منابع پایان نامه ارشد درباره تاریخ ایران، فرهنگ ایرانی، شعر فارسی، تاریخ اسلام

دانلود پایان نامه ارشد

این مؤسسه در تألیف دایرةالمعارف فارسی به سرپرستی غلامحسین مصاحب نیز همکاری داشت ( بصیرمژدهی،1385: 85-84).
دکتر زرین کوب در بسیاری از مجامع و مجالس علمی جهانی شرکت کرده و به عنوان نماینده ایران به ایراد سخنرانی پرداخته است. از این میان پنجمین کنگره اسلامی در بغداد، بیست و ششمین کنگره بین المللی شرقشناسان در دهلی نو، کنگره بین المللی علوم تاریخی در وین، کنگره تاریخ ادیان در ژنو، مجلس بزرگداشت حافظ شیرازی در دوشنبه تاجیکستان، کنگره بزرگداشت نظامی گنجوی در ایتالیا و امریکا، مجمع عمومی سردبیران طرح تاریخ تمدن اقوام آسیای مرکزی در پاریس، کنگره بزرگداشت مولوی در مونیخ، کنگره جهانی بزرگداشت خواجوی کرمانی در کرمان، و کنگره همکاریهای اقوام آسیای مرکزی در تهران، تعدادی از این مجالس را شامل می شود.
ایشان سفرهای زیادی به کشورهای دیگر برای تکمیل تألیفاتشان داشتند؛ نیز تجربه تدریس در دانشگاههای خارجی را در کارنامه زرین خویش دارند. زرینکوب خودش نقل میکند: در طی سفرهایی مکرر به سوئیس، آلمان، انگلستان، ایتالیا، اسپانیا و فرانسه مسافرت کردم و با استفاده از موزهها و کتابخانههای آن کشورها مواد بسیاری برای کتابهایی که در دست تألیف داشتم، فراهم داشتم، در بیروت یکچند مهمان مؤسسه فرانکلین بودم و در اردن و سوریه و عراق هم چندی در کتابخانهها به مطالعه و تحقیق اشتغال داشتم. بین سالهای 1349-1347 مدتی در دانشگاه پرینستون و دانشگاه کالیفرنیای لسآنجلس به تدریس ادبیات، تاریخ ایران و تصوف ایرانی اشتغال جستم( زرینکوب، 1378: 13-12). پس از بازگشت به ایران در سال 1349، به دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران انتقال یافت و در دو گروه تاریخ و ادبیات مشغول به کار شد که این همکاری تا اواخر عمر ایشان نیز ادامه داشت.( دهباشی، 1379: 17).
در سال 1357 و در بحبوحه انقلاب اسلامی ایران استاد زرینکوب برای عمل جراحی قلب به آمریکا سفر کرده بودند، ایشان در سال 1360 تا 1362 را نیز در پاریس برای ادامه معالجاتشان به سر بردند، لکن در این زمان نیز دست از تحقیق و تفحص برنداشتند؛ تحقیقاتشان در باب آثار مولوی مربوط به همین دوران حضورشان در پاریس میباشد. این استاد گرانقدر در 24 شهریور 1378 به دلیل عارضه قلبی در گذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
آثار عبدالحسین زرینکوب
مرحوم زرینکوب در طول زندگی پربارشان آثار قلمی زیادی از خود به یادگار گذاشتند که نشان از عظمت و جامعیت شخصیت و اندیشه ایشان است. پژوهش حاضر تلاش دارد مهمترین آثار ایشان را در بر حسب موضوع در هفت قسمت با عناوین: نقد ادبی، تاریخ اسلام، تاریخ ایران، عرفان و تصوف، ترجمه، مجموعه مقالات و نوشتههای ادبی و تاریخنگاری ارائه دهد. نگارنده در این قسمت بر حسب ضرورت و بر اساس موضوع رساله فقط به توضیح آثاری خواهد پرداخت که در ذیل هویت و مؤلفههای این مهم میگنجد و از باقی آثار فقط با معرفی از آن میگذرد.
1)نقد ادبی
1-1-اولین اثر زرینکوب “فلسفه شعر یا تاریخ تطور شعر و شاعری در ایران” است که در سال 1324در شهر بروجرد در هشتاد صفحه به چاپ رسید.
2-1-کتاب دو جلدی “نقد ادبی” که در سال 1338 به چاپ رسید، جستجویی است در اصول و طرق و مباحث نقادی و بررسی تاریخ نقد و نقادان.
3-1-کتاب “با کاروان حله” مجموعه نقد ادبی است در سی گفتار که در سال 1343 به چاپ رسید.
4-1- در سال 1346 کتابی با عنوان “شعر بی دروغ شعر بی نقاب” شامل بحث در فنون شاعری، سبک و نقد فارسی با ملاحظات تطبیقی و انتقادی راجعبه شعر قدیم و شعر امروز، از ایشان منتشر شد.
5-1- “از کوچه رندان” عنوان کتاب دیگری است پیرامون اندیشه حافظ شیرازی و شرایط سیاسی و اجتماعی زمان شاه مسعود؛ و در سال 1349 به طبع رسید.
6-1- “سیری در شعر فارسی” بحثی انتقادی است پیرامون شعر فارسی و تحول آن با نمونههایی از شعر شاعران، و جستجویی در اقوال ادبا و تذکره نویسان؛ که در سال 1363 منتشر شده است.
7-1- کتاب دو جلدی “سر نی” اثر دیگریست که در قسمت نقد ادبی جای میگیرد که شرحی تطبیقی و تحلیلی است پیرامون مثنوی مولانا جلالالدین، این کتاب در سال 1364 از مرحوم زرینکوب به چاپ رسید.
8-1- “بحر در کوزه” عنوان کتابی است که در سال 1366 به طبع رسید و دیدگاهی انتقادی و تحلیلی به قصهها و تمثیلات مثنوی معنوی دارد.
9-1- “پیر گنجه در جستجوی ناکجاآباد” در سال1372 دربارهی زندگی و اندیشهی نظامی گنجوی و شرح تاریخ آن دوران، به چاپ رسید.
10-1- “آشنایی با نقد ادبی” در سال 1372.
11-1- “از نی نامه” گزیدهایست از مثنوی معنوی که در سال 1377 با همکاری همسر عبدالحسین زرینکوب، قمر آریان منتشر شد.
12-1- “دیدار با کعبه جان”درباره زندگی و آثار و اندیشه خاقانی در سال 1378.
13-1- “صدای بال سیمرغ” دربارهی آثار و اندیشهی عطار در سال 1378.
13-1- “نامور نامه” دربارهی فردوسی و شاهنامه اوست که در سال 1381 سه سال پس از درگذشت ایشان به طبع رسید.
2-تاریخ اسلام
1-2- “بامداد اسلام” کتابی است که در سال 1346 منتشر شده است و شرحی است از تاریخ اسلام، از آغاز تا پایان دولت اموی.
2-2- “کارنامه اسلام” کتاب دیگری است که در این قسمت جای میگیرد و دستاوردهای اسلام و پیشرفتهای فیلسوفان مسلمان را در علوم مختلف تشریح میکند. این کتاب در سال 1348 به چاپ رسیده است. این کتاب دارای یک مقدمه و بیست و پنج گفتار می باشد نویسنده در مقدمه این نکته را متذکر میشود که خواسته است دراین کتاب با همان چشمی به فرهنگ گذشته اسلام بنگرد که خود مسلمین گذشته بدان می نگریسته اند. شیوه بیانی عاری از هیجان و خالی از همدردی که محققان اروپایی در این مسائل دارند. در گفتار اول کتاب به صورت اجمالی به کارنامه درخشان اسلام اشاره می کند به اینکه قلمرو اسلام نه شرق بود و نه غرب بلکه دنیای تازه ای ورای شرق و غرب ایجاد کرد.
در ادامه به این موارد اشاره می کند که فتح اسلامی اگر چه با جنگ حاصل شد اما نشر اسلام در بین مردم کشورهای فتح شده به زور جنگ نبود.. و پیشرفت های نظامی ادامه غزوات پیامبر (ص) بود که از زمان خلفای راشدین شدت بیشتری یافت. محرک اعراب در این امر در درجه اول شاید کسب غنیمت و در درجه دوم اجر اخروی بود. این فتوحات تا قبل از سلطنت امویان ناشی از حکم خدایی بود اما پس از به قدرت رسیدن بنی امیه، فتوحات را وسیله ای برای توسعة مملکت می دیدند.
پس از بنی امیه، عباسیان به کمک ایرانیان به قدرت رسیدند که این خلافت نیز نوعی سلطنت موروثی بود. هر چند ما در این دوره شاهد شکوفایی تمدن و فرهنگ شرق هستیم. پس از دوره اقتدار بنی عباس، بغداد رونق خود را از دست داد و تجزیه خلافت آغاز گردید به طوری که در دنیای اسلام در یک زمان سه خلیفه حکومت میراند، عباسی در بغداد، فاطمی در مصر و اموی در اندلس.
نویسنده در ادامه به جنگ های صلیبی اشاره کرده و معتقد است که این جنگ شرق و غرب ریشه ای کهن داشته که هنوز نیز ادامه دارد. هر چند در دو قرن اخیر این جنگ به صورت نامرئی، قلمرو اسلام را در معرض تجاوز غرب نهاده است. لذا باید برای مقابله با آن، دنیای اسلام باید در نوع اسلحه خویش تجدید نظر کند و بر اساس علم و فرهنگ گذشته اش نه آن چه در کورکورانه از غرب گرفته است بنای عدم و فرهنگ تازه ای بگذارد. نویسنده در این انتهای این گفتار می گوید: اکنون همه چیز بشارت می دهد که قلمرو اسلام بار دیگر از آن شوق و هیجان مقدس مشتعل خواهد شد.

3-تاریخ ایران
1-3- “دوقرن سکوت” سرگذشت حوادث و اوضاع تاریخی ایران در دو قرن اول اسلام از حملهی عرب تا ظهور دولت طاهریان. این کتاب نخستین تألیف بلند زرینکوب است که در سال 1330 منتشر شد و پرتنشترین اثر قلمی زرینکوب نیز محسوب میشود که انتقادهای زیادی را به خود اختصاص داده است. نویسنده در کتاب داستان ورود اسلام و مقاومتهای انجام شده توسط ایرانیان و جنگهای انجام شده بین ایرانیان و سپاه اعراب را به تفصیل و با شوری مایل به تعصب توضیح میدهد. ایشان در ادامه کتاب مدعی میشوند که با ورود اعراب به ایران زبان فارسی و فرهنگ ایرانی دو قرن پرحادثه در خاموشی را تجربه کرده است تا اینکه با دولت طاهریان در خراسان و بخصوص سامانیان ایران دوباره توانست طلسم دویست ساله سکوت و خموشی را در هم شکند و دوباره هویتاش را باز یابد.
2-3- “تاریخ ایران بعد از اسلام” عنوان کتابی است واقعگرایانه تر از دو قرن سکوت، که شرایط ایران را از سقوط دولت ساسانی تا پایان فرمانروایی صفاریان تشریح میکند. این کتاب در سال 1343 به چاپ رسیده بود.
3-3- “تاریخ مردم ایران” منتشر شده در سال 1364 است که به تاریخ ایران، قبل از ورود اسلام به این کشور میپردازد.
4-3- کتاب بعدی مجموعه سه جلدی با عنوان “روزگاران ایران” میباشد، جلد اول این کتاب در سال 1373 و دو جلد بعدی کتاب رد سال 1375 به چاپ رسیدند. جلد اول شامل تاریخ ایران قبل از اسلام و یا همان گذشته باستانی میباشد، ایشان در این جلد به تفصیل تاریخ ایران را از نخستین روزهای ورود آریاییها به ایران بررسی کرده است و تلاشی است در جهت نشان دادن و برجسته کردن ویژگیهایی که این دوران باستانی را شایستهی ستایش و نامگذاری عصر زرین کرده است. بخش اعظمی از این جلد به تاریخ هخامنشیان و ساسانیان و دستاوردهای این شاهنشاهی برای ایران و جهانیانیان اختصاص یافته است. جلد دوم شرایط و اوضاع ایران از سقوط ساسانیان تا تیموریان را ترسیم میکند، دورانی که آن را دوران بازیابی هویت ایرانی میداند. ایشان در این جلد شرایط ورود اسلام به ایران و وضعیت زبانفارسی و ادبیات و نیز شرایط تاریخی این دوره را به تفصیل بیان کردهاند. و اما جلد سوم؛ با عنوان روزگاران دیگر به اوضاع و احوال کشور ایران از صفویه تا عصر حاضر میپردازد. نویسنده چگونگی ایجاد دولت ملی را توسط صفویه و تاریخ آن را تا پایان دورهی محمد رضا شاه پهلوی توضیح داده و سعی کرده تا در تاریخ این دویست سال اخیر حضور مهمان جدیدی را در کنار عناصر هویتی ایرانی به ما بازشناسد. این دوره به زعم ایشان دوره استغراق در هویت ایرانی است، دوران جدیدی که شایسته است تا ما با زاویه دیگری به عناصر هویتی خویش بنگریم.
5-3- “کتاب آشنایی با تاریخ ایران”، این کتاب در سال 1386 به چاپ رسیده است.
4- عرفان و تصوف
1-4- “ارزش میراث صوفیه” (1342).
2-4- “فرار از مدرسه” (1353) دربارهی زندگی و اندیشه امام محمد غزالی.
3-4- “جستجو در تصوف ایران”( 1357)
4-4- “در قلمرو وجدان” (1369) سیری است در ادیان و عقاید و اساطیر.
5-4- “دنباله جستجو در تصوف ایران” (1362).
6-4- “شعله طور” منتشر شده در سال 1377 و پیرامون زندگی و اندیشه حلاج.

5- ترجمه
1-5- “بنیاد شعر فارسی”، اثر دار مستتر دانشنامه (1326).
2-5- “ادبیات فرانسه در قرون وسطی”(1328) اثر و.ل. سولنیه.
3-5- “ادبیات فرانسه در دورهی رنسانس”(1328) اثر و.ل. سولنیه.
4-5- “متافیزیک” (1329) اثر فلیسین شاله.
5-5- “شرح قصیدهی ترسائیه خاقانی” با ترجمه و تعلیقات و تصحیحات، تألیف مینورسکی(1332).
6-5- “فن شعر” (1337) اثر ارسطو.
7-5- “ارسطو و فن شعر” ترجمه و تجدید نظر متن ارسطو به همراه مقدمه ای پیرامون اندیشه و آثار ارسطو(1357).
6-مجموعه مقالات
1-6- “یادداشتها و اندیشهها” این کتاب در سال 1351 به کوشش عنایتالله مجیدی منتشر شده است که شامل 34 مقاله از عبدالحسین زرینکوب میباشد.
2-6- “نه شرقی، نه غربی، انسانی” عنوان کتابی است شامل 34 مقاله که در سال 1353 چاپ شده است و مهمترین اثر شایگان در حوزهی پژوهش حاضر به حساب میآید. ایشان در مقاله چون نه شرقی نه غربی انسانی، ویژگیهای فرهنگ ایرانی را برشمرده و چگونگی برخورد این فرهنگ را با غرب توضیح میدهد. نویسنده در مقالههای دیگری همچون از گذشته ادبی ایران چه میتوان آموخت؟ ، گفت و شنودی در باب ابدیت ایران، چگونه میتوان ایرانی بود و چگونه میتوان ایرانی نبود؟ سعی کردهاند ویژگیهای از فرهنگ ایرانی را برشمرند که عامل دوام و بقاء روح ایرانی بوده و همواره توانسته استمرار

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره ایدئولوژی، زبان فرانسه، هویت فرهنگی، هانری کربن Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره هستی شناسی، جنگ جهانی دوم، جنگ جهانی اول، بازگشت به خویش