منابع پایان نامه ارشد درباره نمونه برداری، تجزیه واریانس، تحلیل داده

دانلود پایان نامه ارشد

بلال تا دوبرابر در اثر تلقیح بذر با باکتری آزوسپریلوم را گزارش نمودند.
بر اساس تحقیقات ملکوتی و همکاران (2007) موثرترین PGPR بر افزایش عملکرد و اجرای عملکرد ذرت دانهایSc704 تلفیقی از باکتریهای ازتوباکتر، آزوسپریلوم و سودوموناس بود. حضور باكتريهاي آزوسپریلوم، ازتوباکتر و سودوموناس در محيط ريشه برخي گياهان دارويي از جمله پروانش4، Coleusforskohlii، roseus، ريحان و صبر زرد5 گزارش شده است، بهطوري‌كه جمعيت اين باكتري‌ها در هر چهار گونه گياه دارويي در مقايسه با محيط غيرريشه‌اي گياهان بيشتر بود. اين نتايج مي‌تواند در معرفي كودهاي بيولوژيك براي توليد تجاري اين گونه‌ها مورد استفاده قرار گيرد (فاتما و همکاران، 2008).
تبریزی (1383) به نقل از کالرا گزارش کرد که کاربرد مخلوط ازتوباکتر و آزوسپیریلوم در گیاه نعناع فلفلی6 ، باعث حصول عملکرد اسانس به مقدار 125 کیلوگرم در هکتار شد، که این میزان معادل 85 درصد عملکرد حاصل از کرت‌های بود که در آنها از کود شیمیایی استفاده شده بود. فاتما و همکاران(2008) گزارش کردند که کودهای بیولوژیک شامل ازتوباکتر، آزوسپریلوم و باکتری‌های حل‌کننده فسفات، روی شاخص‌های رشدی و میزان اسانس گیاه مرزنگوش7 و نیز روی اثر اسانس آن بر باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی، قارچ‌ها و مخمرها اثر قابل توجهی دارد.
گزارش شده است که استفاده از کود زیستی حاوی ازتوباکتر به‌تنهایی، عملکرد Cymbopogonmartinivar. Motia را بهمیزان 16 درصد افزایش داد و وقتی این کود با 80 کیلوگرم نیتروژن ترکیب شد، عملکرد را 29 درصد افزایش داد (محفوظ و شرف الدین، 2007). مالی و پاتیدار (2004) در ارزیابی اثر کودهای دامی، سطوح مختلف کود شیمیایی و کودهای زیستی بر رشد، عملکرد و کیفیت سورگوم دریافتند که تلقیح با آزوسپیریلوم بهتنهایی و در ترکیب با باکتریهای حلکننده فسفات، عملکرد دانه سورگوم را تنها 7- 5% افزایش داد. همچنین در تیمار تلقیح با آزوسپیریلوم همراه با کود دامی و 100 درصد کود شیمیایی توصیه شده عملکرد دانه افزایش نشان داد. کومار و همکاران (2009) گزارش کردند که کاربرد توأم 93 کیلوگرم نیتروژن بعلاوه 93 کیلوگرم فسفر و آزوسپیریلوم حداکثر ارتفاع، تعداد شاخه، وزن تر و خشک اندام هوایی، بیشترین عملکرد اسانس را در درمنه تولید کرد.
نایمن و همکاران (2009) در بررسی اثر تلقیح گندم با آزوسپریلوم براسیلنس وPseudomonasfluorescens در دو سطح صفر و 45 کیلوگرم نیتروژن در هکتار دریافتند که سطوح نیتروژن بطور معنیداری جمعیت باکتریهای آزوسپیریلوم را تغییر داد. تلقیح با آزوسپیریلوم، زیست توده گیاه گندم را 12 درصد، بیوماس ریشه را 40 درصد و عملکرد دانه را 16 درصد افزایش داد، اما از نظر ارتفاع ریشه، بین گیاهان تیمارهای مختلف تفاوت معنیداری وجود نداشت.
نتایج بررسی نظرلی و همکاران (1389) نشان داد که در صورت تلقیح بذر آفتابگردان با ازتوباکتر، آزوسپریلوم، سودوموناس و عدم تلقیح، قطر ساقه آفتابگردان به ترتیب به میزان 08/26، 71/24، 53/25 و 95/23 میلیمتر به دست آمد که بین سه نوع باکتری مورد استفاده از لحاظ تأثیر بر این صفت اختلاف آماری معنیداری وجود نداشت اما بین تیمار مصرف ازتوباکتر و تیمار عدم تلقیح اختلاف معنیداری وجود داشت.

فصل سوم
روشاجرايتحقیق

3-1 محل آزمایش
این آزمايش بر روی نخود رقم 154 کرج در شهرستان کرج (شهرک مهندسی زراعی) در اواخر اسفند ماه 1392 انجام شد. کرج یکی از شهرهای مرکزی و کوهپایه‌ای ایران می‌باشد و در دامنهٔ رشته کوه های البرز و در بلندای ۱۳۰۰ متری از سطح دریا واقع شده ‌است. شهر کرج با طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۰ دقیقه و ۳۰ ثانیه خاوری و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۸ دقیقه و ۴۵ ثانیه شمالی واقع شده‌ است.

3-2 آزمایش خاک
به منظور تعیین خواص فیزیکی خاک، بعد از انتخاب محل اجرای آزمایش و قبل از هرگونه عملیات آماده سازی زمین توسط مته نمونه برداری (آگر) از عمق 0 تا 30 سانتی متری خاک، از پنج نقطه زمین بطور تصادفی نمونه برداری صورت گرفت. نتایج حاصل از تجزیه خاک در آزمایشگاه خاک شناسی مرکز تحقیقات نشان داد که خاک مزرعه دارای بافت سیلتی کلی لوم بود.

3-3 مشخصات طرح آزمایش
اين آزمايش به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب بلوكهاي كامل تصادفي در 3 تكرار اجرا شد. آزمايش داراي 3 فاكتور، شامل آبیاری در 2 سطح (شرایط دیم و آبیاری تکمیلی در مرحله غلاف بندی) که در کرتهای اصلی قرار گرفت و فاکتور دوم باکتریهای محرک رشد شامل ازتوباکتر، سودوموناس، تلقیح توام ازتوباکترو سودوموناس و شاهد (بدون تلقیح) و فاکتور سوم شامل سالیسیلیک اسید در 2 سطح (عدم مصرف و بذرمال با غلظت 1 میلی مولار) در کرتهای فرعی پیاده شدند. در مجموع آزمایش شامل 16 تيمار در هر تکرار و در مجموع 48 کرت آزمايشي است. بررسی آمار و اطلاعات ماهانه و فصلی بارندگی شهرستان کرج نشان می دهد که در سه ماه اول سال به مقدار 9/69 میلی متر(28 درصد)بود. بررسی آمار و اطلاعات ماهانه و سالانه دمای شهرستان کرج نشان می دهد که میانگین سالانه دما 14 درجه سلسیوس و میانگین حداکثرها و حداقل ها به ترتیب 20.8 و 8 درجه سلسیوس می باشد .
3-4 عملیات زراعی
عملیات آماده سازی زمین شامل شخم، دیسک و تسطيح، قبل از کاشت بود. سپس از عمق 30 سانتی متری خاک محل اجرای آزمایش نمونه گیری مرکب به عمل آمد تا برخي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك و عناصر غذایی آن اندازه گیری شود. پس از آن نقشه آزمایش بر روی زمین پیاده گردید.
فاصله بین خطوط و ردیف های کاشت 30 سانتی متر بود. طول هر خط کاشت 4 متر و هر کرت دارای 5 خط کاشت بود. فاصله بین دو تکرار 3 متر در نظر گرفته شد. همزمان با کاشت بذور، کودهای فسفره و پتاسه به صورت نواری به خاک داده شد. کود اوره نیز به صورت نصف هنگام کاشت و نصف دیگر هنگام مرحله ی گلدهی نخود اعمال شد.
برایاختلاطوتلقیحبذور با کودهای بیولوژیک، ابتدابذور رویپلاستیکتمیزپخش شد،سپسمقدارمناسبمایه تلقیح (1 لیتر به ازای 30 کیلوگرم بذر)رابهتدریجرویبذرهاپاشیدهوبابههمزدنبذرنسبتبهتلقیحبذراقدام گردید.سپسبذرهایتلقیح شده را درسایهپهنکردهوپسازخشکشدنآمادهکشتشد (اکبری و همکاران، 1388).

3-5 نمونه برداری
به منظور انجام عملیات نمونه برداری با حذف خطوط کناری و نیم متر از ابتدا و انتهای هر کرت، نمونه برداری از دو خط وسط هر کرت و به تعداد دو بوته انجام شد.
در پایان این بررسی پس از حذف دو ردیف کناری بعنوان اثر حاشیه، نمونه گیری از 3 خط وسط انجام شد. صفات مورد ارزیابی شامل: ارتفاع بوته، تعداد شاخه جانبی، تعداد غلاف در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، ماده خشک کل، شاخص برداشت، طول دوره گلدهی، طول دوره پر شدن دانه، تعداد روز تا رسیدگی و درصد پروتئین دانه اندازه گیری شد.
در پایان فصل رشد ارتفاع بوته با استفاده از خط کش و از سطح خاک تا زیر آخرین جوانه گل مورد محاسبه قرار گرفت. تعداد شاخه در بوته نیز از طریق شمارش به دست آمد.
طول دروه گلدهی، طول دروه پر شدن دانه، تعداد روز تا رسیدگی براساس روزهای پش از کاشت و با مشاهدات چشمی اندازه گیری شد.
مطالعه و بررسی اثر تنش بر عملکرد و اجزاء عملکرد ارقام مختلف نمونه برداری در پایان فصل رشد انجام شد. در زمان برداشت از هر کرت 4 بوته انتخاب و اقدام به شمارش تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در بوته شد. به منظور محاسبه وزن صد دانه، تعداد 100 دانه به صورت تصادفی از توده های هر تیمار توسط دستگاه شمارشگر تعیین و برحسب گرم وزن شدند. عملکرد دانه همان بذرها با توجه به وزن کل دانه در بوته ها و در نظر گرفتن تراکم بوته محاسبه شد. پس از خشک شدن گیاهان و انتخاب 4 بوته از هر کرت عملکرد بیولوژیک محاسبه شد. شاخص برداشت نیز از تقسیم عملکرد دانه بر عملکرد بیولوژیک ضربدر 100 به دست آمد.

3-6 تجزیه و تحلیل داده ها
جهت مرتب كردن داده ها از نرم افزار Excel و برای تجزیه و تحلیل آمار داده های حاصل از نمونه برداری، از برنامه‌هاي آماری SAS و MSTATC استفاده شد. جهت مقایسه میانگین صفات مورد نظر نیز از آزمون چند دامنه ای دانکن استفاده گردید.

فصل چهارم
تجزیهوتحلیلدادهها

4-1- ارتفاع بوته
نتایج این بررسی نشان داد که اثر تنش، سالیسیلیک اسید، باکتری و اثر متقابل سه گانه تیمارهای آزمایش بر ارتفاع بوته معنیدار بود ولی سایر اثرات تیمارهای آزمایش تاثیر معنیداری بر این صفت نداشتند (جدول 4-1).

جدول 4-1: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی

میانگین مربعات
منابع تغییر
درجه آزادي
ارتفاع
تعداد شاخه جانبی
طول دوره گلدهی
طول دروه پر شدن دانه
تعداد روز تا رسیدگی
تعداد غلاف در بوته

تکرار
2
76.48 *
1.062 ns
0.396 ns
0.271 ns
1.313 ns
14.72 ns

تنش خشکی
1
1041.03 **
13.884 **
18.750 *
16.333 ns
70.08 **
306.7 **

خطای تنش
2
3.57
0.050
0.063
1.896
2.021
1.224

سالیسیلیک اسید
1
399.41 **
2.354 **
39.333 **
0.083 ns
4.083 ns
50.59 *

تنش خشکی x سالیسیلیک اسید
1
19.72 ns
0.278 ns
0.083 ns
0.083 ns
0.0001 ns
2.067 ns

خطای سالیسیلیک اسید
4
7.52
0.145
1.063
0.333
0.792
5.222

باکتری
3
83.99 *
10.289 **
5.333 *
0.722 ns
35.722 *
43.181 **

تنش خشکیx باکتری
3
11.42 ns
0.431 ns
0.083 ns
0.611 ns
0.583 ns
1.397 ns

سالیسیلیک اسیدx باکتری
3
5.03 ns
0.460 *
1.889 ns
0.139 ns
2.806 ns
2.249 ns

تنش خشکیxسالیسیلیک اسید xباکتری
3
21.56 *
0.166 ns
0.306 ns
0.361 ns
0.056 ns
0.808 ns

ضريب تغييرات

7.68
5.53
1.97
1.3
1.22
7.99

بترتیب بیانگر تفاوت معنیدار در سطح احتمال 5 و 1 درصد و عدم تفاوت معنیدار :ns و **,*

نتیجه حاصل از تجزیه داده های این آزمایش حاکی از آن است که در تیمار آبیاری تکمیلی ارتفاع بوته به مقدار 6/34 سانتی متر می باشد. کمترین ارتفاع بوته در تیمار دیم به مقدار 2/25 سانتی متر حاصل شد (جدول 4-2). همچنین نتایج این بررسی نشان داد که در تیمار مصرف سالیسیلیک اسید ارتفاع بوته به مقدار 8/32 سانتی متر می باشد و در تیمار عدم مصرف سالیسیلیک اسید ارتفاع بوته به مقدار 27 سانتی متر بود (جدول 4-2). یافته های پژوهش حاضر نشان داد که در تیمار تلقیح توام ازتوبارور و سودوموناس ارتفاع بوته به مقدار 9/32 سانتی متر افزایش داد. کمترین میانگین ارتفاع بوته در تیمار شاهد به مقدار 5/26 سانتیمتر به دست آمد. البته بین تیمار شاهد با باکتریهای محرک رشد اختلاف آماری معنیداری وجود داشت (جدول 4-2).
نتایج تجزیه داده ها نشان داد که اثر متقابل سه گانه تیمارها بر ارتفاع بوته معنیدار است. در این بررسی در حالت تلقیح بذر با ازتوباکتر، مصرف سالیسیلیک اسید و آبیاری تکمیلی به مقدار 6/39 سانتی متر حاصل شد. در تیمار عدم تلقیح بذر با باکتری، عدم مصرف سالیسیلیک اسید و شرایط دیم به مقدار 3/22 سانتی متر حاصل شد. به طور کلی در حالت مصرف سالیسیلیک اسید و یا تلقیح بذر در شرایط دیم؛ ارتفاع بوته نسبت به تیمار عدم مصرف سالیسیلیک اسید و عدم تلقیح بذر افزایش یافت (جدول 4-3).

جدول 4-2: مقایسه میانگین اثر اصلی اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی
تیمار
ارتفاع (سانتیمتر)
تعداد شاخه جانبی
طول دوره گلدهی (روز)
طول دروه پر شدن دانه (روز)
تعداد روز تا رسیدگی

تنش
آبیاری تکمیلی
34.6 a
7.73 a
46.21 a
45.25
91.46 a

دیم
25.2 b
6.65 b
44.96 b
44.08
89.04 b

سالیسیلیک اسید
عدم مصرف
27.0 b
6.73 b
45.25 b
44.71
89.96

مصرف
32.8 a
7.65 a
45.92 a
44.63
90.54

باکتری
ازتوباکتر
30.7 ab
7.29 b
46.42 ab
44.67
91.08 ab

ازتوباکتر و سودوموناس
32.9 a
7.71 a
46.08 ab
44.92
91.00

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره عملکرد گندم، مواد معدنی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره تجزیه واریانس