منابع پایان نامه ارشد درباره ارزش افزوده، روش حداقل مربعات، عرضه و تقاضا

دانلود پایان نامه ارشد

الگوي اقتصاد كلان است كه در آن از طريق حل هم‌زمان معادلات، مقادير متغيرهاي كلان و بخشي بدست آمده است ]14[.
در بخش اول: در چارچوب يك تابع توليد، توليد ناخالص داخلي از موجودي سرمايه، نيروي كار و واردات است. البته به تابع توليد، تقاضا براي عوامل توليد سرمايه و كار در سمت عرضه نيز در نظر گرفته شده است. در مدل مزبور با برآورد معادلات مصرف خصوصي و دولتي، صادرات و واردات و با در نظر گرفتن ميزان توليد ناخالص داخلي، عرضه منابع قابل سرمايه‌گذاري بدست آمده است. بدين منظور متغيرهاي مصرف بخش خصوصي با وقفه و توليد ناخالص داخلي به قيمت ثابت توضيح دهنده‌ي متغير مصرف بخش خصوصي است و مصرف بخش دولتي تابعي از بودجه‌ي جاري و مصرف بخش دولتي با وقفه در نظر گرفته شده است. در بخش تجارت خارجي، صادرات نفت به دلار برحسب حاصلضرب قيمت نفت در حجم صادرات نفت بدست آمده و صادرات غير نفتي به دلار نيز تابعي از ارزش افزوده بخش‌ها و رابطه برابري قدرت خريد در نظر گرفته شده است. هم چنين با توجه به درآمدهاي صادراتي كشور پس از كسر ميزان تعهدات ارزي، درآمد ارزي قابل استفاده براي واردات بدست مي‌آيد ]14[.
در اين مدل تصوير دولت در كنار روابط طراحي شده قرار گرفته و سپس ميزاني از توليد كه در منابع قابل سرمايه‌گذاري با تقاضاي سرمايه‌گذاري برابر مي‌شود، بدست آمده است. شايان توجه است كه در روابط بودجه دولت، كسري بودجه و بودجه عمراني به صورت متغيرهاي برون‌زا تعريف شده‌اند و به صورت ابزاري براي هدايت اقتصاد به سمت اهداف تعيين شده مورد استفاده قرار گرفته‌اند. عرضه پول با توجه به مفروضاتي در مورد بديهي دولت به بانك مركزي، بديهي بانك‌ها به بانك مركزي و بديهي شركت‌هاي دولتي به بانك مركزي به صورت برون‌زا تعريف شده است. همان طوري كه پيش‌تر گفته شد در مدل مذكور سرمايه‌گذاري، توليد و اشتغال با استفاده از سه مدل جانبي برآورده شده است. به طوري كه سرمايه‌گذاري در هر يك از بخش‌هاي اقتصادي به صورت تابعي از سرمايه‌گذاري با وقفه و ارزش افزوده بخش ها نشان داده شده و توابعي نيز براي مقدار ارزش افزوده بخش‌هاي مختلف تعريف شده است. سرانجام كل اشتغال با توجه به نسبت سرمايه به كار در بخش‌هاي مختلف توزيع و تفكيك گرديده است ]14[.
اين الگو شامل 78 معامله و 99 متغير كلان است كه براي برآورد ضريب‌هاي الگو از آمار دوره‌ي زماني سال‌هاي 1338 تا 1369 استفاده شده است. مدل مذكور نيز داراي بخش‌هاي مصرف و سرمايه‌گذاري، تجارت خارجي، بخش دولت، بخش پول و توليد بوده است ]14[.
در اصلاحي که بعداً بر روي اين الگو انجام گرفت، الگو به صورت 62 معادله شامل 35 معادله رفتاري و 27 اتحاد و شاخص، 62 متغير درون‌زا% 17 متغير برون‌زا و 39 متغير درون زاي تاخيري تصحيح شد. اين معادلات به صورت سيستم معادلات هم زمان است که روش برآورد ضرايب الگو نامعلوم است ]13[.
در برنامه دوم توسعه کشور، مدل هاي جانبي ديگري نيز براي پيش بيني تقاضاي انرژي به طور غيرمستقيم، مورد استفاده قرار گرفته اند. در اين راستا، طراحي اولين مدل جامع انرژي توسط سازمان برنامه و بودجه در سال 1373، رويکرد نويني به مقوله ي انرژي در نظام برنامه ريزي کشور محسوب مي شود]1[.
4-2-14- الگوي وزارت اقتصاد و دارايي (نوفرستي و عرب مازار) (2)
در سال 1375 الگوي کلان سنجي ديگري در وزارت دارايي توسط محمد نوفرستي و عباس عرب مازار تدوين شد. که در ادامه الگوي پيشين اين وزارتخانه که پيش تر به آن اشاره کريم، ساخته شده است و مکمل آن است. در اين مطالعه دو بخش تجارت خارجي و پول در يک چارچوب تاريخي در صحنه ي اقتصاد ايران مورد بررسي قرار گرفته است. در اين بررسي تاريخي، به طور مختصر ابتدا بخش تجارت خارجي و سپس بخش پول مورد ارزيابي قرار گرفته است تا بدين وسيله نقش اين دو بخش در اقتصاد ايران مشخص و مشهود گردد. هدف از ارائه ي چنين بررسي شناخت بهتر از روابط اقتصاد سنجي ارائه شده در الگواست. تا بدين وسيله با توجه به شناخت کلي از موقعيت و شرايط اقتصادي و اجتماعي کشور، درک بهتري از بخش هاي مورد برسي از يک سو و ارتباط اين بخش ها با اقتصاد ملي و بخش هايي که پيش تر در گزارش پيشين مورد جستجوي قرار گرفته اند بدست آيد. در رابطه با تجارت خارجي، نخست بخش صادرات به تفکيک مورد بررسي قرار گرفته است. در اين رابطه ابتدا بخش صادرات به زير بخش صادرات نفتي و غير نفتي تفکيک مي شود. دليل چنين تقسيم بندي تفاوت هاي عمده اي است که اين دو زير بخش از نقطه نظر رفتار اقتصادي با يکديگر دارند. زير بخش صادرات نفتي، قسمت عمده ي صادرات کشور را به طور سنتي تشکيل داده است. در حالي که صادرات غير نفتي تنها جزء‌کوچک و پسمانده بخش صادرات است]15[.
در قسمت ديگر، زير بخش واردات مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است و در اين تجزيه و تحليل با توجه به اهميت ترکيب واردات و تاثيرگذاري و تاثيرپذيري آن از جريان توسعه و رشد اقتصادي کشور، واردات به چهار جزء: واردات کالاهاي مصرفي، واردات کالاهاي واسطه اي، واردات کالاهاي سرمايه و واردات خدمت دهي هاي تفکيک مي شود. هر يک از اين چهار بخش، به تنهايي و تک به تک، با توجه به شرايط کلي اقتصادي کشور بررسي شده است]15[.
چنين به نظر مي رسد که بررسي روند تغييرهاي دو زير بخش واردات و صادرات، که اجزاي تشکيل دهنده حساب هاي جاري هستند نمي تواند جوابگوي يک بررسي کلي از بخش تجارت خارجي کشور باشد زيرا حساب سرمايه نيز از اهميت ويژه اي برخوردار است به هر حال اين مطالعه نشان مي دهد که حساب سرمايه (خالص ورود و خروج سرمايه از کشور) تا حد زيادي به متغير هاي برون‌زا و خارج از کنترل اقتصاد وابسته است. هر يک از پارامترهاي ناملايمي هاي سياسي و افزايش يا کاهش قيمت و درآمد نفت، عامل موثري در افزايش و يا کاهش جريان سرمايه مي تواند باشد. مشاهده هاي آماري نيز در اين پژوهش بيانگر آن است که نوسان هاي خالص جريان سرمايه به شدت متاثر از پارامترهاي ياد شده است]15[.
در قسمت ديگري از اين مطالعه، بخش پولي در يک قالب تاريخي مورد بررسي قرار گرفته است. در اين رابطه پول و سياست هاي پولي در کشور، مورد تحقيق قرار مي گيرند و سپس اجزاي تشکيل دهنده ي بازار پول در کشور يعني: عرضه و تقاضاي پول، هر يک به تفکيک بررسي مي شوند]15[.
اين الگو داراي 61 معادله ي شامل 31 معادله ي رفتاري، 30 معادله ي اتحادي و هم چين 55 متغير درون‌زا و 22 متغير برون‌زا است. معادلات الگو بر حسب پارامترهاي آن خطي بوده که پارامترهاي آن عمدتاً با استفاده از داده هاي آماري سري زماني سال هاي 1338 تا 1369 و روش حداقل مربعات معمولي برآورد گرديده است. هم چنين براي سنجش قدرت توضيح دهندگي مدل، پيش بيني به صورت درون نمونه اي صورت گرفته است]15[.
4-2-15- الگوي بانک مرکزي (بيژن بيد آباد)
يکي ديگر از الگوهاي کلان سنجي ايران الگويي است که در موسسه تحقيقات پولي و بانکي بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران توسط آقاي دکتر “بيژن بيدآباد” در سال 1375 ساخته شده است. مهم ترين ويژگي مطالعه مورد نظر، گستردگي الگوي طراحي شده است. اين الگو مرکب از 140 معادله است 53 معادله آن رفتاري است و 87 معادله نيز به صورت اتحاد تعريف شده اند. بعلاوه اين مدل داراي 204 پارامتر، 140 متغير درون‌زا و 45 متغير برون‌زا است و 38 متغير درون زاي تاخيري نيز در مدل تعبيه شده است الگو داراي ساختار زماني ميان مدت ساليانه است و پارامترهاي مدل براي دوره ي زماني سال هاي 1338 تا 1374 و به روش حداقل مربعات معمولي با استفاده از نرم افزار Eviewsبرآورد گرديده اند. هدف از ساخت اين الگو تحليل سناريوهاي سياست گذاري و پيش بيني هاي اقتصاد کلان بوده است. هم چنين ساختار رياضي معادلات مدل برحسب پارامترها خطي و غيرخطي است. پويايي الگو توسط تاخيرات حداکثر تا يک سال و استفاده از متغيرهاي انباشت زماني ايجاد شده است]9[.
در اين الگو چندين بخش اساسي لحاظ شده است که با ظرافت خاصي بر مبناي ديدگاه هاي نظري به يکديگر متصل شده اند. قسمت هاي اصلي الگو بخش هاي خارجي، پول، قيمت ها، دولت و بازار کار مي باشند که در هر بخش ابعاد عرضه و تقاضا، در الگو به روشني بيان شده اند]9[.
با توجه به تفاوت تعاريف اقلام مختلف در بودجه دولت و حساب هاي ملي و هم چنين اختلاف ارقام دلاري حساب تراز پرداخت ها با ارقام ريالي حساب هاي ملي در اين مدل از رگرسيون هاي پل استفاده شده است تا ضمن حفظ تعاريف موجود در هر حساب ارتباط ميان حساب هاي مختلف نيز دقيقا تبيين شود. هم چنين چندگانگي ارزي در الگو لحاظ شده است به طوري که نرخ هاي ارز رسمي، صادراتي، موثر و غير رسمي (بازار آزاد) همگي در الگو حضور داشته و هر يک در جايگاه خاص خود به کار گرفته شده اند. بعلاوه تعديلات مربوط به نرخ ارز در ارزشيابي دارايي هاي خارجي نظام بانکي در الگو لحاظ شده است و ارتباط ميان بخش خارجي و بخش پول، بر مبناي نظري ديدگاه پوليون نسبت به تراز پرداخت ها طراحي گرديده است]9[.
با توجه به اهميت حساب ذخيره تعهدات ارزي دولت که د رساله هاي اخير نقش بسيار مهمي در اقتصاد ايران ايفا نموده است، رفتار اين حساب نيز در الگو لحاظ شده است. در واقع يکي از مهمترين ويژگي هاي هر الگوي کلان اقتصاد سنجي نحوه ارتباط بخش هاي آن با يکديگر است که مبناي ديدگاه نظري سازنده الگو را از بعد اقتصادي تبيين مي نمايد. در الگوي مذکور چندين بخش اساسي لحاظ شده است که اين بخش ها بر مبناي ديدگاه هاي نظري و ملاحظات خاص اقتصاد ايران به يکديگر متصل شده اند. براساس ساختار نظري الگوي طراحي شده اثرات شوک هاي سياست هاي بر متغيرهاي برون‌زا مورد توجه قرار گرفته اند. به عنوان مثال نتايج حاصل از شوک هاي کاهش ارزش نرخ ارز رسمي و صادراتي، حساب ذخيره ارز، فروش ارز در بازار غيررسمي و افزايش قيمت فرآورده هاي نفتي در داخل مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج حاصل از بررسي آثار شوک کاهش ارزش رسمي پول ملي به ميزان 10 درصد نشان مي دهد که توليد ناخالص داخلي به ميزان 3 درصد کاهش مي يابد. در حالي که شوک کاهش ارزش نرخ ارز صادراتي به ميزان 10 درصد هيچ گونه تاثيري بر توليد ناخالص قيمت داخلي نداشته است اما صادرات کالاهاي غير نفتي را به ميزان 8/4 درصد افزايش مي دهد. هم چنين شوک افزايش قيمت داخلي فرآورده هاي داخلي به ميزان 10 درصد هيچ گونه تاثيري بر توليد ناخالص داخلي‌سرمايه‌گذاري و اشتغال بر جاي نگذاشته است]9[.
تنها اشاره اي که به انرژي در اين مدل شده است بدين صورت است که درآمدهاي نفتي از طريق يک معادله به ميزان دلاري درآمدهاي ناشي از صادرات نفت و مصرف داخلي نفت و قيمت داخلي فرآورده هاي نفتي متصل مي گردد.]9[.
4-2-16- الگوي بانک مرکزي (کواک، مجرد و جمشيدي)
ديگر الگوي کلان سنجي ايران الگويي است که در بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران توسط آقايان دکتر مجرد، پروفسور کواک و دکتر جمشيدي و با استفاده از نظرات آقاي دکتر “هاشم پسران” استاد دانشگاه کمبريج لندن در سال 1376 ساخته شده است. ]16[.
ويژگي متمايز اين مدل از مدل هاي پيشين، بازبودن و توانايي ادغام آن در الگوي اقتصاد سنجي بين‌المللي لينک است. لازم به توضيح است که پروژه لينک که توسط پروفسور کلاين طراحي شده است و در سازمان ملل متحد تعبيه گرديده است مي تواند اثرات تحولات اقتصاد جهاني را بر روي متغيرهاي کلان اقتصادي کشورها ارزيابي نمايد. در شرايط کنوني، اکثريت قابل توجه کشورهاي جهان به اين پروژه متصل شده اند. با توجه به ويژگي خاص اقتصاد ايران به لحاظ اتکاي شديد به درآمدهاي حاصل از صدور نفت و آسيب پذيري شديد آن نسبت به شوک هاي خارجي، اتصال به چنين مدلي ما را قادر خواهد ساخت تا تاثير هرگونه تغيير در قيمت هاي جهاني نفت و يا تحولات عمده بازارهاي مالي بين‌المللي را بر متغيرهاي كلان اقتصادي پيش‌بيني نماييم. از سوي ديگر، پديده جهاني شده اقتصاد و گسترش تجارت جهاني ايجاب مي‌كند از مدل‌هايي استفاده شود كه قادر به پيش‌بيني اثرات تحولات تجاري كشورها و تغيير در روندهاي

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره روش حداقل مربعات، عرضه و تقاضا، جدول داده Next Entries منابع تحقیق با موضوع دمای بیشینه، دینامیکی، تقاضای انرژی