منابع پایان نامه ارشد درباره وظیفه گرایی، اصول اخلاقی، استفاده ابزاری، محیط زیست

دانلود پایان نامه ارشد

توجه می شود ، اما نتیجه حاصله برای فرد همچنان از اهمیت برخوردار بوده و نقش تعیین کننده خود را حفظ کرده است . مثلاً مدیریت سازمانی به حفظ محیط زیست علاقه نشان می دهد . نه بخاطر آنکه محیط زیست به خودی خود ارزشمند و مهم است ، بلکه از آن جهت که توجه به محیط زیست موجب تامین منافع بلند مدت سازمان می گردد.

2-2-4-1 -2) ديدگاه وظيفه گرايي :
دیدگاه وظیفه گرایی مدعی است که اگر چه نمیتوان از نتایج و پیامدهاي اعمال صرف -نظر کرد. اما ویژگی هاي مهم دیگري نیز وجود دارند که تعیین کنندة درستی و نادرستی اعمال میباشند. در وظیفه گرایی، ملاك سنجش افعال اخلاقی، وظیفه است. حقانیت افعال اخلاقی ناشی از یک الزام است. الزامی که در خود عمل نهفته است. در نتیجه،درستی و نادرستی افعال، برآمده از ذات خود فعل است، یعنی فعل خوب ذاتا مستحق تحسین است و نه به موجب ایجاد نتایج خوب است(موحدی، 1389)
2-2-4-2) دسته بندی محوری
نویسندگان دیگری دیدگاههای اخلاقی را به سه دسته تقسیم کرده اند و قائل به سه دیدگاه خودمداری (اصالت فایده) ، فرد مداری (رعایت حقوق فردی) و حق مداری (عدالت گرائی) می باشند (قاری سید فاطمی ، 1388 ؛ الوانی ، 1391) .
2-2-4-2 -1) نظريه خودمداری :
از نگاه این نظریه اخلاقی ، نفع بیشتر برای تعداد بیشتری از افراد جامعه ، ملاک ارزیابی اخلاقی بودن و موجه بودن عمل است . بنابراین عمل و یا قانونی موجه خواهد بود که بیشترین نفع را متوجه بیشترین تعداد افراد جامعه کند . نفع‏انگاران خود به دوگروه عمل مدار و قاعده مدار تقسیم می‏شوند (قاری سید فاطمی ، 1388) .

2-2-4-2-2) نظريه فرد مداري :
نظریه های اخلاقی بر حول محور خود متمرکز بوده و بیشتر به اول شخص مفرد من64 توجه دارد (همان منبع) . در این نظریه ، عملی اخلاقی محسوب میشود که در آن حقوق و آزادی های فردی به عنوان اصلی کلی رعایت شود (الوانی ، 1391) .

2-2-4-2 -3) نظريه حق مداري :
نظریه اخلاقی حق مدار حول این محور دور می زند که افراد انسانی (و البته در برخی نظریات جوامع انسانی ، حیوانات نیز ممکن است صاحب حق تلقی شوند) اخلاقاً دارای چه حقوق و تکالیفی هستند . نظریه اخلاقی حق مدار وامدار اخلاق کانتی است بعنوان پاسخگویی حکومت در برابر شهروندان65 را می توان تحت تاثیر چنین نظام اخلاقی ، بخوبی توجیه کرد . اما دست آورد این نظام اخلاقی را عمدتا باید در عرصه حقوق عموما و حقوق بشر خصوصا دانست .(قاری سید فاطمی ، 1388) . در این نظریه تصمیمها زمانی اخلاقی اند که با عدالت و انصاف اتخاذ شوند و هر کسی بر اساس میزان تلاش و سعی خود پاداش ببیند و از تبعیضهای ناروا و بی عدالتی و بی انصافی خبری نباشد (الوانی به نقل از هلریگل و اسلوکام 66 ، 1391) .

2-2-4-3) دسته بندی فورسیت :
فورسیت (1980) دسته بندی شامل دو بعد ایده آل گرایی و اقتضا گرایی را مطرح کرد :

2-2-4-3-1) فلسفه ايده آل گرايي :
ایده آل گرایی حاکی از عقیده راسخ یک فرد نسبت به این است که قضاوت اخلاقی از نظر وجدانی با ید کاملا طبق اصول ، هنجارها و قوانین اخلاقی صورت گبرد افراد ایده آل گرا عقیده دارند که اصول ، هنجارها و قوانین اخلاقی همیشه و بدون توجه به موقعیته ای مختلف صادق هستند و آسیب رساندن به دیگران همیشه اجتناب پذیر است .
2-2-4-3-2) اقتضاگرايي :
از طرف دیگر اقتضا گرایی میزانی است که فرد از قوانین اخلاقی برای گرفتن تصمیم مقتضی تر با توجه شرایط رد می گذرد از نظر اقتضا گرایان تمام استانداردهای اخلاقی به جامعه و فرهنگ و ماهیت وضعیت و نتایج بستگی دارد و تفسیرهای زیادی برای نگرش به موضوع اخلاقی وجود دارد بر اساس دیدگاه اقتضا گرایی اخلاقی امکان تعریف برای رفتار درست و غلط وجود ندارد و نمی توان رفتاری را به طور صریح درست و یا غلط ارزیابی کرد (میرشاهی و همکاران ، 1389) .
2-2-4-4) دسته بندی قاری سید فاطمی
برخی دسته بندی های تخصصی در حوزه اخلاق وجود دارند که یا در دسته بندی های فوق قرار نداشته و یا به صورت کامل با موارد مطرح شده فوق همپوشانی ندارند . برای نمونه دریک تقسیم بندی در حوزه بیوتکنولوژی به شرح ذیل است :
2-2-4-4-1) اصل لاضرر
اين اصل بويژه در تنظيم روابط اجتماعي كارآيي فراوان دارد . برمبناي اين اصل هيچ كس حق ندارد بدون توجيه اخلاقي ضرري به ديگران وارد كند . توجه داشته باشيم كه لاضرر يك اصل مطلق نيست . به اين معني كه در برخي موارد ممكن است اضرار به غير موجه باشد . بنابراين مي توان گفت لاضرر يك اصل نهايي نيست . لاضرر در پرتو ساير اصول و ارزشها‏ي اخلاقي بايستي تفسير شود . براي مثال مسأله تعارض دو ضرر خود از بحثهاي قابل توجه درمورد «لاضرر» است . در صورتي كه پيشگيري و يا رفع ضرر از ديگري و يا جامعه موكول به اضرار به غير باشد باز هم اضرار ، ناموجه و غير اخلاقي است با اين توضيح كه اضرار غير موجه به ديگران از نظر اخلاقي ناپسند است و بايد از آن اجتناب كرد .
2-2-4-4-2) اصل سودمندی
برخی فیلسوفان این اصل و اصل لاضرر را اصل واحدی به شمار آورده‏اند. از نظر برخی فیلسوفان اخلاق ، اصل سودمندی به چهار آموزه و تعهد عمومی اخلاقی قابل تقسیم است :
1- انسان نباید ضرر و یا شری را به دیگری تحمیل کند ، 2- انسان بایستی از ورود ضرر و شر نسبت به دیگران جلوگیری کند ، 3- انسان باید ضرر موجود را مرتفع کند ، 4- انسان نه تنها نباید ضرر و شری به دیگران تحمیل کند ، بلکه باید از ورود ضرر و شر به دیگران جلوگیری و شر و ضرر موجود را مرتفع و باید در راستای ارتقاء و توسعه خیر و نیکی گام بردارد. چنان که ملاحظه می‏شود ، اولین اصل از این اصول چهارگانه همان اصل «لاضرر» به معنای مضیق آن است.
2-2-4-4-3) اصل غایت بودن انسان و منع استفاده ابزاری از انسان
اصل غایت‏بودن انسان را می‏توان بنیادی‏ترین اصل هنجاری در نظام اخلاقی انسان مدار به شمار آورد. منع استفاده ابزاری از انسان در واقع روی دیگر سکه این است. استفاده ابزاری از انسان به معنای نفی غایت‏بودن انسان است . برمبنای این اصل ، انسانها همه غایت بالذات بوده و از حیثیت انسانی یکسان برخوردارند. این اصل اخلاقی در حوزه‏های گوناگون هنجاری پیامدهای عمیقی درپی دارد. حق تعیین سرنوشت در حوزه سیاست و حقوق ، انعکاسی از ا‏ین اصل است.
2-2-4-4-4) اصل استقلال انسان
یکی از فروع اصل غایت‏بودن انسان این است که انسان عاقل و بالغ در تصمیم‎گیری‏های مربوط به خود آزاد است. این اصل هرگونه قیم مآبی را نسبت به افراد بالغ نفی می‏کند.

2-2-4-5) دسته بندی الوانی (در حوزه مدیریت) :
الوانی (1391) فلسفه های اخلاقی را به چهار دسته اصلی تقسیم کرد :
2-2-4-5-1) دیدگاه نتیجه گرایی و وظیفه گرایی
برخی دسته بندی دیگری فلسفه های اخلاقی مفروضات اخلاقی را به دو دسته وظیفه گرایی و نتیجه گرایی تقسیم می کند نتیجه گراها عقیده دارند که قضاوت اخلاقی باید بر اساس نتایج حاصل از عمل باشد در طرف دیگر فلسفه وظیفه گرایی وجود دارد و توجه به نتایج را به طور صریح رد می کند و بجای آن بر وجود قوانین جهان شمول تمرکز دارند و این قوانین استثنا ندارند یا بسیار کم است (امیر شاهی و همکاران 1389) .
2-2-4-5-2) دیدگاه تعهد اخلاقی نسبت به رعایت حقوق افراد (انسان گرایی)
در این دیدگاه ، تمرکز بر رعایت حقوق افراد 67و نیت و قصد آنان در اعمال و رفتارشان می باشد . در این دیدگاه باید برای تمامی افراد انسانی حرمت و ارزش قائل بود و نمی توان حقیک انسان را به خاطر نتیجه ای که برای جمع دارد پایمال نمود . از این رو این دیدگاه را حرمت انسانی نیز نامیده اند . حقوقی چون آزادی بیان ، آزادی انتخاب حرفه ، آزادی در حریم زندگی خصوصی و شخصی ، آزادی در دریافت اطلاعات برای افراد همیشه محفوظ است و سازمان ها باید این حقوق را محترم شمرده و در احقاق آن برای اعضاء خود تلاش کنند . از سوی دیگر قصد و نیت فرد نیز در این دیدگاه از اهمیت فراوانی برخوردار است ، بدین معنی که نیت فرد در رفتار او باید مبتنی بر مصلحت و خیرخواهی باشد و قصد او ضایع ساختن حقوق دیگران نباشد ، تنها در این صورت است که حقوق تمامی افراد در جامعه حفظ خواهد شد .

2-2-4-5-3) دیدگاه نسبی گرایی (اجتما گرایی)
در این دیدگاه اخلاق تابع شرایط می شود و گزاره های اخلاقی در هر وضعیتی متفاوت خواهند بود . فرضاً در دوره ای تبلیغات برای حرفه های معلمی و پزشکی مردود و غیراخلاقی شمرده می شد ، اما امروزه این گروه ها نیز به تبلیغ می پردازند و این موضوع غیراخلاقی محسوب نمی شود . نسبی گرایان معتقدند سازمان ها و جوامع در حال تغییرند و مقتضیات و شرایط دائما در حال دگرگونی اند و بنابراین باید دید در هر دوره و شرایطی در چه موردی اجماع وجود دارد و همان نظر اجماعی را به عنوان اصل اخلاقی پذیرفت . طرفداران این دیدگاه نظر جمع را ملاک اخلاقی بودن اعمال می دانند و جامعه را عامل مهمی در شکل گیری اصول اخلاقی می دانند . (الوانی به نقل از فرل و فردریش ، 1391) .
2-2-4-5-4) دیدگاه اخلاق مبتنی بر تقوی و پرهیزگاری (فضیلت گرایی)
در این دیدگاه اصول اخلاقی حالتی مطلق به خود می گیرند و ارزش هائی چون راستگوئی ، صداقت ، درستکاری و امانت ، اخلاقی محسوب می شوند و در مقابل آنها دروغگوئی ، فریبکاری ، نادرستی و پیمان شکنی ، ضدارزش به شمار می آیند . پرهیزکاری و تقوی در افراد موجب می شود تا ارزش ها را پاس دارند و فراتر از هنجارها و نرم های جامعه و سازمان قدم برنداشته و خوب و بدهای پرهیزکارانه را ملاک عمل خود قرار دهند اصول اخلاقی مذاهب در این دیدگاه نقش عمده و اصلی را ایفا می کنند .
2-2-4-6) دسته بندی رحمان سرشت
مباحث اخلاق كسب وكار غالبا در چارچوب سه رويكرد كانتي ، منفعت گرا و فضيلت اخلاقي ، جاي مي گيرند (رحمان سرشت و بدر آبادی ، 1391) :
2-2-4-6 -1) نظريه اخلاقي فضيلت اخلاقی
مسألة اصلي اخلاق فضيلت مدار اين است كه چگونه انساني بايد بود ؟ اين كه چگونه شخصي بايد بود و چه ويژگيهاي شخصي را به عنوان فضايل اخلاقي بايد در درون خود جاي داد . اين اخلاق حداقل تاريخي به قدمت تاريخ فلسفة يونان دارد . و در عصر حاضر نيز به عنوان رقيبي جدي در برابر نظريات اخلاقي عمل مدار و بويژه رويكرد اخلاقي حق مدار عرض اندام كرده است (قاری سید فاطمی ، 1371) .
2-2-4-6 -2) نظریه اخلاق عمل مدار
این بنیاد اخلاقی بر این باور بود که میزان و معیار کردار ، یعنی عمل نیک و بد و موجبات آنچه در عالم اخلاق و چه در عالم سیاست ، رنج ، خوشی و لذت است. لذا می بایست عملی را اختیار و اتخاذ نمود که خوشی و لذت حاصل از آن بیشتر ، بادوام تر و مؤثرتر و شامل حال جماعت بیشتری باشد. عمل شر و عملی که باید از آن دوری جست آن است که رنجی از آن برآید و فایده و لذتی را برای انسان در پی نداشته باشد.

2-2-4-6 -2) نظریه اخلاق کانتی
انسان مداری کانتی در قالب اصل غایت‏بودن انسان چارچوب اخلاقی عقلانی و در عین حال منسجم را در اختیار قانونگذاران و سیاست‏گزاران قرار خواهد داد. اصل برابری انسانها و لزوم احترام به حیثیت انسانها به صورتی برابر و آن هم تنها به دلیل انسان بودن آنها محور گفتمان بشر معاصر است.
2-2-4-7) دسته بندی لدبتر68
سیلمانی به نقل از لدبتر (1390) چهار سیستم اخلاقی را بر می شمرد :
2-2-4-7-1)اخلاق شخصی
اشاره به ویژگی ها و خصوصیاتی دارد که در افراد وجود دارد و بر اساس آنها ارزش ها و احساساتی در مورد آنچه درست یا نادرست می یاشد ، در آنها شکل گرفته است . میزان پایبندی فرد به ارزشهایی نظیر صداقت ، تعهد و … می باشد .
2-2-4-7-1)اخلاق سودمندی
میزان تاکید برا اقداماتی است که برای همگان آثار مثبت ، منفعت و سود داشته باشد . بنابراین یک عمل وقتی صحیح است که حداکثر منافع را برای جامعه داشته باشد .
2-2-4-7-1)اخلاق اجتماعی
میزان پایبندی و تعهدات و مسئولیتها در قبال جامعه به هنگام تصمیم گیری ها و رفتارهای مدیریتی است . در واقع فرهنگ

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره رفتار شهروندی، رفتار شهروندی سازمانی، نوع دوستی، تعارض نقش Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره فلسفه اخلاق، منابع سازمان، اخلاق کار، رفتار شهروندی