منابع پایان نامه ارشد با موضوع ـــــ، محذوف)،، مشارکین، انار

دانلود پایان نامه ارشد

عطر پیرهنی آمده، نه پیرهنی
نخواستم که بگویم تو را نداشته‌ام
شکوفه داده درخت انار عاشق هم
مخواه باد به گیسوی من نشاند گل
که تار مویی از او را نداده‌ای به کسی
زنی که چادر اگر از سرش تکان می‌خورد
تو نیستی و به خود پیله می‌تنم با عشق
به عطر پیرهنت قانعم مکن یوسف

نه استخوان، نه پلاکی، نه پارة بدنی
اگرچه نیستی اما تو در کنار منی
شکوفه داده که گل تاج بر سرم بزنی
و روسری بگشاید ز گیسوان زنی ـ
«و غیر چشم تو هرگز نداشته وطنی»
به هر نسیم ظنین می‌شدی به راهزنی
نگفته‌ام گل و نشنیده‌ام گل از دهنی
تو سال‌هاست که در انتظار آمدنی

(همان: 27-28)
نگاهی به فرایندها در شعر لیلایی (11) نشان می‌دهد که شاعر از بیست و سه فرایند سود جسته است و ترتیب این فرایندها عبارتند از: ده فرایند مادی، دو فرایند رابطه‌ای، یک فرایند رفتاری، دو فرایند ذهنی، دو فرایند کلامی و شش فرایند وجودی.
با وجود اینکه شاعر از تمامی فرایندها استفاده نموده، اما توجه ویژة او به فرایندهای مادی را نمی‌توان نادیده گرفت و این امر حاکی از تمایل شاعر به بیان امور و اتفاقات محسوس است.
از لحاظ شرکت‌کنندگان در فرایند علاوه بر حضور شاعر در شعر مشارکین انسانی دیگر و غیرانسانی نیز مشاهده می‌شود. مشارکین انسانی مانند «زن» در مصرع «زنی که چادر اگر از سرش تکان می‌خورد»، «یوسف» در مصرع «به عطر پیرهنت قانعم مکن یوسف» و مشارکین غیرانسانی مانند «عطر پیرهنی» در مصرع «نه عطر پیرهنی آمده، نه پیرهنی»، «استخوان» در مصرع «نه استخوان، نه پلاکی، نه پارة بدنی»، «درخت انار» در مصرع «شکوفه داده درخت انار عاشق هم»، «گل» در مصرع «شکوفه داده که گل تاج بر سرم بزنی»، «باد» در مصرع «مخواه باد به گیسوی من نشاند گل»، «روسری» در مصرع «روسری بگشاید ز گیسوان زنی»، «تار مویی» در مصرع «که تار مویی از او را نداده‌ای به کسی»، «وطن» در مصرع «و غیر چشم تو هرگز نداشته وطنی»، «ظنین» در مصرع «به هر نسیم ظنین می‌شدی به راهزنی»، «پیله» در مصرع «تو نیستی و به خود پیله می‌تنم با عشق»، «گل» در مصرع «نگفته‌ام گل و نشنیده‌ام گل از دهنی»، «قانع» در مصرع «به عطر پیرهنت قانعم مکن یوسف».
نیکوی در این شعر از عناصر پیرامونی نیز استفاده کرده است. از بیست و سه فرایند او سیزده فرایند دارای عناصر پیرامونی هستند. علاوه بر این عناصر مکانی چون « در کنار من»، عناصر زمانی چون «سال» و عناصر سببی چون «اگرچه» و «اگر» نیز در شعر به کار رفته است.
در جدول (3-11) به فرایندها، مشارکین فرایند و عناصر پیرامونی در شعر لیلایی (11) اشاره شده است.

جدول 3-11- فرایندهای ساخت تعدّی در شعر لیلایی (11)
فعل فرایند
مشارکین فرایند
عناصر پیرامونی
آمده/ مادی
عطر پیرهنی، پیرهنی، استخوان، پلاکی، پارة بدنی
ـــــ
نخواستم/ ذهنی
(من: محذوف)
ـــــ
بگویم/ کلامی
(من: محذوف)
ـــــ
نداشته‌ام/ وجودی
(من: محذوف)، تو را
ـــــ
نیستی/ وجودی
(تو: محذوف)
اگرچه
هستی/ وجودی
تو
اما در کنار من
شکوفه داده/ مادی
درخت انار عاشق
هم
شکوفه داده/ مادی
گل
ـــــ
بزنی/ رفتاری
تاج، (تو: محذوف)
بر سرم
مخواه/ ذهنی
(تو: محذوف)
ـــــ
نشاند/ مادی
باد، گل
به گیسوی من
بگشاید/ مادی
او (باد: محذوف)، روسری
ز گیسوان زنی
نداده‌ای/ مادی
(تو: محذوف) تار مویی از او، به کسی
ـــــ
نداشته/ وجودی
(او: محذوف)، وطن
و غیر چشم تو، هرگز
تکان می‌خورد/ مادی
چادر زن
اگر، از سرش
می‌شدی/ رابطه‌ای
(تو: محذوف)، ظنین
به هر نسیم، به راهزنی
نیستی/ وجودی
تو
ـــــ
می‌تنم/ مادی
(من: محذوف)، پیله
به خود، با عشق
نگفته‌ام/ کلامی
گل
ـــــ
نشنیدم/ مادی
گل
از دهنی
مکن/ مادی
(من: محذوف)، قانع، یوسف
به عطر پیرهنت
است/ وجودی
تو
سال
ی(هستی)/ رابطه‌ای
(تو: محذوف)، در انتظار آمدن
ـــــ

3-1-12- لیلایی (12)
بادِ هزار دست، رها کن قطار را
ای باد دستبرد به گیسوی من مزن
ای باد از سپیدی گیسوی من مپرس
عمری در ایستگاه به امید یک سلام
در قلب کوله‌پشتی او چند تکه ابر
این دل از آسمان و زمین دست شسته است
دزدیدم از یگانه‌ترین واپسین نگاه
در خواب گیسوان مرا شانه می‌زند
هر روز یک شکوفه انار است بر سرم

کمتر بخوان به جنگ زنی روزگار را
با خود مبر شکوفة سرخ انار را
رفت و ندید سرعت این انتشار را
می‌گیرم از قطار سراغ سوار را
جا داد توی قمقه‌اش آبشار را
شاید نداشت از دلم این انتظار را
دزدم اگرچه دوست ندارم فرار را
هر شب بدون اینکه صدای قطار را…
پوشانده است برف درخت انار را…

(همان: 29-30)
نیکوی در شعر لیلایی (12) هجده فرایند به کار برده است که از این تعداد نه فرایند مادی، سه فرایند رفتاری، یک فرایند ذهنی، دو فرایند وجودی و دو فرایند کلامی است. نیکوی در این شعر فرایندهای متنوعی را به کار برده است. بسامد بالای فرایند مادی در شعر حرکت و پویایی آن را بیان می‌کند و کاهش فرایندهای رابطه‌ای نیز نشان می‌دهد که او کمتر به رابطة دو چیز یا پدیده با یکدیگر و توصیف و شناسایی توجه داشته است. با دقّت در مشارکین فرایند در شعر لیلایی (12) می‌توان فهمید علاوه بر حضور خود شاعر در شعر، انسان‌های دیگری چون «دزد» در مصرع «دزدم اگرچه دوست ندارم فرار را»، «سوار» در مصرع «می‌گیرم از قطار سراغ سوار را» وجود دارد. در کنار این مشارکین انسانی نیکوی از مشارکین غیر انسانی نیز استفاده کرده است، مانند «باد» در مصرع «باد هزار دست، رها کن قطار را»، «روزگار» در مصرع «کمتر بخوان به جنگ زنی روزگار را»، «شکوفة سرخ انار» در مصرع «با خود مبر شکوفة سرخ انار را» و «سرعت این انتشار را» در مصرع «رفت و ندید سرعت این انتشار را»، «چند تکه ابر» در مصرع «در قلب کوله‌پشتی او چند تکه ابر»، «آبشار» در مصرع «جا داد توی قمقمه‌اش آبشار را»، «این دل» و «آسمان و زمین» در مصرع «این دل از آسمان و زمین دست شسته است»، «این انتظار را» در مصرع «شاید نداشت از دلم این انتظار را»، «واپسین نگاه» در مصرع «دزدیدم از یگانه‌ترین واپسین نگاه»، «فرار را» در مصرع «دزدم اگرچه دوست ندارم فرار را»، «گیسوان مرا» در مصرع «در خواب گیسوان مرا شانه می‌زند»، «صدای قطار را» در مصرع «هر شب بدون اینکه صدای قطار را»، «شکوفة انار» در مصرع «هر روز یک شکوفة انار است بر سرم» و «برف» در مصرع «پوشانده است برف درخت انار را…».
با بررسی فرایندها در شعر لیلایی (12) مشاهده می‌شود که از هجده فرایندی که در شعر آمده است، یازده فرایند دارای عناصر پیرامونی هستند. همچنین شاعر از عناصر مقدار مانند «کمتر»، عناصر چگونگی مثل «شاید»، عناصر سببی مانند «اگرچه»، عناصر زمانی مانند «عمری»، «هر شب»، «هر روز» و … و عناصر مکانی مانند «در ایستگاه» بهره برده است.
در جدول (3-12) به فرایندها، مشارکین فرایند و عناصر پیرامونی در شعر لیلایی (12) اشاره شده است.

جدول 3-12- فرایندهای ساخت تعدّی در شعر لیلایی (12)
فعل فرایند
مشارکین فرایند
عناصر پیرامونی
رها کن/ مادی
باد، هزار دست، قطار
ـــــ
بخوان/ کلامی
(تو: محذوف)، روزگار را
کمتر، به جنگ زنی
دستبرد مزن/ رفتاری
باد، به گیسوی من
ـــــ
مبر/ مادی
(تو: محذوف)، شکوفة سرخ انار را
با خود
مپرس/ کلامی
باد
از سپیدی گیسوی من
رفت/ مادی
(او: محذوف)
ـــــ
ندید/ رفتاری
(او: محذوف)، سرعت این انتشار را
ـــــ
می‌گیرم/ مادی
(من: محذوف)، سراغ سوار را
عمری، در ایستگاه، به امید یک سلام، از قطار
جا داد/ مادی
چند تکه ابر، آبشار را
در قلب کوله‌پشتی او، توی قمقمه‌اش
دست شسته است/ مادی
این دل، از آسمان و زمین
ـــــ
نداشت/ وجودی
(او: محذوف)، این انتظار را
شاید، از دلم
دزدیدم/ مادی
(من: محذوف)، واپسین نگاه
از یگانه‌ترین
هستم/ رابطه‌ای
(من: محذوف)، دزد
ـــــ
دوست ندارم/ ذهنی
(من: محذوف)، فرار را
اگرچه
شانه می‌زند/ مادی
(او: محذوف)، گیسوان مرا
در خواب، هر شب
بشنود/ رفتاری
(او: محذوف)، صدای قطار را
بدون اینکه
است/ وجودی
یک شکوفه انار
هر روز، بر سرم
پوشانده است/ مادی
برف، درخت انار را
ـــــ

3-1-13- لیلایی (13)
گله‌ای نیست از نبودن تو، خانه‌ات مرد دارد ای مؤمن
پسرت روی زخم‌های دلم، مرهمی می‌گذارد ای مؤمن
خنده‌هایش شبیه خندة توست، مثل سیبی که نصف کرده خدا
پشت میز تو می‌نشیند و او، با تو فرقی ندارد ای مؤمن
مرد من ای حماسه‌ات جاوید، عشق یعنی همین‌که می‌بینی
آه! معشوق را چنین عاشق، به خدا می‌سپارد ای مؤمن
پسرت از شکوفه‌های انار دست‌چین می‌کند شبیه خودت
تاجی از خاطرات سرخ تو را، بر سرم می‌گذارد ای مؤمن
آه اگر در میان گیسویم تارمویی سپید اضافه شود
تارهای سپید مویم را، روز و شب می‌شمارد ای مؤمن
گله‌ای نیست از نبودن تو، نامه‌ام خیس می‌شود با اشک
اشک باید بریزد ای مؤمن، ابر باید ببارد ای مؤمن
عاشقم بر تو کمتر از فردا، بیش از عشقی که داشتم دیروز
می‌نویسم منم زنی که تو را، از ازل دوست دارم ای مؤمن

(همان: 31-32)
در شعر لیلائی (13) شاعر از بیست و شش فرایند متنوع استفاده کرده است که از این تعداد یازده فرایند مادی، شش فرایند رابطه‌ای، یک فرایند رفتاری، چهار فرایند ذهنی و چهار فرایند وجودی هستند. با وجود تنوع فرایندها در شعر، فقدان فرایند کلامی در آن نشان می‌دهد که شاعر برای ارتباط کلامی اهمیّت چندانی قائل نیست و آنچه ذهن شاعر را به خود معطوف کرده پویایی، حرکت و جنبش در شعر بوده که با بسامد بالای فرایند مادی به این هدف نایل آمده است.
با بررسی شرکت‌کنندگان فرایند مشخص می‌شود که علاوه بر شاعر، شش مشارک انسانی دیگر نیز در شعر وجود دارند، مشارکینی مانند «مرد» در مصرع «گله‌ای نیست از نبودن تو، خانه‌ات مرد دارد ای مؤمن»، «پسرت» در مصرع «پسرت روی زخم‌های دلم، مرهمی می‌گذارد ای مؤمن»، «مؤمن» در مصرع «پشت میز تو می‌نشیند و او، با تو فرقی ندارد ای مؤمن»، «مرد» در مصرع «مرد من ای حماسه‌ات جاوید، عشق یعنی همین‌که می‌بینی»، «معشوق» در مصرع «آه معشوق را چنین عاشق، به خدا می‌سپارد ای مؤمن»، «زن» در مصرع «می‌نویسم منم زنی که تو را، از ازل دوست دارد ای مؤمن»، امّا نمونه‌های مشارکین غیرانسانی شعر نیز به شرح زیر است:
«خنده‌هایش» و «خدا» در مصرع «خنده‌هایش شبیه خندة توست، مثل سیبی که نصف کرده خدا»، «حماسه‌ات جاوید» و «عشق» در مصرع «مرد من ای حماسه‌ات جاوید، عشق یعنی همین که می‌بینی»، « عاشق» در مصرع «آه معشوق را چنین عاشق، به خدا می‌سپارد ای مؤمن»، «تاجی از خاطرات سرخ تو را» در مصرع «تاجی از خاطرات سرخ تو را، بر سرم می‌گذارد ای مؤمن»، «تار مویی سپید» در مصرع «آه اگر در میان گیسویم تار مویی سپید اضافه شود»، «گله» و «نامه‌ام» در مصرع «گله‌ای نیست از نبودن تو، نامه‌ام خیس شود با اشک»، «اشک» و «ابر» در مصرع «اشک باید بریزد ای مؤمن، ابر باید ببارد ای مؤمن» و «عاشق» در مصرع «عاشقم بر تو کمتر از فردا، بیش از عشقی که داشتم دیروز».
نگاهی به عناصر پیرامونی نشان می‌دهد که شاعر در این شعر عناصر پیرامونی نیز به کار برده است. به استثنای یازده مورد از فرایندهایش که بدون عناصر پیرامونی هستند، سایر فرایندها دارای عناصر پیرامونی‌اند. او در این شعر از عناصر چگونگی مانند «مثل سیبی که»، عناصر مکانی مانند «پشت میز تو»، عناصر سببی مانند «اگر» و عناصر زمانی مانند «روز و شب»، «دیروز» و «ازل» بهره برده است.
در جدول (3-13) به فرایندها، مشارکین فرایند و عناصر پیرامونی در شعر لیلایی (13) اشاره شده است.

جدول 3-13- فرایندهای ساخت تعدّی در شعر لیلایی (13)
فعل فرایند
مشارکین فرایند
عناصر پیرامونی
نیست/ وجودی
گله‌ای
از نبودن تو
دارد/ وجودی
خانه‌ات، مرد، مؤمن
ـــــ
می‌گذارد/ مادی
پسرت، مرهمی، مؤمن
روی زخم‌های دلم
است/ رابطه‌ای
خنده‌هایش، شبیه خندة

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع محذوف)،، رابطه‌ای، (من:، محذوف) Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع (تو:، محذوف)، ـــــ، رابطه‌ای