمل کندوبرای اصلاح آن بکوشد خداوند برای او اجر وپاداش نیکو قرار می دهد)(عاملی، زین الدین بن علی(شهید ثانی)، بی تا، ص 193)
– رسول الله(ص) : «لِیَنوا لِمَن تَعلَمُونَ و لِمَن تَتَعلَمُونَ مِنهُ.» ( رسول خدا می فرمایدباید باکسی که به او آموزش می دهی وکسی که ازاو علم می آموزی با صبر وتحمل و مدارا رفتارکنی )(نوری طبری، میرزا آقا، بی تا، ج 9، ص 7)
– شَکی اِلی رسُولِ الله(ص) رجلٌ مِن خَدَمِه فِقالَ: «اَعفُ عَنهُم تَسَتصلِحُ بِهِ قُلوبِهِم. فَقال رُسول الله(ص) : یَتَفاوتونَ فِی سؤ اِلادبٍ. فَقالَ: اَعفُ عَنهُم.» ( فردی نزد رسول خدا از رفتار نادرست خدمتکارانش شکایت کرد رسول خدا(ص) فرمود: آنها را ببخش تا بدینوسیله قلبشان رااصلاح کنی ومهر ومحبتشان راجلب کنی وفرمود :تفا وتهای زیادی در بی ادبی است وسپس آن فرد گفت :آنها رابخشیدم(کلینی، محمد بن یعقوب، 1387، ج 6، ص 49)
– رَسُول اللهِ(ص) : اُحِبّوا الصّبیانَ و ارحَمُوهُم و اِذا وَعَدتُموهُم شیئاً فَفَواَ لهم فِاَنّهُم لایَدرونُ، اِلّا اِنّکُم تَرزُقوَنهُم.» پیامبر(ص) فرمود :کودکان خود را دوست داشته باشیدوآنها رامورد عفو وگذشت قرار دهید وهرگا ه قول ووعده ای به آنها دادید به آن عمل کنید چون آنهاغیر از آنکه شما به آنها می دهید چیزی ندارند(متقی هندی، علاءالدین علی بن حسام، بی تا، ج 3، ص 180)
– رَسُول اللهِ(ص) : «یا انسُ اِرحَم الصَغیرَ، ودُّ الکبیرَ، تَکُن مِن رُفقائِی.»( رسول خدا (ص) فرمود: ای انس به کودکان رحم کن وبا بزرگان مدارا کن ودوستشان بدار تا از دوستان نزدیک من باشی ) (مجلسی، محمدباقر، 1388، ج 104، ص 15)
امام صادق(ع) : «اِکرمُوا اُولادَکُم واِحسَنوا آدابَهُم یَغفِرلَکُم.»(فرزندان خود را گرامی بدارید ،آنها رااحترام کنیدو بهترین آداب را به آنها بیاموزیدتا به این واسطه خداوند گناهانتان راببخشد (عاملی، حر، 1414، ج 15، ص 98)
– امام صادق(ع) : «اِنّ اللهَ لِیَرحِم الرّجُلَ بِشدةٍ حُبه لِولَدِهِ.»(براستی که خداوند هر مردی که فرزندش را خیلی دوست داشته باشد مورد رحمت ولطف خود قرار می دهد (ری شهری،محمد، 1375، ج 1، ص 76)
– علی(ع) : اَحسَنُ الممالکُ الاَدَبَ و اقَللُ الغَضَب و لاتَکثِرُ العتَبَ فِی َغیِر َذنبٍ فَاِذا اِستَحق اَحدِ مِنک ذنباً فَاِن العَفوَ مَعَ العدلِ اَشَدُّ مِنَ الَعَذبِ لِمَن کان لَهُ العقلِ.(بهترین سرمایه تربیت وادب نیکو وکمتر عصبانی وخشمگین شدن است مجازات رادر غیره گناه زیاد نکنیدهرگاه یکی ازشما مرتکب گناهی شد بخشش ضمن رعایت عدالت بسیار سخت تر وشدید تراز تنبه ومجازات اوست البته برای کسی که عاقل باشد) (مجلسی، محمدباقر، 1388، ج 104، ص 99)
– قالَ بَعضُهُم شَکَوتَ اِلی اِبی الحسنِ(ع) : اِبنّا لِی. فَقالَ: «لاتَضرِبهُ و اهجِرهُ و لاتَطِل.»فردی نزد امام (ع) شکایت فرزندش را کرد امام فرمود: اورا نزن وبااو قهر کن اما طولانی نکن ) (مجلسی، محمدباقر، 1388، ج 77، ص 175)
– رَسُولِ اللهِ(ص) : «علموا و لاتغنفوا فان المعلم العالم خیر من العنف.»( رسول خدا (ص) (مجلسی، محمدباقر، 1388، ج 79، ص 102)
– نهی رسول الله(ص) : عَن اِلاَدَبِ عِندَ الغَضَبِ.(رسول خدا (ص) نهی فرمودند از عصبانی وخشمگین شدن در هنگام ادب وتربیت کردن) (حرانی، ابن شعبه، 1385، ص 84)
– امیرالمؤمنین (ع) : «اَلا فراطُ فِی الملامَة تَشِبُ نَیرانَ اللِجاجِ.»(زیاده روی کردن درسرزنش فرد بخاطر کار اشتباهش لجاجت وضدیت رادر اوافزایش می دهد ) (عاملی، حر، 1414، ج 18، ص 307)
بنابراین، از بررسی روایات مزبور، به دست می آید که اکرام، محبت، رفق، مدارا و ارزش قائل شدن به کودکان باید جزو اصول تربیتی باشد. برخورد تند، غضب آلود و یا خشونت در برخورد با کودکان و متربیان ناپسند است.
همچنین می توان این نتیجه را به دست آورد که محبت، اکرام، عفو، رحم و اغماض از خطای کودکان و متربیان در تربیت، مقدم بر سایر روش ها ست اما اگر با این روش ها، غرض حاصل نشد، باید از تأدیب و تنبیه در حد متعارف استفاده کرد. التبه باید در مقام تربیت و موقعیت های تادیب، همواره قاعده و قانون الهی «ادفع بالتی هی احسن »5(رفتا وعمل بد را به نیکوترین وجه پاسخ دهید) را مراعات کرد و حتی در مبارزه با بدی های متربی از طریق نیکی استفاده کرد؛ زیرا این، روش تربیتی بسیار مهمی است و اگر از طرف مربی و معلم به موقع و بجا اعمال شود، می تواند تحول عمیقی در فرد به وجود آورد و در صورت به کارگیری بی موقع، نتیجه ای جز ترغیب و تشویق به ظلم و بدی و کمک به رواج آن در جامعه نخواهد داشت.
سوم. روایاتی که در آن ها به تنبیه تأدیب کودک و متربی تصریح شده است و تعداد این روایات هم زیاد است، اما به عنوان نمونه به برخی از این روایات توجه کنید:
1- اَبی عَبدالله(ع) قالَ: «انَّ فِی کتاب علی(ع) اِنّه کانَ یَضربُ بالسّوطِ و بِنَصفِ السّوطِ و بِبَعضِهِ فِی الحدُودِ و کانَ اِذا اَتی بِغلامٍ و جَاریةِ لَم یَدرِکا، لَم یُبطَل حداً مِن حُدودِ اللهِ عزّوجَل » قِیلَ لَهُ و کَیفَ کانَ یَضرِبُ؟ قالَ: «یأخِذُ السّوطَ بِیدِهِ مِن وَسَطِهِ اَو مِن ثُلثِهِ، ثُمً یَضرِبُ بِهِ عَلی قَدرِ اسنانِهِم «سنشان » و لایَبطَل حداً مِن حُدودِ اللهِ.»(ابی عبدالله می فرماید درکتاب حضرت علی (ع)بیان شده که آن حضرت درهنگام اجرای حدود گاهی انتها گاهی وسط وگاهی قسمت کمی از آن رامی گرفت وقتی که بر برده وغلام جاری می کردوتوان وتحمل نداشت از حدود الهی تجاوز نمی کرد از آ ن حضرت درباره چگونگی اجرا توسط امام علی (ع) سئوال شد فرمود تازیانه را بادستش از وسط یااز یک سوم آن می گرفت سپس بارعایت سن وتوان می زد وهرگز از حدود الهی تجاوز نمی کرد)
2- معتبرة حماد اِبن عثمانِ قالَ: قُلتُ لِاَبی عَبدِاللهِ(ع) فِی اَدَبِ الصبِی وَ المملُوکِ. فَقالَ(ع): «خَمسةَ اَو ستةَ و اِرفَق.» درموردشیوه ادب کردن کودک صبی وبنده ازابا عبدالله(ع) پرسیدم فرمود .تعداد پنج یاشش ضربه وبا او مدارا کن
3- ِابی عبداللهِ(ع): «اتی علی(ع) بِجارَیة لَم تَحِض قَد سَرِقَت، فَضَرَبها اَسواطاََ و لَم یَقطَعها.»( فرمود فردی را نزد علی (ع)آوردندکه سرقت کرده بود در حالی که به حدرشد نرسیده بود امام(ع)دست اورا قطع نکردوتعدادی تازیانه بر او جاری کرد)
4- ابی عبدالله(ع): «اتی علی(ع) بِغلامٍ یَشِکُ فِی اِحتِلامِ، فَقَطَعً اطرافَ الاَصابِعِ.»(غلامی رانزد علی )ع) آوردند که دراینکه به سن رشد رسیده وتوان اجرای حد رادارد شک داشت پس قسمتی از انگشتانش راقطع کرد)
5- ابی عبدالله(ع): «قالَ اَمیرِالمؤمنینِ(ع): اَدّبُ اِلَیتیَم مِمَّا تُؤَدبُ مِنهِ وَلَدَکَ و اَضرِبهُ مِمَّا تَضرِبُ مِنهُ وَلَدَکَ.»(امام علی (ع) یتیم را تربیت وادب کن همانگونه که فرزندت را ادب می کنی واورا درهنگام ضرورت بزن همانگونه که فرزندت را می زنی)
6- عن اسد ابن وداعه: اِنّ رَجُلاً یُقال لَهُ جِزی، اتی النبی(ص)، فقالَ: یا رسُولَ اللهِ اِنَّ اَهلِی یَعصُونِی فَبم اعَاقَبهُم؟ قالَ: «تَعفُوا»، ثُمّ قالَ الثانیة حَتّی یُقالَ ثلاثاً، قالَ «اِنّ عاقَبِتَ فَعاقِب بَقِدرِ الذَنبِ وَ اتَّقِ الوَجه.» (فردی به نام جزی به رسولخدا(ص) شکایت کرد وگفت : ای رسول خدا خانواده ام ازمن نا فرمانی می کنند آیا آنها را مجازات کنم؟ فرمود :آنها را ببخش .سپس بار دوم تکرار کرد تا به سه مرتبه رسید فرمود :اگر نافرمانی کردند به اندازه گناهشان مجازاتشان کن واز آنها به عنوان تنبه رو ی برگردان)
7- ابی عبدالله(ع): «انّ امیرالمؤمنین(ع) القی صبیانَ الکتابِ الواحِهم بَینَ یَدَیهِ لِیَخیر بَینَهُم، فَقالَ: اِمّا اَنّها حُکوَمةُ و الجورُ فُیها کَالجُورِ فِی الحُکمِ؟ ابِلَغُوا مُعَلِّمِکُم اِن ضَربَکُم فَوقَ ثلاثِ ضرباتٍ فِی اَلاَدبِ اِقتَص مِنهِ.» (کودکان مکتب خانه لوح یعنی چیزی که بر آن می نوشتن را جلوی امام علی (ع) گذاشتند تا بین آنها قضاوت کند امام (ع) فرموداین کار قضاوت است وستم وجور در آن مثل ستم وجور در قضاوت است به معلمتان بگوئید اگر بیشتر از سه ضر به به قصد تأدیب به شما بزند قصاص خواهد شد ) (عاملی، حر، 1414، ج 18، صص 339، 581، 524، 523، 582/ ج 15، ص 197)
8- رسول اللهِ (ص): عَلّمُوا الصّبی الصّلوَة اِبنَ سَبعَ سِنین و اضرِبُوهُ عَلَیها اِبَن عَشَرَ سِنین.» (پیامبر(ص) فرمود: نماز را درسن هفت سالگی به پسران خود تعلیم دهید ودر صورت عدم اطاعت در سن ده سالگی انها رابزنید) (متقی هندی، علاءالدین علی بن حسام، بی تا، ج 16، ص 440؛ مجلسی، محمدباقر، 1388، ج 10، ص 91 – 92)
9- علی(ع): «َادّب صُغارَ اَهل بَیتُکَ ِبلِسانِکَ عَلی الصّلوةِ وَ الطّهُورِ، فَاِذا بَلَغُوا عَشرَ سِنِین فَاَضرِب وَ لاتَجَاوَز ثَلاثاً.» علی (ع) فرمود : کودکانت رابازبان به اقامه نماز ورعایت طهارت (وضو وغسل )ادب کن وهنگامی که به سن ده سالگی رسیدند وتبعیت نکردن آنهارا بزن ولی از سه ضربه تجاوز نکن)(خوئی، سیدابوالقاسم ، 1390، ج 1، ص 240)
10- النبی(ص): «اَدّب الصَّبیَی ثَلاثَ دَرر، فَمَازَادَ عَلَیهِ قَوَصَصَ ِبهِ یَومَ القِیامَةِ (پیامبر(0ص) فرمود: تأ دیب کودک سه ضربه است اگر کسی اضافه بر آن بزند قصاصش به روز قیامت سپرده می شود) » (آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1387، ج 2، ص 640)
11- عن فقه الرضا(ع): «التَّعزِیرُ ما َبینَ َبضعَُة عَشَر سُوطاً اِلی تِسعَةِ وَ ثَلاثینی وَ التَّأدِیبُ ما بَینَ ثَلاثَةِ اِلی عَشرَةِ.»(تعزیر بین ده تا سی ونه ضربه تقسیم میشود به تشخیص حاکم وبا توجه به جرم ولی تأدیب بین سه تاده ضربه است) (مجلسی، محمدباقر، 1388ج 78، ص 82)
12- رسول الله(ص): «لا یَحِلُ لوال یُؤمِنُ بِاللهِ وَ الیَوم الآخِرِ اِن یَجلِد اَکثَرُ مِن عَشرَةِ اَسوَاطِ ِالا فِی حَدٍ وَ َاذِن فِی اَدَبِ المَملُوکِ مِن ثَلاثَةِ اِلی خَمسَةِ.»(فرمود: بخشیده نمی شود کسی که اعتقاد به خدا وروز قیامت دارداگر بیش از ده تازیانه بزند، مگر در اجرای حد واجاز داده شد ه برای ادب کردن بنده سه الی پنج تازیانه) (مغنیه، محمد جواد، 1385، ج 5، ص 292)

2-2- تأديب(تنبیه) كودك‏ از نظر تربيتی و فقهی
از جمله روشهای تربیتی که در علوم مختلف مورد نقد و بررسی فراوان قرار گرفته و موجب ایجاد بحث و جدل های گوناگون و گسترده در همه سطوح خانواده ها ،مکان های آموزشی و تربیتی همه کشورها شده و حتی در این بین بعضی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد مسئولیت مدنی، مسئولیت کیفری، جبران خسارت، قانون مدنی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد فقه امامیه، روش تربیت، نهی از منکر، پیامبر (ص)