منابع پایان نامه ارشد با موضوع سلسله مراتب

دانلود پایان نامه ارشد

افراد با انگيزه کسب سود براي خود، اقدام به سرمايه گذاري در روابط اجتماعي مينمايند. اگرچه ممکن است در مباحث لين مانند سرمايه انساني، سرجمع اين داراييهاي ارتباطي به نفع جامعه نيز تمام شود. (توسلي و موسوي، 1384، صص12-10)
لين، براي بيان اثرگذاري سرمايه اجتماعي بر کنشهاي اعضاي جامعه، به چهار مورد اشاره مينمايد.
1- سرمايه اجتماعي جريان اطلاعات را تسهيل مينمايد.
2- پيوندهاي اجتماعي که سرمايه اجتماعي با آن تعريف ميشود بر کارگزاران در مقياس سازمان محلي اعمال نفوذ مينمايند.
3- سرمايه اجتماعي در توليد اعتبار اجتماعي براي افراد نقش مهمي را عهدهدار است.
4- پيوندهاي اجتماعي در تقويت هويت و بازشناسي افراد تأثيرگذار هستند.
به نظر لين، سرمايه اجتماعي به لحاظ عملي به عنوان منابع محاط شده در شبکههاي اجتماعي تعريف ميشود که در دسترس و مورد استفاده کنشگران اجتماعي، براي کنشهايشان ميباشد. در نتيجه اين مفهوم دو مؤلفه مهم را در خود دارد:
1- نشان ميدهد که منبع محاط در روابط اجتماعي است تا افراد؛
2- دسترسي و استفاده از اين منابع در اختيار افراد است.
اصول و قضاياي مربوط به نظريه سرمايه اجتماعي را لين، به صورت زير مطرح مينمايد:
1- اصل ساختاري؛ منابع ارزشمند محاط در ساختارهاي اجتماعي هستند.
2- اصل تعامل؛ تعامل معمولاً در بين کنشگران همسطح و داراي سبک زندگي مشابه صورت ميگيرد.
3- اصل شبکه؛ در قالب شبکههاي اجتماعي به صورت مستقيم و غيرمستقيم کنشگران حامل انواع گوناگون از منابع هستند.
4- منابع محاط شده به لحاظ ساختاري در حکم سرمايه اجتماعي براي کنشگران شبکهها هستند.
5- اصل کنش؛ کنشگران انگيزه حفظ و يا بهرهگيري از منابعشان را در قالب کنشهاي هدفمند دارند.
6- گزاره اجتماعي- سرمايه؛ موفقيت کنش؛ پيوستگي مثبت با سرمايه اجتماعي دارد.
7- گزاره موقعيت قوي؛ موفقيت اوليه، اين احتمال که کنشگر دسترسي و استفاده بهتري از سرمايه اجتماعي داشته باشد را تقويت مينمايد.
8- گزاره پيوند قوي؛ پيوندي قوي احتمال دسترسي به سرمايه اجتماعي که تاثيري مثبت بر روي کنش دارد را بيشتر ميکند.
9- گزاره پيوند ضعيف؛ پيوند ضعيفتر احتمال بيشتري را براي دسترسي به سرمايه اجتماعي و کنشهاي ابزاري را تسهيل مينمايد.
10 گزاره جايگاه قوي؛ افراد صميمي و نزديک به هم، نقش واسطه (پل) را در شبکه دارند که سرمايه اجتماعي آنها دسترسي به کنش ابزاري را فراهم ميکند.
11- گزاره جايگاه همراه با موقعيت؛ جايگاه قوي براي کنش ابزاري امکان دسترسي به واسطهها و منابع مختلف را موجب ميشود.
12- گزاره امکان ساختي؛ اثرات شبکه از طريق ساختار سلسله مراتب، براي کنشگراني که در قسمتهاي مختلف سلسله مراتب قرار گرفتهاند، محدود ميشود.
لين با توجه به گزارههاي مطرح شده مدل زير را در مورد سرمايه اجتماعي مطرح مينمايد:

نمودار(6-2) مدل سرمايه اجتماعي نان لين
موقعيت ساختاري
(هرم سلسله مراتب)

جايگاه شبکه بازده (نتيجه)
(پيوندهاي قوي و واسطه) سرمايه اجتماعي (ثروت، قدرت، منزلت)

هدف کنش
(ابزاري يا اظهاري)

2-10-2-2- نظريههاي سرمايه اجتماعي در سطح کلان (رهيافت اجتماعمحور)
در اين رهيافت، واحد وسطح تحليل اجتماع است و بر ماهيت و ميزان پيوندهاي متقاطع و مشارکت گروهها در شبکههاي غيررسمي و سازمانهاي مدني رسمي تأکيد ميشود. اين رهيافت بر روشهايي پاي ميفشارد که اعضاي اجتماع با همديگر بهويژه بر سر مسائل مشترک تعامل و همکاري دارند؛ زيرا در اين رهيافت سرمايه اجتماعي به عنوان شاخص يا لازمه قابليتهاي مدني در نظر گرفته ميشود. بنابراين توجه ويژهاي به نقش دولت و نهادهاي حقوقي و قانوني در تسهيل يا ايجاد مشارکت معطوف ميگردد. (فصيحي، 1389، ص98)
1-2-10-2-2- رابرت پاتنام
سومين متفکر برجسته در زمينه سرمايه اجتماعي رابرت پاتنام، استاد علوم سياسي دانشگاه هاروارد ميباشد. پاتنام بيشتر بر تأثير سرمايه اجتماعي در سطح ملي علاقمند ميباشد، اينکه سرمايه اجتماعي چه تأثيري بر نهادهاي دموکراتيک و در نهايت بر توسعه اقتصادي دارد. تعريف پاتنام از سرمايه اجتماعي مستقيماً تحت تأثير کلمن ميباشد. پاتنام در تعريف سرمايه اجتماعي مينويسد: اعتماد، هنجارها و شبکههايي که همکاري و تعاون را براي نيل به منافع متقابل آسان ميسازند. تفاوت عمده بين پاتنام با کلمن و بورديو در اين است که پاتنام اين مفهوم را فراتر از سطح فردي و در سطح ملي بکار گرفته است. به اعتقاد پاتنام، شبکههاي مشارکت مدني (نظير انجمنهاي شکل گرفته در نظام همسايگي، تعاونيها، باشگاههاي ورزشي و نظير آنها) از اشکال اساسي سرمايه اجتماعي محسوب ميشوند. (شارع پور، 1385، ص35) از نظر او سرمايه اجتماعي، آن دسته از ويژگيهاي سازمان اجتماعي است که هماهنگي و همکاري را براي سود متقابل تسهيل ميکند. که عبارتند از: شبکه ها، معامله متقابل و اعتماد اجتماعي. (کلدي، 1384، ص191)
شبکهها: شبکههاي رسمي و غير رسمي ارتباطات و مبادلات، در هر جامعهاي اعم از مدرن و سنتي، فئودالي يا سرمايهداري و … وجود دارد. اين شبکهها در دو نوع افقي و عمودي هستند. در شبکههاي افقي، شهروندان از قدرت و و ضعيت برابري برخوردارند. هر چه اين شبکهها در جامعهاي متراکمتر باشند، احتمال بيشتري وجود دارد که شهروندان بتوانند در جهت منافع متقابل همکاري کنند. انجمنهاي همسايگي، کانونهاي سرودخواني، تعاونيها، باشگاههاي ورزشي و احزاب مردمي نمونههايي از شبکههاي افقي ميباشند. اما در شبکههاي عمودي هم شهرونداني عضوند که در وضعيتي نابرابر نسبت به هم به سر ميبرند و ارتباطي با هم ندارند. شبکههاي عمودي يا سلسله مراتبي فاقد توان برقراري اعتماد و همکاري اجتماعي هستند که علت آن هم در غير موثق بودن جريان اطلاعات در شبکه عمودي نسبت به شبکه افقي وهنجارهاي معاملهي متقابل و مجازاتهاي مربوط به تخلف از آن که مانع فرصت طلبي ميشوند.
شبکهها داراي ويژگيهاي خاص و منحصر به فردي هستند که باعث تأثير سودآوري آنها بر جامعه ميشود. اين ويژگيها عبارتند از:
الف-شبکههاي مشارکت مدني، هزينههاي بالقوه عهدشکني را در هر معاملهاي افزايش ميدهند.
ب-شبکههاي مشارکت مدني، هنجارهاي قوي معامله متقابل را تقويت ميکنند. هموطناني که در بسياري از زمينههاي اجتماعي ارتباط متقابل دارند، آماده هستندتا هنجارهاي قوي رفتار قابل قبول را توسعه دهند.
ج-شبکههاي مشارکت مدني، ارتباطات را تسهيل ميکنند و جريان اطلاعات را در مورد قابل اعتماد بودن افراد بهبود ميبخشند.
د-شبکههاي مشارکت مدني، تجسم موفقيت پيشينيان در همکاري هستند که ميتوانند به عنوان يک چارچوب فرهنگي شفاف، براي آينده عمل نمايند. (پاتنام، 1380، صص298-296)
هنجارهاي معامله متقابل: در هر گروه اجتماعي، هنجارهايي هستند که کمترين سود آنها تقويت اعتماد، کاهش هزينه معاملات و تسهيل همکاري است. پاتنام اين هنجارها را از مولدترين اجزاي سرمايه اجتماعي ميداند. گروهها و جوامعي که اين هنجارها بر آنها حاکم است به شکل موثري بر فرصتطلبي و مشکلات عمل جمعي فائق ميآيند. اين هنجارها با شبکههاي انبوهي از مبادلات اجتماعي مرتبط هستند و هر يک ديگري را تقويت ميکنند. (کلدي، 1384، ص191) پاتنام هنجارهاي همياري (معامله متقابل) به دو نوع متوازن و تعميميافته اشاره مينمايد. در نوع متوازن با مبادله هم زمان چيزهاي با ارزش برابر، مانند مواقعي که همکاران روزهاي تعطيلشان را با هم عوض ميکنند، مواجه هستيم. اما در نوع تعميم يافته رابطه تبادلي مداومي در جريان است که در همه حال يکطرفه و غير متوازان است اما انتظارات متقابلي ايجاد ميکند، مبني بر اينکه سودي که اکنون اعطاء شده، بايد در آينده بازپرداخت گردد. (توسلي، 1384، ص16)
اعتماد اجتماعي : پاتنام، اعتماد اجتماعي را ناشي از دو منبع، يعني هنجارهاي معاملهي متقابل و شبکههاي مشارکت مدني ميداند. از نظر او اعتماد، همکاري راتسهيل ميکند و هر چه سطح اعتماد در يک جامعه بالاتر باشد، احتمال همکاري هم بيشتر خواهد بود. (کلدي، 1384، صص192-191) اعتماد از عناصر ضروري براي تقويت همکاري بوده و حاصل پيش بينيپذيري رفتار ديگران است که در يک جامعه کوچک از طريق آشنايي نزديک با ديگران حاصل ميشود؛ اما در جوامع بزرگتر و پيچيدهتر يک اعتماد غير شخصيتر يا شکل غير مستقيمي از اعتماد ضرورت مييابد. پاتنام به دو نوع اعتماد شخصي و اعتماد اجتماعي اشاره دارد. اعتماد اجتماعي يا تعميميافته، شعاع اعتماد را از فهرست کساني که شخصاً ميشناسيم فراتر ميبرد و همکاري گستردهتر در سطح جامعه را موجب ميگردد. ( توسلي، 1384، ص16)
پاتنام به اشکال و مصاديق مختلف سرمايه اجتماعي توجه کرده و براي فهم و ارزيابي سرمايه اجتماعي به چهار مميزه اشاره نموده است، که عبارتند از:
1-سرمايه اجتماعي رسمي و سرمايه اجتماعي غير رسمي: برخي اشکال سرمايه اجتماعي خيلي رسمي هستند مثل انجمن اولياء و مربيان، انواع اتحاديهها و … . برخي اشکال ديگر سرمايه اجتماعي نظير انواع مهمانيها، بازيهاي ورزشي و … خيلي غير رسميتر هستند.
2-سرمايه اجتماعي عمقي و سرمايه اجتماعي سطحي: پاتنام به مفاهيم پيوندهاي قوي و ضعيف اشاره دارد که براي اولين بار توسط مارک “گرانوتر”70 مطرح گرديد. پيوندهاي قوي به نزديکي و فراواني ارتباطات اشاره دارد. در حالي که پيوندهاي ضعيف به آشناييهاي گذري بر ميگردد. گرانوتر با تأکيد بر اهميت پيوندهاي ضعيف در مقايسه با پيوندهاي قوي براي دستيابي به شغل، نشان داد که احتمال پيدا کردن شغل در پيوندهاي ضعيف بيشتر است. پاتنام پيوندهاي ضعيف را در شکلگيري همياري تعميميافته مفيد ميداند، حال آنکه پيوندهاي قوي هم به نوبه خود براي اهداف ديگري نظير حمايتهاي اجتماعي ميتوانند مفيد باشند.
3-سرمايه اجتماعي دروننگر71 و سرمايه اجتماعي بروننگر72: گروههاي دروننگر آنهايي هستند که به حفظ و کسب منافع داخلي براي اعضاي گروه توجه بيشتري دارند و عوايدشان نصيب اعضاي گروه ميشود، در حالي که گروههاي بروننگر به خير و رفاه عمومي توجه بيشتري دارند. ( پوتنام، 1380، ص300)
4- سرمايه اجتماعي درونگروهي73 (انحصاري) و سرمايه اجتماعي برونگروهي74 (ارتباطي): سرمايه اجتماعي درونگروهي (انحصاري) حول خانواده، دوستان صميمي و ساير خويشاوندان نزديک بنا شده است؛ اين نگاهي درونگرايانه است و افراد متعلق به يک ردة جامعهشناختي مشابه را گردهم ميآورد؛ اين نگاه به تقويت هويتهاي انحصاري و گروههاي همگون گرايش دارد. در عوض، سرمايه اجتماعي ارتباط دهنده (جامع)، افراد را با آشنايان دورتري که در حلقههايي غير از حلقه خودشان هستند، ارتباط ميدهد؛ اين نوع سرمايه به جاي اينکه يک گروه کوچک و محدود را تقويت کند، به ايجاد هويتهايي وسيع و بدهبستان گستردهتر گرايش دارد. (فيلد، 1386، ص108)
پاتنام در تحقيق تجربي خود در ايتاليا ادعا ميکند که علت تفاوت عملکرد نهادهاي سياسي و اقتصادي در نواحي مختلف ايتاليا ناشي از تفاوت آنها در زمينه تحقق اجتماع مدني است. به اعتقاد پاتنام، تفاوت در سرمايه اجتماعي علت اصلي ايجاد تفاوت بين مناطق مختلف در زمينه اجتماع مدني است. به عبارت ديگر، مناطق داراي سرمايه اجتماعي زياد، داراي اجتماع مدني زنده و پرشوري بوده و در نتيجه، اقتصاد پررونق و نهادهاي سياسي فعالي دارند ولي مناطق داراي سرمايه اجتماعي اندک، هم در عرصه اجتماع و هم در عرصه سياست دچار مشکل هستند. اين تأييد همان جمله معروف “وربا”75 است که: هم ظرفيت و هم انگيزه مشارکت افراد در سياست، ريشه در نهادهايي دارد که اساساً غير سياسي هستند، نهادهايي که فرد در طول حيات با آنها در ارتباط است. پاتنام در تحقيق خود به اين نتيجه رسيد که وجود روابط افقي در مناطق شمالي ايتاليا( يعني مشارکت گسترده در فعاليتهاي گروهي، اعتماد اجتماعي و همکاري) سبب پيدايش دموکراسي بهتر و توسعه اقتصادي بيشتر

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع روابط دوجانبه، عملکرد بازار، سلسله مراتب Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع اعتماد متقابل، فرهنگ و سنت، عاطفه مثبت