منابع پایان نامه ارشد درباره سرمایه اجتماعی، مشارکت مدنی، آموزش شهروندی، مشارکت سیاسی

دانلود پایان نامه ارشد

برزیل و و مکزیک» انجام دادند. هدف این پژوهش بررسی ارتباط میان شهروندی و دموکراسی است. در میان طبقات زیادی از مردم تجربه اشکال شهروندی کاهش یافته است برای مثال برزیل، هند، مکزیک و آفریقای جنوبی، در عین محرومیت سیاسی، دموکراسی انتخاباتی قوی و دیرینه داشته اند. در میان بسیاری از رشته های دموکراسی نظریه کثرت گرایی، جامعه مدنی، نهادگرایی تاریخی یک رشته گسترده به عنوان مشارکت مدنی شناخته شده است و نشان می دهد که انجمن مدنی نقش قدرت دادن به افراد برای شرکت در بازی سیاست عمومی، را حفظ کرده و مقامات دولتی و افراد را به حساب می آورند و ادعا می کنند خدمات عمومی که در انجمن شرکت می کنند تبدیل شده به آنچه که ما آن را “شهروندان فعال” می نامیم. مطالعات مشارکت مدنی استدلال می کنند چنین شهروندان فعالی، نقش حیاتی در دموکراتیزه کردن موسسات دولتی بازی می کنند.
اسچینکل در سال 2008 مقاله ای با عنوان «اخلاق گرایی شهروندی در تکامل بحث هلندی» نگاشت. هدف این پژوهش بررسی وضعیت و جایگاه شهروندی در رابطه با دولت و جامعه است که به روش کتابخانه ای و اسنادی انجام شده است. اسچینکل چنین نتیجه گیری می کند که . شهروندی موضوعی است که در آن دولت توان عملیاتی جدید را در زمان جهانی شدن می یابد اخلاق گرایی و متعاقب آن فضیلت سازی شهروندی به طور رسمی در دولت ملت نمی گنجند، اما موضوع اخلاقی در حوزه گفتمانی جامعه می گنجد.
لیزی و دریو در سال 2013 مقاله ای باعنوان «شهروندی فعال زنان و بهزیستی: نمونه گیری ایتالیایی» انجام دادند و شهروندی فعال زنان را در چند شاخص (مشارکت سیاسی، اتحادیه های کارگری، انجمن های زیست محیطی، فعالیت های داوطلبانه و فرهنگی) بررسی کردند. روش گردآوری آنها نمونه گیری تصادفی بوده و نتایج حاکی از آن بود که شهروندی فعال سلامت افراد را بهبود می بخشد، اما تفاوت آماری جنسیتی در ارزیابی رضایت از زندگی وجود ندارد و زنان خوشحال تر از مردان هستند اما به سادگی شادی مردان به خصوص زمانی که در زندگی اجتماعی شرکت نمی کنند متفاوت است.
هولدفور در سال 2008 مقاله ای با عنوان «مقیاسی سخت برای اندازه گیری موضوعی آسان: شاخص های شهروندی و سیاست های آموزشی استراتژی های لیسبون» تدوین کرد. هدف این مقاله مطالعه نقش اصلی بازیگران در شکل گیری سیاست آموزش و پرورش و توسعه شاخص های شهروندی فعال است. مطالعه به روش باز بوده و نتایج حاکی از آن است که بازیگران سیاسی با استفاده از روش باز مکانیسم کنترل نئولیبرال شهروندان را به عهده می گیرند.
هوسکینز و کریک در سال 2010 پژوهشی با عنوان «توانایی ها و ظرفیت های یادگیری برای آموزش شهروندی فعال: ارزهای مختلف یا دو روی یک سکه؟» انجام دادند. آنها با توضیح صلاحیت مدنی و مشارکت مدنی و بررسی برنامه کار کمیسیون اروپا ویژگی های آموزش شهروندی فعال را بررسی کرده اند. نتایج نشان می دهد که صلاحیت مدنی و یادگیری از اشتراکات زیادی برخوردارند، صلاحیت مدنی منجر به شهروندی فعال می شود.
نلسون و کر در سال 2006 نیز در گزارشی با عنوان «شهروندی فعال در کشورهای INCA: تعاریف، سیاست ها، عملکردها و نتایج» پس از پیمایش 15 کشور دنیا، با ارائه یک گزارش نهایی نتایجی را در مورد شهروندی فعال ارائه دادند از جمله اینکه ارتباط بین سیاست و عمل در شهروندی فعال مهم است و روش های مختلف یادگیری و آموزش شهروندی فعال برای مدارس و جوانان تاثیر اندکی دارند و شهروندی فعال تا حدی به واقعیت نزدیک شده است.
با بررسی مطالعات پیشین داخلی و خارجی می توان به این نتیجه دست یافت که موضوعی با دو متغیر مستقل و وابسته سرمایه اجتماعی خانواده و شهروندی فعال در میان این منابع دیده نشده و موضوع نویی است.

چارچوب نظری
پاتنام در آثار اولیه خود در بحث از رابطه سرمایه اجتماعی و دموکراسی، شهروندی اجتماعی و نقش انجمن ها و مشارکت های مدنی و اجتماعی مردم در کارآمدی دموکراسی پرداخته است و به تعبیر لوی منشا همه کارهای مهم در آثار اولیه او شهروندان هستند (گنجی و همکاران، 1384: 20).
به عبارت بهتر، از نظر پاتنام، از درون سرمایه اجتماعی است که حکومت خوب و پیشرفت اقتصادی- سیاسی نیز تضمین می شود. این عناصر عبارتند از: الزامات اخلاقی و هنجارها، ارزش های اجتماعی (خصوصا اعتماد) و شبکه های اجتماعی (به ویژه انجمن های داوطلبانه). بن مایه اصلی اندیشه پاتنام در این است که اگر منطقه ای دارای نظام اقتصادی کارایی باشد و از سطح بالایی از یکپارچگی سیاسی نیز برخوردار باشد، باید آنها را نتیجه انباشت موفقیت آمیز سرمایه اجتماعی در آن منطقه دانست(مک گونیگال86،2007، ص 2) .
پاتنام از سرمایه اجتماعی «درون گروهی» برای انجمن هایی استفاده می کند که با تاکید بر انسجام درونی، به حذف غریبه ها می پردازند و سرمایه اجتماعی «میان گروهی» را برای سرمایه اجتماعی ای به کار می برد که به انجمن ها کمک می کند تا با گروه های دیگر (غریبه ها) در جامعه ارتباط برقرار کنند. در کل می توان در مورد مفهوم سرمایه اجتماعی، هم سو با نگرش پاتنام چنین گفت که «سرمایه اجتماعی، همچون سرمایه فیزیکی و سرمایه انسانی (ابزار و آموزش هایی که بهره وری فردی را افزایش می دهند) به ویژگی سازمان اجتماعی از قبیل شبکه ها، هنجارها و اعتماد اشاره دارد که هماهنگی و همکاری برای کسب سود متقابل را تسهیل می کند و باعث بهبود کارایی جامعه و در نهایت، پیشرفت و توسعه آن می شود.»
پاتنام برآن است مردمی که ارتباطات فعال و اعتماد آمیز با یکدیگر دارند چه فامیلی، چه دوستان یا خصوصیات شخصیتی مفید به حال جامعه در آنها گسترش می یابد. این افراد بردبارتر هستند، کمتر بدبین و خودخواه هستند و بیشتر با مشکلات دیگران همدلی دارند. بدین ترتیب از نظر پاتنام تاثیر درونی سرمایه اجتماعی بر جامعه مدنی و گسترش دموکراسی، افزایش شهروندانی با جهت گیری معطوف به اجتماع و قانون مدار می باشد که با دولت بهتر همکاری می کنند. (کاظمی پور، 1381: 21)
به تبعیت از پاتنام (1993)، سرمایه اجتماعی به عنوان یک پدیده فرهنگی تعریف می شود که نشان دهنده میزان اهمیت و توجه اعضای جامعه نسبت به امور مدنی بوده و بیانگر وجود هنجارهای اجتماعی مروج کنش جمعی و میزان اعتماد به نهادهای عمومی می باشد. (شارع پور، 1385: 41).
همچنین در مورد رابطه مفهوم شهروندی و سرمایه اجتماعی، پیپا نوریس (2001) معتقد است که تئوری پاتنام از طریق مرتبط ساختن ایده سرمایه اجتماعی با طرح ضرورت انجمن های مدنی و سازمان های داوطلبانه در دستیابی به دموکراسی، مشارکت سیاسی و کارآمدی حکومت تکوین یافته است. تعداد زیادی از جامعه شناسان معاصر از نتایج کارهای پاتنام، ایده هایی را در خصوص نقش آفرینی سرمایه اجتماعی در کنش های اخلاقی اخذ کرده اند. همچنین، اریک آسلانیر (1999) بیان داشته، که «رویکرد سرمایه اجتماعی بر الزام نسبت به فرا رفتن از توجه به منافع شخصی مان تاکید دارد، و شامل یکسری ایده ها و نظرات درباره ارزش ها و روابط اجتماعی و تعهدات مدنی است» .آسلانیر معتقد است که سرمایه اجتماعی کمک می کند افراد مشکل عمل جمعی و خیر جمعی را حل کنند.که خود یکی از عناصر اصلی رفتار اخلاقی است، آنها به عنوان شهروندانی فعال اخلاقی تر عمل کرده و از سود خود به جهت خیر عمومی صرف نظر کنند (روشنفکر و ذکایی، 1385: 122).
از این رو باید توجه داشت، با توجه به اهميت شهروندي فعال در میان جوانان، شناخت عوامل تأثيرگذار در رشد و گسترش آن ضرورت مي يابد. يكي از مهمترين عوامل تاثيرگذار بر اين مقوله، سرمايه اجتماعي است. سرمايه اجتماعي، ثروت و دارايي نامرئي است كه حكايت از آمادگي روحي- رواني آحاد يك جامعه براي درگير شدن در عمل جمعي دارد. يعني سرمايه اجتماعي مي تواند به مثابه حلقه مفقوده اي، حوزه هاي اجتماعي – سياسي را در راستاي توسعه كمي و كيفي جامعه، به يكديگر متصل كند. در چنين شرايطي است كه تحقق جامعه مدني و تحكيم دموكراتيك آسان تر مي شود (غفوری و جعفری، 1387: 211) در عین حال، می توان انتظار داشت با افزایش سرمایه اجتماعی در ميان افراد جامعه شاهد گسترش روز افزون ارزش هاي دموكراتيك و در نتيجه مشاركت فعال در جامعه همراه با رشد و توسعه سياسي روبرو خواهيم بود (رستگار خالد و عظیمی، 1391: 95). از این رو رشد شهروندی فعال یکی از پیامدهای گریز ناپذیر افزایش سرمایه های اجتماعی خواهد بود.
شایان ذکراست در نظريه هاي شهروندي، تعريف متعارف و نسبتاٌ مورد اجماع از شهروندي و به عبارت دقيق تر هسته مشترك تمامي تعاريف، كه با محوريت دو مقوله كليدي حق و وظيفه همراه است، شهروندي را مفهومي به هم پيوسته از حقوق و وظايف مدني سياسي و اجتماعي مي داند، كه به مثابه نوعي پايگاه، شأن و عضويت اجتماعي به تمامي افراد جامعه اعطاء شده است و فارغ از تعلقات طبقاتي، نژادي، قومي، مذهبي و اقتصادي، همگان را يكسان و برابر فرض گرفته و آن ها را واجد حق برخورداري از تمامي امتيازات، منابع و مزاياي حاصله از جامعه مي داند و نهايتاً مسئول، مكلف و موظف به مشاركت در جامعه اي كه در آن زندگي مي كنند، محسوب مي نمايد (ملکین، 1996؛ به نقل از منوچهری و نجاتی حسینی، 1385: 3)
در بررسي مفهومي شهروندي به لحاظ روند تاريخي دو رويكرد مشخص را مي توان از يكديگر تمييز دادكه در تبيين شهروندي فعال داراي اهميت است. اين دو رويكرد عبارتند از:
الف( رويكرد سنتي: در اين رويكرد عمدتاً تصور منفعلانه اي نسبت به شهروند وجود دارد و تنها از طريق جريان جامعه پذيري – كه به ويژه به وسيله نهادهاي تربيتي و خانواده انجام مي شود – به سوي وفاداري به كشور و دولت خود ترغيب مي گردد. عمده موضوعات مطروحه در اين رويكرد، پرداختن به تاريخ و سنت هاي ملي است. همه اين جريانات شهروندان را آماده مي كند تا نقش منفعل خود را در جامعه به عهده گیرند (دی، 2004: به نقل از فتحی و واحد چوکده، 1385: 99) به عبارت دیگر، وجه انفعالی همان است که هابرماس « عضويت دريافت شده» مي نامد. در اين معنا شهروند از وضعيت حقوق تعريف شده اي برخوردار است و مشاركت چنداني در نهادها، روابط و رويه هايي كه تضمين كننده ثبات آن وضعيت است ندارد (فاطمي نيا، . (1386
ب رويكرد فعال: در اين رويكرد برخلاف رويكرد نخست براي شهروند نقش فعالانه اي در نظر گرفته مي شود. از اين رو همواره فرصت هاي زيادي وجود دارد كه در آن شهروندان مي توانند درصدد بررسي موضوعات مهم روز و اشاعه فرهنگ مشاركت جويي در اصلاح جامعه در سطح محلي، ملي و حتي جهاني برآيند ) سرز و هبرت، 2005: به نقل از جاویدی و عالی، 1387: 282) وجه فعال شهروندي از ديدگاه هابرماس «عضویت کسب شده» می باشد. در اين معنا شهروندي مستلزم مشارکت فعال و جذب شدن فرد در جامعه اي است كه هويت او را مي سازد (فاطمي نيا،1386: 51) همچنين با توجه به اين رويكرد، هركسي حق دارد عقايدش را آزادانه بيان كند و ديدگاه هاي خود را در قالب چارچوب هايي ارائه و پيگيري نمايد (لوستيو و اپيس، 2003 به نقل از جاویدی و عالی، 1387: 282) در واقع شهروند خوب و فعال مشخص كننده افرادي است كه به طور كامل در تعهدات عضويتي درگير هستند. اين نوع از شهروندي به معناي وفاداري براي خدمت به جامعه، مدرسه، دين و انجمن هاي سیاسی است. (رستگار خالد و عظیمی، 1391: 99)
پاتنام معتقد است، اگر جامعه مدني شكل گرفته باشد انتظار مي رود افراد خانواده در شبكه هاي مشاركت مدني گسترده اي فعاليت داشته باشند و در اثر آن، آن ها احساس رضايت بيشتري از زندگي خود داشته باشند، به كارآمدي قانون ايمان داشته باشند، هنجار معامله متقابل به ميزان زيادي در آن جا يافت شود و شهروندان پيگير اخبار جامعه باشند. در حالي كه در غياب شبكه هاي مشاركت مدني، شهروندان مناطق غير مدني در امور سياسي خود احساس ضعف، بيگانگي و استثمار شدگي مي كنند (شارع پور،1388: 227-228).
وی بر این نظر است که انجمن های داوطلبانه به دو طریق بر ارزش های دموکراسی تاثیر می گذارند یعنی آثار درونی انجمن ها بر مشارکت

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره سرمایه اجتماعی، سلامت اجتماعی، فرهنگ شهروندی، حقوق بشر Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره سرمایه اجتماعی، حقوق بشر، مشارکت مدنی، تغییرات اجتماعی