منابع پایان نامه ارشد درباره حقوق تجارت

دانلود پایان نامه ارشد

و يا موجود كه سرمايه خارجي به يكي از روشهاي مندرج در قانون، در آن به كار رفته باشد.
بديهي است منظور از شركت در اينجا يك شركت تجاري است نه يك مشاركت مدني چرا كه انتساب مليت تنها به شركتي كه داراي شخصيت حقوقي باشد ممكن است ومشاركت مدني را كه فاقد شخصيت است نمي توان ايراني ياخارجي دانست. بعلاوه نبايد كاربرد اصطلاح «مشاركت مدني» در بند ب ماده 3 قانون مذكور به معني جواز تشكيل مشاركت مدني به طورعام تصور شود چرا كه بند ب ماده مذكور تنها ناظر به حالات خاصي است كه سرمايه گذار خارجي با دولت ايران قراردادي تحت عنوان مشاركت مدني يا بيع متقابل يا BOT منعقد مي نمايد و به هيچ عنوان نبايد آن را به معني پذيرش سرمايه گذاري خارجي درمشاركت مدني با بخش خصوصي تلقي كرد.
لذا مي توان گفت احتمال اينكه سرمايه گذار خارجي سرمايه خود را بدون پوشش قانون وارد كشور كند و در يك جوينت ونچر بدون شركت (مشاركت مدني يا قراردادي) سرمايه گذاري نمايد اگر نه منتفي به غايت بعيد است لذا از اين به بعد نقطه تمركز بحث ما بر جوينت ونچرهاي شركتي خواهد بود.
بعلاوه باتوجه به موارد بالا به نظر مي رسد قالب شركت سهامي خاص براي تشكيل جوينت ونچر از مزيت نسبي برخوردار است. در واقع مزاياي غيرقابل انكاري مانند امكان تشكيل شركت با آوردن تنها 35% سرمايه اسمي، مقررات نسبتاً پيشرفته كه از حقوق طرفين تا حد قابل قبولي حمايت مي كند و ساير مزاياي شركت سهامي خاص باعث مي گرددتا اين قالب بيشتر مورد توجه قرار گيرد. بررسي هاي موردي كه در طي نگارش اين تحقيق انجام گرفت اين موضوع را تائيد مي كند چه اكثر قريب به اتفاق جوينت ونچرهاي ايراني – خارجي كه اخيراً با تاسيس شركت تشكيل شده اند و آگهي ثبت شركت خود را منتشر نموده اند اين قالب را برگزيده اند.
مبحث سوم- انواع
با مطالعه موارد عملي در حقوق تجارت بين الملل به انواع بسيار متنوع و گوناگون جوينت ونچرها برخورد مي كنيم. هر يك از اين جوينت ونچرها براساس مقتضيات خاص خود و مقررات قانوني كشور يا كشورهاي محل تشكيل و فعاليت شكل خاصي به خود گرفته است.
دسته اي از جوينت ونچرها هستند كه بدون انجام سرمايه گذاري مشترك و در نتيجه بدون تاسيس يك بنگاه اقتصادي مشترك تشكيل مي گردند. اين نوع جوينت ونچرها را «جوينت ونچر بدون آورده»79 مي نامند. در اين نوع از جوينت ونچرها هر يك از طرفين براساس قرارداد جوينت ونچر انجام بخشي از فعاليت مشترك را به عهده مي گيرد. معمولاً نظارت بر كل فعاليت به عهده يك كميته مديريت مشترك80 قرار مي گيرد اما طرفين هر يك به اسم خود و به مسئوليت خود بخشي از فعاليت را به انجام مي رساند. اينگونه از جوينت ونچرها معمولاً براساس يك قرارداد همكاري81 يا يك قرارداد فعاليت مشترك82 شكل مي گيرد بدون اينكه طرفين براي اجراي اين قرارداد دست به تاسيس يك بنگاه اقتصادي جديد بزنند.
در مقابل اين نوع از جوينت ونچرها نوع ديگري قرار دارد كه در آن طرفين براي همكاري با يكديگر و تحقق اهداف مشترك دست به تاسيس يك بنگاه اقتصادي جديد مي زنند و سرمايه گذاري مشترك آورده هاي خود را در اين بنگاه متمركز مي كنند و هدايت فعاليت از طريق اين بنگاه اقتصادي انجام مي پذيرد . اين دسته از جوينت ونچرها را جوينت ونچر با آورده يا جوينت ونچر سرمايه83 مي نمايند.84
جوينت ونچر را جوينت ونچر شركتي85 و بنگاه اقتصادي مذكور را شركت جوينت ونچر86 مي نامند. به اين ترتيب مي بينيم كه شركت جوينت ونچر نه يك نوع خاص از شركت تجارتي بلكه شركتي است كه در اثر تشكيل يك جوينت ونچر و براي دنبال كردن اهداف آن ايجاد مي شود.
در مقابل جوينت ونچرهاي شركتي، جوينت ونچرهاي بدون شخصيت يا بدون شركت87 قرار دارند كه هم شامل آن دسته از جوينت ونچرهاي با آورده مي شود كه در آنها بنگاه اقتصادي تاسيس شده فاقد شخصيت حقوقي است و هم شامل تمام جوينت ونچرهاي بدون آورده مي گردند.88
به اين ترتيب نمودار ذيل درك نسبتاً روشني از تقسيم بندي انواع جوينت ونچرها به دست مي دهد:

در اغلب تاليفات راجع به جوينت ونچرها اگر چه به معناي عام و گسترده جوينت ونچرها هم اشاره مي شود ليكن به محض ورود به مباحث راجع به مقررات خاص حاكم بر جوينت ونچرها و نيز مسائل راجع به تشكيل و مديريت و اداره آنها، جوينت ونچر را به معني محدود جوينت ونچرهاي با آورده و در بيشتر موارد به در معني جوينت ونچرهاي شركتي (داراي شخصيت حقوقي) در نظر مي گيرند. 89
اينكه جوينت ونچرها در چه قالبي سازماندهي شوند به فاكتورهاي متعددي بستگي دارد. اين فاكتورها بيش از آنكه ماهيت حقوقي داشته باشند داراي ماهيت تجاري و اقتصادي اند، ليكن به دليل نقش اين عوامل در شكل گيري و اداره و موفقيت يا شكست جوينت ونچرها، آشنايي با آنها براي هر حقوقداني كه با موضوع جوينت ونچرها سروكار دارد ضروري است. اين فاكتورها را مي توان به شرح ذيل بررسي نمود:
فاكتور اول- دلايل تشكيل جوينت ونچرها:
اهداف وانگيزه هاي تشكيل جوينت ونچر بسيار گسترده و متنوع است90 و تاثير قابل توجهي بر شكل جوينت ونچر دارد. مهم ترين دلايل و انگيزه هاي تشكيل جوينت ونچرها را ميتوان به شرح ذيل خلاصه نمود: ادغام سرمايه ها براي انجام يك پروژه91 ؛ با ادغام تجارب ودانش فني در زمينه هاي متفاوت براي توليد محصول جديد92؛ ادغام تجارت بازرگاني و توانايي هاي بازاريابي شريك داخلي با دانش فني و سرمايه شريك خارجي براي عرضه محصولات در بازار داخلي93 و در نهايت رعايت مقررات كشور سرمايه پذير در مورد لزوم مشاركت اتباغ داخلي يا ممنوعيت كسب اكثريت سهام شركتها توسط اتباع خارجه94.
فاكتور دوم – جايگاه طرفين در زنجيره توليد:
زنجيره توليد تشكيل شده ازحلقه هاي 1- تحقيق و توسعه 2- تهيه مواد اوليه 3- توليد 4- بازاريابي و فروش و 5- خدمات پس از فروش95 . اگر طرفين جوينت ونچر هر دو در حلقه مشابهي (مثلاً در حلقه توليد) فعاليت كنند روابطي كه با يكديگر بر قرار مي كنند متفاوت خواهد بود از زماني كه طرفين در حلقه هاي متفاوت (مثلا يكي در حلقه توليد و ديگري در حلقه بازاريابي و فروش) مشغول فعاليت باشند.
فاكتور سوم- جايگاه جوينت ونچر در حلقه توليد:
اينكه جوينت ونچر در كدام حلقه توليد قرار گرفته نقش مهمي در تعيين شكل و ساختار آن دارد. براي مثال يك جوينت ونچر در بخش تحقيق و توسعه ممكن است بدون انجام يك سرمايه گذاري جديد تشكيل شود اما گر جوينت ونچر در حلقه توليد قرار گرفته باشد اصولاً سرمايه گذاري جديد لازم خواهد بود.96
فاكتور چهارم- نسبت سرمايه:
اينكه طرفين به طور مساوي سرمايه جوينت ونچر را تامين كنند يا به نحو نامساوي تاثيري قاطع بر سازماندهي جوينت ونچر خواهد داشت.97
فاكتور پنجم – زمينه فعاليت:
بديهي است زمينه و موضوع فعاليت جوينت ونچر نقش مهمي در تعيين شكل و نوع جوينت ونچر دارد.
فاكتور ششم- قدرت چانه زني هر يك از طرفين:
در زمان تشكيل جوينت ونچر هر يك از طرفين تلاش خواهد كرد تا حد امكان منافع خود را محفوظ بدارد و ساختار جوينت ونچر را براساس مصالح خود سازماندهي كند.98
انوع مختلف و بسيار متنوعي از جوينت ونچرها براساس تركيب فاكتورهاي فوق ممكن است تشكيل شود ليكن در عمل كاربرد برخي از جوينت ونچرها در تجارت بين‌الملل به شدت گسترده تر از انواع ديگر است. در يكي از تحقيقاتي كه جوينت ونچرها را از لحاظ مسائل مديريتي مورد بررسي قرار داده، شش نوع مختلف جوينت ونچر براساس اهداف وانگيزه ها و ساير مسائل بعنوان پركاربردترين انواع جوينت ونچر در تجارت بين الملل تشخيص داده شده كه به دليل اهميت موضوع عيناً‌ نقل مي شود99 :
1- جوينت ونچرهاي مكمل تكنولوژي100 :
در زماني تشكيل مي شوند كه دو توليد كننده تكنولوژي در اختيار خود را تركيب مي كنند تا كالايي جديد بهتر و با صرفه اقتصادي بيشتر توليد كنند.
2- جوينت ونچر بازار- تكنولوژي101 :
با هدف استفاده از معلومات يك طرف در مورد بازار و تركيب آن با تكنولوژي و قدرت توليد طرف ديگر تشكيل مي گردد.
3- جوينت ونچرهاي فروش102 :
مربوط است به زماني كه يك توليد كننده معتبر با كمك يك توزيع كننده داخلي محصول خود را در بازاري داخل عرضه مي كند.
4- جوينت ونچرهاي تمركزي103 :
در زماني ايجاد مي شوند كه شركتهاي رقيب براي گسترش امكان فعاليت خود با هم همكاري مي كنند مثلا در مورد پروژه هايي كه احتياج به سرمايه زياد دارد و براي يك شركت به تنهايي امكان تامين همه سرمايه نيست يا در مواردي كه طرفين به تنهايي قدرت تحمل ريسك سرمايه گذاري را ندارد104 ، اين نوع جوينت ونچر معمولاً در صنايع بزرگ مانند اتومبيل سازي يا صنايع نفت كاربرد دارد.
5- جوينت ونچرهاي تحقيق و توسعه105 :
مربوط به حالتي است كه توليد كننده هاي رقيب براي امكان استفاده از امكانات پژوهشي يكديگر و كاهش هزينه هاي بخش تحقيق و توسعه106 دست به همكاري مي زنند و از نتايج تحقيقات حاصله مشتركاً بهره مند مي شوند107.
6- جوينت ونچرهاي تامين موارد اوليه108 :
مربوط به حالتي است كه توليد كننده هاي رقيب كه از موارد اوليه يكساني استفاده مي كنند با تشكيل يك جوينت ونچر تهيه يا توليد اين موارد را از اين طريق تامين مي كنند.
اگر چه موارد فوق پركاربردترين انواع جوينت ونچر هستند اما بايد توجه نمود كه به لحاظ اقتصادي ممكن است انواع بسيار متنوع ديگري نيز وجود داشته باشد كه به ملاحظه اجتناب از تطويل كلام از بررسي بيشتر اين موضوع خودداري مي كنيم .

فصل سوم- بررسي نحوه اداره و خاتمه جوينت ونچر
مبحث اول- بررسي نحوه اداره جوينت ونچر
بند اول- قرارداد جوينت ونچر و مفاد آن
قرارداد جوينت ونچر حاوي شروط و تعهدات مختلفي است كه در اين بند به تحليل آنها خواهيم پرداخت.
الف- مفاد قرارداد
1- نوع فعاليت:
شايد مهمترين موضوعي كه بايدمورد توافق طرفين قرار گرفته در يك قرارداد جوينت ونچر گنجانده شود اين باشد كه اساساً طرفين مايلند چه فعاليت مشتركي را با هم به عهده گيرند.
موضوع فعاليت مشترك ممكن است تاسيس كارخانه واقدام به توليد كالا، فعاليتهاي بازرگاني از قبيل واردات و صادرات و بازاريابي، اكتشاف و استخراج معادن، فعاليت هاي پيمانكاري … باشد. به هر حال لازم است در قرارداد دقيقاً مشخص شود طرفين مايلند چه فعاليتي را به عهده بگيرند.109
بديهي است منظور تنها انتخاب زمينه و حيطه فعاليت نيست بلكه بايد فعاليت مورد نظر دقيقاً در قرارداد تشريح شود تا از اختلاف نظرهاي بعدي جلوگيري گردد. براي مثال كافي نيست كه در يك قرارداد جوينت ونچر به اين نكته اشاره شود كه فعاليت طرفين شامل «واردات و صادرات و تركيب و توليد و فروش روغنهاي صنعتي» مي باشد؛ بلكه بايد مثلاً مشخص شود «طرفين ظرف مدت شش ماه از تاريخ انعقاد قرارداد نسبت به احداث يك واحد صنعتي و … اقدام نموده بلافاصله با خريد مواد اوليه از طرف الف نسبت به تركيب اين موارد درواحد صنعتي اقدام كرده محصول توليدي را كلاً به طرف ب خواهند فروخت.» به اين ترتيب حيطه فعاليت دقيقاً مشخص خواهد شد و از اختلافات بعدي جلوگيري بعمل خواهد آمد.
2-ميزان و نحوه سرمايه گذاري:
ميزان و نحوه سرمايه گذاري طرفين در جوينت ونچر نيز يكي از مسائل در قرارداد جوينت ونچر است.
يكي از مهمترين مباحث در اين مورد ساختار سرمايه است. اين موضوع بخصوص در مواردي كه جوينت ونچر از طريق تاسيس يك شركت صورت مي گيرد حائز كمال اهميت خواهد بود. در اين صورت بايد مشخص شود هر يك از طرفين چه ميزان از سرمايه شركت را تامين خواهد كرد110. بديهي است به اين دليل كه ميزان كنترل و دخالت هر يك از طرفين در اداره امور شركت مشترك معمولاً و اصولاً رابطه مستقيم به ميزان سرمايه گذاري هر يك ازطرفين در شركت دارد، اين موضوع داراي حساسيت بسياري خواهد بود. طرفي كه اكثريت سهام يا سهم الشركه شركت مشترك را به خود اختصاص مي دهد اصولاً بايد از حقوق بيشتري براي اداره شركت برخوردار شود.
اينكه هر يك از طرفين چه سهمي از سرمايه شركت را تامين كنند به عوامل متعددي بستگي دارد؛ از قبيل مقررات

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره اشخاص ثالث Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره شخص ثالث، انتقال سهام