منابع پایان نامه ارشد درباره آموزش و پرورش، صاحب نظران، ضرب و جرح

دانلود پایان نامه ارشد

دوستان و گروه هم سالان برخورد مناسب صورت پذيرد.
اين نوع از پيشگيري به دنبال احياء و تقويت شرايط آموزش و پرورش طبيعي اطفال مسئله دار است.
ج- پيشگيري تلفيقي
طبق اين نظريه از ديدگاه نظري مي توان تلفيقي از پيشگيري وضعي،اجتماعي و توسعه اي ايجادكرد و صرفاً به يكي از آنها اتكا نداشت. براي مثال پليس مي تواند براي يك منطقه از دوربين هاي متعدد استفاده كند (پيشگيري وضعي) در همان حال در آن منطقه گشت پياده بيشتري بگمارد (پيشگيري انتظامي) همچنين در نشست هاي هفتگي در كلاس هاي دانش آموزان و جلسات اولياء و مربيان براي تعامل و آگاه سازي آنان شركت كند (پيشگيري اجتماعي) و نيز جوانان بالقوه مجرم آن محله و منطقه را شناسايي و براي جلو گيري از ارتكاب جرم توسط آنان مدخله نمايد(پيشگيري توسعه اي)30.
4-1-3- اهميت و ضرورت پيشگيري از جرم
صاحب نظران علوم معتقدند كه پيشگيري بر درمان مقدم است و اين اصل ريشه در فطرت و سرشت آدمي دارد در بند 5 ماده 156 قانون اساسي در تبيين وظايف قوه قضائيه واژه «اقدام مناسب براي پيشگيري از وقوع جرم و… » اشاره شده است.
در محاورات روزمره جملات «احتياط شرط عقل است.» و « علاج واقعه قبل از وقوع بايد كرد.» دال بر اثبات اين ادعاست.
به چند دليل پيشگيري بر درمان تقدم دارد:
1- پيشگيري به مراتب آسان تر از درمان بوده و هزينه هاي آن نيز به مراتب كمتر از هزينه هاي درمان است.
2- پيشگيري در سالم سازي فردي و اجتماعي موثرتر است.
3- اثرات و تبعات جرائم به قدري سنگين و داراي ابعاد مختلف است كه درمان هر قدر كه كامل باشد توان اصلاح آن را ندارد.
4-2- پيشگيري از منظرهاي مختلف
4-2-1- پيشگيري از منظر قرآن
قرآن كريم براي پيشگيري از جرم علل و ريشه هاي آن، مقررات بديعي را ارائه داده است كه شامل پيشگيري اصلاحي، وضعي و كيفري مي شود بر اين اساس تنها با يكي از اين شيوه ها نمي توان از وقوع جرم و انحرافات و ناهنجاري هاي اجتماعي پيش گيري كرد بلكه بايد از هر سه روش در كنار هم، براي تحقق اين هدف بهره بُرد از آنجا كه قرآن كتاب هدايت و انسان سازي است علاوه بر اينكه استفاده از ساير انواع پيش گيري را امري بايسته و ضروري مي داند، براي پيشگيري اصلاحي و بازسازي شخصيت مجرمان تاكيد خاصي دارد.
در اين بخش هر سه نوع اين پيشگيري را بر اساس آيات قرآن به طور خلاصه مورد بررسي قرار مي دهيم:
نوع اول: پيشگيري اصلاحي
در پيشگيري اصلاحي سعي بر اين است كه با تعليم و تربيت صحيح افراد، رشد و تعالي فكري و فرهنگي جامعه، شناخت علل و زمينه هاي اجتماعي ارتكاب جرم و برطرف كردن آنها، از شكل گيري تمايلات مجرمانه در افراد جلوگيري شود. در ذيل به برخي از آموزهاي تربيتي و اصلاحي قرآن اشــــاره مي شود:
الف – علم و يقين به حقايق و معارف: هر انسان مسلماني ملزم است به حقايق و معرف مانند وجود خدا، معاد و پاداش و كيفر بر اساس ادله عقلي متقن، علم و يقين پيدا كند سپس نسبت به آنها ايمان داشته باشد اين علم و يقين در اصلاح رفتار و پيشگيري او از انحراف و ارتكاب گناهان تاثير بسزايي دارد زيرا يكي از عواملي كه در رفتار ما نقش تعيين كننده دارد علم و آگاهي درست است در واقع اين بينش ماست كه به گرايش ها و رفتارهاي ما جهت مي دهد به همين دليل قرآن دستور مي دهد كه تنها از علم و يقين پيروي كنيد: وّ لاّ تّقْفُ مّا لّيْسّ لّكّ بِهِ عِلْمً ( اسراء – آيه 36) هرگز از چيزي كه به آن علم نداري پيروي مكن.
ب- اعتقاد به علم نامحدود الهي: يكي از مهم ترين اعتقادات بازدارنده از ارتكاب گناهان و جرايم، علم و آگاهي نامحدود خداوند به همه موجودات و از جمله انسان و اعمال و رفتار اوست از نظر قرآن همه موجودات در محضر خداوند قرار دارند: اِنَّ اللهَ كانَ عَلي كُلِّ شَيءٍ شَهيداً (نساء – آيه 33) خداوند بر هر چيز شاهد و ناظر است هيچ در آسمان و زمين بر خدا مخفي و پنهان نيست : اِنَّ اللهَ لا يَخفي عَلَيهِ شَيءٌ فِي الاَرضِ وَ لا فِي السَّماءِ (آل عمران آيه 5) ايمان و اعتقاد به اين آموزه ها موجب مي شود كه انسان هميشه خود را تحت احاطه علمي بي پايان و نظارت دقيق خداوند متعال بداند و نه تنها در ظاهر از كج روي و اعمال ناپسند و نيات شوم خوداري كند بلكه در باطن نيز افكار ناپسند و نيات شوم را به دل راه ندهد.
ج: ايمان به معاد و دادگاه عدل الهي : يقين به قيامت و روز جزا نقش مهمي در پيش گيري و كاهش
جرايم و مفاسد دارد زيرا انسان از نظر خواست طبيعي و فطري منفعت خواه و از ضرر و زيان خويش به شدت متنفر و گريزان است. جلب منفعت و دفع ضرر، اعم از مادي و معنوي، در تمام ادوار زندگي محور فعاليت هاي او را تشكيل مي دهد. انسان عاقل هيچ گاه آگاهانه دست به كاري نمي زند كه صد در صد به ضرر او باشد. بر اين اساس كسي كه به وجود خدا و دادگاه عدل الهي علم و ايمان دارد مي داند كه ارتكاب جرايم و تعّدي به حقوق ديگران و عدم پاي بندي به اخلاق به دليل عذاب ها و شكنجه هاي اخروي «ضرر محض» است در سوره يونس آيه 54 و سوره حج آيه 2 و برخي ديگر از آيات معاد و عذاب هول انگيزه آخرت بيان شده است. (كريمي 1382، 148)
نوع دوم: پيشگيري وضعي
در پيشگيري وضعي سعي بر اين است كه از طريق سلب يا كاهش فرصت ها و موقيعت هاي ارتكاب جرم و كنترل و مديريت صحنه آن، وقوع و ظهور جرم ممتنع يا دشوار شود. بنابراين پيش گيري وضعي، بيشتر با حمايت از اهداف و آماج و نيز بزه ديدگان بالقوه و اعمال تدابير فني به دنبال پيش گيري از بزه ديدگي افراد يا آماج ها در برابر بزهكاران است. بدون شك يكي از موثرترين عوامل وقوع و شيوع جرم، سهل الوقوع بودن و وجود شرايط مادي مناسب براي ارتكاب آن است. بر هم زدن اين شرايط و تبديل كردن آنها به شرايط پرخطر و صعب الوصول براي مجرمان بالقّوه، نقش مهمي در پيشگيري از وقوع جرم دارد. در ذيل مواردي از پيش گيري وضعي را با توجه به آيات قرآن كريم مورد بحث و بررسي قرار مي دهيم. (كريمي 1382، 148)
حفاظت از آماج و دشوار كردن دسترسي به سوژه ها از دستبرد تبهكاران و غاصبان زورمند امري معقول و ضروري است. براي مثال در راستاي جلوگيري از جرم سرقت، افراد جامعه موظفند اموال خود را در حرز و مكان متناسب با آن مال نگه داري كند در صورتي كه مالك در انجام اين وظيفه كوتاهي كند، قانونگذار ضمانت اجرا و نيز مجازات جرم را متفاوت دانسته است زيرا عدم رعايت شرط حرز در واقع، نوعي تقصير را براي مالك در تحقق عمل سرقت به همراه دارد.
اقدامات دلسوزانه خضر (ع) براي حفاظت از اموال مستمندان و يتيمان نمونه گوياي اين مورد اســت
خضر (ع) در هنگام جدايي حضرت موسي (ع) به دليل اعتراضات مكرر او، اين گونه از اسرار كارهاي خود پرده بر مي دارد:
اَمَّا السَّفينَهُ فَكانَت لِمَساكينَ يَعمَلونَ فِي البَحرِ فَاَرَدتُ اَن اَعيبَها وَ كانَ وَرآءَهُم مَلِكٌ يَاخُذُ كُلَّ سَفينَهً غَصبًا (كهف، آيه 79)
خلاصه معناي آيه اين است كه اين كشتي متعلق به عده اي افراد مستمند بودكه به وسيله آن امرار مـعاش مي كردند و بر سر راه آنها حاكم ستمگري بود كه كشتي هاي سالم را غصب مي كرد. من كشتي را معيوب كردم تا شاه غاصب و طماع، از آن چشم بپوشد. در واقع اين كار به ظاهر زننده كه اعتراض حضرت موسي (ع) را برانگيخت، در مسير حفظ مال گروهي مستمند بود و بايد انجام مي شد.
گاهي حفاظت از آماج جرم منوط به اين است كه در برابر مجرمان و زورمندان موانعي ايجاد شود تا آنها نتوانند از آن موانع عبور كرده و افراد ضعيف يا اموال آنان را مورد طعمه مجرمانه خود قرار دهند. نمونه بارز اين كار، سدي است كه طبق آيات قرآن، ذوالقرنين براي جلوگيري از هجوم اقوام وحشي و غارتگر ياجوج و ماجوج ساخت تا بار ديگر نتوانند افراد ضعيفي را كه از ذالقرنين درخواست ساختن آن سد را كرده بودند، مورد تاخت و تاز مجرمانه خويش قرار دهند. بر اساس روايتي از اميرالمومين(ع) ياجوج و ماجوج افراد ستمگري بودند كه هنگام برداشت محصول و ميوه ها هجوم آورده و همه را غارت يا نابـود مي كردند.
نوع سوم: پيشگيري كيفري
منظور از پيشگيري كيفري بهره گيري از جنبه هاي ارعاب آميز و هراس انگيز مجازات ها براي جلوگيري از وقوع جرم است. قرآن با جرم انگاري برخي از رفتارها همچون قتل، سرقت، ضرب و جرح، زنا و… و تعيين مجازات عادلانه براي مرتكبان آنها، جامعه بشري را به پيشگيري كيفري از جرم رهنمون كرده است از جمله مجازات زنا كه در سوره نور آيه 2 و مجازات سرقت در سوره مائده آيه 38 بيان شده است. (كريمي 1382، 148)
قرآن براي اينكه كيفر نقش بيشتري در پيشگيري مجرمان و ساير افراد جامعه از ارتكاب جرم ايفا كند راه كارهايي را ارائه داده است از جمله اينكه مجازات به صورت علني اجرا شود اگر مجازات به صورت مخفيانه انجام شود، هر چند درد و رنج جانكاهي را بر مجرم تحميل مي كند ولي فاقد ويژگي رسوا كنندگي است و تاثير چنداني در عبرت آموزي و بازدارندگي خود بزهكار و ساير افراد مستعد براي ارتكاب جرم ندارد. اين واقعيت را نيز از نظر نبايد دور داشت كه بسياري از مردم براي حيثيت و آبروي خود بيش از مسئله تنبيهات بدني اهميت قايلند. براي اينكه اين هدف مهم و مورد انتظار از كيفر محقق گردد، بايد مجازات به صورت علني اجرا شود تا همه افراد از نزديك شاهد درد و رنج و افتضاح و تحقير ناشي از مجازات مجرم باشند و اين حقيقت تلخ را با تمام وجود دريابند كه اگر روزي دست از پا خطا كنند، چنين سرنوشت شومي در انتظار آنها نيز خواهند بود. به همين دليل قرآن مي فرمايد: وَليَشهَد عَذابَهُما طآئِفَهٌ مِنَ المُومِنينَ. (سوره نور، آيه 2) و با اين بيان پاسخ اين سوال روشن مي شود كه چرا اسلام اجازه مي دهد موجبات آبرو ريزي انساني در حضور جمع فراهم گردد؟ پاسخ اين است: مادام كه گناه آشكار نگرديده و به دادگاه اسلامي كشيده نشده باشد، خداوند «ستارالعيوب» راضي به پرده دري نيست، اما بعد از ثبوت جرم و بيرون افتادن راز از پرده استتار، و آلوده شدن جامعه و كم شدن اهميت جرم، بايد مجازات به گونه اي اعمال شود كه اثرات منفي جرم خنثي شود و عظمت و قبح جرم به حال نخستين باز گردد. (كريمي 1382، 148)
اصولاً در يك جامعه سالم بايد «تخلف از قانون» با اهميت تلقّي شود مسلماً تخلف تكرار گردد، آن اهميت شكسته مي شود و تجديد آن تنها با علني شدن كيفر متخلفان است كه به نوبه خود ترمز نيرومندي در برابر هوس هاي سركش همه اقشار جامعه است.
4-2-2- پيشگيري از منظر قوانين
بند پنجم اصل 156 قانون اساسي به هنگام شمردن وظايف قوه قضائيه وظيفه پنجم اين قوه را «اقدام مناسب براي پيش گيري از وقوع جرم و اصلاح مجرمين» دانسته است.
گذشته از قانون اساسي برخي قوانين عادي نيز مستقيماً به موضوع پيشگيري از وقوع جرم پرداخته است. مانند اقدامات تاميني و تربيتي پيشگيري از جرم از طريق اصلاح، درمان، تربيت و كنترل اشخاص حقيقي يا حقوقي خطرناك است. (نيازپور 1382، 45)
از منظر حقوقداناني كه معتقدند مجازات يكي از عوامل پيشگيري از جرم است تمام مقررات مندرج در مجموعه قوانين مجازات را مي توان مربوط به پيشگيري از وقوع جرم دانست اما اين نظر زياد صحيح بنظر نمي رسد زيرا آنچه تاكنون در عالم واقع رخ داده است، عدم تاثير جدي مجازات در پيشگيري و تكرار جرم است. شايد به همين علت باشد كه قانونگذارگذشته از مجازات هايي مانند حدود، ديات، قصاص و تعزيرات، مجازات هايي تحت عنوان مجازات هاي بازدارنده نيز براي بزهكاران مقرّر نموده است. (نيازپور 1382، 45)
بسياري از اهداف و وظايف نيروي انتظامي كه در قانون نيروهاي انتظامي جمهوري اسلامي ايران مصوب تير ماه 1369 احصا شده است به صورت مستقيم يا غير مستقيم با پيشگيري از وقوع جرم مرتبط است. به طوري كلي هدف از تشكيل نيروهاي انتظامي، استقرار نظم و امنيت و تامين آسايش عمومي و فردي و نگهباني و پاسداري از دستاوردهاي انقلاب اسلامي است31.
4-2-3- پيشگيري از منظر لايحه پيشگيري از جرم
در اجراي بند 5 اصل 156 قانون اساسي، قانونمند و عملياتي كردن

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درباره صاحب نظران Next Entries منابع پایان نامه ارشد درباره پيشگيري، لايحه، تيپ، مجرمين