منابع پایان نامه ارشد درباره زبان فارسی، دانشگاه تهران، شهر بروجرد، ادبیات فارسی

دانلود پایان نامه ارشد

حیطه های متعدد، دیدگاه های درخشان به بار می آورند; زیرا در این عرصه سطوح معنایی از لحاظ تاریخی دور از هم، روی هم جای می گیرند تا دنیایی بیافرینند که انسجام آن هم مدیون قدرت تخیل است و هم حاصل گسست های آزاردهنده واقعیت .
در فصل پنجم شایگان به طیف وسیعی از تفسیرها از جهان می پردازد . در این فصل، مباحث مدرنیته و فلسفههای نیهیلستی و هیچ انگارانه ای طرح می شود و سپس با طرح مسئله ای با عنوان پایان مدرنیته، بر این باور است که از هم پاشی روایت مدرن از جهان به واقعیت جدیدی در جهان منجر می شود که سررسیدن عمر مدرنیته نیست، اما روی کارآمدن معنویت جدید است، معنویتی که با احوال دنیای کنونی ما انطباق یافته است .
نویسنده فصل ششم را شبح سازی جهان نامیده. مراد نویسنده از شبح سازی این است که در آغاز پروژه مدرنیته، اندک اندک اسطوره ها و صور ازلی جهان کهن به وسیله انسان مدرن کنار زده شد و پس از چندین قرن درون فکنی، اکنون جهان دوباره افسون زده شده است . نیاز به امور غیرعقیدتی، به تکریم و پرستش مجهولات و میل کودکانه به چیزهای اعجاب انگیز، امروز نیز به اندازه گذشته قوی است. بی تردید سرشت این پدیده جدید که گاه به صورت اعتقاد ساده دلانه به خرافات ظاهر می شود، با آنچه بر جهان ما قبل مدرن حاکم بود، متفاوت است . این نوع شبح سازی از امور معنوی، علاوه بر آن که حاکی از میل اصیل انسان به سیر و سلوک است، شکنندگی آشوب برانگیز اسطوره های جدید را نیز آشکار می سازد. اسطوره هایی که چون معانی استوار ندارند و بی شکل هستند، قادرند همه عناصر ناهمگون و پراکنده در جهان را جذب نمایند..
در فصل هفتم دکتر شایگان به مسایل روح می پردازد و عنوان این فصل را «قاره گمشده روح » می نامد . وی در این فصل ابتدا به گفت وگوهای فراتاریخی می پردازد و با بررسی آثار شانکارا یکی از برجسته ترین حکمای اندیشه کهن هندو و بانی مکتب ادویتا و دانتا، و مایستراکهارت، یکی از اصیل ترین نمایندگان معنویت مسیحی در قرون وسطی، دو قطب بزرگ، یکی در مشرق زمین (هند) و دیگری در غرب، و ابن عربی از جهان اسلام و حکیم تائوی چینی، یعنی “لائوستو و چوانگ ستو” سعی می کند با بررسی تطبیقی نظام های دینی و عرفانی اشخاص یاد شده، به یک الگوی یکسان برسد هر چند از لحاظ جزئیاتی چون منشا و اوضاع و احوال تاریخی، متفاوت هستند.
2- هنر و ادبیات13
1-2-سرزمین سرابها:
کتابی است به زبان فرانسه و رمانگونه( البته شایگان نام رمان را بر آن نگذاشته است) و برنده جایزهی انجمن نویسندگان فرانسوی. «سرزمین سرابها» مجموعه نامههای دو شخصیت فرضی، یکی مردی ایرانی به نام کاوه و دیگری زنی فرانسوی به نام مرین است که دلداده یکدیگرند ولی به دلایلی از هم جدا زندگی میکنند و ارتباطشان با وجود فناوریهای ارتباطی از راه نامهنگاریست.
مرین‌، آن‌ گونه‌ که‌ خود می‌نویسد، با کاوه‌ جهان‌ ایرانی‌ را تجربه‌ می‌کند و در فرآیند این‌ تجربه‌ به‌ گونه‌ای‌ مسخ‌ می‌شود: «دیگر نه‌ یک‌ فرانسوی‌ جدی‌ هستم‌ و نه‌ چندان‌ به‌ یک‌ ایرانی‌ بی‌خیال‌ بدل‌ شده‌ام‌. نه‌ این‌ هستم‌ و نه‌ آن‌؛ مهاجری‌ شده‌ام‌ در معرض‌ انواع‌ مسخ‌ شدن‌ها». به‌ قول‌ کاوه‌، مرین‌ از یک‌ اروپایی‌ فعال‌ مدافع‌ حقوق‌ بشر به‌ یک‌ عارف‌ بدل‌ می‌شود ( خلجی، 1388: 633)
به نظر میرسد کاوه نماینده فرهنگ ایرانی و مرین نماینده فرهنگ غربی است. شایگان سعی کرده در این کتاب مسئله تقابل یا تفاهم فرهنگها را نشان دهد.
2-2- در جستجوی فضاهای گمشده
کتاب حاضر مجموعه مقالاتی است در حوزهی هنر شرق و غرب ، که در دو بخش تدوین شده است. در بخش دوم این مجموعه، توجه شایگان به هنر معاصر ایران مبذول شده است. نگارنده تلاش کرده در این اثر نقش و اهمیت هنر را به عنوان جزئی لاینفک از فرهنگ یک ملت بررسی کند. نویسنده در این کتاب به مسائل هنری اعم از نقاشی، عکاسی و معماری و فلسفۀ هنر پرداخته است. در اینجا دکتر شایگان به واقع به عنوان یک فیلسوف فلسفۀ هنر،در حد و معیار جهانی، به مسائل هنر و معماری و نقاشی و شعر سرزمین خود نگریسته است.
3-2- پنج اقلیم حضور
« پنج اقلیم حضور» جدیدترین اثر داریوش شایگان است که در سال 1393 به چاپ رسیده است. کتاب بحثی است دربارهی شاعرانگی ایرانیان و بر محور این پرسش اساسی است که ارج و منزلت ایرانیان در قبال بزرگان ادبشان حاصل چه برداشتی است؟
ایشان معتقدند که از میان صدها شاعری که تاریخ ادبیات ایران به خود دیده است، ایرانیان تنها پنج شاعر (یا به عقیده برخی شش شاعر) را در مقام نمونه‌های اعلای بینش شاعرانه خویش برگزیده‌اند. جایگاه ممتاز این شاعران در تفکر ایرانی، صرفا ثمره صفات استثنایی آنان نیست بلکه این پنج شاعر، هر یک به تناسب نبوغ خاص خود، نماینده تبلور یک جریان بزرگ تبار‌شناسی فکری هستند که سبک و سیاق و شیوه‌ای منحصر به‌ فرد را در بازتاب نحوه ویژه جهان‌شناسی خود در پیش می‌‌گیرند
شایگان در کتاب فوق پنج شاعر ایرانی ( فردوسی، خیام، مولوی، سعوی و حافظ) را نماینده تبلور یک جریان بزرگ تبارشناسی فکری میداند که علت ماندگاری آنهاست در ذهنیت و زندگی ایرانیان.
با ملاحظه و مطالعهی آثار شایگان در حوزههای مختلف فلسفه، عرفان، سیاست میتوان متوجه شد که کلیه واژگان فکری اجتماعی او ذیل این کلمات میگنجد. تلاش خواهیم کرد در فصل بعدی مفهوم هویت را در پس آثار ایشان برجسته سازیم. اما پیش از آن نیاز هست که زندگی و آثار دیگر متفکر ایرانی را که در این زمینه اهمیت داشته، یعنی عبدالحسین زرینکوب بررسی کنیم.

ب )زندگی و آثار عبدالحسین زرینکوب
زندگینامه
چهارشنبه 24 شهریورماه سال 1378 جامعه علمی ایران با درگذشت استاد علم و ادب، مردی از دیار آشنا، جستجوگر تفاهم و مدارا و دوستدار ایران وایرانی مواجه شد. ایشان 27 اسفند ماه 1301در شهر بروجرد چشم به جهان گشودند و در طول 77 سال زندگی پرتلاششان عاشقانه زیستند و عاشقانه قلم زدند. عبدالحسین زرینکوب بیش از چهارصد اثر در زمینههای تاریخ، ادبیات، نقد و ترجمه از خود به یادگار گذاشتند که دارای نثری روان ، قلمی شیوا، دقت بیان و صراحت و اعتبار میباشد.
روزبه زرینکوب برادرزاده عبدالحسین زرینکوب نقل میکند: ایشان تحصیلات ابتدایی را در همان شهر بروجرد به پایان برد. سپس در کنار تحصیل در دوره متوسطه به تشویق و ترغیب پدر، که مردی متشرع و دیندار بود، اوقات فراغت را صرف فراگیری علوم دینی و حوزهای نمود؛ و ضمن تحصیل فقه و تفسیر و ادبیات عرب به شعر عربی هم علاقه مند شد. گرچه تا پایان سال پنجم متوسطه، در رشته علمی تحصیل میکرد، با این حال کمتر کتاب تاریخ و فلسفه و ادبیاتی بود که به زبان فارسی منتشر شده باشد، و او آن را در مطالعه نگرفته باشد. به دنبال تعطیل کلاس ششم متوسطه در تنها دبیرستان شهر، برای ادامه تحصیل به تهران رفت. اما این بار رشته ادبی را برگزید ودر سال 1319 تحصیلات دبیرستانی را به پایان برد، و با وجود آنکه کتابهای سال چهارم و پنجم متوسطه ادبی را قبلا نخوانده بود، در میان دانشآموزان رشتهی ادبی سراسر کشور، رتبه دوم را بدست آورد. در آذر ماه سال 1320 که بعد از حادثه شهریور ماه همان سال 14، دانشگاه مجددا افتتاح شده بود،در امتحان ورودی دانشکده حقوق شرکت کرد. باآنکه پس از کسب رتبه اول، در دانشکده ثبتنام هم کرده بود، اما به الزام پدر ناچار به ترک تهران شد. در همان ایام، علیکبر دهخدا که ریاست دانشکده حقوق را بر عهده داشت، از اینکه چنین دانشجوی فاضلی را از دست میداد، اضهار تأسف کرده بود. بنابراین زرینکوب به زادگاه خود برگشت (دهباشی،1379: 15) وشغل معلمی را برگزید. در همین سال برای تدریس به دبیرستانهای خرمآباد لرستان رفت؛ او خود در این باره میگوید: ” از این ندای درونی خویش سپاس دارم که مرا در طی سالهایی که در جستجوی شغل، بین انتخاب کار لشگری، و آنچه قضاوتگری نام دارد. در فرود بودم و سرانجام مرا به سوی معلمی راند …” سال بعد به بروجرد بازگشت. وی جز فارسی؛ فیزیک، هندسه، علمالحیات، تاریخ، جغرافیا، فرانسه و فلسفه نیز تدریس میکرد. در سال 1322 سازمان روشنفکران بروجرد را با همکاری دکتر محمد علی شهریاری تأسیس کرد و با احداث کتابخانه و ترتیب سخرانیهایی به آن رونق بخشید. در همین سال به تشویق یکی از دوستان پدرش گرایش و علاقه شدیدی به تصوف پیدا کرد و بسیاری از آثار صوفیه را مطالعه کرد و با اهل خانقاه نیز نشست و خواست داشت (ذوالفقاری، 1378: 14) ایشان بسیاری از آثار تاریخی و فلسفی و ادبی موجود در زبان فارسی را مطالعه نمود و از سوی دیگر به فلسفه معاصر غربی علاقهمند شد و به مطالعه و شناخت آن روی آورد. نخستین آثار استاد، در قالب مقاله در حوزهی شعر و ادبیات بود و اولین کتابش به نام فلسفهی شعر یا تاریخ تطور شعر و شاعری در ایران، چهارسال پس از تألیف آن در سال 1323، در بروجرد به طبع رسید، در سال 1324 ایشان بار دیگر در رشتهی ادبیات دانشگاه تهران با رتبهی اول پذیرفته شدند و در سال 1327 به عنوان دانشجوی رتبهی اول، از دانشگاه فراغت یافتند ودر سال بعد دورهی دکتری ادبیات فارسی را در همان دانشگاه آغاز نمودند. وی که از زمان شروع تحصیلات دانشگاهی، به عنوان دبیر در دبیرستانهای تهران به تدریس پرداخته بود، از سال 1328، سردبیری مجلهی هفتگی “مهرگان” به مدیریت محمد درخشش را نیز عهده دار شد که با وجود وقفه هایی، این همکاری تا پنج سال تداوم یافت. ایشان ضمن تحصیل دکتری در ادبیات فارسی، به ملل و نحل و مباحث مربوط به کلام و مناظرات علاقه یافت. لذا بعد از پایان تحصیلات دکتری به دعوت و اصرار استادانش در مؤسسهی “وعظ و تبلیغ اسلامی” به تدریس تاریخ کلام و تاریخ ادیان اشتغال یافت (تبریزینیا،1379: 61-57). زرینکوب پس از ازدواج با قمر آریان، همدرس دانشکده در سال 1332 شمسی، در سال 1334 از رساله دکتری خود با عنوان “نقد شعر، تاریخ و اصول آن” زیر نظر بدیعالزمان فروزانفر تألیف شده بود با موفقیت دفاع کرد و در سال 1335 با رتبهی دانشیاری، کار خود را در دانشگاه تهران آغاز کرد (دهباشی، 1379: 17-16) ایشان نقل میکنند بعد از پایان دورهی دکتری از طرف رئیس دانشکده معقول و منقول برای تدریس تاریخ علم کلام و تاریخ مشاجرات فرق دعوت شدم. غیر از این دو مبحث، تاریخ اسلام، تاریخ تصوف، تاریخ ادیان و تاریخ علوم اسلامی زمینههای دیگری بود که طی دوازده سال( از سال 1347-1335) در آن دانشکده به تدریس آنها اشتغال داشتم. در همین دانشکده بود که با استاد سیدحسنتقیزاده، استاد شیخ محمد عبده و استاد محمود شهابی خراسانی آشنا شدم و از محضر آنها کسب فیض کردم. همچنین در همین دانشکده بود که همکاری طولانی با استاد مجتبی مینوی، الهی قمشهای، دکتر علی اکبر فیاض، سیدفخرالدینشادمان و دکتر مهدیحمیدی به دوستی انجامید و از صحبت هر یک از عزیزان استفادههای روحانی حاصل نمودم. در همین ایام از جانب استاد تقیزاده برای ترجمه و تکمیل و تدوین مقالات مربوط به هند از چاپ قدیم دایرةالمعارف اسلام دعوت شدم ودر این زمینه چندین مقاله ترجمه و و تعدادی تألیف کردم. چندی بعد هم باز به دعوت وی در کتابخانهی مجلس سنا به عنوان مشاور عالی انتخاب شدم و به انتخاب و سفارش دادن کتابهای مربوط به فرهنگ وادبیات اسلامی اشتغال جستم. در صحبت استاد فروزانفر یکبار برای شرکت در پنجمین دورهی مؤتمر اسلامی در بغداد و یکبار برای شرکت در بیست و سومین کنگرهی خاورشناسان دهلی دعوت و مأمور شدم وچند هفتهای نیز در پاکستان به دیدار از دانشکدهها و ایراد سخنرانی در بعضی مجامع علمی آن سرزمین پرداختم و با بعضی از اکابر آن سرزمین مثل مرحوم حسامالدین راشدی، ممتاز حسن و استاد فضلالرحمان دوستی پیدا کردم (زرینکوب، 1378: 13-12). ایشان از پاییز1335 تا تابستان 1336 مدیریت امور بنگاه ترجمه و نشر کتاب را با درخواست ایرج افشار دوست صمیمی خود پذیرفت و عهدهدارش شد. به عضویت انجمن فلسفه و علوم انسانی هم انتخاب شده بود. مدتی هم به همراه مجتبی مینوی در مؤسسه انتشارات فرانکلین که برای تألیف لغت فارسی به ابتکار همایون صنعتی تأسیس شده بود، همکاری کرد. اودر

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره هویت فرهنگی، روشنفکران، هانری کربن، ترکی عثمانی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره تاریخ ایران، فرهنگ ایرانی، شعر فارسی، تاریخ اسلام