منابع پایان نامه ارشد درباره ارتباط جمعی، وسایل ارتباط جمعی، رسانه‌های جمعی

دانلود پایان نامه ارشد

نامتمایز اکتفا نکرد. از سویی وسایل ارتباطی ، تحت تاثیر تغییرات اجتماعی و اقتصادی محیط زندگی انسان، همیشه در حال دگرگونی هستند و به همین جهت به موازات تحولاتی که در شرایط زندگی حاصل می شود، ماهیت و قدرت وسایل ارتباطی نیز تحول پیدا می کند، دگرگونی در آثار وسایل ارتباطی را می توان از یک طرف حاصل تحولات فنی و سازمانی و از سوی دیگر نتیجه تمایلات جدیدی که در استفاده کنندگان این وسایل پدید آمده است، دانست. امروزه با پیشرفت ارتباطات نوع تعامل مرتبط با آن نیز تغییر کرده است، در نظریه های جدید رسانه هااز حالت نسبتی به سمت مدرن شدن در حرکت هستند و در این حرکت نوع رابط از حالت یکسویه به صورت دو سویه در آمده است بنابراین با وجود آنکه ارتباط جمعی به یک نهاد خاص تبدیل شده است و وسایل مادی و نیروی انسانی مخصوص به خود را در اختیار دارد و در گسترش آگاهی و فرهنگ جوامع نقش حساسی بدست آورده است. در عین حال از یک خود مختاری نسبی برخوردارمی باشد زیرا ارتباط جمعی جزیی از یک مجموعه است که در آن عناصر مختلفی نظیر نظام آموزشی ، سطح و شکل توسعه اقتصادی و اوضاع و احوال فرهنگی ، هر یک به دیگری وابستگی دارند ، به همین جهت توسعه و پیشرفت آن نیز به عوامل خاصی چون “آموزش عمومی41″، “آزادی سیاسی42″، گسترش صنعتی و ثروت اقتصادی وابسته است محتوای پیام های ارتباطات جمعی نیز به همان نسبت که به ایجادشرایط خاص محیط فرهنگی کمک می کند خود منعکس کننده این شرایط به شمار می رود( معتمد نژاد، 1371، ص 142-3 و 184-5).

2-6 نظریه43 هانمن44 :
«هانمن» کارکردهای وسایل ارتباط جمعی را به سه بخش تقسیم کرده است:
1- تولید: بدین معنا که وسایل ارتباط جمعی قادر هستند، کاری انجام دهند که این کار ممکن است، ساختن بر مبنای خطوط از پیش تعیین شده و یاد دادن یا روش‌هایی که مردم به اهدافشان برسند و … باشد.
2- ابداع: یعنی اینکه ایده های جدید را تشویق کند و تغییر به‌وجود آورد.
3- نگهداری: بدین نحو که قادر است، روابط موجود را حفظ و نگهداری کند(اعرابی،1372ص 31).

2-7 نظریه هایبرت45 :
هایبرت معتقد است، وسایل ارتباط جمعی نقش بسیار مهمی در ارایه و شکل‌گیری عقاید و همچنین آشنا ساختن ما با دنیایی که امکان آن را به نوع دیگری نداریم، ایفا می‌کند. بسیاری دریافته‌اند که رسانه‌ها آثاری مهم و فراگیرنده دارند. این آثار نه تنها مستقیم و فوری قابل مشاهده هستند، بلکه عمیقاً بر تاریخ بشریت نیز تأثیر گذاشته‌اند(اعرابی،1372،ص22).
هایبرت عقیده دارد، در پژوهش‌هایی که درباره‌ی آثار وسایل ارتباط جمعی بر جامعه انجام گرفته، سه زمینه کلی وجود دارد: تأثیر رسانه‌ها بر شناخت ادراک، تأثیر رسانه‌ها بر تغییر عقیده و ارزش، تأثیر رسانه‌ها بر تغییر رفتار، وی معتقد است که تغییر ارزش‌ها به آگاه بودن و درک محتوای پیام بستگی دارد. اکثر مدارک و شواهد پژوهشی مبین این نظریه هستند که ایجاد عقاید جدید، آسان‌تر از تغییر دادن عقاید موجود است(اعرابی،1372،ص42).

2-8 نظریه «دنیس مک کوئیل46» :
رسانه‌ها، کارکرد‌ها و نقش های متعددی در جامعه برعهده دارند. «دنیس مک کوئیل» در کتاب “مقدمه‌ای بر نظریه‌ی رسانه‌های جمعی”، ارتباط جمعی را فرآیندی جامعه‌گستر و رسانه‌ها را میانجی روابط اجتماعی می‌داند. وی معتقد است، همانطور که از واژه “media” یا رسانه برمی‌آید، رسانه‌های جمعی از چند لحاظ میانجی هستند: یکی اینکه غالباً میان ما به عنوان دریافت کننده و آن بخش از تجربه بالقوه‌ای که خارج از ادراک یا تماس مستقیم ما است، قرار می‌گیرند؛ دوم ممکن است، میان ما و سایر نهادهایی که با آن سر و کار داریم (قانون، صنعت، دولت و غیره) قرار گیرند؛ سوم امکان دارد پیوندی میان این نهاد‌های گوناگون ایجاد کنند؛ چهارم رسانه‌ها، مجراهایی هستند که توسط آنها دیگران با ما و ما با دیگران ارتباط برقرار می کنیم و پنجم اینکه غالباً رسانه‌ها با فراهم آوردن اسباب و لوازم، به ادراک ما از سایر گروه‌ها، سازمان‌ها و رویدادها شکل می دهند(اجلالی،1382 ص83).
به نظر مک کوئیل، نهاد رسانه به کار تولید، بازتولید وتوزیع معرفت به معنای وسیع آن، یعنی نمادهایی یا مرجع‌هایی معنی دار و قابل تجربه در جهان اجتماعی اشتغال دارد. این معرفت ما را توانا می سازد تا به تجربه خود معنا ببخشیم، به دریافت های ما از این تجربه نظم و نسق می دهد و ما را یاری می کند تا معرفت های گذشته را محفوظ نگهداریم و به درک امروزین خود استمرار بخشیم (اجلالی،1382،صص81 و 82). رسانه‌ها وظیفه انتشار انواع معرفت را برعهده دارند، پس به جای دیگر نهادهای معرفتی (آموزش و پرورش و دانشگاه و…) هم عمل می‌کنند. از نظر مک کوئیل ، مخاطبان از رسانه‌ها برای کسب تأیید ارزش‌های شخصی، جذب الگوهای رفتاری، هم‌ذات‌ پنداری با دیگران و پیدا کردن بینش راجع به خود استفاده می‌کنند (اجلالی،1382ص 112).

2-9 نظریه «هارولد لاسول47» و «چارلز رایت میلز48» :
هارولد لاسول و چارلز رایت از جمله پژوهشگرانی هستند که به طور جدی به نقش و کارکرد رسانه‌ها در جامعه توجه کرده‌اند. آنها معتقدند که رسانه‌ها دارای کارکردهای نظارت بر محیط، ایجاد همبستگی اجتماعی در واکنش به محیط و انتقال میراث فرهنگی و سرگرمی و پرکردن اوقات فراغت هستند(اجلالی،1382،ص 108). این دو نظریه پرداز ارتباطات بر این باورند که در کارکرد نخستین، وظیفه رسانه‌ها نظارت، مراقبت، تهیه و رساندن خبر درباره‌ی محیط پیرامونی است. دومین کارکرد رسانه، انتخاب و تفسیر اطلاعات در محیط است. رسانه اغلب شامل انتقادات و تجویزهایی برای چگونگی و منش افراد به حوادث است. دراین نقش رسانه‌ها به تقویت ارزش‌های اجتماعی، اجماع و افشای انحرافات، رجوع به پایگاه رهبران افکار، ممانعت از تهدید ثبات اجتماعی و وحشت عمومی، مدیریت افکار عمومی و نظارت بر حکومت و حفاظت می‌پردازند. یکی دیگر از کارکردهای رسانه، انتقال فرهنگ، افزایش انسجام اجتماعی و تعمیق تجربه‌ مشترک، کاستن از نابهنجاری‌های اجتماعی و احساس از خود بیگانگی، استمرار اجتماعی شدن پیش و پس از آموزش رسمی و کمک به یک‌دست سازی و انسجام است.
از نظر «هارولد لاسول49» جامعه شناس و نظریه‌پرداز ارتباطی امریکایی، رسانه‌ها در حکم انتقال‌دهنده فرهنگ، برای انتقال اطلاعات، ارزش‌ها و هنجارها از یک نسل به نسل دیگر و از افراد جامعه به تازه واردها، کاربرد دارند. آنها از این راه با گسترش بنیان تجربه‌ مشترک، انسجام اجتماعی را افزایش می‌دهند. رسانه‌ها با استمرار اجتماعی شدن پس از اتمام اموزش رسمی و نیز با شروع آن در طول سالیان پیش از مدرسه، به جذب افراد در جامعه کمک می‌کنند. گفته شده است که رسانه‌ها با نمایش و عرضه‌ جامعه‌ای که فرد خود را با آن هم هویت ساخته و معرفی کرده است، می‌توانند احساس از خود بیگانگی یا احساس بی‌ریشه بودن او را کاهش دهند(دهقان،1381ص 452).

2-10 «نظریه دهکده جهانی50» «مارشال مک لوهان51»:
مک لوهان معتقد است درپرتومسایل ارتباطی الکترونیک چهره کار وزندگی اجتماعی دگرگون می شوند. جوامع و ملتها به هم نزدیک می گردند و در نهایت، دهکده ای به پهنای کره ارض، پدیدمی آید. مک لوهان در تحولات آینده ی زندگی بشری ، برای وسایل الکترونیکی در زمینه های مختلف صنعتی، آموزشی، و فرهنگی نقش تعیین کننده ای قائل است و در آثار گوناگون خود، همه جا به آن اشاره دارد. مک لوهان روش آموزشی را با واقعیت های دنیای امروز سازگار نمی داند. او بحران های دانشگاهی موجود جهان را ناشی از عدم انطباق نظام آموزشی با شرایط ارتباط الکترونیکی می داند ودر این زمینه توصیه می کند که برای تامین نیازمندیهای جوامع کنونی، لازم است در روش ها وبرنامه های آموزشی تجدید نظر گردد. او معتقد است که عصر ما دستخوش انقلاب شده است و علت بحران های دانشگاهی نیز مانند سایر موارد، نادیده انگاشتن تحولاتی است که از رسانه های الکترونیکی حاصل شده است (دادگران،1377،ص 96-97). همچنین او می گوید که تحت تأثیر وسایل ارتباطی الکترونیکی، احساس زندگی اجتماعی زیر و رو شده و تمامی مظاهر فرهنگ انسانی در حال دگرگونی است( معتمد نژاد ، 1379، ص 18).

2-11 دیدگاه «یان رابرتسون52» و تایید نظریه دهکده جهانی
«یان رابرتسون» جامعه شناس، معتقد است که از اوایل قرن بیستم رشد و گسترش تدریجی رسانه‌های جمعی و وسایل ارتباطی چنان بر زندگی بشر سایه افکند که اثرات مثبت و منفی فراوانی بر زندگی بشر گذاشته است. از همه مهمتر اینکه در عصر کنونی با ظهور اینترنت و تکنولوژی‌های ارتباطات و اطلاعات و به ویژه اینترنت فضای ارتباطات و تأثیرگذاری آنها، توسعه زیادی یافته است. به طوری که ما هم اکنون، تحت تأثیر این رسانه‌های نوین53 دهکده جهانی54 به سر می‌بریم. به عبارتی مخاطبان جهانی رسانه‌ها و نسل های کنونی در معرض انتشار و نمایش پیام های متنوع رسانه‌ای قرار دارند و پیام‌هایی را دریافت می‌کنند که می‌تواند سنت‌ها و الگوهای فرهنگی و اجتماعی و نسلی جوامع و همچنین روابط نسلی آنها را دست‌خوش چالش و دگرگونی کند(بیات،1382ص 336).

2-12 نظریه کاشت55 جرج گربنر56 :
مهمترین نظریه مربوط به اثرات رسانه ها “نظریه کاشت” است فرمول بندی این نظریه حاصل تحقیقات گسترده ای است که گربنر و دیگران پیرامون اثرات تلویزیون انجام داده اند به باور گربنر و همکارانش، تلویزیون با نفوذ فراگیر در بین خانواده مبادرت به کاشت جهان بینی ، نقش ها و ارزش های رایج در ذهن آنها می نماید، به زعم بانیان و حامیان نظریه کاشت، تلویزیون بیشتر از هر رسانه دیگری، اندیشه ها، سبک زندگی و روابط درون و برون فردی افراد جامعه را شکل می دهد. چون این رسانه بیش از رسانه های دیگر در زندگی روزمره مردم حضور دارد.( مهرداد، 1380،ص 104).
بنا بر نظریه کاشت، تلویزیون در کارکرد گزارشگری خود گرایش به ابلاغ پیام های به هم پیوسته ای دارد که درس های یکسانی را به نمایش در می آورد. تلویزیون خالق و باز تاب دهنده عقاید، اندیشه ها و باورهایی است که از نیاز های نهادینه جامعه پیرامون تأثیر می پذیرند( دهقان ، 1376، ص 363).
گربنر بنیان گذار نظریه کاشت، استدلال می کند که تلویزیون در میان رسانه های مدرن، جایگاهی محوری در زندگی روزمره پیدا کرده است چنان که بر محیط نمادین ما غلبه یافته و پیام هایش در باره واقعیت، جای تجربه شخصی و سایر ابزارهای شناخت را گرفته است. گربنر اظهار میکند:از نظر تماشاگران پر مصرف ، تلویزیون در عمل، دیگر منابع اطلاعات، افکار وآگاهی ها را به انحصار خود در می آورد و یک کاسه می کند. اثر این مواجهه با پیام های مشابه چیزی را تولید می کند که گربنرآن را “کاشت” یا آموزش جهان بینی، نقش ها و ارزش ها ی رایج می خواند(اجلالی، 1382، ص390).این نظریه اعتقاد دارد، رسانه ها بر افکار و رفتار استفاده کنندگان خود تاثیر می گذارند و به دنبال اثبات وجود تفاوت بین مخاظبان کم مصرف و پر مصرف خود می باشند. رسانه ها می توانند تقویت کننده فرضیه تاثیر رسانه ها باشند، این نظریه فرض می کند که، تلویزیون آثار بلند مدت در نگرش مخاطبان دارد که به صورت غیر مستقیم، تدریجی و کوچک اما تراکمی و رو به افزایش است( مهرداد، 1379ص 104-5). گربنر57 عقیده دارد که پیام تلویزیون از چندین جنبه اساسی از واقعیات فاصله دارد، اما به جهت تکرار دایمی اش، در نهایت به عنوان دیدگاه مورد وفاق جامعه، پذیرفته می شود و تماس ممتد با جهان تلویزیون، می تواند در نهایت به قبول دیدگاه تلویزیون، که همواره واقعیت را به درستی منعکس نمی کند، در باره جهان واقعی منجر شود( دهقان، 1381، ص 39 ).

2-13 نظریه تزریقی58:
نخستین نظریه ای که پیرامون دامنه اثرات رسانه های عمومی فرمول بندی شده است “نظریه گلوله” است ، که از آن با اسامی دیگری ، نظیر نظریه سوزن تزریقی یا نظریه کمربند انتقال ، نیز یاد می شود. بانیان این نظریه بر این باورند که پیام های ارتباط جمعی بر همه مخاطبانی که در معرض آنها قرار می گیرند اثرات قوی و کما بیش یکسانی دارند (دهقان، 1381). نظریه تزریقی، مصداق الگوی تأثیر مطلق محتوای رسانه

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره رسانه های جمعی، انسجام خانواده، وسایل ارتباط جمعی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره ارتباط جمعی، وسایل ارتباط جمعی، رفتارگرایی