منابع پایان نامه ارشد درباره داراي، شاخه‌هاي، گياه

دانلود پایان نامه ارشد

. ميوه نخود بشكل نيام (غلاف) مي‌باشد، در وسط پهن و در طرفين باريك بوده و از كركهاي بسيار ريزي پوشيده شده است. كه محتوي يك يا دو دانه بذر نخود مي‌باشند. هر بوته نخود ممكن است بطور متوسط بين 50 تا 150 عدد نيام توليد كند. دانه در ارقام مختلف نخود به رنگهاي سفيد، كرم، سياه، قهوه‌اي، قهوه‌اي مايل به قرمز، سفيد مايل به زرد ديده مي‌شود. سطح دانه در بعضي از ارقام صاف و در بعضي ديگر چروكيده است. وزن يك صد دانه آن بين 40 ـ 9 گرم متغير بوده و هر قدر رنگ بذر روشنتر باشد، وزن آن بيشتر خواهد بود (باقری و همکاران، 1376).
از نظر اندازه، دانه نخود در ايران به ترتيب زير طبقه‌بندي مي‌شود:
نخود دانه درشت داراي وزن يكصد دانه 34 گرم، نخود دانه متوسط داراي وزن يكصد دانه 27 گرم، نخود دانه كوچك داراي وزن صد دانه 20 گرم، نخود خيلي دانه كوچك داراي وزن صد دانه 9 گرمي است.
نخود براساس اندازه بذر به دو گروه تقسيم مي‌شود. يكي ماكروكارپا و ديگري ميكروكارپا. ماكروكارپا بنام كابلي و ميكرو كارپا بنام دسي نيز خوانده مي‌شود. در نخود كابلي وزن صد دانه بيشتر از 25 گرم است. گلها سفيد رنگ مي‌باشد. و نخود كابلي را معمولاً در بهار مي‌كارند.
نخود دسي، بذر كوچك با شكل نامنظم و رنگ هاي مختلف دارد. معمولاً در هر غلاف آن 2 تا 3 بذر وجود دارد. و ارتفاع گياه كوتاه و حاوي آنتوسيانين است. گل ها به رنگ ارغواني بوده و نخود دسي را معمولاً در پاييز مي‌كارند (باقری و همکاران، 1376). بطور كلي مراحل مختلف رشد و نمو گياه، شامل جوانه زدن، رشد گياهچه، تشكيل گل و غلاف و رسيدن دانه مي‌باشد. مدت زمان هر يك از اين مراحل نسبت به رقم، طول مدت روز، درجه حرارت و رطوبت قابل دسترس فرق مي‌كند. در نخود توسعه رشد رويشي در زمان گلدهي و تشكيل غلاف، ادامه مي‌يابد. بنابراين يك رقابت بين قسمت هاي رويشي و مراكز زايشي گياه وجود دارد. در ايران نخود سفيد، بيشتر متعلق به گروه كابلي و نخود سياه، متعلق به گروه دسي است.
ارقام اصلاح شده نخود در ايران كه تاكنون معرفي شده‌اند، عبارتند از نخود جم، كوروش، البرز (در گروه كابلي) و ارقام دانه سياه كاكا و دانه قهوه‌اي پيروز (در گروه دسي) مي‌باشند (مجنون حسینی، 1372).

2-4 مورفولوژي نخود
از لحاظ شناخت ظاهري، گياه نخود داراي اندامهاي رويشي و زايشي با خصوصيات زير مي‌باشد.
2-4-1ريشه
ريشه‌هاي قوي و عميق اين گياه به عنوان اندامهاي ذخيره‌اي براي گياه محسوب مي‌شود. اگر چه نخود گياهي يك ساله است، اما از اين اندام ذخيره‌اي براي رشد خود در فصل خشك استفاده مي‌كند. يك ريشة بالغ، بافت محيطي خود را از ايپدرم تا آندودرم از دست مي‌دهد. لايه چوب پنبه‌اي و پوست ثانويه جايگزين آن مي‌شود. فعاليت كامبيوم تغييرات اساسي را بوجود مي‌آورد. شعاع‌هاي آوندي اوليه از شعاع‌هاي آوندهاي چوبي منشاء مي‌گيرند و اشعه‌هاي ثانويه آوندي كوتاهتر و باريكتر از شعاع‌هاي اوليه و از چوب ثانويه منشاء مي‌گيرند. اهميت استوانه مركزي در اين مرحله، از مرحله گياهچه‌اي بيشتراست. اين عضو فاكتور اصلي و موثر در ضخامت ريشه و محتويات استروئيدي احاطه شده است. ولي مقدار زيادي اسكلرانشيم، عامل توليد ريشه‌هاي قوي مي‌باشد. در مقايسه با مرحله گياهچه‌اي، بخش مركزي استوانة مركزي ريشه تقريباً بدون تغيير است. وجود چهار شعاع آوند چوبي و حفره مركزي تنها تفاوت موجود در جذب، بوسيله آوندهاي آبكشي است. ريشه‌ها، گره‌هاي ريزوبيومي را بوجود مي‌آورند (باقری و همکاران، 1376). بر طبق اظهارات Corby در سال 1981 داراي انشعاباتي از نوع Crotalorioid و انشعابات پهن جانبي و گاهي مواقع به شكل يك بادبزن مانند است. ريشه بخوبي منشعب مي‌شود و تا عمق 1 الي 2 متري خاك نفوذ مي‌كند (پورنجف، 1385).
ريشه نخود عمودي، قوي و پرپشت بوده و داراي ريشه‌هاي فرعي متعدد مي‌باشد (مجنون حسینی، 1372). عمق نفوذ ريشه اصلي از 15 تا 30 سانتي‌متر متغير بوده و داراي 4 رديف ريشه جانبي مي‌باشد (پورنجف، 1385). موقعی كه ناحيه سطحي خاك خشك است توسعه ريشه در آن ناحيه كم است. با وجود اين ريشه توسعة خود را تا لايه‌هاي عميق‌تر خاك تا 120 سانتي‌متر ادامه مي‌دهد (سکسنا، 1979). سيستم ريشه‌اي نخود در كشت ديم در مقايسه با كشت آبي گسترده‌تر است و به عمق بيشتري از خاك نفوذ مي‌كند. همچنين سيستم ريشه‌اي تيپ كابلي وسيع‌تر از تيپ دسي است (باهل، 1988).
بر روي ريشه نخود همانند ساير لگوم‌ها گره‌هاي تثبيت كننده نيتروژن وجود دارد و گياه نخود با باكتري Rhizobium Legominosarum همزيستي داشته و اين نژاد بر روي ريشه‌هاي نخود توليد گره میکند. گره‌ها بر روي ريشه‌هاي اصلي تشكيل مي‌شوند از طرفي گره‌هايي كه بعداً تشكيل مي‌شوند روي ريشه‌هاي جانبي قرار مي‌گيرند (كوچكي و بنايان اول، 1373).

2-4-2 ساقه
ساقه نخود گرد و داراي شاخه‌هاي چهار گوش و راست بوده و كليه اندام‌هاي آن از كرك پوشيده شده است و مايع چسبناكي از آن تراوش مي‌شود كه اسيد ماليك و اسيد اگزاليك زيادي دارد (مجنون حسيني، 1372).
سه نوع ساقه را مي‌توان تعريف كرد:
1ـ شاخه‌هاي اوليه كه از سطح زمين شروع مي‌شود و از جوانه‌هاي اوليه اندامهاي هوايي و شاخه‌هاي جانبي گياهچه منشأ مي‌گيرند و همچنين ساقه‌هاي قوي توسط پائين‌ترين گره‌ها توليد مي‌شود. شاخه‌هاي اوليه ضخيم، قوي و چوبي هستند و به طور كلي استقامت گياه به ميزان قابل توجهي به وجود اين شاخه‌ها بستگي دارد.
2ـ شاخه‌هاي ثانويه به وسيله جوانه‌هايي كه روي شاخه‌هاي اوليه قرار گرفته‌اند توليد مي‌شوند و نسبت به شاخه‌هاي اوليه ضعيفتر هستند.
3ـ شاخه‌هاي ثالثيه مسلماً از جوانه‌هاي واقع بر روي شاخه‌هاي ثانويه توليد مي‌شوند و نسبتاً برگي شكل و از نقطه نظر عملكرد خيلي مهم نيستند (باقری و همکاران، 1376).
تعداد شاخه‌هاي اصلي از 1 تا 8 عدد در نوسان مي‌باشند. تعداد شاخه‌هاي ثانوي كه از جوانه‌هاي موجود بر روي شاخه‌هاي اوليه توليد مي‌شوند 5 تا 7 عدد مي‌باشد. تعداد گره‌هاي اوليه كه داراي شاخه‌هاي ثانويه مي‌باشند، نيز بسيار متغير و 2 الي 12 عدد مي‌باشند (واندر میزن، 1987).
از نخود معمولاً از هر گره يك گل توليد شده و تبديل به نيام مي‌شود. نيام‌ها اكثراً بر روي شاخه‌هاي اوليه و ثانويه قرار دارند (کاناچوپرا، 1998).

2-4-3 برگ
برگ‌ها در نخود مركب بوده و بطور متناوب بر روي شاخه قرار مي‌گيرند. متوسط طول محور برگ بين 3 الي 7 سانتيمتر و در سطح فوقاني خود داراي شيار مي‌باشد. بطور متوسط محور برگ داراي 10 الي 15 برگچه است، كه اين برگچه‌ها بوسيله دمبرگ هاي كوچكي به محور اصلي متصل مي‌شوند. چرخش دو رديف برگچه‌ها بر حول محور برگ به تغييرات محيطي مانند مكانيزم سازگاري در مقابل شرايط خشكي بستگي دارد (باقری و همکاران، 1376).

2-4-4 گل
گلهاي نخود يكي از نمونه‌هاي تيپيك زير رده پروانه آسايان مي‌باشد. گلها به صورت منفرد بر روي دمگل نسبتاً بلندي قرار گرفته است. دمگل‌هاي اصلي، پايك خوشه‌اي و پايك گلها در زمان گلدهي به شكل خط مستقيم هستند. رنگ گلها سفيد يا آبي آسماني و يا ارغواني است و براكته‌هاي بسيار كوچك و حدود 5/1 ميليمتر طول دارند. چنانچه گل رنگي باشد، دمگل هم به رنگ‌هاي مختلف ديده مي‌شود. كاسه گل در قسمت قاعده داراي برآمدگي پشتي همراه با پنج دندانه سرنيز‌ه‌اي و عميق است. دمگل و كاسه گل غالباً داراي كركهاي زيادي هستند. رقم هاي زراعي نخود با گل سفيد معمولاً بذرهاي درشت توليد مي‌كنند و از مبدأ هند به سمت كشورهاي غرب مديترانه كشت اين ارقام افزايش مي‌يابد. لاين‌هاي گل سفيد داراي بذرهاي نسبتاً سفيد، شيري يا قهوه‌اي روشن هستند. براي سنتز رنگ‌هاي مختلف مسيرهاي بيوشيميايي متفاوتي وجود دارد و موتاسيونهاي توليد كننده گل هاي سفيد، احتمالاً تعداد زيادي از فعل الانفعالات بيوشيميايي مربوطه را خنثي مي‌كنند. اندام زايشي نر ديادلفوس1+9 بطوري كه ميله‌هاي 9 پرچم بهم متصل شده و تشكيل يك غلاف زايشي را مي‌دهند و پرچم دهمي آزاد است. پرچم‌ها همزمان با باز شدن جداره غشاء بساك بطور دسته جمعي و قبل از باز شدن گل در بالاي كلاله قرار مي‌گيرند و امكان دگر گشني را كاهش مي‌دهند. با توجه به اينكه جدار غشاء بساك قبل از باز شدن غنچه از هم جدا و دانه گرده بر روي كلاله پخش مي‌شود. نر عقيم كردن مكانيكي آن مشكل است (باقری و همکاران، 1376).

2-5 رشد و نمو
رشد و نمو نخود را مي‌توان به چهار مرحله فنولوژيكي تقسيم كرد اين مراحل عبارتند از: جوانه زني، رشد رويشي، گلدهي و غلاف بندي، پر شدن دانه و رسيدگي.
جوانه زني مناسب، نياز اوليه براي استقرار مناسب گياه است. رشد رويشي شاخه‌دهي و توسعه كانوپي گياه است. گلدهي يك فرايند پيوسته است كه تا مرحله نمو غلاف ادامه دارد. از آنجا كه نخود از تيپ گل رشد نا محدود مي‌باشد، رشد رويشي‌ حتي در هنگام گلدهي و نمو غلاف ادامه مي‌يابد. رسيدگي از طريق پير شدن برگ مشخص مي‌شود. مدت هر يك از مراحل فنولوژيكي بسته به رقم، طول روز، درجه حرارت و آب قابل دسترس متفاوت است (باقری و همکاران، 1376).

2-5-1 جوانه زني و استقرار گياهچه
براي نخود بايد بذور با خلوص بيش از 98% و قدرت جوانه زني بيش از 90% كه درشت و سالم باشند انتخاب كرد تا به خوبي جوانه زده و سبز شوند (رحيم زاده خويي و كاظمي،1372).
يكي از عوامل موثر در كاهش عملكرد مزرعه پوشش گياهي ضعيف است. در اين مورد كيفيت پايين بذر، شرايط بستر بذر يا روش كاشت و يا رخدادهاي مربوط به تنشهاي زنده و غير زنده نيز مي‌توانند نقش موثري ايفا كنند (پورنجف، 1385). درجه حرارت بالا و به تبع آن تبخير زياد در زمان كاشت بر اهميت موضوع مي‌افزايد مطالعات روي خاكهاي شني لومي در شمال هندوستان نشان داد كه كاشت بذر در عمق 10 سانتيمتري نسبت به عمق كاشت كمتر (5 سانتيمتري)، در صورتي كه نخود به صورت ديم كاشت شود، بهتر است اما در شرايط فارياب اختلافي وجود ندارد. مرگ و مير گياهچه‌ها در شرايط ديم در عمق كاشت 5 سانتيمتري حدود 7/42 درصد بود در صورتي كه در عمق 10 سانتيمتري حدود 8/33 درصد بود (کایزر و هانان، 1995). در جائيكه رطوبت خاك براي جوانه زني محدود نباشد به نظر مي‌رسد عمق كاشت 7ـ5 سانتيمتر براي سبز شدن نخود ايده آل باشد (پورنجف، 1385).
بذور درشت تعدادي از گياهان زراعي گياهان قويتري توليد كرده و عملكرد بالاتري دارند. در نخود همبستگي نزديكي بين اندازه بذور درجه بندي شدة يك رقم مشخص و وزن اندام هوايي گياهچه در 30 روز بعد از جوانه زني مشاهده شد (کاشیک و همکاران، 1995). بعد از كاشت بذر، جوانه زني، سرعت جوانه زني، سرعت سبز كردن و رشد گياهچه‌ها بستگي به دماي محيط دارد (سومرفیلد و همکاران، 2000).
نخود ميتواند در محدودة وسيعي از دماها (10 تا 45 درجة سانتيگراد) جوانه بزند اما جوانه زني و سبز كردن در دماهاي بين 25ـ15 درجه سانتيگراد سريعتر است (سومرفیلد و همکاران، 2000).
با وجود برخورداري بذر از قوة ناميه 100درصد ممكن است جوانه زني و استقرار گياه كافي نباشد ساكسنا و همكاران در سال 1980 گزارش كردند كه در يك آزمايش با وجود كيفيت خوب و تراكم كافي بذر استقرار گياه زير 60 درصد بود و حتي به ميزان كمتر از 10 درصد نيز مي‌رسيده است. دو عامل اصلي براي بروز چنين وضعيتي مي‌تواند ناشي از رطوبت و شوري بستر بذر يا هر دوي آنها باشد همچنين اگر زمان كاشت به تاخير افتد و رطوبت خاك كاهش يابد اين عوامل ميتواند يك فاكتور بحراني جهت حصول جوانه زني و استقرار مناسب گياه باشد (سکسینا، 1990).

2-5-2 رشد و توسعه سطح برگ
مطالعات متعدد نشان مي‌دهد كه توسعة سطح برگي و تجمع مادة خشك در نخود برخلاف گندم در يك دورة طولاني بعد از كاشت خيلي آهسته است براي مثال در هندوستان سطح برگ در واريته JG62 در 85 روز اول بعد از كاشت 70 تا 80 سانتيمتر مربع در گياه بوده اما با اينكه گلدهي حدود 80 تا 85 روز پس ازكاشت اتفاق افتاد سطح برگ 133 روز بعد از كاشت به 1400 سانتيمتر مربع در گياه رسيد. در 80 روز بعد

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره محصولات زراعی، کشورهای در حال توسعه، جنگ جهانی دوم Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره چرخه زندگی، مورفولوژی، فیزیولوژی