منابع پایان نامه ارشد درباره عملیات روانی، تغییر نگرش، روان شناسی، روانشناسی

دانلود پایان نامه ارشد

مسئله عدم توافق با دیگران شامل فرد یا منبع اطلاعاتی می پرداخت اما این نظریه درباره عدم توافق با خود است. لئون فستینگر در سال 1919 در نیویورک به دنیا آمد و مدرک لیسانس خود را در سال 1939 ازکالج شهر نیویورک دریافت کرد، بعد جذب دانشگاه آیوا شد و در سال 1940 فوق لیسانس و 1942 درجه دکترای خود را کسب نمود. او کار آموزشی خود را در دانشگاه روچستر آغاز کرد و طی سال های 1943 تا 1945 در آن جا به تدریس اشتغال داشت. در سال های1945 تا 1948 به عنوان استادیار رشته روان شناسی عضو انجمن تکنو لوژی در کمبریج شد. وی همچنین به عنوان استاد برجسته در دانشگاه مینسوتا در شهر میناپولیس تدریس داشت. در سال 1955 به عنوان استاد علم روان شناسی در دانشگاه های کالیفرنیا و استنفورد تدریس کرد و عضو آکادمی علم و هنر آمریکا بود و بالاخره در سال 1959 در انجمن روان شناسی آمریکا جایزه دانشمند نمونه را دریافت کرد. کرت لوین که درجه دکترای خود را از دانشگاه برلین گرفته بود، در سال 1914 در دانشگاه آیووا مقدمات تئوری ناهماهنگی شناختی را تنظیم کرده بود ولی لئون فستینگر این تئوری را توسعه داد. علاقه دکتر فستینگر به توسعه این تئو ری به این خاطر بود که تا آن موقع تئوری هایی که در مورد روان شناسی اجتماعی وجود داشت، بسیار کم بودند.
تحقیق بی سابقه فستینگر به وسیله اعتبار بخش علمی – رفتاری مؤسسه فورد در سال 1951 انجام گرفت. پیش از این، این تئوری (که در ابتدا به نام تئوری ناهماهنگی شناختی نامیده می شد) برای تحقیق روابط اجتماعی با منابع مالی و کمک آزمایشگاهی در دانشگاه مینسوتا گسترش یافت. این تحقیقات تا سال 1957 توسط اعتبارات مالی مؤسسه فورد ادامه یافت، در حالی که فستینگر در دانشگاه استنفورد بود.
(محبی نیا،1390: 2)

3-1-2-4-1 چگونگی پیشرفت تئوری نظریه
حدوداً 100 سال قبل از میلاد مسیح فیلسوف یونانی به نام اپیکتیتوس اظهار کرد: که بشر از اطرافیان و محیط آشفته خاطر نمیشود، بلکه به وسیله ادراکش از اطرافیان و اشیاء آشفته خاطر می شود. بعدها در سال 1911 آلفرد آدلر بیان کرد: رفتار هر شخص به وسیله تصور او از موفقیت و اهداف او شکل می گیرد، پس شخص برای نایل شدن به اهداف خود شروع به کار میکند.
فرم ابتدایی تئوری شناختی براین مبنا بوده که تفکر، رفتار را شکل می دهد. در سال 1920 و 1930 این تفکرات به طور گسترده ای پذیرفته شد و تا سال 1950 علاقه زیادی به علوم رفتاری بشر به وجود آمد. چندین تئوری به گسترش علوم رفتاری انسان کمک کرد. تئوری های دکتر لوین (زمینه تئوری و آغاز تئوری ناهماهنگی شناختی) از اصول گشتالت استخراج شده بود. در سال 1951 مؤسسه فورد برای انجام تحقیق در نفوذ و انتقال اجتماعی از لئون فستینگر دعوت کرد .توسط این تحقیق، تئوری ناهماهنگی شناختی توسعه و گسترش یافت. بنابراین فستینگر به تأثیر اجتماعی و ارتباطات علاقه مند شد و تلاش کرد پی ببرد چرا برخی اطلاعات کسب شده توسط فرد یا اطلاعاتی که قبلاً فرد کسب کرده است در اوایجاد تنش میکند. (سورین و تانکارد، ۱۳۸۱: ۲۲3)
در نتیجه این یافته های اولیه، فستینگر به مفهوم ناهماهنگی و فرضیه های مربوط به کاهش این ناهماهنگی دست یافت و این تلاش ها باعث شکل گیری تئوری ناهماهنگی شناختی شد که بعدها به نظریه همسازی یا هماهنگی شناختی معروف شد.
با معرفی فستینگر در سال 1957، تئوری ناهماهنگی با مقایسه منطقی دو عنصر شناختی که میتوانند هماهنگ یا ناهماهنگ با دیگر شناختها باشند، شروع شد.
ارتباط دو شناخت با یکدیگر، می تواند با هم هماهنگ یا ناهماهنگ باشد. دو شناخت وقتی هماهنگ هستند که یکی از دیگری پیروی کند ولی اگر یکی از شناختها عکس دیگری باشد، آنها ناهماهنگ می شوند. وجود ناهماهنگی، فشار روانی و استرس به وجود می آورد، فرد برای کاهش ناهماهنگی انگیزه پیدا می کند و درصدد بر میآید از اطلاعاتی که ناهماهنگی را بیشتر می کند، اجتناب نماید. هر قدر ناهماهنگی بیشتر باشد، فشار روانی برای کاهش ناهماهنگی بیشتر است.
فستینگر معتقد است که تعارض میان دو عنصر شناختی در درون فرد، اساس تغییر نگرش را تشکیل می دهد. دو عنصر شناختی زمانی ناهماهنگی پیدا می کنند که تائید یکی موجب نفی دیگری می شود. این حالت زمانی پیش می آید که فرد باورهای متضاد یا حتی نگرش و رفتار مخالف هم داشته باشد. به عقیده فستینگر کسی که می داند دو عنصر شناختی ناهماهنگ دارد حالت تنش ناخوشایندی احساس می کند. تعارض درونی در واقع با افزایش ناخوشایند برانگیختگی فیزیولوژیک بدن تجلی می کند. هر اندازه شناخت های مورد نظر مهم و انحراف آنها از یکدیگر بیشتر باشد، ناهماهنگی به همان اندازه بزرگتر خواهد بود. (بدار و دیگران ۱۳۸۱: ۱۰۹) در این حالت، علاوه بر کوشش برای کاهش ناهماهنگی، شخص فعالانه از موقعیت ها و اطلاعاتی که احتمال دارد ناهماهنگی را افزایش دهد پرهیز می کند. (سورین و تانکارد، ۱۳۸۱: ۲۲۶)
3-1-3 تحقیقات مربوط به نظریه ناهماهنگی شناختی:
نظریه ناهماهنگی شناختی در معرض آزمون های تجربی قرار گرفته است. در چارچوب نظریه ناهماهنگی شناختی، بیش از بقیه الگوهای هماهنگی، درباره اثرات اخذ یک تصمیم بر نگرش ها و رفتارهای بعدی انسان تحقیق انجام شده است. بر طبق این نظریه، هرگاه شخص مجبور می شود از دو انتخاب مطلوب یکی را برگزیند، دچار ناهماهنگی بعد از تصمیم می شود. هر چه این تصمیم مهمتر و دشوارتر باشد، احتمال بیشتری دارد که شخص دلایلی برای تأیید لزوم تصمیم اتخاذ شده و به حداقل رساندن کیفیت های جالب توجه موضوعی که انتخاب نشده، پیدا کند. به عنوان مثال، اگر از بین دو خانه ای که قرار بوده اجاره کنید، بالاخره یکی را انتخاب کرده باشید، نظر شما درباره مزایای خانه ای که انتخاب کرده اید احتمالاً مثبت تر شده و بیشتر روی مزایای آن تأکید خواهید کرد و در عوض برای خانه ای که انتخاب نکرده اید، معایبی برخواهید شمرد. این حالت تقریباً در تمام تصمیم گیری هایی که مستلزم انتخاب بین دو چیز مطلوب است، به چشم می خورد. این بحث در روان شناسی اجتماعی غالباً تحت عنوان توجیه یا توجیه خود، مطرح شده است. (سورین و تانکارد، ۱۳۸۱: ۲18)
تحقیق بعدی که در مورد نظریه دفاع ضد نگرشی انجام شده است، مبنی بر این است که وقتی شخص مجبور شود موقعیتی اجتماعی را که مخالف نگرش های اوست اتخاذ کند دچار تعارض می شود. این نظریه پیش بینی میکند:
الف – تعارض منجر به تغییر نگرش شخص میشود
ب- هر قدر شخص برای اشغال موقعیتی اجتماعی که مخالف نگرش های خصوصی اوست، با ترغیب کمتری آن را پذیرفته باشد، احتمال تغییر نگرش های شخصی او نسبت به آن موقعیت بیشتر خواهد بود.
در تحقیق معروفی که فستینگر و کارل اسمیت در 1951 انجام دادند، سه گروه متشکل از 20 دانشجو دوره لیسانس، هر کدام به عنوان یک آزمون شونده ای استفاده شدند. در گروه یک دلاری آزمون شونده ها ابتدا ملزم شدند تا کارهای تکراری و یکنواختی را انجام دهند (چیدن 12 قرقره در داخل یک سینی، خالی کردن سینی و دوباره چیدن قرقره ها، بارها و بارها) سپس به آنها از طرف کارشناس طرح، یک دلار پرداخت شد تا به دانشجویان بعدی بگویند این کار بسیار جالب و لذت آور است. در گروه 20 دلاری برای انجام همین کار، 20 دلار هزینه شد. گروه کنترل فقط کارهای یکنواخت را انجام دادند. در پایان تحت پوشش یک نظرخواهی، نگرش های افراد نسبت به انجام کار بررسی شد، هر آزمون شونده ای که دروغ گفته بود (چه برای 1 دلار و چه برای 20 دلار) به پرسش نامه ای درباره نگرش های شخصی خود نسبت به آن آزمایش پاسخ داد. نتیجه نشان داد که تغییر نگرش در آن دسته از دانشجویان که 1 دلار دریافت کرده بودند، بیشتر بود تا در دانشجویانی که 20 دلار برای دروغ گفتن خود دریافت کرده بودند. به عبارت دیگر، دانشجویانی که 1 دلار گرفته بودند، کار انجام شده در آن آزمایش را لذت بخش تر و جالب تر دانسته بودند تا کسانی که 20 دلار گرفته بودند تا به دروغ بگویند که آن کار جالب بوده است. به نظر محققان، دانشجویانی که 20 دلار دریافت کرده بودند، توجیه روشنتری برای دروغ گفتن داشتند (چرا دروغ گفته اند؟ چون 20 دلار گرفته اند). اما دانشجویانی که فقط 1دلار برای دروغ گویی دریافت کرده بودند، مجبور بودند توجیه قابل قبول تری برای این عمل خود پیدا کنند. بنابراین تغییر نگرش اولیه و اذعان به جالب بودن کار می توانست توجیه بهتری برای عمل آنها باشد. گروهی از محققان، این گونه نتیجه گیری نظریه هماهنگی شناختی را مورد انتقاد قرار داده و گفته اند این احتمال وجود دارد که دانشجویانی که 20 دلار دریافت کرده اند، به خاطر این پول قابل توجه تغییر نگرش خود را انکار کرده باشند، برای مثال: در حوزه بازاریابی، محققان چگونگی واکنش مصرف کنندگان را در مقابل کالاهای با قیمت ارزان بررسی کرده اند. هر چند متخصصان بازاریابی غالباً تصور می کنند که ارزانی قیمت اغوا کننده است اما نظریه ناهماهنگی شناختی پیش بینی می کند که مردم کالا یی را بیشتر تأیید می کنند که پول بیشتری برای آن پرداخت کرده باشند. بدین ترتیب، بر طبق نظریه هماهنگی شناختی و پیش بینی آن، سرمایه گذاری بیشتر، به دوست داشتن بیشتر می انجامد. (سورین و تانکارد، ۱۳۸۱: ۲19-222)
نظریه ناهماهنگی شناختی چنان چه شرایط زیر برآورده شود، از صحت پیش بینی زیادی برخوردار خواهد بود:
الف- برای انجام یک رفتار، مشوق کمی (مثلاً، مبلغ کمی پول) موجود باشد،
ب- آن عمل نتایج ناگوار برای کسی داشته باشد
پ- شخص معتقد باشد که مسئولیت فردی زیادی درباره آن عمل و پیامدهای آن دارد
ت- شخص گمان داشته باشد که انتخاب آن، عمل مهمی بوده است.
اما چند نکته درباره هماهنگی شناختی شایان ذکر است:
الف- آن چه برای یک شخص سبب ناهماهنگی می شود، ممکن است برای دیگری این گونه نباشد و این نظریه، در شکل های جدید خود بر اهمیت فرد تأکید زیادی دارد
ب- ممکن است شناخت هایی ناهماهنگ باشند اما لزوماً سبب ایجاد تنش در شخص نشوند، مگر آن که شامل برخی عناصر مربوط به مسئولیت شخصی فرد باشند
پ- تعهد نسبت به یک تصمیم در این زمینه حائز اهمیت است و ناهماهنگی وقتی بیشتر خواهد بود که شخص نسبت به موضوعی تعهدی قوی داشته باشد. (كریمی ،1378: 325)

3-2 چارچوب نظری
چارچوب نظری این تحقیق بر نظریه ناهماهنگی شناختی لئون فستینگر استوار است، زیرا با نگرشی سطحی به اکثر مراجع و مکتوبات در حوزه عملیات روانی می توان دریافت که اساساً عملیات روانی علم نیست و به صورت نظری نظریه ای در این باب قابل تصور نمی تواند باشد، اما از این منظر در تعریفی آکادمیک از نگاه نگارنده عملیات روانی هنر بکارگیری نظریات روانشناسی، روانشناسی اجتماعی و تاحدودی جامعه شناسی و مردم شناسی است، از همین روست که ما در عملیات روانی نظریه ای مبسوط با این عنوان نداریم و مدل های عملیات روانی نیز تنها به تعریف و تقسم بندی شیوه ها و روش های عملیات روانی پرداخته اند، اما بخش زیادی از این شیوه و شگرد ها بر مبنای نظریات روانشناسی اجتماعی شکل گرفته اند، از همین رو، نگارنده در عنوان پژوهش (بازشناخت رفتاری دستگاه اموی در چارچوب مولفه های عملیات روانی) از اصطلاح «مولفه های عملیات روانی» استفاده کرده است و از بکار بردن اصطلاح «نظریات عملیات روانی» پرهیز کرده است، زیرا بر اساس جستجوی انجام گرفته در این حوزه نظریه عملیات روانی یافت نشده است، با این پیش فرض بهتر می توان جایگاه نظریه ناهماهنگی شناختی را در این پژوهش درک کرد، در واقع جایگاه این نظریه در پژوهش پیش رو نقطه اتکایی برای استوار سازی و بنا کردن تکیه گاهی علمی در فرایند وقوع شیوه و شگرد هایی است که نام آن را عملیات روانی نهاده ایم، از این منظر و از نگاه نگارنده نظریه ناهماهنگی شناختی فستینگر با توجه به اینکه در تشریح فرایند وقوع عملیات تا هدف وقایع در روانشناسی اجتماعی صاحب اعتبار می باشد و فضای حاکم بر دوران تاریخی پژوهش نیز با مبانی این نظریه سازگار است، یعنی دورانی که مردمان مسلمان سرزمین اسلامی تنها پس از گذشت چند دهه بعد از عمر پیامبر(ص) دچار چنان تغییری در مبانی اولیه

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره روان شناختی، قدرت اجتماعی، پیامدهای رفتاری، تغییر نگرش Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره تغییر نگرش، عناصر شناختی، مکانیسم دفاعی، وابستگی متقابل