منابع پایان نامه ارشد با موضوع محیط زیست، زیست محیطی، توسعه گردشگری، حمل و نقل

دانلود پایان نامه ارشد

و سرویس های حمل و نقل کالا و مسافر ، زنان نقش اصلی و برجسته ای را ایفاء می کنند.
15- نیروی جوان اکثریت فعالان صنعت توریسم را تشکیل می دهند و بر سرعت و جذابیت گردشگری می افزایند.(موثقی،1392)
16- صنعت توریسم به شدت رقابتی است و تبلیغات نقش اصلی را در این حوزه ایفا می کنند . هر نوع افزایش یا کاهش قیمت ها موجب رونق یا رکود این تجارت می گردد (رنجبریان،1388). تحولات گسترده ای که جامعه بین المللی کنونی شاهد آن است ، گرایش به آشنایی ملل با فرهنگ ها و آداب ، رسوم و سنت ها را افزایش داده است به ویژه این که صنعت گردشگری نیز در قالب های جدیدی مطرح می شود نظیر ژئوتوریسم ، توریسم فضایی ، اکوتوریسم و … . توجه به این نکات و ظرافت ها موجب ارتقای کیفیت گردشگری است . توریسم یک فعالیت فرهنگی با تأثیرات ویژه انتقال و تأثیر فرهنگ ها بر همدیگر ، چند رشته ای از جهت تخصص های گوناگون ، چند بخشی ، چند مسأله ای مرتبط با تنوع روابط انسانی و چندشکلی با اهداف گوناگون سفر می باشد (شالچیان،1388). این صنعت – که به تجارت بدون دود مشهور است – قادر است فعالیت های تجاری و صنعتی بسیاری را به چالش وا دارد ؛ از آژانس های مسافرتی ، حمل و نقل ، عملیات تورگردانی ، جاذبه ها گرفته تا وسایل عظیم حمل و نقل هم چون کشتی و هواپیما (فرزین،1387).
1- 7 توریسم در بستر تاریخ
1-7-1 تحولات تاریخی توریسم
مسافرت در طول تاریخ از یک محل به محل دیگر به اندازه امروز ساده و سهل نبود ؛ در ادوار مختلف تاریخ به دلایل گوناگون ملل مجبور به مهاجرت و سفر می شدند و سفر صرفاً وجهه تجاری و بازرگانی نداشت ، شرایط و اوضاع و احوال سیاسی ، اجتماعی ، مذهبی و اقتصادی از دلایل تأثیرگذار بر تنوع مسافرت ها و میزان آنها بود .
تجارت ، زیارت وانجام مراسم مذهبی ، علم اندوزی ، روابط کنسولی و خراج گذاری در کنار ماجراجویی از علل رشد سفر بود.(موثقی،1392)
1-7-2 نقش جاده ی ابریشم در رونق توریسم
یکی از جاده های مشهور دنیا در 2000 سال قبل «جاده ابریشم» بود که قسمتی از سرزمین امپراطوری پارت را تشکیل می داد؛ جاده ابریشم از شهر «چانگ آن» و دروازه یشم در دیوار چین شروع و از دو مسیر تورفان و ختن و کاشغر گذشته و بعد از عبور از فلات ایران و بین النهرین به سوریه و بندر انطاکیه در کنار دریای اژه و مدیترانه، به امپراطوری روم ختم می شد.
این جاده در ایران با عبور از خراسان و مسیر شهرهای توس ، نیشابور ، سبزه وار ، شاهرود ، دامغان ، سمنان ، ری ، قزوین ، سراب ، تبریز ، مرند و خوی وارد ترکیه می شد و مسیر دوم از سمت غرب از همدان و کرمانشاه عبور کرده و از آنجا وارد کشور ترکیه می گردید . جالب این که هر دوی این مسیرها توسط یونسکو تأیید و به ثبت رسیده اند ، به ویژه مسیر سرخس – بازرگان که دو گوشه شمالی کشور بودند ، در جذب گردشگر نقش ارزنده ای داشت . با احیای این جاده باستانی که از چندین کشور می گذرد می توان چندین برابر درآمد تجارت ابریشم را از طریق جذب توریست به دست آورد . تنها ایران بود که راه های دریایی و زمینی ابریشم در بنادر خلیج فارس به یکدیگر می رسید. (موثقی،1392)
1-8 آثار و ابعاد توریسم
1-8-1 آثار فرهنگی توریسم
بدون شک ، در تمام جوامع ، فرهنگ و گردشگری به صورت مکمل بر هم تأثیر می گذارند . هر کشور با توجه به علائق خاص خود فرهنگ ویژه ای را ترویج می دهد . موسیقی ، جشن ، نحوه عبادت پیروان ادیان و شعر ، بیانگر نظام های ارزشی گوناگونی هستند که یادآور وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت در جوامع انسانی است (موثقی،1392).توریسم برخلاف طرح های توسعه عمومی مناطق بومی که موجب تخریب میراث فرهنگی می گردد از آن حفاظت می کند و در رونق ، نگهداری و بهبود اماکن فرهنگی و تاریخی بسیار کارآمد عمل می کند و در نهایت موجب ارتقای اعتماد به نفس به فرهنگ های میزبان می گردد.(رنجبریان،1388)
1-8-2 توریسم و ارزش های زیست محیطی
در مورد این که محیط زیست به چه مکانی اطلاق می شود ، گفته شده است که شامل محیط فیزیکی و طبیعی است که زمینه ساز فعالیت انسان ها باشد . بشر با دو نوع رفتار متمایز و ضدو نقیض به پیشواز محیط زیست می رود ، آبادانی و تخریب . ما به طبیعت از آن رو توجه می کنیم که با شکار ، قدم زدن ، تماشای مناظر طبیعی و ساخت و ساز ، مقداری از نیازهای جسمی و روحی خود را برطرف می کنیم به ویژه از جاذبه های گردشگری آن . فرار از آپارتمان های سیمانی و آهنی – که هیچ سازگاری با روح آزاد و لطیف بشری ندارد – از علل متعارف رونق سفرهای گردشگری است.(موثقی،1392)
بدین ترتیب ، درآمدهای گردشگری در دو سوی متفاوت توزیع و به خارج از محل جاذبه های توریست هدایت می شوند و تخریب در محل و آلودگی ، ارمغان سفرهای گردشگری است . با یک جمع بندی از مضرات توسعه گردشگری نتایج ذیل حاصل می شود : امروز تغییرات جهانی آب و هوا تأثیر منفی بر رشد گردشگری گذاشته است . نیز افزایش میزان گازهای گلخانه ای ، بهم ریختگی وضعیت منابع طبیعی و تغییرات فصول بر کاهش رونق گردشگری اثر گذارند (B.Richard son ،2006).
مثلی معروف است که می گوید : « صنعت توریسم مثل آتش عمل می کند به این ترتیب هم قادر است خانه را به آتش بکشد و هم به تهیه غذای شما کمک کند . » اگر بخواهیم یک جمع بندی از آثار گردشگری در رابطه با محیط زیست داشته باشیم ، می توانیم این تأثیرات را در سه حوزه آلودگی محیط زیست ، تقلیل منابع طبیعی و نتایج فیزیکی مشاهده کرد :
1-8-2-1 آلودگی های زیست محیطی
پخش گازهای متصاعد از خودروها و تجهیزات موتوری ، آلودگی های صوتی ، رهاسازی زباله ها ، فاضلاب ها و پسماندهای خشک ، مواد روغنی و نفت و مواد شیمیایی ، آسیب دیدن ساختمان های قدیمی و چشم اندازهای طبیعی به خصوص حک کردن خاطره سفر و گردشگری بر روی درختان ، غارها و مجسمه ها ، در کنار رهاسازی دستمال توالت و پوشاک بچه و کاغذ دستمال از اهم دستاوردهای برجای مانده از سفرهای توریستی است چرا که طبیعت ، فرصت بازسازی نمی یابد و زباله ها با انباشته شدن بر روی هم آن چنان فجایع بهداشتی را رقم می زنند که مداخله سازمان های بهداشت جهانی و منطقه ای را طلب می کند در مناطقی که از جت اسکی یا سایر وسایل موتوری جدید استفاده می شود الگوهای حیات وحش و حتی گیاهان ، تغییرات وسیعی را شاهد هستند . هواپیماهای گردشگری و هلیکوپترها و اتوبوس ها از هر جایی که بخواهند عبور می کنند و یا فرود می آیند و با سر و صدای زیاد مقدار فراوان گازکربنیک تولید می کنند.
1-8-2-2 تقلیل منابع طبیعی
برای این که توریست ها در محل اسکان یا اتراق ، آسایش داشته باشند میزبانان به طور مستمر از منابع طبیعی سوء استفاده می کنند ؛ آب بنزین ، گازوئیل و برق از اهم این منابع است . هر بار که آب استخرهای شنا تعویض و یا زمین آباد یا جنگلی به خاطر بازی گلف تسطیح و یا از درختان تراشیده می شود با مصرف بالای آب و انرژی مواجه می شویم . میزان ابی که یک روستای 500 نفره در عرض چهار سال مصرف می کند معادل آب استخر شنای یک مجموعه توریستی در 50 روز است ، هتل ها ، متل ها ، و سوئیت ها به سرعت ساخته می شوند و با بکارگیری زمین ، مواد ساختمانی و فسیلی ، توازن حیات گیاهان ، جانوران ، رشد جنگل ها و حتی انسان ها به سوی بحران سوق داده می شود.
1-8-2-3 نتایج فیزیکی سفرهای گردشگری
برای جذب درآمدهای توریستی ابتدا باید ارزیابی صحیحی از امکانات و ضرورت ها داشته باشیم ؛ که نتیجه این بررسی ، ضرورت احداث جاده ها ، پل ها ، فرودگاه ها ، هتل ها ، رستوران ها ، فروشگاه ها ، مسیرهای پرش از ارتفاع و هر نوع تفرجگاه طبیعی است. به همین دلیل ، میزبانان توریستی شروع به پاکسازی مسیر هتل ها ، اقامتگاه ها ، کشتار حیوانات درنده و سمپاشی خاک و درختان می نمایند .در بسیاری از باغ وحش ها ، برای خوشایند گردشگران چراغ ها تا نیمه شب روشن بوده و به صورت نورافکن به روی حیوانات می تابند و این عمل باعث نازایی و از بین رفتن عادات تولیدمثل در حیوانات می شود و نسل آنها را به سوی انقراض سوق می دهد . (موثقی،1392)
مهمترین نقطه اشتراک سازمان جهانی گردشگری و برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد که در سال 1982 اعلام شد: حفاظت از محیط زیست شرط ضروری برای استمرار گردشگری است . در عین حال ، گردشگری موتور فعال و دلیل منطقی حفاظت از محیط زیست بشری می باشد به همین دلیل ، گردشگری باید بر مبنای دو رکن ؛ یعنی ، جاذبه های محدود و بافت زیست محیطی هر محل برنامه ریزی شود . اصولاً فاکتورهای زیست محیطی برای توسعه گردشگری عبارتنداز :
1. کیفیت هوا
2. کیفیت تهیه آب داخلی
3. کیفیت آب های زیرزمینی
4. میزا تردد
5. پاکیزگی مکان های عمومی
6. چشم اندازها
7. طرح و نگهداری بناها
8. طراحی شهری
9. نهادهای دست اندرکار
10. الگوهای عملی کاربرد زمین و نظام حمل و نقل
11. سطوح تراکم
12. فضای باز ، پارک ها و نواحی محافظت شده
13. مناظر دیدنی
14. حفاظت دراز مدت از محیط زیست (ضرغام بروجنی ، 1389)
هم اکنون ، بسیاری از کشورهای میزبان گردشگری با حمایت از اکوتوریسم به ایجاد آشتی و تعامل میان ارزش های زیست محیطی و توسعه گردشگری روی آورده اند . از این دیدگاه ، گردشگری به یک رویکرد مسئولیت آور برای گردشگران مبدل شده است (موثقی ،1392). کشورهایی در حوزه توریسم موفق خواهند بود که بیشترین سازگاری با محیط زیست را لحاظ کرده باشند و این ضرورت باید به یک راهبرد استراتژیک در حوزه گردشگری تبدیل شود و قطعاً در دنیای فردا – که عصر رقابت در تمام زمینه هاست – توجه به معیارهای حفاظت از محیط زیست یکی از مهمترین مزایای رقابتی کشورها در جذب توریسم خواهد بود (شفیع زاده ، 1385)
1-8-3 آثار اجتماعی توریسم
گردشگری ، صنعتی است که هم نتایج مثبت و هم نتایج منفی در پی دارد ، این صنعت قادر است توازن اجتماعی کشور میزبان را تحت تأثیر قرار داده و به نابودی یا بی اهمیت تلقی شدن آداب یا رسوم یا تقویت آن منجر شود به خصوص تأثیرات گردشگری در حوزه اجتماعی ، قابل تسری به وضعیت فرهنگی و اقتصادی نیز می باشد و تولید کالاها را دوچندان خواهد نمود . در عین حال ، امکان تنش میان توریست ها و مردم محلی از اهم نتایج توسعه گردشگری می باشد که گاهی اوقات به تحقیر و تهاجم وحتی درگیری های فرهنگی نیز منجر می شود (ولا،1384). دیگر تأثیرات اجتماعی گردشگری ، شکل گیری فرهنگ غلط محلی ، رشد سرسام آور جنایت ، رشد الکلیسم و اعتیاد و افزایش بی بند و باری است . گردشگری ، به طور مستقیم و غیرمستقیم عامل ایجاد اشتغال است و فرصت های شغلی بی شماری را رقم می زند.(موثقی،1392)
بهبود کمی و کیفی خدمات عمومی و شهری ، توسعه امکانات تفریحی و ارتقای کیفیت زندگی ، تحول در نظام ارزش های فرد و اجتماع ، اصلاح الگوی رفتار محلی ها ، بهبود ساختارهای اجتماعی و کیفیت زندگی جوامع از دیگر نتایج گردشگری است (کاظمی،1385). بسیاری از کمک های بشردوستانه به مناطق آسیب دیده اعم از سوانح و بلایای طبیعی ، نتیجه آگاهی هایی است که بانی آن گردشگران و رسانه های ارتباط جمعی هستند . به همین جهت در همه ادیان ، به ارزش و منزلت و تأثیر مسافرت تأکید و توصیه شده است ضمن آن که همانند هر پدیده اجتماعی دیگر ، گردشگری نیز منافع و مضرات خود را می پروراند ؛ رونق بخش های اقتصادی ، وحدت سیاسی جوامع بشری و افزایش شناخت انسان ها از هم ، نتیجه ارتباط متقابل و رودرو است که توریسم مسیر آن را هموار می کند.(موثقی،1392)
ازدحام توریست ها در محل گردشگری و تغییر در طرز لباس پوشیدن نیز از تبعات منفی و اجتماعی سفرهای توریستی محسوب می شود (سیمین،1386). تغییر در الگوهای رفتاری ملل میزبان و علاقه به تقلید از گردشگران متمول می تواند به یک بحران هویت فرهنگی نیز منجر شود ؛ بدین ترتیب ، یونسکو کیفیت ارتباط میزبان و میهمان را در چهار الگو ارزیابی و جای داده است :
محدودیت تماس ها ، فقدان کنجکاوی ، تماس های گذرا ، عدم توازن میان گردشگر و میزبان ، از عمده علل مخالفان توسعه گردشگری است . بسیاری از اشخاصی که در این صنعت

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع اوقات فراغت، حمل و نقل، زیرساخت های گردشگری، نیروی انسانی Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع اکوتوریسم، جوامع محلی، سیاست گذاری، محیط زیست