منابع پایان نامه ارشد با موضوع پهنه بندی، مورفولوژی، ژئومورفولوژی، ژئومورفولوژیک

دانلود پایان نامه ارشد

فامنین مهمترین عامل موثر در وقوع فروچاله است و سنگ شناسی به عنوان دومین عامل موثر معرفی شده است[29].
چاوشیان و همکاران در سال 1390در مقاله با عنوان بررسی رابطه افت سطح آب های زیر زمینی وپدیده فروچاله در دشت های کبودرآهنگ و فامنین با روش های زمین آماری در محیط GIS به تحلیل رقوم سطح آب زیرزمینی پرداخته و درون یابی را بهترین روش تحلیل مشخص نموده است وی بهره برداری بی رویه از آبهای زیرزمینی عامل اصلی ایجاد این فروچاله ها میداند چراکه باعث شست شوی ذرات ریز دانه به سمت درز و شکاف های سنگ بستر و افزایش انحلال پذیری کانال های انحلالی در سنگ بستر کربناته شده که هسته اولیه این حفرات در مرز بین آبرفت و سنگ بستر آهکی تشکیل می شود و به اثرات زیست محیطی این فروچالهها از جمله آسیب رسانی به سازههای عمرانی و زیربنایی وگسترش پهنههای بیابانی و ایجاد راههای انتقال آلودگی به منابع آب کارستی اشاره میکند و درآخر به این نتیجه رسیده است که هرچه افت سطح آب زیر زمینی بیشتر گردد فروچالههایی با عمق بیشتر به وقوع میپیوندد[30].
سازوکار تشکیل این فروچالهها در تمامی این منابع به یک صورت است و همه در نهایت به این نکته اشاره کردهاند که عامل اصلی در ایجاد این فروچالهها پایین روی سطح ایستابی است که تحت تاثیر استفاده بی رویه از منابع آب های زیزمینی است . اگرچه مکانسیم ایجاد بعضی از فروچالهها کاملا متفاوت است ولی در نهایت همه به صورت یک حادثه غیرمترقبه شناخته شدهاند.بعضی از فروچالهها از ریزش سقف غارها ناشی میشوند که پدیده کارستیفیکاسیون در زیر زمین نقش اصلی را در ایجاد این پدیده به عهده دارد. با توجه به فرضیات ارائه شده در تمام این مقالات ، پایین رفتن سطح آب زیرزمینی، انحلال سنگ بسترآهکی به کمک گازهایی مانند دی اکسید کربن عوامل اصلی در ایجاد فروچالههای دشتهای استان همدان میباشد.
1-4 اهداف تحقیق
هر تحقیقی باید هدفی داشته باشد . در این تحقیق نیز اهدافی دنبال میشود که به شرح زیر است:
1.شناسایی عوامل ایجاد کنندهی فروچالهها
2.شناسایی مکانیسم تشکیل فروچالهها
3. ارائه یک طبقه بندی از انواع فروچالههای دشت کبودرآهنگ
4 ترسیم نقشه ژئومرفولوژی دشت کبودرآهنگ
1-5 روش جمع آوری دادهها
روش های جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و داده های چاه های منطقه اعم از چاه های اکتشافی و پیزومتر وچاه های بهره برداری است.
1-6 روش تجزیه وتحلیل
.ابتدا نقشه های زمین شناسی 1:250000و 1:100000 دشت کبودرآهنگ مورد بررسی قرار گرفتند . در این نقشه ها گسل های منطقه شناسایی شدند. چراکه یکی از فرضیه ها تاثیر گسل در ایجاد فروچاله ها است. با نرم افزار 10ArcGIS برا ی مشخص کردن تاثیر گسل Buffer زده شد و مشخص شد در Buffer 4000متر تعداد 11 فروچاله در محدوده Buffer قرار گرفتند ولی با توجه به فاصله زیاد فروچاله از گسل نمیتوان تاثیر گسل را مشخص کرد بنابراین نتایج بررسی های اکتشافی سازمان زمین شناسی همدان مورد توجه قرارگرفته و با استفاده از اطلاعات این سازمان مشخص شده که بستر منطقه به دلیل تاثیر تکتونیک گسل دچار درزوشکاف شده است و با توجه به گسل های منطقه ، رخداد فروچاله توجیه شده است. سپس به بررسی افت سطح آب زیرزمینی پرداخته شد و برای این کار تخلیه سالانه چاه های عمیق ونیمه عمیق منطقه در نظر گرفته شد طوری که ساعت کارکرد سالانه چاه ها در میزان دبی ضرب شد تا میزان تخلیه به دست آمد و با استفاده از نرم افزار10 ArcGISیک پهنه بندی انجام شد. پهنه بندی مورد نظر با استفاده از روش کریجینگ انجام شد . در این روش برای پهنه بندی از نقشه های پیش بینی این روش استفاده شد .سپس به شبکه بندی 5*5 پرداخته شد و مشخص گردید که در هر شبکه چه مقدار تخلیه وجود دارد . بعد از اینکه نقشه پهنه بندی تخلیه ترسیم شد با استفاده از این روش به ترسیم نقشه افت سطح آب زیرزمینی پرداخته شد. برای ترسیم این نقشه ها ابتدا از داده چاه های پیزومتری منطقه استفاده شد با توجه به ارتفاع این نقاط چاه از سطح دریا مقدار ارتفاع را از مقدار مشاهده شده برای ماه شهریور کم نموده تا ارتفاع سطح آب زیرزمینی از سطح دریا مشخص شود .سپس با روش کریجینگ دوباره پهنه بندی انجام شد و خروجی نقشهها به صورت خطوط تراز بود برای ترسیم نقشه هم تراز آب زیرزمینی از دوره ده ساله 1380-1390 استفاده شد و با استفاده از داده شهریور سال 80 و 90 نقشه تراز رسم شد و این دونقشه باهم مقایسه گردید و میزان افت سطح آب زیرزمینی مشخص شد. .

فصل دوم
مبانی نظری

مقدمه
اصطلاح کارست با اشکال پیچیده زمینشناسی و خصوصیات هیدروژئومورفولوژیکی شناخته شده است. کارستی شدن واکنشی به سنگهای انحلال پذیر شامل سنگ آهک ، دولومیت، ژیپس ، هالیت و کنگلومرا است. قابلیت انحلال سنگ و فرایندهای گوناگون زمینشناسی در طول زمان شماری پدیده و چشم انداز ایجاد میکند که ویژگیهای منحصر به فرد دارند و اصطلاح کارست معرف این نواحی است. این یک تعریف مختصر از کلمه کارست است چرا که کارست نتیجه فرایندهایی است که در سنگ های گوناگون و شرایط آب و هوایی ولایههای زمین شناسی متنوع اتفاق میافتد[31].
2-1 اشکال کارستی
نتیجه کارستی شدن ایجاد یک مورفولوژی یا زمین ریخت شناسی ویژه است که مناطق کارستی را از نواحی غیر کارستی جدا میکند. پدیدههای ژئومورفولوژی کارست که در مناطق کارستی معمول هستند، عبارتند از:
2-1-1 کارنها
کارن یک اصطلاح آلمانی است که شامل گروهی از اشکال انحلالی کوچک مقیاس میشود که درسطح سنگ آهک و دولومیت در روی زمین و یا در داخل غارها ایجاد میشوند. کلمه فرانسوی لاپیس12 و کلمه اسپانیایی لاپیز13 به همان معنی هستند[32]. کارنها در سنگ آهکها 2تا4 متر عمق و 0.1تا1 متر هم عرض دارند. در مواردی، عمق آنها به 5 متر هم میرسد. این اشکال وقتی که در امتداد درز و شکافها شکل میگیرند، کارن شکافی نامیده میشوند. اغلب موارد الگوی مورب دارند که تشکیل یک شبکه شطرنجی را میدهد.آنها در نوع خود بسیار کمیاب و با ابعاد کوچک هستند[31]

2-1-2درههای خشک
درههای خشک بیشتر شبیه به درههای رودخانهای هستند که سطح کانال آنها در کف کم است. آنها در سنگهای مختلف شکل میگیرند و البته در مناطق کارستی چشماندازی عموما غالب هستند. درههای خشک در رودخانههای جاری با سنگ کف ناتراوا در مناطق کارستی شکل میگیرند،البته شکل اولیه آنها در سطح زمین قابل ردیابی است.بسیاری از درههای خشک کمعمق هستند ومانند یک حوضهی کاسه مانند گسترده میشوند.درههای خشک کوچکتر در بالادست درههای خشک بزرگتر ودرهی رودخانههای دائمی ایجاد میشوند. وقتی که پوشش ناتراوای سطحی به کمک فرسایش برداشته میشود جریان رودخانه با کمک انحلال در سنگ آهک کم مقاومت رسوخ میکند، پس از این طریق آب رودخانه خود را به شبکه زیرزمینی میرساند و درههای معلقی شکل میگیرد که در مناطق کارستی بسیارند[32] درههای خشک جریانهای دائمی یا موقتی هم ندارند.در اصل این درهها با کمک انحلال و در طی فرایند کارستی شدن شکل میگیرد. ترکیب لیتولوژی و فعالیتهای تکتونیکی نقش مهمی در تشکیل درههای خشک دارند . درههای فعال در جایی که سنگهای کربناته با بالا آمدن در نتیجه فعالیت تکتونیکی به درهی خشک تبدیل میشوند. تشکیل آنها مستقیما با پیشرفت مراحل کارستی شدن مرتبط است. به این ترتیب که طی فرایند کارستی شدن اب به طور فعال از میان سنگ های انحلال پذیر دارای مقاومت کم عبور کرده و درهی خشک شکل میگیرد. لیتولوژی و فعالیت تکتونیکی نقش عمدهای در تشکیل درههای خشک دارد. به صورتی که درههای فعال (دارای جریان آب) میتواند در اثر بالا آمدن تبدیل به درههای خشک شوند[31].
2-1-3 چاههای کارستی
چاههای کارستی یا ژاماس که یاماس هم گفته میشود، چاههای عمودی یا نیمه عمودی هستند که با سطح زمین در ارتباطاند. آنها در مناطق دارای سیستم درزههای عمودی واقع هستند و با پیشرفت مراحل کارستی شدن توسعه یافته و بزرگ میشوند. معمولا میتوان آنها را در امتداد گسل ها پیدا کرد. قطر این چاههای عمودی به 10 متر هم میسد. توسعه عمقی آنها زیاد بوده و تا عمق 658متر هم گزارش شدهاند. در منطقه کارستهای دیناریک در کشور بوسنی هرزگوئین یاماسها رایجترین پدیده ژئومورفولوژیکی کارست هستند[3].
2-1-4 غارها
غارها اشکال کارستی هستند که کمتر از یاماسها متداولاند. غار در واقع یک تونل یا راهرو زیرزمینی است که به صورت افقی یا با مجرای دارای شیب ملایم توسط یک دهانه و یا بیشتر با سطح زمین ارتباط دارد. در غارها و سایر مجاری کارستی لایهها اغلب توسط گسل و یا درزهها قطع شدهاند. طول آنها متفاوت بوده و دارای سیستمهای طولانی از مجاری انحلالی هستند[3]
2-1-5پولیه یا پولژه
پولیه یک دشت بزرگ، معمولا دارای شکل کشیده، به صورت چالهای بسته با کف مسطح است. پولیه دارای اسامی محلی زیادی شامل پلانس14 در ایالتی در فرانسه، وانس15 در مالزی و بوجوس16 در کوبا است. رودخانههای فصلی یا دائمی که به داخل پولیه وارد میشوند، آن را به دریاچهای تبدیل میکنند، با توجه به سیستم درزو شکاف و چاههای مکنده یا پونور آب دریاچه اگرچه با سرعت کمتر ولی تخلیه میشود[32] در مناطق کارستی پولیه به اراضی فرورفتهای اطلاق میشود که کف آن تقریبا مسطح است. این فرورفتگیها عموما در امتداد خطوارههای تکتونیکی منطقه قرار دارند و ابعاد آنها متفاوت میباشد قطر چنین فرورفتگیهایی به 60 کلیومتر هم میرسد. کف آنها اغلب توسط آبرفتها پوشیده شده است[3]
2-1-6 دشت کارستی
دشت تقریبا افقی در سنگهای کارستی میباشد که ممکن است پارهای از ساختمانهای زمینشناسی را قطع کرده باشد[3].نواحی بزرگ سطحی هستند که اساسا از سنگهای آهکی با پوششی از رسوبات ناپیوسته تشکیل شده است[33].
2-1-7 طاق طبیعی
طاقها یا پلهای طبیعی به کمک فرسایش ایجاد میشوند و در مناطق کارستی نسبت به جاهای بیشتر یافت میشوند. در مناطق کارستی سه مکانیسم برای تشکیل این طاقهای طبیعی وجود دارد. اول، یک رودخانه ممکن است در مسیر خود از یک نوار باریک سنگ آهکی عبور کند و آن را قطع کند.دوم، سقف یک غار ممکن است تا جایی ریزش کند تا اینکه پایدار شود. سوم، رودخانهها ممکن است تغییر مسیر دهند.این اتفاقات درجایی است که یک یا هر دو طرف دیوارهی غار مئاندری توسط رودخانهای مورد تهاجم قرار گیرد[32].
2-1-8 پنجرههای کارستی
قابلیت انحلال سنگهای آهکی و نیز وجود سیمان انحلال پذیر در ماسه سنگها حفراتی ایجاد میکند که موجب تشکیل پنجرههای کارستی خواهد شد[3].
2-1-9 پونورها یا چاههای مکنده
پونورها یا چاههای مکنده یکی از اشکال تیپیک در مناطق کارستی است و نقاط مهم هیدروژئولوژیکی و ژئوتکنیکی هستند. مشکلات مخازن آبی و سدها در ارتباط با انواع مختلف پونورها است. توسعهی پونورها در ارتباط با سیستم درزهها، گسلها، فعالیت شیمیایی و مکانیکی آب در بسترسنگ آهکی است . پونورها چاههایی عمودی هستند و اغلب در محیط پولیهها و ساحل رودخانههایافت میشوند و دارای ارتباط مستقیم و همزمان با سطح زمین وسیستم زهکشی زیرزمینی هستند. پونورها سیستم آب زیرزمینی را نیز تقویت میکنند[31]
2-2فروچالهها
فروچالهها که به آبفروچاله نیز موسوم هستندو در بعضی موارد دولین هم نامیده میشوند، در نتیجه فعالیت شیمیایی آب تشکیل میشوند. در سنگهای آهکی، در محلهایی که دو گسل یا بیشتر از دو گسل وجود دارد بیشترین امکان برای کارستی شدن و ایجاد فروچالهها فراهم میگردد. به همین دلیل فروچالهها در زونهای گسله فراوان هستند. این پدیده کارستی از ریزش سقف غارها در اثر اعمال بار حاصل از وزن مواد بالایی و بالاخره جریان یافتن آب به درون آنهاست. تعداد فروچالهها با توجه به شرایط زمینشناسی، توپوگرافی و نیز میزان کارستی شدن متغیر است.فروچالهها به اشکال گوناگون از جمله قیفی شکل، به صورت چاه عمودی و نیز گودی های دراز دیده میشوند.عمق آنها ممکن است زیاد باشد و به چندین 100 متر برسد. گاهی ضخامت مواد نهشته

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع دی اکسید کربن، منابع آب زیرزمینی، سلسله مراتبی، تحلیل سلسله مراتبی Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع آبهای زیرزمینی، نفوذپذیری، دفن مواد زائد، رشد جمعیت