منابع پایان نامه ارشد با موضوع شبکه روابط، سلامت روان، سرمایه ی اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

چاپلوسي بالا است. همچنين در مجموع ميزان کل سرمايه اجتماعي در ايران نسبتاً بالاست، اين ميزان در ساليان مختلف دچار نوسان بوده است. ميزان دينداري، سطح تحصيلات، وضعيت طبقاتي و سن افراد از جمله مهم ترين عوامل موثر بر سرمايه اجتماعي بوده است.(سياهپوش،1387:99-124)
2-1-7-نمودهاي اختاپوس وار سرمايه ي اجتماعي در حوزه هاي زندگي
سرمايه اجتماعي چونان اختاپوسي قدرتمند و نامحسوس، در تمام جزئيات و شئون زندگي بشر امروزي مشهود است. هم جنبه مثبت دارد(مانند مشاركت هاي اجتماعي و…)و هم جنبه منفي(مانند توافق ها و اعتمادهاي قاچاقچيان، تراست ها و كارتل ها…). در خصوص ارتباط آن با اقتصاد مي توان گفت كه اعتماد وتعامل بين شهروندان و كارگزاران اقتصادي با تسهيل معاملات و مذاكرات و كاهش نظارت منجر به کاهش هزينه هاي مبادلاتي و در نتيجه افزايش رشد اقتصادي رانت جويي، و«رفتار فرصت طلبانه » مي شود و مانع تقلب مي گردد. (اميري و رحماني، 1385: 113). همين مفهوم حتي با سلامت مادران هم در ارتباط است. «سلامت اساسي ترين جزء‌ رفاه جامعه به شمار مي رود و بيش از مداخلات پزشكي و پرستاري، به عوامل اجتماعي و اقتصادي وابسته است و كيفيت ارتباط با ديگران (سرمايه اجتماعي شناختي) بر سلامت مادران موثر مي باشد.» (خواجه دادي و همكاران، 1387: 83-102) هر چند احيا و طرح جدي سرمايه اجتماعي به يك يا دو دهه آخر قرن 20 استناد داده مي شود اما با توجه به ماهيت موضوع مي توان آن را پديده اي ريشه دار و به طور كامل قديمي دانست كه در انديشه ها، گرايش ها، سنت ها، رفتارها، نهادها، مجموعه ارتباطات، شبكه هاي انساني و اجتماعي ظهور و حضور داشته است. اين موضوع با توجه به پيوندهاي اخلاقي و ارزشي اش با سنت هاي ديني، رفتار و پندار بنيان گذاران اديان آسماني، هم پيوندي هاي قابل توجهي دارد.
جالب تر از اين هم مي توان به رابطه ي ميان سرمايه ي اجتماعي و قنات اشاره كرد كه در كار آقاي فداكار، ياريگري ها در شبکه روابط اجتماعي قنات مورد توجه قرار گرفته است و فرض اصلي، بر شبکه روابط اجتماعي پيچيده اي استوار است که ارتباط بين مالکان و استفاده کنندگان از قنات در روستاهاي داراي قنات پديد آورده است. اين شبکه روابط، منشا پيدايش سرمايه اجتماعي در روستاهاست که امروزه نتايج حاصل از آن بر برنامه ريزان امور روستايي آشکار است. اشاره شده كه «ميزان سرمايه اجتماعي مالکان قنات بيشتر از غيرمالکان است.»
اكنون به مهم ترين حوزه هايي كه سرمايه اجتماعي در آنها نقش بسزايي دارد اشاره مي كنيم:
2-1-8-سرمايه ي اجتماعي و مداراي اجتماعي
ايران كشوري است كه داراي اقليت ها و قوميت ها و مذاهب مختلف و متعددي است. مسلمان، مسيحي، يهودي، زردشتي، …، فارس، آذري، كرد، عرب … كه مدارا، همزيستي، همبستگي و وحدت آنها زير يك پرچم و داخل مرز و بومي مشخص نيازمند داشتن اشتراكات ارزشمند و قوي بسياري است كه اگر اختياري، انتخابي و آگاهانه و متداوم باشد مي توان از آن به عنوان يك سرمايه ي ارزشمند اجتماعي ياد كرد. مبرهن است كه يکي از چالش هاي عصر جديد ايجاد و تقويت سرمايه اجتماعي است. صاحب نظران در سال هاي اخير اذعان داشته اند که تحمل و مدارا بخشي از سرمايه اجتماعي است. تحمل و مدارا بخشي از هويت ما ايرانيان است. شاخص هاي تحمل و مدارا عبارتند از توجه به ديدگاه هاي گوناگون، پرهيز از تعصب، احترام به تفاوت هاي فردي، تلاش جهت کشف زمينه هاي مشترک، عدم تنفر نسبت به اعضاي گروه هاي متفاوت، عدم تلاش جهت بدنام کردن ديگران، عدم توهين به ديگران، دادن احساس خوب به ديگران، تلاش در برقراري ارتباطات اثربخش با ديگران، توجه به منافع ديگران و عدم احساس جدايي از ديگران. (نصراصفهاني، علي و همكاران، 1388: 40)
2-1-9-سرمايه ي اجتماعي و سلامت رواني
احتمال ارتقاء سلامت رواني مردم تحت تاثير متغيرهايي چون سرمايه اجتماعي، سن افراد، ميزان درآمد خانوادگي و قوميت آن ها مي باشد. نتايج تحقيق آقاي ايمان و همكاران نشان مي دهد «هر اندازه افراد در ساختار اجتماعي موجود داراي سرمايه اجتماعي بالاتري باشند، سلامت رواني افراد در وضعيت بهتري قرار خواهد گرفت». (ايمان و همكاران، 1387: 143)
2-1-10-سرمايه ي اجتماعي و شادماني و رضايت از زندگي
طبق آخرين اطلاعات، رتبه سازماني شادماني ايران در ميان 69كشور، رده 61 است كه رده نازلي مي باشد. روابط اجتماعي توام با اعتماد (كه از مولفه هاي سرمايه ي اجتماعي است) اثر تعيين كننده بر شادماني دارند و در اين ميان خانواده به عنوان عمده ترين تامين كننده شادماني افراد محسوب مي شود. (چلبي و موسوي، 1387: 34-57)
«سطح بالاي سرمايه اجتماعي به سطح بالاي رضايت از كيفيت زندگي مي انجامد. بنابراين، سرمايه اجتماعي در مقايسه با متغيرهاي زمينه اي مانند سن، شغل، و… پيش بيني كننده اي بهتر براي رضايت از كيفيّت زندگي به شمار مي رود.» (لهسايي زاده و ماجدي، 1385: 91-135)
2-1-11-سرمايه ي اجتماعي و شبكه هاي ارتباطي
تحقيق خانم باستاني در خصوص بررسي سرمايه اجتماعي شبكه در 10 محله تهران نشان داده كه «تمركز بر روابط همسايگي و محله اي، به صورت مجزا، به شكست خواهد انجاميد. تنها با خلق فرصت هاي بيشتر براي شكل گيري اجتماعات محله اي افراد و تسهيل عملكرد شبكه هاي ارتباطي بين افراد مي توان
تمام پتانسيل هاي شهر مدرن را آزاد كرد.» (باستاني، 1387: 55-74)
2-1-12-سرمايه ي اجتماعي و رفاه اجتماعي
شاخص هايي از سرمايه اجتماعي كه در شهر تهران، از وضعيّت بهتري برخوردارند شاخص هايي هستند كه به اصطلاح به آنها سرمايه اجتماعي سنتي مي گويند و به وجوه سنتي جامعه مربوط مي شوند (مشاركت غيررسمي مذهبي و خيريه اي) و شاخص هايي كه با زندگي مدرن منطبق اند (سرمايه اجتماعي مدرن) از وضعيت مطلوبي برخوردار نيستند (اعتماد نهادي، اعتماد تعميم يافته، انسجام اجتماعي و مشاركت رسمي) و سرمايه اجتماعي، رابطه مثبتي با رفاه اجتماعي دارد. بطوري كه «كليه شاخص هاي مطرح شده (اعتماد، هنجارهاي اجتماعي و شبكه هاي اجتماعي) نيز با رفاه اجتماعي رابطه مثبتي دارند و نتايج بدست آمده منطبق با آراء پاتنام است.» (زاهدي و شياني و علي پور، 1388: 105- 125)
2-1-13-سرمايه ي اجتماعي و جرم و بزهكاري
تغييرات به وقوع پيوسته در دهه هاي اخير، نشان از تحول اساسي در ساختار نظام ارزشي جامعه مي دهد. تحولاتي كه چه بخواهيم و چه نخواهيم با نظم سنتي پيشين در تقابل است. امروزه با تشديد فرايندهاي جهاني شدن و پيامدهاي فرهنگي- اجتماعي آن، به ويژه مصرف گرايي، تكثر جوامع و به تبع آن آسيب هاي اجتماعي از قبيل افسردگي و اعتياد، جرم و بزهكاري، جنايت و شورش هاي اجتماعي، بيكاري و اوقات فراغت، مشكل در ازدواج، كنكور و…، نوجوانان و جوانان به موضوع سياست هاي اجتماعي مبدل شده اند. نوجوانان و جوانان به عنوان يكي از مهمترين گروه هاي سني، تنها افرادي نيستند كه در معرض فرايندهاي متفاوت توسعه اجتماعي قرار گرفته اند، بلكه آنها به شيوه اي متفاوت از ساير گروههاي سني به اين رويدادها واكنش نشان داده اند.
انتخاب و محاسبه دوشاخص سرمايه اجتماعي منوط به اهميت شاخص و هم چنين داده هاي موجود است . اين شاخص ها عبارتند ازميزان مشاركت جمعي (نسبت تعداد اعضاي كانون هاي فرهنگي، هنري و سياسي به جمعيت ) و ميزان جرم (نسبت تعداد پرونده هاي قضايي به جمعيت ). نتايج محاسبات نشان مي دهد در سال هايي كه جرم زياد بوده، سرمايه اجتماعي كاهش پيدا كرده است و در سال هايي كه ميزان ارتكاب جرم كم بوده، ميزان سرمايه اجتماعي در سطح بالايي قرار داشته است. (سعادت، 1386)
نتايج بررسي ها نشان مي دهد كه سرمايه اجتماعي داراي نواسانات متعددي طي دوره مورد نظر است . اين نوسانات ناشي از مسايل سياسي ، تاريخي و فرهنگي است .روند سرمايه اجتماعي در بلندمدت يك روند نزولي خفيف را طي كرده است . اين روند نزولي از اوايل دهه 50 تا اواخر دهه 60 روند خفيف را طي كرده و از اوخر دهه 60 تا الان يك روند نزولي را داشته و در نهايت در سالهاي اخير باز كاهش در سرمايه اجتماعي بيش تر مشاهده مي شود. بعد از پيروزي انقلاب اسلامي همدلي، همكاري و روحيه ايثار در بين مردم بيش تر شد و اين امر سرمايه اجتماعي را بين مردم افزايش مي داد و مظاهر سرمايه اجتماعي در طول جنگ به كرات ديده شد. اما پس ازجنگ و با ايجادشكاف نسبي طبقاتي ، روحيه منافع جمعي جاي خود را به روحيه منافع شخصي داده ورفته رفته افرادجامعه ديدمنفعت طلبي شخصي رادرپيش گرفتند.(سعادت، 1386)
رابينگتن معتقد است بيشتر مسايل اجتماعي برآمده از روابط اجتماعي هستند. روابط اجتماعي و ارزش هاي معنوي كه طي قرنها نظير ديگر جوامع بشري وضع و صورت خاصي به خود گرفته بود در قرن بيستم مواجه با تحولات و دگرگوني هايي بود كه ماشينيسم جديد موجب آن مي شد و از آنجا كه قدرت سازگاري معنوي هنگام تغييرات مادي ميسر نبود تمدن ماشيني نابسامانيها و ضايعات انساني فراواني را به بار آورد كه از آن جمله، از هم گسيختگي روابط اجتماعي بود كه يكي از مظاهر آن را همان بزهكاري نوجوانان و جوانان بايد دانست. (كواراسوس، 1345: 17)
در بين بسياري از صاحب نظران در اين زمينه توافق كلي وجود دارد كه نوجوانان بزهكار غالباً در معرض آن گونه از روابط اجتماعي قرار دارند كه از ويژگي هاي آن، نبودن رابطه و پيوند نزديك و صميمانه بين پدر و فرزند و مادر و فرزند است كه به تدريج كيفيت اين رابطه در رفتار آنان نسبت به ديگران به ويژه بزرگسالان اثر مي گذارد. (رايت و فيتزپاتريك، 2006) شكل كار و طرز ارتباط اعضاي خانواده به گونهاي است كه محيط خانواده را براي تأمين احتياجات اساسي كودكان مساعد ميسازد.(عليوردي نيا و همكاران،1387: 108).

2-1-14- سرمايه ي اجتماعي و خانواده
پاتنام معتقد است مهمترين شكل سرمايه اجتماعي، خانواده است(پاتنام، 73:1995 ). بورديو خانواده را به عنوان مهمترين مكان انباشت و انتقال سرمايه اجتماعي مي بيند(بورديو، 1999: 33 ). فوكوياما نيز ادعا نموده كه خانواده ها به طور آشكاري در همه جا منابع مهم سرمايه اجتماعي هستند(فوكوياما، 1999: 17). كلمن نيز بر اين باور بود كه انواع خاصي از ساختارهاي اجتماعي بيش از سايرين انتخاب كنش هاي افراد را تسهيل مي كنند. او تمايل داشت تا خانواده را به عنوان كلاف قديمي سرمايه اجتماعي تصور كند.
آماتو معتقد است روابط والدين با همديگر، دريافت كمك از والدين در حل مشكلات شخصي، صحبت كردن و تعامل با والدين، احساس محبت كردن و صميميت از شاخص هاي اندازه گيري سرمايه اجتماعي خانواده است.(استون، 2001: 9 به نقل از عليوردي نيا و همكاران، 1387: 109)
غيبت پدر از خانواده و محيط همسايگي در طول روز و اخيراً غيبت مادر از خانواده و ورود او به بازار كار، مترادف با كاهش مشاركت والدين در خانواده بوده است. بعلاوه جامعه شديداً در معرض تهاجم فردگرايي قرار گرفته كه بر اساس آن منافع فردي بر مصالح جمعي تقدم يافته است (شارع پور، 1379: 17 )
سرمايه اجتماعي شناختي درون خانواده، بيشترين تأثير را بر كاهش بزهكاري نوجوانان پسر داشته است و سرمايه اجتماعي ساختاري درون خانواده بيشترين تأثير را بر تغييرات بزهكاري دختران نشان داده است و مؤيد اين مسئله مي باشد كه سرمايه اجتماعي ساختاري خانواده (تعاملات درون خانواده، تعداد فرزندان و حضور والدين در خانواده) تأثير بيشتري بر رفتار بزهكارانه دختران نسبت به پسران دارد.( عليوردي نيا و همكاران، 1387: 129)
2-1-15-سرمايه ي اجتماعي و مشاركت هاي زنان
از آن جایی که گروه های مختلف اجتماعی ، نژادی و جنسیتی درموقعیت های ساختاری و شبکه های اجتماعی متفاوت قرار دارند، از نظر بهره مندی ازسرمایه ی اجتماعی متفاوت هستند. به عنوان مثال زنان و اقلیت ها یک موقعیت نابرابردر سرمایه ی اجتماعی قرار دارند و فرصت های کمتری در اختیار آنان قرار می گیرد که در زندگی اجتماعی از آن استفاده می کنند و در بهره گیری از منابع و تحرک شغلی خود موفق
شوند.(لين، 2001: 95 به نقل از موحد و همكاران، 1387: 164)
همبستگی های معناداری میان ابعاد سرمایه ی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع مشارکت مردم، سلسله مراتب، انتقال دانش Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع مشارکت سیاسی، سرمایه ی اجتماعی، رهبران سیاسی