منابع پایان نامه ارشد درمورد ارتکاب جرم، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی، قانون مجازات

دانلود پایان نامه ارشد

بدین طریق فریب خورده را وادار به ارتکاب عمل مجرمانه می نماید. در این عمل فریب دهنده کار زشت و قبیح ضد اجتماعی را به صورت یک کار صحیح و موافق با هنجارهای اجتماعی جلوه می دهد52.
به نظر می رسد لازم نیست دسیسه یا فریب مستقیماً نسبت به مباشر جرم صورت گیرد تا قابل مجازات باشد بلکه چنانچه دسیسه و فریب موجب وقوع جرم شود این عمل را می توان به عنوان معاونت قابل تعقیب دانست. مثلاً چنانچه شخصی بداند شخص الف در محلی مخفی و آماده قتل شخص ب می باشد و فرد مذکور با انگیزه کشته شدن فرد ب او را به بهانه تفریح به آن محل بکشاند و فرد مذکور بقتل برسد می توان وی را به معاون تحت تعقیب قرار داد.
دسیسه و فریب و نیرنگ بایستی عالمانه و عامدانه باشد . در غیر این صورت چنان چه شخصی نزد دیگران شروع به بد گویی از فرد دیگری نماید بدون این ه قصدی داشته باشد و فردی در جمع باشد این سخنان از شخص غالب کینه به دل گیرد و سپس وی را مورد ضرب و جرح قرار دهد شخص غیبت کننده به عنوان معاون در ضرب و جرح قابل تعقیب نیست .
6-4-1-2 سوء استفاده از قدرت
یکی از ابداعات قانونگذار در سال 1392 اضافه نمودن عنوان سوء استفاده از قدرت، به مصادیق معاونت در جرم می باشد این قید که در قوانین سابق هیچ اشاره ای به آن نگردیده است بدین معنی است که چنانچه فردی از قدرت خود سوء استفاده نماید و با سوء استفاده از قدرت موجب ارتکاب جرم از سوی فرد دیگری شود تحت عنوان معاون می توان وی را تحت تعقیب قرار داد.قدرت ، اقتداری است که روسا و مدیران ومسولین ادارات و سازمان های دولتی و حتی خصوصی نسبت به کارمندان و کارکنان خود دارند و در صورتی که مورد استفاده از طرف روسا واقع شود و مرؤوس را به ارتکاب جرم وادارد یا کسی که در اثر سوء استفاده از قدرت ،شخص دیگری را وادار به ارتکاب جرم نماید،به اختلاف مراتب ممکن است معاون همان جرم محسوب شده و به کیفر برسد53.
به نظر می رسد سوء استفاده از قدرت شامل هر نوع قدرتی (اعم از قدرت حکومتی یا قدرت شخصی) باشد. یعنی همچنانکه اگر مدیر یک شرکت دولتی یا نهاد حکومتی با استفاده از قدرت خود و سوء استفاده از آن کارمند تحت سلطه را به ارتکاب جرمی سوق دهد معاون جرم تلقی می شود چنانچه مدیر یک شرکت خصوصی نیز با سوء استفاده از قدرت، عامل وقوع جرم از سوی کارمندان تحت امرش گردد به عنوان معاون جرم قابل تعقیب می باشد.
سوء استفاده از قدرت علاوه بر اینکه به عنوان معاونت در صورت داشتن شرایط قابل تعقیب است در برخی موارد به عنوان جرم مستقل قابل بررسی است به عنوان مثال می توان به مواد 576 و 581 قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات اشاره نمود.
ماده 576: چنانچه هر یک از صاحب منصبان و مستخدمین و مامورین دولتی و شهرداری ها در هر رتبه و مقامی که باشد از مقام خود سوء استفاده نموده و از اجرای او امر کتبی دولتی یا اجرای قوانین مملکتی و یا اجرای احکام یا اوامر مقامات قضایی یا هر گونه امری که از طرف مقامات قانونی صادر شده باشد جلوگیری نماید به انفصال از خدمات دولتی از یک تا پنج سال محکوم خواهد شد.
ماده 581: هر یک از صاحب منصبان و مستخدمین و مامورین دولتی که با سوء استفاده از شغل خود به جبر و قهر مال یا حق کسی را بخرد یا بدون حق بر آن مسلط شود یا مالک را اکراه به فروش به دیگری کند علاوه بر رد عین مال یا معادل نقدی قیمت مال یا حق به مجازات حبس از یک سال تا سه سال یا جزای نقدی از شش تا هیجده میلیون ریال محکوم می گردد.
سوء استفاده از قدرت چنان چه انگیزه ارتکاب جرم را در شخص دارای شرایط مسئولیت کیفری ایجاد کند بی آن که اراده را از او سلب نماید از مصادیق معاونت است .
7-4-1-2 تهیه یا ساختن وسایل ارتکاب جرم
تهیه: آماده کردن، ساختن، تدارک و بسیج و آمادگی و ترتیب و آنچه برای پیشرفت کار و انجام آن آماده و حاضر کنند. ساز، آمادگی، ساختگی. 1
ساخت وسایل ارتکاب جرم نیز یکی دیگر از ابداعات بعمل آمده در قانون مجازات اسلامی 1392 می باشد به گونه ای که قانون سابق تنها به تهیه وسایل ارتکاب جرم اشاره داشت لیکن قانون فعلی تهیه و ساخت وسایل ارتکاب جرم را مورد اشاره قرار داده است.
تفاوت بین ساخت و تهیه در این است که در ساخت شخص معاون باید اقدام به ساخت وسیله نماید مثلاً معاون نجار یا کلید ساز می باشد و برای ارتکاب جرم شخصاً نردبان یا کلید می سازد. لیکن در تهیه فرد می توان وسیله ارتکاب جرم را خریداری نماید یا از محل دیگری سرقت کند و یا به اشکال دیگری آن را فراهم سازد.
نکته حایز اهمیت این است که مباشر جرم حتماً باید از این وسایل ساخته شده یا تهیه شده در راستای ارتکاب جرم استفاده کند تا بتوان شخص سازنده یا تهیه کننده را به عنوان معاون تحت تعقیب قرار داد و از طرفی نیز معاون باید با علم و اطلاع وسایل ارتکاب جرم را به منظور استفاده در جرم اصلی بسازد یا تهیه کند.
نکته دیگری که باید در این جا به آن اشاره نمود بحث وسیله می باشد هر چند که معمولاً وسیله ای که برای ارتکاب جرم بکار می رود منقول می باشد مثل اسلحه، نردبان، کلید و غیره لیکن ضرورتی وجود ندارد که حتماً وسیله استفاده شده از اموال منقول باشد و ممکن است معاون با وسیله غیر منقول نیز در ارتکاب بزه معاونت نماید مانند فردی که با تهیه یک منزل در حبس غیر قانونی فرد بی گناهی معاونت می نماید. یا فردی که با تهیه اتاقی موجبات سقط غیر قانونی جنین را فراهم می آورد.
برای اینکه تهیه و ساخت وسایل ارتکاب جرم به عنوان معاونت قابل تعقیب باشد، معاون باید علم و اطلاع داشته باشد که از وسایل مذکور در ارتکاب جرم استفاده خواهد شد و در صورتی که معاون تصور کند از وسایل فوق در امر مشروعی استفاده خواهد شد (بعنوان مثال اسلحه را جهت شکار در اختیار مباشر قرار دهد) یا حتی نداند که مباشر از این وسایل چه استفاده ای خواهد نمود (به عنوان مثال مباشر بدون بازگو کردن قصد خود جهت قتل فرد بی گناهی، اسلحه ای از دوست خود امانت بگیرد و فرد اخیرالذکر نیز هیچ سوالی از قصد وی و نحوه استفاده وی ننماید و اسلحه را در اختیار وی قرار دهد) در اینجا نیز فرد به عنوان معاون جرم قابل پیگرد نخواهد بود.
البته لازم نیست به جزئیات بزه احتمالی علم داشته باشد بلکه همین قدر که معاون بداند قرار است از این اسلحه در جهت قتل فرد بی گناهی استفاده شود با علم و اختیار اسلحه را در اختیار مباشر قرار دهد مرتکب بزه معاونت گردیده است هر چند دقیقاً نداند بزه احتمالی قرار است در چه مکانی یا چه زمانی صورت گیرد.

8-4-1-2 ارایه طریق ارتکاب جرم
یکی دیگر از مصادیق معاونت آن است که شخص با علم به اینکه دیگری می خواهد مرتکب جرم شود و در حصول نتیجه ارتکاب جرم عامد باشد، راه و روش ارتکاب آن را ارائه دهد و یا طریق ارتکاب آن را با علم به قصد مرتکب ارائه دهد. 1
در توضیح باید گفت اولاً ارائه راه و روش ارتکاب جرم باید بگونه ای باشد که در صورتی که معاون راه و روش مربوطه را به مجرم اصلی آموزش نمی داد مجرم اصلی قادر به انجام جرم نمی بود زیرا چنانچه بدون ارائه راه و روش مربوطه، مجرم اصلی خود می توانست جرم را به همان کیفیت انجام می داد دیگر ارائه راه و روش بی معنی بود.

ثانیاً لزومی به ارتباط مستقیم بین ارایه دهنده طریق ارتکاب جرم یا همان معاون با مباشر اصلی وجود ندارد یعنی ارائه روش ارتکاب جرم هم می تواند بصورت مستقیم باشد مثل اینکه معاون شخصاً راه های ورود و خروج به یک بانک و محل نگهداری پول ها را جهت ارتکاب سرقت آموزش دهد و هم می تواند بصورت غیر مستقیم باشد یعنی معاون جرم اطلاعات فوق را به فرد ثالثی بدهد تا جهت انجام سرقت به اطلاع مباشر اصلی برساند.
لازم به توضیح است که راهنمایی های معاون و ارائه طریق ارتکاب جرم باید موثر در ارتکاب جرم باشد بنابراین چنانچه به هر دلیلی جرم اصلی واقع نشود یا مجرم از شیوه دیگری جهت انجام عملیات مجرمانه استفاده نماید معاونت در جرم محقق نمی باشد.
مثلاً چنانچه فردی ضمن ارائه تمام ورودی های بانک و نقشه خیابان های اطراف مسیر تردد وی با اتومبیل جهت سرقت بانک را مشخص نماید ولی مجرم با استفاده از بالگرد اقدام به سرقت بانک نماید معاونت محقق نگردیده است.
9-4-1-2 تسهیل وقوع جرم
تسهیل: آسان گردانیدن، نرم و آسان گردانیدن، آسان کردن. 1
تسهیل وقوع جرم یعنی اینکه فردی با رفتار و اعمال خود زمینه ارتکاب جرم را فراهم کند و یا ارتکاب جرم را ساده تر کند. گاهی شخصی رفتاری از خودش بروز می دهد که دیگری به راحتی جرم مورد نظرش را مرتکب می شود. 2
برای اینکه فرد تسهیل کننده وقوع جرم به عنوان معاون قابل تعقیب باشد لازم است که؛
اولاً این تسهیل عالماً و عامداً صورت گرفته باشد بنابراین چنانچه شخص از روی جهل و بی خبری وقوع جرمی را تسهیل نماید به عنوان معاون قابل تعقیب نیست.
ثانیاً تسهیل صورت گرفته موثر در وقوع جرم باشد.
ثالثاً عملیات معاون مقدم یا مقارن وقوع جرم باشد.
در این خصوص دو نمونه رای از آراء دیوان عالی دکشور که تسهیل وقوع جرم به عنوان معاونت در جرم تلقی گردیده ذکر می نمایم.
رای شماره : اگر کسی با علم و اطلاع برای تاجر ورشکسته قرض کند و تا مدتی مانع ظهور ورشکستگی او گردد عمل او معاونت تلقی می شود.
رای شماره اگر کسی روی سینه دیگری بنشیند و شخص ثالثی ضرباتی بر او وارد آورد که موجب مرگ وی شود عمل شخص اول معاونت در ایراد ضرب منتهی به فوت است.
مثال های دیگری که معاونت در ارتکاب جرم از طریق تسهیل وقوع جرم صورت می گیرد عبارتست از فردی که جهت سرقت از یک منزل با نقشه ریزی قبلی افراد خانواده را به سینما دعوت می کند، یا فردی که جهت قتل فرد بی گناهی، با برنامه ریزی قبلی وی را به منزل خود دعوت و با مباشر جرم جهت ارتکاب جرم هماهنگی بعمل می آورد. یا فردی که هنگام سرقت از یک منزل در بیرون نگهبانی می دهد تا در صورت رسیدن پلیس یا صاحب خانه به اطلاع سارق برساند همگی افراد فوق اقدام به معاونت در ارتکاب بزه از طریق تسهیل وقوع جرم نموده اند.
10-4-1-2 اخفا
مصادیق نه گانه معاونت در جرم را وفق ماده 126 قانون مجازات اسلامی بررسی قرار دادیم. این مصادیق عبارت بودند از ترغیب ، تهدید، تطمیع، تحریک، دسیسه یا فریب، سوء استفاده از قدرت، تهیه یا ساخت وسایل ارتکاب جرم، ارائه طرق ارتکاب جرم و تسهیل ارتکاب جرم. بدین طبق تبصره مربوطه ملاحظه گردید تمامی اقدامات مذکور باید قبل یا مقارن عملیات مجرمانه صورت گیرد و در صورت ارتکاب بعد از عملیات مجرمانه معاونت تلقی نمی گردد.
سوالی که مطرح است عبارتست از اینکه در صورتی که فردی با مجرم قبل از ارتکاب جرم تبانی نماید در صورت ارتکاب جرم نسبت به مخفی نمودن وی و وسایل ارتکاب جرم اقدام خواهد نمود آیا عمل مربوطه معاونت در جرم خواهد بود؟
با بررسی ماده 126 قانون مجازات اسلامی 1392 که مصادیق نه گانه معاونت را قید نموده و با عنایت به اینکه مصادیق مذکور جنبه حصری داشته و از طرفی با بررسی قوانین جزایی که اخفا را در موارد گوناگون به عنوان بزه مستقل قلمداد نموده است بنظر می رسد اخفا از مصادیق معاونت خارج بوده و مرتکبین آن صرفاً در هر جا که به عنوان بزه مستقل از آن یاد شده قابل تعقیب کیفری می باشند. مواردی که در قوانین برای اخفا به عنوان جرم مستقل مورد بررسی قرار گرفته ذیلاً اشاره می شود.
ماده 510 قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات مقرر می دارد:
هر کسی به قصد بر هم زدن امنیت ملی یا کمک به دشمن، جاسوسانی را که مامور تفتیش یا وارد کردن هر گونه لطمه به کشور بوده اند شناخته و مخفی نماید یا سبب اخفای آنها بشود به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می شود.
ماده 553 قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات مقرر می دارد:

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد ارتکاب جرم، معاونت در جرم، قانون مجازات، رابطه علیت Next Entries منبع تحقیق درمورد آزادی بیان، فقه امامیه، نظام حقوقی ایران، نظام حقوقی