منابع پایان نامه ارشد درمورد اصوات، لطافت، ميوه

دانلود پایان نامه ارشد

، و شـاخ و برگش غذاى حيوانات ، و گاه ريشه ها و ساير اجزايش درمان انواع دردهاست.(مکارم 1370 ج 23 : ص259) .
اصوات ( ح ، ه ، ظ ، ع )که از اصوات رخوت هستند در اینجا برای این به کار گرفته شده تا به گونه ای منطقی پاسخ منکران داده شود . گفتنی است بار معنایی این صوت نیز نرم و لیّن است . اصوات رخوت و متوسط بینابین هستند یعنی هم در مواقع غلظت و شدت به کار می روند و هم در مواقع رحمت و آرامش.
هم برای تهدید هست و هم برای تشویق و گاه در معنایی غیر از این دو به کار میرود . مثل یادآوری به انسان که رویاننده حقیقی زراعات خداست و همچنین نابود کننده تمام آن محصولات نیز خداست . پس در هر دو شکل چه پرورش دانه و نطفه و چه نابودی غضبناک مزارع از حروف رخوت استفاده شده است . در آیه 65
تکرار مصوت های کوتاه –َ و –ُ دلالت بر تندی و خشونت دارد و هماهنگ باسیاق آیات عذاب است .

4-2-1-1-5- اصوات متوسط (روان)
اصوات متوسط ، اصواتی هستند که نه صدای انفجاری دارند و نه سایشی و از صدای تودماغی و خیشومی هستند . (انیس ، 1384 : 24) . (ر ، ع ، ل ، م ، ن ) از اصوات متوسط هستند که نه به تندی و نه به سستی ادا می شوند . هدف از به کاربردن این حروف توصیف غلظت و شدت و خشم نیست بلکه گاه هدف توصیف ماوقع است یا توصیف آنچه در آینده اتفاق خواهد افتاد . این حروف همراه با آرامش و لطافت هستد و بار معنایی نرم و آرامی دارند .

4-2-1-1-5- سرنوشت مؤمنان
آیه (( يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ (17) بِأَكْوابٍ وَ أَبارِيقَ وَ كَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ (18) لايُصَدَّعُونَ عَنْها وَ لايُنْزِفُونَ (19))
«نوجوانانى جاودان (در شكوه و طراوت) پيوسته برگرد آنان مى گردند ، با قدحها و كوزه ها و جامهايى لبريز از شراب طهور. شرابى كه نه از آن دردسر مى گيرند و نه مست مى شوند . مى فرمايد : نوجوانانى كه همواره در شكوه و طـراوت جـوانـى بـه سـر مـى بـرنـد گـرداگـرد آنـها مى گردند و در خدمت آنها هستند .»
نـوجـوانـان زيـبـا بـا قـدحها و كوزه ها و جامهاى پر از شراب طهور كه از نهرهاى جـارى بـهـشـتـى بـرداشـتـه شـده در اطـراف آنـها مى گردند و آنان را سيراب مى كنند ( باكواب و اباريق و كاس من معين ). امـا نـه شـرابـى كـه عـقل و هوش را ببرد و مستى آورد ، بلكه هنگامى كه بهشتيان آنرا مى نوشند نه دردسر مى گيرند و نه مست مى شوند ( لا يصدعون عنها و لا ينزفون ) .
تـنها يك حالت نئشه روحانى توصيف ناپذير به آنها دست مى دهد كه تمام وجودشان را در لذتى بى نظير فرومى برد . ( مکارم 1370 ، ج 23 : 221)
تکرار حروف ( ع ، م ، ر ، ل ، ن ) که همگی از اصوات متوسط هستند در این سه آیه مشهود است که در اینجا برای توصیف سرانجام روشن و پرنعمت ایشان آورده شده است . البته از سراسر این آیات معنای لطافت و نرمی و آرامش نیز به قلب ها منتقل می شود . از آنجا که حروف متوسط و روان برای هر دو مورد (خشم و عذاب و آرامش و نرمی ) به کار می رود ، در اینجا فقط برای توصیف نعمت های بهشتی آمده است . از طرفی کثرت تکرار مصوت های بلند ( آ – ای )خود دلیلی بر لطافت و نرمی بافت آیات است . البته تکرار حرکت –ِ نیز در این آیات اتفاق افتاده است که دلالت بر نرمی و آرامش دارد .

4-2-1-2-1- مصوت کشیده وبلند
تکرار مصوت بلند و بخصوص کشیده دلالت بر نرمی یک جمله یا آیه دارد . از میان اصوات کشیده ، مصوت بلند (آ) از دیگر مصوت ها تأثیر بیشتری بر نرمی و لطافت بافت دارد که البته فرق این تأثیر با دیگرتأثیرات
اصوات این است که بیشتر در کلام متضرعانه و همراه با خواهش و نیاز یا در مواقع پشیمانی و ندامت به کار می رود . ( انیس ، 1374 : 37 )

4-2-1-2-1-1- توصیف عاقبت بهشتیان و بشارت به آرامش و نعمت وعاقبت جهنمیان و انذار آنها از عذاب
آیه (( وَ لَحْمِ طَيْرٍ مِمّا يَشْتَهُونَ (21) وَ حُورٌ عِينٌ (22) َأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ (23)) .
و در جای دیگر ((وَ فاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ (32) لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ (33) وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ (34)) .
«و گوشت پرنده از هرگونه كه مايل باشند . و همسرانی ازحورالعين دارند ، همچون مرواريد (در صدف) و ميوه هاى فراوان ، كه هرگز پايان نمى گيرد و ممنوع نمى شود و همسرانى والا مقام ».
كـلمه ( فاكهة و طير )در اين آيه شريفه عطف است بر كلمه ( اكواب ) و معناى آن اين است كه پسران بهشتى پيرامون مقربين در آمد و شدند ، يكى ميوه مى آورد هر ميوه اى كه خود او اختيار كرده باشد ، ديگرى مرغ بريان مى آورد ، هر مرغى كه خود او هوس كرده باشد . مقدم داشتن ميوه بر گوشت ، به خاطر آن است كه از نظر تغذيه بهتر و عاليتر است . سـپـس به ششمين نعمت كه همسران پاك و زيبا است اشاره كرده ، مى گويد: و همسرانى از حورالعين دارند . (طباطبایی ، ج 19 ، 1376 ،246)
همچون ميوه هاى اين جهان نيسـت كه محدود به فصول معينى باشد ، و تنها چند هفته يا چند ماه در سال بر درخت ظاهر شود ، و نيز همچون ميوه هاى ايـن جـهـان نـيـسـت كـه گـاه خـارهـا مـانـع چـيـدن آن اسـت و گـاه بلندى خطرناك درخت مانند نـخل ، و يا مانعى در وجود خود انسان از خوردن آن وجود داشته باشد ، و نه ميزبان اصلى بـهـشـت كـه خـداونـد مـنان است و مأموران او بخل و منعى دارند بنابراين هيچ مانعى در كار نـيـسـت . تکرار مصوت های کشیده ی (و ، ا ، ی) در این چند آیه مشخص است که بیشتر برای ذکر نعمات بی اندازه برای بهشتیان آمده است . قبلا گفته بودیم که تکرار مصوت های بلند دلالت بر آرامش و لطافت در کلام را دارد . که در اینجا نیز توصیف آرامش بهشت و بهشتیان را با هنجار افزایی در کلام با مصوت های بلند وکشیده انجام داده است .
بیشتر از حروف ( ع ، م ، ر ، ل ، ن ) استفاده شده است که از حروف متوسط و روان است . هم در مواقع رحمت و لطافت به کار برده می شود و هم در غلظت و شدت . در اینجا این حروف برای انتقال جوی آرام و پر رحمت بهشت ، گرد هم آمده اند .

4-2-1-2-1-2- توصیف عذاب جهنمیان
آیه (( فِي سَمُومٍ وَ حَمِيمٍ (42) وَ ظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ (43) لا بارِدٍ وَ لا كَرِيمٍ (44))
«آنها در ميان بادهاى كُشنده و آب سوزان قرار دارند ، و در سايه دودهاى متراكم و آتش زا سايه اى كه نه خنك است و نه آرام بخش ».
مى گويد: آنها در ميان بادهاى كشنده و آب سوزان قرار دارند ( فى سموم و حميم ) . و در سايه دودى شديد و آتش زا ( و ظل من يحموم ) . بـاد سـوزان كـشـنده از يكسو ، و آب جوشان مرگبار از سوى ديگر ، و سايه دود داغ و خفه كننده از سوى سوم ، آنها را چنان گرفتار مى سازد كه تاب و توان را از آنان مى گيرد ، و اگر هيچ مصيبت ديگرى جز اين سه مصيبت را نداشته باشند براى كيفر آنها كافى است .( سموم ) از مـاده سـم بـه مـعنى باد سوزان است .
( حميم ) بـه مـعنى شى ء داغ ، و در اينجا به معنى آب سوزان است . ( يحموم ) نيز از همين مـاده است و در اينجا به تناسـب ظل (سايه ) به دود غليظ و سياه و داغ تفسير شده است سـپـس براى تأكيد مى افزايد: سايه اى كه نه برودت دارد ، و نه هيچ فايده (لا بارد و لا كريم ) . سايبان گاه انسان را از آفتاب حفظ مى كند ، و گاه از باد و باران و يا منافع ديگرى در بردارد ، ولى پيدا است اين سايبان هيچ يك از اين فوائد را ندارد .تـعـبـيـر ( كـريـم ) از مـاده كـرامـت بـه مـعـنى مفيد فايده است . ( مکارم 1370 ،ج 23 : 238)
در این آیات سه گانه نیز اصوات بلند و کشیده به کار رفته در صورتی که به نظر می آمد که این بار معنایی نرم فقط برای بهشتیان یا به هنگام دعا و تضرع باید به کار می رفته است . شاید به این خاطر باشد که خدا می خواهد با نوعی از نرمی و لطافت پنهان گناهکاران را از قدم گذاشتن در این راه که عاقبتش عذاب و جهنم است منصرف کند ، یا خواهش وتضرع عذاب شوندگان را در جهنم برای پایان دادن به عذاب نشان می دهد .
حرف میم از حروف جهری است و تکرار آن بار معنایی تند و خشن دارد . در اینجا باتوجه به ذکر موارد و مراحل عذاب ، تکرار میم به تهویل وترس در دل کافران بیشتر دامن می زند . البته میم جزء حروف متوسط نیز می باشد اما گفتیم که حروف متوسط اغلب در مواقع نرمش و آرامش به کار می رود و درصد اندکی نیز در مواقع جهر به کار می رود .

4-2-1-2-2- مصوّت کوتاه
مصوت کوتاه نیز می تواند با تکرارش به هنجار افزایی آیات کمک کند . تکرار اصوات کوتاه بیشتر برای بیان عظمت خدا و بیان عذاب های خداوند و به طور کلی برای نمایش شرایط سخت به کار می رود . سبک ترین مصوت ، مصوت (-َ) می باشد . (-ِ) مصوت متوسط می باشد . سخت ترین مصوت از نظر بیان (-ُ) است .

4-2-1-2-2-1- پاسخ به منکران خدا و معتقدان به تصادفی بودن خلقت دنیا
آیه (( أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُنَ )) . (72) – آيا شما درخت آن را آفريده ايد يا ما آفريده ايم؟
مى خواهد بفرمايد آيا اين آتشى كه شما روشن مى كنيد خود شما چـوبـش را پـديـد آورده درخـتـش را ايـجاد كرده ايد و يا پديد آورنده اش ما بوديم ؟ اين ما بـوديـم كـه آن را وسـيله تذكر و مايه زندگى شما كرديم شمايى كه اگر دستگيرى ما نبود سرگردان و بيچاره بوديد . (طباطبایی ، ج 19 ، 1376 ، 276)
نخست فايده معنوى آتش كه تذكر رستاخيز است مطرح شده ، و بعد فايده دنيوى آن ، چرا كه اولى اهميت بيشترى دارد بلكه اصل و اساس را تشكيل مى دهد .
در مـورد ذكـر ايـن نـعمتهاى سه گانه (دانه هاى غذائى – آب – آتش ) ترتيبى رعايت شده كه يك ترتيب كاملا طبيعى است ، انسان نخست به سراغ دانه هاى غذائى مى رود، بعد آنها را با آب مى آميزد ، و سپس آنرا با آتش طبخ و آماده براى تغذيه مى كند . تکرار مصوت کوتاه (-َ) و (-ُ) برای پاسخ به کسانی است که گمان می برند این دنیا تماما بر اساس صدفه و حادثه است و خدایی وجود نداشته که آنها را پدید آورد . لذا از مصوت های کوتاه کمک گرفته که البته متن را خشن تر کرده است و تاحدودی نشانگر خشم خداوند از طرز تفکر ایشان است . حرف همزه (أ) و (ت) و تکرار مصوت های کوتاه کمک می کند تا لحن آیه تند و خشن تر شود . چون از حروف شدید انفجاری هستند و منکران را بیشتر مورد توبیخ و البته به تفکر بیشتر در حقیقت وا می دارند .
هردو جمله را ابتدائیه (اسمیه) آورده . ( انتم و نحن ) را در ابتدا آورده و از ( همزه و أم ) استفاده کرد تا تاکید کند بر کننده کار . انجام دهنده کار در هر دو جمله مبتدا آمده تا تاکید کند که شما نیستید که آتش را ایجاد می کنید بلکه این ما هستیم که به آتش گرما می دهیم . شما فقط چخماق می زنید ولی عمل اکسید آن با ماست . ما هستیم که آتش را ادامه می دهیم تا خاموش نشود .

4-2-1-2-2-3- عظمت قسم به ستارگان – عظمت قرآن
وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ (76) إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ ( 77) – «و اين سوگندى است بسيار بزرگ ، اگر بدانيد . كه آن ، قرآن پر ارزشى است ».
تعبير به ( لو تعلمون) اگر بدانيد به خوبى گواهى مى دهد كه علم و دانش بشر در آن زمـان ايـن حـقـيـقـت را بـه طـور كـامـل درك نـكرده بود ، و اين خود يك اعجاز علمى قرآن مـحـسوب مى شود كه در عصرى كه شايد هنوز عده اى مى پنداشتند ستارگان ميخهاى نقره اى هـسـتند كه بر سقف آسمان كوبيده شده اند . يك چنين بيانى ، آنهم در محيطى كه به حق مـحـيـط جـهـل و نـادانـى مـحـسـوب مـى شـد از يـك انـسـان عـادى محال است صادر شود . اكنون ببينيم اين قسم عظيم براى چه منظورى ذكر شده ؟ آيه بعد پرده از روى آن برداشته ، مى گويد: آنچه محمد (صلى الله عليه و آله ) آورده قرآن كريم است( انه لقرآن كريم ) .
و بـه اين ترتيب به مشركان لجوج كه پيوسته اصرار داشتند اين آيات نوعى از كهانت اسـت ، و يـا العـيـاذ بالله سخنانى است جنون آميز، يا همچون اشعار شاعران ، يا از سوى شـياطين است ، پاسخ مى گويد كه اين وحى آسمانى است و سخنى است كه آثار و عظمت و اصـالت از آن ظـاهـر و نـمـايـان اسـت ، و مـحـتـواى آن حـاكـى از مـبـداء نزول آن مى باشد و آنچنان اين موضوع عيان

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد تصویرسازی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد مقتضای حال، هنجارگریزی، بلاغت قرآن