منابع پایان نامه ارشد درمورد استان کرمان، استان کرمانشاه، رشد جمعیت، تقسیمات کشوری

دانلود پایان نامه ارشد

1390 نرخ رشد جمعیت در شهر کرمانشاه همواره رقم بالایی را نشان میدهد، در طول دوره 55 ساله (1335 تا 1390) جمعیت ساکن شهر حدود 8 برابر شده است. نرخ رشد جمعیت در شهر کرمانشاه در طول 6 دوره سرشماری از 1390-1335 به ترتیب 35/4، 48/4، 53/6، 97/1، 55/1 و 4/1 بوده است، با توجه به ارقام ملاحظه میگردد (نمودار شماره 3-1)، بیشترین رشد جمعیت شهر کرمانشاه 53/6 درصد مربوط به دهه 55- 65 میباشد (نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن، 1390- 1335).

جدول 3- 1: درصد رشد جمعیت شهر کرمانشاه در فاصله زمانی سال های 1390- 1335
سال
کل جمعیت
نرخ رشد (درصد)
بعد خانوار (نفر)
1335
125439


1345
192072
35/4
5
1355
297734
48/4
9/4
1365
560663
53/6
5
1375
693157
97/1
7/4
1385
794863
55/1
02/4
1390
851405
4/1
5/3
مأخذ: نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن، سالهای 1335 تا 1390 و اصلاحات نگارنده

نمودار 3-1: رشد جمعیت شهر کرمانشاه طی دوره زمانی 1390- 1335

نقشه 3-3: تراکم نسبی جمعیت شهر کرمانشاه در سال 1390

مأخذ: بلوکهای آماری شهر کرمانشاه و نگارنده، 1393

3-9-2- بعد خانوار
در سال 1390، تعداد کل خانوار شهر کرمانشاه 242311 خانوار بوده است که بعد خانوار برابر با 5/3 نفر در خانوار میباشد و در سال 1385، تعداد کل خانوار شهر کرمانشاه 197458 و بعد خانوار برابر با 02/4 نفر در خانوار بوده است. سطح نسبتاً بالای این رقم نشان دهنده سهم نسبی قابل توجه خانوارهای بزرگ پرجمعیت در میان خانوارهای ساکن این شهر است. در سال 1345، در شهر کرمانشاه بعد خانوار حدود 1/5 نفر بوده است، این رقم در سالهای 55 و 65 به حدود 5 نفر کاهش یافته است؛ یعنی طی دو دهه بعد خانوار ثابت مانده است که اندکی از بعد خانوار در کل کشور در سال 1365، (85/4 نفر) بیشتر بوده است. در آخرین سرشماری کشور در آبان 1390، بعد خانوار در کل کشور 5/3 نفر و در شهر کرمانشاه نیز 5/3 نفر بوده است که نشانگر کوچک شدن بعد خانوار در کل کشور و شهر کرمانشاه میباشد (جدول شماره 3-2)(سازمان آمار ایران، نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن، 1390- 1385).
جدول 3-2: جمعیت، تعداد خانوار و بعد خانوار شهر کرمانشاه
سال
تعداد جمعیت
تعداد خانوار
بعد خانوار
1375
693157
197458
7/4
1385
794863
144268
02/4
1390
851405
242311
5/3
مأخذ: سازمان آمار ایران- نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن، 1390

3-9-3- ساختمان سنی
در سال 1390 از جمعیت شهر کرمانشاه 3/21 درصد در گروه کمتر از 15 ساله، 9/72 درصد در گروه سنی 15-64 ساله و 8/5 درصد در گروه سنی 65 ساله و بیشتر قرار دارند. بررسی ترکیب سنی جمعیت در شهر کرمانشاه طی دورههای متعدد سرشماری، نشانگر جوانی جمعیت این شهر است اما در سال 1385 به بعد جمعیت شهر کرمانشاه به سمت میانسالی و سالخوردگی میل کرده و از میزان جمعیت جوان کاسته شده است؛ اما گروه سنی میانسال 65-15 سال تقریباً 3 درصد و گروه سنی سالخوردگان بالای 65 سال حدود 5/0 درصد افزایش یافته است (جدول شماره 3-3). این دهه را میتوان نقطه عطفی در روند کاهش جمعیت جوان دانست و از علل کاهش آن میتوان پایان جنگ در سال 1367 و همچنین اعمال سیاستهای کنترل جمعیت را نام برد (سازمان آمار ایران، نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن، سالهای 1390- 1335).

جدول 3-3: ساختمان سنی شهر کرمانشاه در فاصله سالهای 1390- 1335
سال
زیر 15 سال
بین 15 تا 65 سال
بالای 65 سال
1335
41
4/55
6/3
1345
9/40
4/55
6/3
1355
7/42
3/54
9/2
1375
39.04
56.95
4.1
1385
35/24
28/70
37/5
1390
3/21
9/72
8/5
مأخذ: سازمان آمار ایران- نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن، سالهای 1390- 1335

3-9-4- ساختمان جنسی
از کل جمعیت شهر کرمانشاه در سال 1390 که برابر 851405نفر بوده است، 426129 نفر یعنی 05/50 درصد مرد و بقیه یعنی 425276 نفر یعنی 95/49 درصد زن بودهاند که نسبت جنسی در شهر کرمانشاه برابر 100 بوده است. در بیشتر دورههای سرشماری در شهر کرمانشاه، درصد مردان همواره بیشتر از زنان است (نمودار شماره 3-2).

نمودار 3-2: نمودار هرم سنی- جنسی شهر کرمانشاه در سال 1390

3-9-5- سطح سواد و تحصیلات
در سال 1390، از 781060 نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر شهر کرمانشاه 684049 نفر با سواد و 97011 نفر بیسواد که درصد باسواد معادل 57/87 بوده است. در سال 1385، از 711052 نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر شهر کرمانشاه 622728 نفر باسواد و 88324 نفر بیسواد که درصد باسواد معادل 87 درصد بوده است. در سال 1375، از 595749 نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر این شهر، 19/83 درصد باسواد بودهاند. اندازههای متناظر این ضرایب در سال 1355، به ترتیب 3/70 درصد و 7/52 درصد و در سال 1365، به ترتیب 9/79 درصد و 2/62 درصد بوده است. درصد باسوادی بیشتر مردان نسبت به زنان، ناشی از دلایل فرهنگی و اجتماعی میباشد زیرا به دلیل پایین بودن سن ازدواج و محدودیتهای شغلی و کاری ناشی از جوامع سنتی و نیز محدودیتهای تحصیلی فراروی آنان، مانعی است که زنان در این جوامع با آن روبرو هستند.

3-9-6- تحولات جمعیت و تقسیمات کشوری استان در سالهای مختلف
در سال 1286 هـ. ش پس از تصویب قانون تشکیل ایلات و ولایت توسط مجلس، ایران به 4 ایالت (آذربایجان، کرمان و بلوچستان، فارس و بنادر، خراسان و سیستان) و 12 ولایت (استرآباد)، مازندران، گیلان، زنجان، کردستان، لرستان، کرمانشاهان، همدان، اصفهان، یزد، عراق عجم و خوزستان تقسیم شد.
در 16 آبان 1316 هـ. ش قانون جدیدی تصویب و طبق آن ایران به 10 استان و 49 شهرستان تقسیم شد. در این تقسیمات کرمانشاه به عنوان استان پنجم تعیین گردیده و شامل 6 شهرستان به نامهای ایلام، شاهآباد (اسلام آباد فعلی)، کرمانشاهان، سنندج، ملایر، همدان بوده است (سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1386: 3).
براساس آخرین تقسیمات کشوری تا سال 1345 هـ. ش ایران به 13 استان، 8 فرمانداری کل و 138 فرمانداری تقسیم شده و کرمانشاهان نیز به عنوان یکی از استانها، دارای 6 شهرستان و 26 بخش گردید. در سال 1348 استان کرمانشاهان دارای 5 شهرستان، 13 بخش و 18 دهستان بوده است (منبع قبلی: 3).
این تغییرات ثابت نمانده و در سالهای بعد نیز تغییراتی در تعداد شهرستانها، بخشها و دهستانهای استان کرمانشاه ایجاد شد که شرح آن در جدول (3-4) آورده شده است.همچنین نقشه (3-4) تقسیمات سیاسی استان کرمانشاه را نشان میدهد.
نقشه 3-4: نقشه تقسیمات سیاسی استان کرمانشاه

مأخذ: سازمان نقشهبرداری کشور.
جدول 3-4: تحولات جمعیت و تقسیمات کشوری استان کرمانشاه در سالهای مختلف
شرح
تعداد جمعیت
تعداد خانوار
تقسیمات کشوری (تعداد)

کل
مرد
زن
شهری
روستایی

شهرستان
بخش
شهر
دهستان
1355
1030714
540487
490227
441885
588829
194796
5
17
14
60
1365
1462965
753941
709024
821776
634385
274179
8
17
14
60
1375
1778596
916310
862286
1098282
670459
347007
11
24
19
83
1385
1879385
957325
922060
1255319
618718
445863
14
29
28
85
1390
1945227
981780
963447
1355094
586621
381561
14
31
29
85
مآخذ: نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای 55، 65، 75، 85 و سالنامه آماری سال 1390
* به جز سال 1355، در دهههای دیگر جمعیت غیرساکن در نقاط شهری و روستایی لحاظ نشده است.

3-9-7- تراکم جمعیت در استان کرمانشاه و تغییرات آن
با توجه به وابستگی توزیع و تراکم به کل اختصاصات محل مورد مطالعه و تأثیرگذاری آن بر سایر ویژگیهای جمعیتی، مطالعه آن در درجه اهمیت قرار میگیرد و روشن میکند که انسان چگونه خود را در متن محیط طبیعی پخش نموده، نمونه اقتصادش چگونه است، بنیان فرهنگیاش چه باشد و تاریخ سرزمین در یک موقع خاص از زمان چه کیفیتی را دارا است.
جدول 3-5: تعداد و تراکم جمعیت استان و درصد جمعیت آن نسبت به کل کشور در مقاطع مختلف زمانی
سال
1345
1355
1365
1375
1385
1390
تعداد جمعیت
879807
1030714
1462965
177900
187935
1945227
تراکم نسبی جمعیت
2/33
5/43
9/61
3/75
9/75
78%
درصد جمعیت استان در کشور
14/3
06/3
96/2
99/2
66/2
58/2
مآخذ: نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای، 45، 55، 65، 75، 85، آمار نامه سال 1390
همانطور که از جدول فوق استنباط میشود درصد جمعیت استان در سالهای 55 تا 90 سیر نزولی داشته که ناشی از اثرات جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، به دو صورت مهاجرت برون استانی و دیگر شهادت تعداد زیادی از افرادا استان بر اثر جنگ و بمبارانها و سیاستهای کنترل موالید دانست.
با اینکه استان کرمانشاه حدود 4/1% از مساحت کشور را اشغال کرده (هجدمین استان از نظر وسعت) ولی جمعیت بیشتر را (حدود 3%) در خود جای داده است که این نشانگر موقعیت مساعدی و شرایط طبیعی مناسب استان میباشد.
عدد تراکم جمعیت استان کرمانشاه در مقایسه با کل کشور، تراکمی بیش از دو برابر تراکم در سطح کشور را نشان می دهد (تراکم جمعیت کل کشور به ترتیب در سالهای 45، 55، 65، 75، 85، 90 در حدود 79/15، 64/20، 28/30، 19/34، 37، 43، 46 نفر در هر کیلومترمربع بوده است)؛ که این امر نیز با توجه به وسعت محدود استان (حدود 4/1% از کل مساحت کشور) بیانگر شرایط مساعد طبیعی است که امکان تراکم شدید جمعیت را در هر کیلومترمربع فراهم آورده است.
بنابراین استان کرمانشاه از لحاظ تراکم نسبی جمعیت در دسته سرزمینهای با تراکم نسبتاً زیاد به حساب آمده که روز به روز بر این تراکم افزوده میشود.

3-9-7-1- تراکم کلی جمعیت شهرکرمانشاه
مساحت شهر براساس آخرین ارزیابی 6/9568 هکتار میباشد که سطح کاربریهای خالص شهری معادل 9/6044 هکتار و مساحت کاربریهای ناخالص شهری، اراضی بایر، فضاهای باز، سطوح کشاورزی و اراضی باغها معادل 7/3523 هکتار است. از سطوح کاربریهای خالص شهری 5/1914 هکتار به کاربری مسکونی اختصاص دارد که تراکم خالص مسکونی شهر را برابر 18/415 نفر در هکتار نشان میدهد با توجه به اینکه در سال 1385 جمعیت شهر برابر با 794863 نفر است، مشخصات شهر از نظر تراکم جمعیت در این سال پایه به قرار زیر است:
سرانه مسکونی 24 مترمربع
تراکم ناخالص مسکونی 83 نفر در هکتار
تراکم خالص مسکونی 1/415 نفر در هکتار
سرانه زمین 38/120 متر مربع
جدول 3-6: میزان جمعیت و تراکم در شهر کرمانشاه
جمعیت (نفر)
794863
مساحت (هکتار)
6/9568
کاربری خالص (هکتار)
9/6044
کاربری ناخالص (هکتار)
7/3523
کاربری مسکونی (هکتار)
5/1914
تراکم خالص نفر در هکتار
5/131
تراکم ناخالص نفر در هکتار
83
تراکم مسکونی نفر در هکتار
18/415
مآخذ: مهندسان مشاور طرح و آمایش، طرح تجدید نظر طرح جامع کرمانشاه.جلد «سوم1382 :38»

3-9-8- سرانه کاربری وضع موجود در شهر به تفکیک منطقه و شهر
جدول (3-7) چگونگی استفاده از اراضی شهر، سرانههای هریک از کارکردهای مختلف شهری و نسبت آنها به کل اراضی خالص و ناخالص شهری نشان داده شده است.
جدول 3- 7: سرانه کاربری های وضع موجود در شهر کرمانشاه به تفکیک منطقه و شهر -1382
ردیف
نام منطقه
سرانه کاربری
سرانه های متداول شهرهای ایران

نوع کاربری
منطقه 1
منطقه 2
منطقه 3
منطقه 4
منطقه 5
مرکز شهر
کل شهر

1
مسکونی
88/31
70/77
56/30
15/14
70/22
09/30
50/38
50-40
2
آموزشی
کل آموزش
3/9
72/9
45/2
63/0
94/1
61/1
90/3
5/3

آموزش

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد استان کرمان، استان کرمانشاه، شهرستان کرمان، عوامل اقتصادی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد توسعه شهر، مناطق شهری، سازمان فضایی، توسعه شهری