منابع پایان نامه ارشد با موضوع سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

مردم جوامع روستائي در گوشه و كنار دنيا اغلب مواقع از قبيل كشت، وجين، آبياري، برداشت و درو را با كمك يكديگر انجام مي داده اند. اين نوع همكاري را زراعت جمعي با حفظ خصوصيات مالكيت و انتفاع فردي از زمين بايد نام نهاد كه هنوز در ميان روستاييان متداول و به مراتب طبيعي تر از فعاليت در قالب شركت هاي تعاوني كشاورزي است. اين تعاوني هاي سنتي يكي از انواع برجسته مشاركت در جامعه انساني و از جمله در جامعه ايران است كه به نام هاي مختلف در مناطق مختلف كشور وجود دارد. از انواع تعاوني هاي سنتي بنه يا حراثه، واره … را مي توان نام برد. در طول سال هاي اخير با وقوع دگرگوني هاي اجتماعي و اقتصادي در ساختار جامعه روستايي بويژه ورود انواع ماشين هاي كشاورزي و ترويج استفاده از چاه عميق و نيمه عميق و استفاده از موتور پمپ ضمن كاهش كار گروهي سنتي و يا تغيير شكل آن باعث ايجاد انواع جديدي از همياري و مشاركت در زمينه خريد و نگهداري وسايل موتوري و مبادله آنها گرديده است.
2-4تاريخچه تعاوني در ايران
مي توان سال 1314 را آغاز فعاليت تعاوني ها در ايران دانست. در اين سال دولت به تشکيل نخستين شرکت تعاوني روستايي در منطقه داورآباد گرمسار اقدام کرد. بعدها تعاوني ها در ايران شکل گرفت. شامل تعاوني مصرف، مسکن، توليدي، اعتبار، صنعتي، بيمه، آموزش و پرورش و… هستند که بخش مهمي از جمعيت کشور را در شهر و روستا در برمي گيرند. مهم ترين زمينه هاي فعاليت اين تعاوني ها صنايع دستي، خدمات، آموزشي، تحقيقاتي، توليد فيلم، امور فرهنگي و ورزشي و انواع فعاليت هاي توليدي، فرش، نساجي، پوشاک و بافندگي است. در ماده 52 قانون استخدام کشوري مصوب 31/3/45 در مورد تعاوني و وظيفه دولت در قبال آنها آمده بود. آيين نامه فوق تحت عنوان آيين نامه نحوه همکاري و کمک دولت به مؤسسات تعاوني و مستخدمين رسمي در 10 ماده و 3 تبصره در چند بند به تصويب رسيد (عارفي،1378). از آغاز تشكيل تعاوني ها در ايران تا سال 1320 جمعاً سه شركت تعاوني روستائي با عضويت 1050 كشاورز به وجود آمده است. شركت هاي مزبور نيز به ادعاي منابعي كه به بررسي تعاوني ها در اين دوره پرداخته اند، مرهون كوشش و توجه آن عده از افرادي است كه براي كسب علم و فن به ممالك غربي فرستاده شده و در آنجا با اين نوع سازمان هاي اقتصادي و اجتماعي آشنا گرديده بودند مي باشد. در مورد اينكه چطور شده است كه مساعي مزبور نتايج درخشاني بدست نداده در يكي از اين منابع آمده است “ليكن بيسوادي و آثار و نتايج معنوي آن (شركت هاي تعاوني) در ميان طبقات پائين جامعه مانع از آن گرديد كه شركت هاي تعاوني بتوانند مراحل رشد و گسترش خود را طي كنند”. قابل توجه است كه تعاوني با آن قواعدي كه برايش وضع كرده بودند مختص جوامع صنعتي و آن هم در دوره اي خاص از عمر آنها بوده است. براي گسترش تعاوني ها بعد از سال 1320 رضاخان وزير كشور وقت را مأمور كرد كه در رأس هيأتي براي تعليم مأموران و آشنا ساختن مردم به مفهوم قوانين تعاوني به شهرها و روستاهاي دور و نزديك سفر كرده حس مسئوليت جمعي مردم به ويژه طبقات توليد كننده را برانگيزد. اقداماتي نيز از جانب دولت در اين مورد صورت مي گيرد از جمله توزيع فرآورده هاي كارخانجات دولتي را به شركت هاي تعاوني مصرف واگذار مي نمايند. وقوع جنگ دوم جهاني نه تنها برنامه هاي مزبور بلكه ساير برنامه ها را تحت الشعاع قرارداد. بعد از جنگ جهاني دوم اشاعه تعاوني ها با مشخصاتي كه قبلاً ذكر شد از دو سو ادامه پيدا كرد. تعداد تعاوني هاي تشكيل شده (اعم از صندوق هاي تعاوني روستايي و تعاوني هاي مصرف) تا سال 1330 به زحمت به يكصد شركت مي رسيد كه اكثريت قريب به اتفاق آنها هم فعاليت مؤثر و چشمگيري نداشتند. از يك سو كساني كه از تعاوني هاي ممالك ديگر داراي سوابق ذهني بودند براي پاسخگويي به مشكلات بعد از جنگ اقدام به تشكيل تعدادي تعاوني مصرف در سطح شهرها نمودند و از سوي ديگر برخي مؤسسات خارجي در مورد تأسيس و اداره شرك هاي تعاوني فعاليت هايي در ايران معمول داشتند كه به طور مختصر به آنها اشاره خواهد شد. بعد از شهريور سال 1320 از سوي بعضي از كشورها، مخصوصاً آمريكا، هيأت هايي (در ظاهر) براي ارائه كمك هاي فني وارد ايران شدند. در برخي از رشته هاي امور اقتصادي و اجتماعي ايران نيز عملياتي را شروع نمودند، از جمله در مورد شركت هاي تعاوني بوده كه به منظور پيدايش و توسعه اين نهضت اجتماعي و اقتصادي اقداماتي معمول داشته و كمك هاي فنيو مالي مي نمودند كه مهمترين اين قبيل مؤسسات فهرست وار به شرح زير مي باشند. لازم بذكر است كه اين مؤسسات در نهايت اهداف مورد نظر خود را دنبال مي كرده اند لكن از جهت اين بحث اقدامات اين مؤسسات نتايجي را در برداشته است:
1-مؤسسه هاي وابسته به سازمان ملل متحد مانند سازمان خواربار جهاني فائو و دفتر بين المللي كار، اين مؤسسات بيشتر كمك هاي فني و راهنمايي براي پيشرفت نهضت تعاون در ايران معمول داشتند و عده اي از كارشناسان سازمان ملل متحد در زمينه شركت هاي تعاوني كشاورزي و شركت هاي تعاوني مصرف كارگري وارد ايران شده و در وزارتخانه ها و سازمان هاي دولتي كه در اين رشته فعاليت داشتند، تعليمات و راهنمايي هايي انجام دادند. علاوه بر اين با تأمين هزينه عده اي از كارمندان تحصيل كرده، وزارتخانه ها و سازمان هاي دولتي را براي مطالعه در امور شركت هاي تعاوني به كشورهاي خارج اعزام نمودند.
2-هيئت عمليات اقتصادي و عمراني آمريكا در ايران (اصل چهار) – اين سازمان نه تنها كمك هاي فني براي پيشرفت نهضت تعاوني مي نمود بلكه خودشان به تشکيل تعاوني مصرف كارگري و مصرف شهري و تعاوني هاي كشاورزي هم مبادرت مي ورزيدند و حتي كمك هاي مالي به اين قبيل شركت ها مي نمودند و وسائل كار آنها را فراهم مي كردند. اداره هيئت عمليات اقتصادي آمريكا در ايران در سال 1330 همزمان با قوانين و دستورات تقسيم املاك سلطنتي بين كشاورزان تشكيل گرديد. وظايف اساسي اداره مزبور ظاهراً عبارت بود از:
الف- مطالعه درباره اوضاع اقتصادي و اجتماعي كارگران و بخصوص كشاورزان در قراء و قصبات
ب- افزايش مبادلات علمي و فنيو كارداني در رشته هاي مختلف تقسيم اراضي _ ترويج كشاورزي مطابق روش نوين كشاورزي به منظور بهبود كار و زندگي كشاورزان.

ج- راهنمايي هاي علمي و فني براي تشكيل و اداره نمودن شركت هاي تعاوني توليد، اعتبار و مصرف روستاها.
د- كمك هاي مالي طرفين (ايران و آمريكا) در حدود اعتبارات پيش بيني شده و موافقت نامه هاي تنظيمي براي اجراي برنامه هاي مورد نظر.
ه‍- تهيه و تأمين كارشناسان فني داخلي و خارجي جهت اجراي برنامه هاي تعاوني بهداشتي و فرهنگي.
و- تأمين عمليات آموزشي و نمايشي در زمينه اصول بين المللي شركت هاي تعاوني.
3- ساير مؤسسات آمريكايي نظير بنياد فورد و مؤسسه خاور نزديك، اين سازمان ها نيز نه تنها از لحاظ كمك هاي فني اقداماتي مي نمودند، بلكه خودشان هم با راهنمايي كارشناسان ايراني بعضي از طبقات، مردم را تشويق به تشكيل شركت هاي تعاوني مي كردند.
4- مؤسسات تعاوني بين المللي كشورهاي اروپائي كه با اعطاي بورس هاي خارج از كشور و با اعزام كارشناسان تعاوني به ايران كمك هاي فني مي نمودند.
در اولين (كميسيون تعاون) كه در سازمان برنامه تشكيل گرديد، عده اي از كارشناسان (اصل چهار) و سازمان ملل متحد عضويت داشتند و برنامه هاي تعاوني كشور بايد به تصويب كميسيون مزبور مي رسيد. در زمينه اجراي برنامه هاي تعاون (اصل چهار) علاوه بر تقبل هزينه هاي مزبور به اعزام 50 نفر از كارمندان دولت به خارج از كشور براي ديدن دوره هاي تعاوني، قراردادي با دولت ايران منعقد و آموزش تعاوني كارمندان دولت را به عهده گرفت.
در سال 1332 اولين قانون تعاوني ايران كه با الهام گرفتن از قوانين خاص ديگر كشورها تهيه شده بود به صورت لايحه قانوني به تصويب رسيد. در سال 1334 لايحه مزبور با اصلاحاتي از تصويب مجلس وقت گذشت و اولين قانون تعاون ايران تصويب شد كه پايه و اساس تعاوني هاي زيادي بخصوص بعد از سال 1341 قرار گرفت. در سال 1341 بر اساس تبصره 2 ماده 165 قانون مربوط به اصلاحات ارضي رژيم گذشته، كشاورزاني كه زمين دريافت مي داشتند ناچار بودند قبلاً عضويت شركت تعاوني روستايي را بپذيرند. به اين ترتيب در مدت كوتاهي بيش از 8 هزار شركت تعاوني روستائي تشكيل گرديد كه بعداً در هم ادغام شد و حدود سه هزار شركت را به وجود آوردند. تعاوني هاي مصرف، توزيع و … نيز پس از سال 1346 كه سال تعاون اعلام شده بود گسترش كمي قابل توجهي يافتند. در سازمان هايي از جمله سازمان مركزي تعاون روستايي ايران، ‌سازمان مركزي تعاون كشور، وزارت تعاون و اصلاحات ارضي و … پديد آمدند (سايت آفتاب،1385).
سازمان مركزي تعاون كشور (تشكيل شركت هاي تعاوني شهري غيركارگري) اين سازمان در بيست و سوم ارديبهشت 1346 به منظور تفهيم اصول تعاون و تعميم آن در سراسر كشور و نيز تهيه قوانين لازم و ايجاد امكانات مناسب براي تعاوني ها به وجود آمد. در سال 1350 به وزارت تعاون و امور روستاها ملحق شد و در سال 1356 پس از انحلال آن وزارتخانه تحت نظارت وزارت بازرگاني درآمد كه تا زمان تشكيل وزارت تعاون در سال 1370 بدين صورت ادامه كار داد و سپس بر اساس قانون بخش تعاون مصوب شهريور 1370 به وزارت تعاون منتقل گرديد. تعداد شركت هاي تعاوني و اتحاديه هاي تعاوني تحت پوشش سازمان مركزي تعاون كشور در پايان بهمن ماه سال 1357 يعني شروع انقلاب اسلامي به شرح زير مي باشد.
الف- شركت هاي تعاوني: مجموع شركت هاي تعاوني تحت پوشش سازمان مركزي تعاون كشور اعم از مصرف، مسكن، اعتبار، توزيعي، خدماتي شهري غيركارگري در پايان بهمن 57 برابر با 1340 واحد بوده كه اعضاءي آنها بالغ بر 803893 نفر بوده اند.
ب – اتحاديه شركتهاي تعاوني: تا پايان بهمن ماه 1357 تعداد 20 اتحاديه تعاوني شهري غيركارگري تأسيس گرديد كه اعضاءي آنها بالغ بر 369 شركت تعاوني ثبت گرديده است.
2-5سازمان مركزي تعاون روستايي (تشكيل شركت هاي تعاوني روستايي)
اين سازمان که در سال 1346 و به دنبال موادي از قانون اصلاحات ارضي مصوب 1341 به وجود آمد اهداف و وظايف زير را دنبال مي كرد:
الف-آموزش اصول تعاون و تربيت كادر سرپرستي براي راهنمايي اعضاءي شركت‌هاي تعاوني و مناطق روستائي كشور.
ب-كمك هاي اعتباري به شركت ها به منظور افزايش محصولات و درآمد دهقانان و بازاريابي و فروش محصول كشاورزان.
ج-ارتباط با شركت هاي تعاوني مصرف كشور، همچنين ايجاد رابطه با سازمان هاي بين‌المللي.
اين سازمان در سنوات اخير تحت نظارت وزارت كشاورزي بوده و در پايان بهمن ماه 1357 مجموعاً 2939 شركت تعاوني روستائي با 3010202 نفر عضو را تحت پوشش داشته است. تعداد اتحاديه هاي شركت هاي تعاوني روستائي در پايان بهمن 1357 معادل 153 واحد با 2923 بوده است و در واقع تمامي شركت هاي تعاوني عضو اتحاديه هاي منطقه مربوطه به خود بوده اند.
در سال1350 قانون شركت هاي تعاوني با مطالعه قوانين ساير كشورها تهيه و تصويب رسيد كه موادي از آن هنوز هم مبناي كار تعاوني هاست. تعداد شرکت هاي تعاوني تا 29/12/57 (قبل از انقلاب اسلامي) 2174 شرکت با 2296827 عضو با 28 اتحاديه و تعداد شرکت هاي تعاوني از 1/1/58 (پس از انقلاب) تا 29/12/70 (تأسيس وزارت تعاون) 102 اتحاديه با 20915 تعاوني و 5401107 عضو مي باشند و اين آمار در پايان سال 79 به 391 اتحاديه با 52508 تعاوني و 9784595 عضو بالغ گرديده است. بدين معني که تا مقطع تشکيل وزارت تعاون شاهد رشد تقريباً ده برابر تعاوني ها و پس از شروع فعاليت وزارت تعاون (نهادينه شدن حمايت دولتي) نسبت به مقطع پيش از انقلاب تقريباً 25 برابر و نسبت به شروتع دوره وزارت تعاون 5/2 برابر رشد متوجه تعاوني ها بوده است (رمضاني،1380) .
مهمترين اصلي که در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در مورد تعاوني ها آمده، اصل 44 است که در آن به طور مشخص تعاون را يکي از بخش هاي سه گانه نظام اقتصادي جمهوري اسلامي معرفي مي کند. اين ماده اشعار مي دارد: نظام اقتصادي جمهوري

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع دوران باستان، عملکرد شرکت، توسعه کشت Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع مشارکت مردم، عدم تمرکز، توسعه خود