منابع پایان نامه ارشد درمورد آثار ادبی، سیاست های حمایتی، کشورهای در حال توسعه، رادیو و تلویزیون

دانلود پایان نامه ارشد

آفرینه به نفع حقوق جامعه ساقط شود و همگان بتوانند از آن برخوردار گردند.197
3 – محدودیت مکانی
معمولاً کشورهای در حال توسعه و نیازمند دانش فنی و علمی برای آثار فکری و علمی تولید شده در خارج مرزها حمایت های قانونی لازم را پیش بینی نکرده اند. در مقابل کشورهای صادرکننده در جستجوی تعمیم سیاست های حمایتی در بیرون از مرزها می باشند. در ایران نیز مواد 22ق.ح.ح.م.م.ه ، ماده 16 قانون حمایت از نرم افزارهای رایانه ای و مواد 3 و 4 ق.ث.ع.ا سال 1310 به ذکر این مورد پرداخته است.
ب –اوصاف حقوق معنوی
چهرۀ معنوی حقوق فکری که ویژۀ مبتکر است فاقد اوصاف چهرۀ مالی است. بدین ترتیب این چهرۀ حقوق فکری از لوازم شخصیت پدیدآورنده تلقی شده و هیچ گاه از او جدا نخواهد شد. این حق برای مخترع و مؤلف در ماده 4 کنوانسیون پاریس و ماده 6 کنوانسیون برن198 شناخته شده است. در ماده ی 4 ق.ح.ح.م.م.ه دو ویژگی آن بیان شده: «حقوق معنوی پدیدآورنده محدود به زمان ومکان نیست و غیرقابل انتقال است.»
بنابراین حقوق معنوی در هر دو حوزۀ صنعتی و ادبی و هنری دارای ویژگی های محدود زیر است :

1 – غیرقابل انتقال بودن
یعنی حمایت از شخصیت پدیدآورنده اقتضاء می کند حقوق معنوی او بعد از مرگ به وسیلۀ کسانی که قائم مقام او هستند، اعمال شود و از طرفی نباید حقوق مزبور با فوت پدیدآورنده از بین برود.199 حقوق معنوی قابلیت واگذاری ندارد و بطور الی الابد و دائم به پدیدآورنده تعلق دارد؛ مثل شاهنامه که برای همیشه به نام فردوسی خوانده شده و خواهد شد.200
وابستگی میان حقوق معنوی و پدیدآورنده مانع از انتقال پذیری این حقوق می گردد به همین دلیل ماده 4 ق.ح.ح.م.م.ه مصوب 1348 مقرر می دارد: « حقوق معنوی پدیدآورنده محدود به زمان و مکان نیست و غیرقابل انتقال است.»
این حکم قانونگذار موافق با حکم عقل و منطق می باشد، زیرا اگر شخصی اقدام به خلق یک آفرینۀ ادبی یا صنعتی نماید و می تواند نام و مشخصات خود را مخفی نگاه دارد و مایل نباشد که نام وی برای عموم فاش گردد ولی هرگز نمی تواند این حق را به دیگری به صورت معوض یا بلاعوض، انتقال دهد؛ زیرا حقوق معنوی با شخصیت و اشتهار وی عجین شده است و بعد از فوت وی نیز ورثه می توانند در برابر تجاوز به این حق، از مخترع و مؤلف دفاع کنند و اگر مخترع وارثی نداشته باشد، در ایران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در اینگونه موارد، به قائم مقامی مخترع و مؤلف از حقوق معنوی وی دفاع خواهد کرد. (ماده 26 ق.ح.ح.م.م.ه)
2 – عدم محدودیت زمانی
حق معنوی دائمی است و با مرور زمان ساقط نمی شود؛ به عبارت دیگر حقوق معنوی برای همیشه حتی پس از مرگ صاحب آفرینه بنام او جریان داشته و معرف شخصیت پدیدآورنده می باشد. ماده 6 قانون فرانسه 1957 و همچنین عبارت ماده 4 ق.ح.ح.م.م.ه ایران که جامع می باشد، عدم شمول مرور زمان را در مورد این حقوق توصیف کرده است.
3 – عدم محدودیت مکانی
یعنی محل اقامت پدیدآورنده با محل انتشار و عرضه ی اثر و هر عامل مکانی دیگر در آن بی تأثیر است. بنابراین قانون ایران از لحاظ حقوق معنوی از همه ی آثار ادبی و هنری، اعم از اینکه برای نخستین بار در ایران منتشر شده باشد یا نه و اعم از اینکه اثر متعلق به ایرانی یا بیگانه باشد، حمایت می کند. همچنین پذیرفته نیست که نام مخترع یک اختراع که مربوط به یک منطقه می باشد قابل حذف و تغییر در مناطق دیگر جهان باشد. به تعبیر دیگر حقوق معنوی دارای حد و مرزی نمی باشد، لذا اگر آفرینه ای در خارج از کشور پدیدآمده باشد و در ایران به نام شخص دیگری ارائه گردد پدیدآورنده آن حق اقامه دعوی در دادگاه های ایران را خواهد داشت. به همین دلیل ماده 4 ق.ح.ح.م.م.ه به صراحت بیان می دارد: «حقوق معنوی پدیدآورنده محدود به مکان نیست»
3-1-2- انواع حقوق مادی و معنوی در نظام صنعتی و ادبی هنری
3-1-2-1- حقوق مادی مؤلف
حق بهره برداری انحصاری ناشی از تکثیر یا نمایش یا عرضۀ عمومی اثر که در بردارندۀ منافع مالی است حق مادی خوانده می شود. علاوه بر حق نشر و تکثیر، حق اقتباس و تلخیص، تبدیل و ترجمه و جایزه برای آفریننده اثر، نیز از حقوق مادی حق مؤلف هستند.201 حقوق مادی پدیدآورندۀ اثر عبارت است از:
الف – حق نشر و تکثیر
این حق، یعنی اینکه فقط پدیدآورنده است که بعد از اتخاذ تصمیم به انتشار اثر، حق انتشار آن را دارد. زیرا انگیزۀ اصلی هر نویسنده و هنرمند، انتشار اثر او در جامعه است تا بازتاب فکر و اندیشۀ مردم را نسبت به آن، ببیند. پس، وقتی او تصمیم به انتشار اثر را اتخاذ می کند، می خواهد این انگیزه را عملی سازد. این پذیرفتنی است که تنها پدیدآورنده بتواند حق انتشار اثر را داشته باشد، اما او می تواند حق نشر و تکثیر اثر را به مؤسسه و سازمانی واگذار کند.
بنابراین به موجب بند5 مادۀ 5 و ماده 3 ق. ح. ح. م. م. ه و مادۀ 9 کنوانسیون برن، پدیدآورنده اثر به موجب این حق بطور انحصاری حق نشر و تکثیر اثر خود را دارد. البته انتشار به معنای دقیق کلمه همان عرضه و اجرا می باشد. نشر و تکثیر با توجه به انواع گوناگون آن متفاوت است و شامل ضبط مغناطیسی روی نوارهای کاست، صفحات موسیقی، نوارهای ویدئویی، چاپ و افست کتاب، گراور، عکاسی، کلیشه، قالب ریزی، انتقال بر روی C.D رایانه ای و میکروفیلم و… می شود.
ب- حق ترجمه
براساس ماده 3 و بند 5 ماده 5 ق.ح.ح.م.م.ه و ماده 8 کنوانسیون برن حق ترجمه اثر، به خود خالق اثر داده شده است تا بتواند از این راه اثر خود را از قلمروی کشوری که در آن زندگی می کند و اثر را به زبان رسمی آن کشور یا یکی از زبان های محلی آن کشور نوشته است، به دورترین نقاط جهان بفرستد یعنی اینکه هیچ کس بدون اجازه پدیدآورنده، حق ترجمه اثر او را ندارد. همین طور پدیدآورندۀ اثر می تواند از حق پشیمان شدن و حق استرداد اثر202 استفاده کند و از انتشار اثر خود به صورت ترجمه جلوگیری کند.
ج- حق اجرا و عرضه
همانطور که در بند الف گفته شد حق اجرا و عرضه همان حق انتشار است ولی این حق را جداگانه در نظر گرفته اند. ماده3 ق.ح.ح.م.م.ه و ماده 11 کنوانسیون برن عرضه و اجرای آثار نمایشی و موسیقی به منظور بهره برداری مادی را متعلق به پدیدآورنده دانسته اند. این حق که شامل حق پخش اثر از طریق صدا و تصویر و حق ضبط اثر و تهیه فیلم نیز می شود. بنابراین نمایش و اجرای مستقیم اثر، پخش اثر از رادیو و تلویزیون و وسائل دیگر، همچنین ضبط تصویری یا صوتی اثر بر روی صفحه یا نوار یا هر وسیلۀ دیگری بدون موافقت پدیدآورنده مجاز نیست. پدیدآورنده اثر می تواند این حق را مانند دو حق قبلی، به دیگری واگذار کند. مثلاً شاعری شعری را سروده است و چون هرکس معمولاً یک هنر دارد و شاید شاعر صدای خوبی نداشته باشد و شعر خود را به دیگری واگذار کند و آن شخص شعر را به صورت دکلمه اجرا کند.
د – حق استفاده از پاداش و جایزه
این حق در مسابقات علمی و هنری و ادبی به اثر پدیدآورنده تعلق می گیرد و انتقال حقوق دیگر مستلزم این حق نمی باشد؛ مثلاً اگر مؤلف حق چاپ و نشر کتاب خود را به ناشری واگذار کند و یا به سفارش شخصی اثری را ایجاد کرده، ناشر و سفارش دهنده نمی تواند ادعایی بر این حق داشته باشد به عبارت دیگر انتقال حقوق دیگر مستلزم انتقال این حق نخواهد بود. حق دریافت پاداش و جایزۀ متعلق به اثر، در تبصرۀ ماده 13 ق.ح.ح.م.م.ه مورد تصریح قانونگذار قرار گرفته است. مثلاً اشخاص حقیقی یا حقوقی نیز، بطور پراکنده، و نه سازمان یافته، از این پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری تقدیر به عمل می آورند و بانی خیر برای تهیه و انتشار اثر آنها می شوند.
ه – حق اقتباس، تلخیص و تبدیل
این حق به منظور ایجاد یک اثر دیگر، ویژۀ پدیدآورنده است، هیچ کس نمی تواند اثری را که مورد حمایت قانون است از طریق اقتباس، تلخیص و تغییر(اعم از تبدیل و اصلاح)، بدون موافقت پدیدآورنده به صورت دیگری درآورده و از آن بهره برداری کند. مثلاً در اقتباس، شرط این است که منبع ذکر شود مگر در مورد جزوه های درسی که طبق مواد 8 و 11 ق.ح.ح.م.م.ه جنبۀ انتفاعی نداشته باشد.
حق تلخیص، در ق.ح.ح.م.م.ه صریحاً ذکر نشده است، ولی در بند 7 مادۀ 5 این قانون آمده: « به کار بردن اثر در فراهم کردن یا پدیدآوردن اثرهای دیگری که در مادۀ دوم این قانون درج شده است»، براساس این ماده می توان گفت که پدیدآورنده حق تلخیص اثر خود را دارد. همین طور در حقوق ما تغییر در اثر به صراحت اعلام نشده است، اما با توجه به اینکه متن مادۀ 19 ق.ح.ح.م.م.ه بیان می دارد: «هر گونه تغییر یا تحریف در اثرهای مورد حمایت این قانون و نشر آن بدون اجازۀ پدیدآورنده ممنوع است.» می توان گفت که این حق مورد تأیید قانونگذار است. حق اقتباس از اثر نیز برای پدیدآورنده شناخته شده و ماده 7 ق.ح.ح.م.م.ه و ماده 12 کنوانسیون برن نیز به آن اشاره داشته اند.
3-1-2-2- حقوق مادی مخترع
اعطاء ورقه اختراع، مخترع را از حقوق ویژه ای شامل اقسام متعدد بهره برداری انحصاری از ورقۀ اختراع از قبیل ساخت، استفاده، واردات، فروش و عرضه برای فروش بهره مند می سازد.203 ماده 28 موافقتنامه تریپس حقوق انحصاری مخترع و جلوگیری از اقدامات اشخاص ثالث در جهت تجاوز به این حقوق را برشمرده است.
الف – حق ساخت و تولید
این حق در بردارنده هر عملی است که منتهی به پدیدآمدن کالایی از روی اختراع و طرح می گردد، اولین و بدیهی ترین حق مختص به پدیدآورنده، تولید و ساخت کالاهای متعدد از روی اختراع و طرح ابداعی خود می باشد.204 این حق به عنوان اولین حق انحصاری پدیدآورنده در قوانین مختلفی مورد اشاره قرار گرفته است از جمله: قسمت الف بند 1 ماده 7 قانون طرح های ثبت شده انگلیس، ماده 22 قانون طرح های صنعتی ژاپن، قانون ثبت اختراعات 1310 و همچنین قانون جدیدالتصویب.
همانطور که بیان کردیم این حق مختص پدیدآورندست و در حق اختراع، انحصار حقوق برای مخترع کامل تر و شدید است، هرگونه ساخت و تولید کالای محتوی طرح ثبت شده بدون مجوز پدیدآورنده نقض حق وی محسوب شده و به پدیدآورنده اجازۀ اقامۀ دعوی علیه نقض کننده را می دهد. البته تشخیص تولید کالا از باسازی آن امری تخصصی است زیرا خریدار یک کالا حق انجام تعمیرات و باسازی دوباره قطعات بکار رفته در یک محصول را دارد لیکن وی حق ندارد اقدام به تولید کالایی مشابه کالای محتوی طرح بنماید، این موضوع در ارتباط با اختراعات نیز مطرح می باشد. همچنین در اختراع، نه تنها دیگری نمی تواند اختراع او را تولید و عرضه کند، بلکه مجاز نیست حتی اگر خودش نیز به اختراع مشابهی نائل شده باشد از آن بهره برداری کند. بنابراین، مخترع لازم نیست برای اثبات نقض شدن حقوقش اثبات کند که طرف مقابل از کار او کپی برداری کرده و لازم باشد اثبات کند که اختراع او را در دسترس داشته است، بلکه صرف تولید و عرضۀ محصول مشابه اختراع ثبت شده تخلف محسوب می گردد. در مقابل، تحصیل ورقۀ اختراع، وقت و هزینه زیادی لازم دارد و همواره این امکان وجود دارد که ورقۀ اختراع با ارائه ی ادله و مدارک از سوی دیگران ابطال شود.
ب – حق اعطای مجوز بهره برداری
همانطور که در بررسی ویژگی های حقوق مادی بیان کردیم، این حقوق قابل نقل و انتقال می باشد. لذا پدیدآورنده اختراع و طرح می تواند حقوق ناشی از ثبت اثر خود را به دیگران منتقل کرده و از منافع مادی آن بهره مند گردد. زیرا در بسیاری از موارد پدیدآورنده از امکانات مالی کافی برای اجرای اختراع و طرح خود برخوردار نمی باشد، لذا با انتقال تمام یا قسمتی از حقوق خود به دیگری امکان ساخت کالا از روی طرح و اختراع خود را فراهم می نماید.
نکته ای که در اینجا باید مورد توجه قرار گیرد این است که بین «اعطای مجوز بهره برداری» و
« انتقال حق طرح و اختراع» اختلاف وجود دارد انتقال موجب خروج حق اختراع و طرح از مالکیت پدیدآورنده می گردد و منتقل الیه به عنوان قائم مقام دارنده قبلی، حق هرگونه تصمیم گیری در رابطه با حق آفرینۀ را خواهد داشت لیکن با صدور مجوز، مالکیت

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد مالکیت فکری، اثر مشترک، پایگاه داده ها، فیلم نامه Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد مالکیت فکری، حق مالکیت، مالکیت صنعتی، آثار ادبی