منابع پایان نامه ارشد با موضوع سازمان ملل، اتحادیه اروپا، فساد اداری، پیشگیری از جرم

دانلود پایان نامه ارشد

به عضو گیری اعضاء جدید میپردازد. قواعد صریح نوشته و نانوشتهای در گروه وجود دارد که با ضمانت اجراهای مختلفی همچون قتل عضو متخلف توأم است.»40 البته در این تعریف اولاً برخلاف کنوانسیون پالرمو، قلمرو فعالیت جرم سازمان یافته فراتر از کسب سود بوده، شامل تحصیل قدرت و اعمال نفوذ نیز میگردد، و ثانیاً، گروه مجرمانه در واقع با اتخاذ نوعی روش همزیستی مسالمتآمیز در کنار نظام حکومتی موجود به ارتکاب افعال مجرمانه مشغول است و به حکومت به عنوان بستری مناسب برای تجارت و فعالیت غیرقانونی خویش نگاه میکند. لذا سازمانهای مجرمانه برخلاف گروههای تروریستی نه فقط به دنبال براندازی نیستند، بلکه گاهی منافع آنان اقتضاء میکند که از حکومت و نظام موجود دفاع کنند. البته در صورت نیاز گاهی نیز برای رسیدن به اهداف خویش از گروههای تروریستی برای اعمال فشار بر حکومت بهره میگیرند.41
برخی نویسندگان نیز با جعل عبارات جدید نظیر «سازمان یافتگی جنایی» بجای جرم سازمان یافته آن را اینگونه تعریف کردهاند «همکاری بیش از دو نفر با وظایف مشخص در یک دوره زمانی بلند مدت یا نامحدود در سطح بینالمللی با به کارگیری برخی صورتهای نظارت و کنترل و نیز به کارگیری دیگر ابزارهای مناسب برای تهدید و ارعاب، استفاده از تشکیلات تجاری و صنعتی، مداخله در تطهیر درآمدهای نامشروع و اعمال نفوذ در سیاستها و نهادهای عمومی؛ به گونهای که بتوان مباشران آنها را مظنون به ارتکاب جرمهای بزرگ و شدید دانست.»42
گفتار دوم: از منظر اسناد بینالمللی و منطقهای
علیرغم وجود معاهدات و قطعنامههای بینالمللی قابل توجه پیرامون جرم سازمان یافته، متأسفانه تعریف قابل توجهی از جرم سازمان یافته در اسناد بینالمللی یافت نمیشود. برای مثال با اینکه بند 5 ماده 3 کنوانسیون بینالمللی مبارزه با قاچاق مواد مخدر و دارو و یا روان گردان 1988 سازمان ملل، ارتکاب قاچاق مواد مخدر توسط گروه مجرمانه سازمان یافته و ارتکاب فعالیتهای مجرمانه سازمان یافته فراملی توسط مرتکب قاچاق را از علل مشدده مجازات جرم ارتکابی دانسته، ولی هیچگونه توضیحی درباره گروه مجرمانه سازمان یافته یا فعالیت مجرمانه سازمان یافته فراملی نداده است. به همین صورت علی رغم وجود قطعنامههایی علیه جرم سازمان یافته توسط شورای اروپا و اتحادیه اروپا و قراردادهایی جهت مبارزه مظاهر این جرم، تعریفی از آن به میان نیامده است. در عین حال در بعضی از اسناد منطقهای و بینالمللی تعاریفی ارائه شده که بیشتر به بیان ویژگیهای این جرم میپردازد. به بررسی این اسناد میپردازیم:
بند اول: اسنادبینالمللی
در اولین موضعگیری سازمان ملل در مقابل جرم سازمان یافته، دبیرخانه این سازمان در پنجمین کنگره پیشگیری از جرم و رفتار با مجرمین (12-1 سپتامبر1975- ژنو) در گزارشی تحت عنوان «جرم به عنوان تجارت: جرم سازمان یافته، جرم یقه سفیدها و فساد اداری» ضمن هشدار نسبت به عواقب جرم سازمان یافته ماهیت این جرم را با توجه به ویژگیهای چهارگانه زیر تبیین نمود:
1- هدف اصلی از ارتکاب آن بدست آوردن سود و منافع مالی است.
2- این جرم با سازماندهی و برنامه ریزی صورت میگیرد.
3- برای رسیدن به هدف از تجارت قانونی بهره گرفته میشود.
4- افراد شرکت کننده در این جرم غالباً دارای قدرت و موقعیت بالای سیاسی هستند.43
تبیین فوق الذکر جرم سازمان یافته را عبارت از «فعالیت مجرمانه گروهها و افراد قدرتمند برای بدست آوردن سود و منافع مادی که با برنامهریزی و سازماندهی صورت گرفته و برای رسیدن به اهداف خود از تجارت قانونی بهره میگیرند» میدانست، و بدین طریق این جرم را شامل جرم یقه سفیدها و اکثر جرمهای سازمان یافته با هر کمیت و ظرفیتی نمود.
به دنبال این اقدام هشتمین کنگره پیشگیری از جرم و رفتار اصلاحی با مجرمین با صدور سندی به طور مفصل پیرامون جرم سازمان یافته و جنبههای مختلف آن مسائلی را مطرح کرد. بند 16 این سند با اشاره به عدم امکان تعریف واحدی از جرم به سبب دخالت رویکردهای مختلف در ارائه تعاریف، بیان می دارد:«با ترکیب رویکردها ممکن است این پدیده را از حیث ویژگی به عنوان یکسری از فعالیتهای مجرمانه پیچیده تلقی کرد که در سطح وسیعی بوسیله سازمانها یا گروههای منسجم با انگیزه تحصیل منافع مادی و قدرت ارتکاب مییابند. این فعالیتها با تأسیس اداره و سوءاستفاده از بازار برای ارائه کالا و خدمات غیرقانونی صورت میگیرد. این جرمها مرزهای ملی را پشت سر گذاشته و نه تنها با فساد دستگاههای دولتی و سیاسی همراه است، بلکه همچنین آمیخته با تهدید، ارعاب و خشونت است.»44در رویکرد جدید بیشتر به جرم سازمان یافته فراملی توجه گردیده است که معمولاً توسط سازمانهای گسترده و شرکتهای چند ملیتی ارتکاب مییابند.
در شانزدهمین کنگره بین المللی حقوق کیفری (1999 بوداپست) تحت عنوان سیستم عدالت کیفری در مقابل چالش جرم سازمان یافته قطعنامهای صادر گردید؛ که در آن ویژگیهای جرم سازمان یافته به عنوان مکمل تعریف آن مورد استفاده قرار گرفت. در این تعریف آمده است: «جرم سازمان یافته نوعاً به دنبال بدست آوردن قدرت و یا منافع مالی است که با استفاده از سازمان کاملاً منظم و منسجمی آن را بدست میآورد. جرم سازمان یافته غالباً مؤلفههای خاصی دارد که میتواند اعمال مفاهیم سنتی و ابزار کیفری را از کار اندازد.»45
سرانجام با تدوین کنوانسیون بینالمللی مبارزه با جرم سازمان یافته فراملی از سوی سازمان ملل، تعریفی ارائه شده که گرچه نظر به سازمان مجرمانه دارد ولی با توجه به عبارات و توضیحات مختلف میتوان جامعترین تعریف جرم سازمان یافته در حقوق بینالمللی را در آن پیدا کرد. بر اساس این تعریف: «گروه مجرمانه سازمان یافته عبارت از گروهی متشکل از سه نفر یا بیشتر که برای مدتی وجود داشته و به قصد ارتکاب یک یا چند جرم شدید یا جرائم پیش بینی شده در کنوانسیون و با هدف تحصیل مستقیم یا غیر مستقیم منفعت مالی یا مادی عمل میکنند.»46در عین حال این تعریف بسیار مجمل بوده و برخی از عبارتهای آن نیاز به توضیح دارد. که بطور خلاصه میتوان گفت:
الف) منظور از گروه متشکل؛ در این تعریف گروهی است که به طور تصادفی و برای ارتکاب موقت یک جرم تشکیل نشده و نیازی به داشتن نقش معین رسمی برای اعضای خود، استمرار عضویت یا یک ساختار پیشرفته ندارد.
ب) منظور از جرم خاص؛ عضویت در گروه مجرمانه سازمان یافته، پولشویی، فساد اداری، کارشکنی در اعمال عدالت نسبت به جرایم سازمان یافته است.
ج) منظور از جرم شدید؛ رفتار مجرمانهایست که حداکثر مجازات سالب آزادی آن حداقل 4 سال حبس باشد.
بند دوم: اسناد منطقهای
در سالهای اخیر سازمان همکاریهای اقصادی (اکو) اقدامات محدودی را برای مبارزه با جرم سازمان یافته داشته است، در عین حال نه تنها هیچ گونه تعریفی را از این جرم ارائه نداده است، بلکه حتی خصوصیات و ویژگیهای آن را هم بیان نکرده است.
در میان سازمانهای منطقهای اروپایی تنها اتحادیه اروپا تعریفی مبتنی بر ویژگیهای این جرم ارائه داده است. این ویژگیها عبارتند از:
• همکاری بیش از دو نفر
• وظیفه مشخص هر یک از اعضاء
• همکاری برای یک دوره طولانی غیر معین
• حاکمیت نظم و کنترل
• در مظان ارتکاب جرایم سنگین بودن اعضاء
• اعمال خشونت، ارعاب و تهدید
• بهره گرفتن از ساختارهای بازرگانی یا شبه تجاری
• ارتکاب تطهیر پول
• تأثیرگذاری و نفوذ در امور سیاسی، رسانههای گروهی، ادارات دولتی، مقامات قضایی و اقتصادی
• داشتن هدف کسب منافع مادی یا قدرت
در ادامه اتحادیه اروپا برای تحقق جرم سازمان یافته وجود شش ویژگی از 11 ویژگی فوق را لازم دانسته که ویژگیهای 1، 5 و 11 از ویژگیهای ضروری و مقوّم این جرم یا تشکیل گروه مجرمانه تلقی شدهاند.47تعریف فوق از سال 1997 توسط تمامی اعضا اتحادیه اروپا پذیرفته شده و دولتهای عضو مکلفند بر مبنای این تعریف گزارش سالانه خود را در مورد جرم سازمان یافته ارائه دهند.
بند سوم: از منظر سازمانهای بینالمللی
جرم سازمان یافته و گروههای مرتکب آن امروزه مرزهای ملی را پشت سر گذاشته و از آنها فراتر رفتهاند، به گونهای که اصطلاح جرم سازمان یافته فراملی را بوجود آوردهاند. عبور از مرزها موجب درگیر شدن کشورهای مختلف با این پدیده گردیده و در نتیجه سازمانهای بینالمللی مختلفی از جمله سازمان ملل و سازمان اینترپل و امثال آن به خود مشغول کرده است. برای مبارزه با این پدیده توسط سازمانهای بینالمللی مربوطه، نخستین گام وجود تعریف پذیرفته شده از ناحیه آن لازم است تا با تنقیح موضوع و مصداقهای مربوطه، مبارزه خویش را سامان بخشند.
تعاریف ارائه شده از طرف سازمانهای بینالمللی و منطقهای در مورد جرم سازمان یافته دارای اهمیت میباشند. به گونهای که بعضی از سازمانها این جرم را بر فعالیت مجرمانه خاص و برخی دیگر بر گروههای خاص اطلاق میکنند.
سازمان پلیس جنایی بین الملل (اینترپل)48 در تعریفی که در اولین سمپوزیوم اینترپل ارائه داد، جرم سازمان یافته را اقدامات گروهی از اشخاص دانست که بدون توجه به مرزهای بینالمللی برای کسب منافع مادی درگیر فعالیتهای غیرقانونی مستمر میشوند.49این تعریف علاوه بر اینکه فعالیتهای مجرمانه گروه را مورد توجه قرار داده است، به سبب اطلاق خود دایره وسیعی از گروههای مجرمانه را شامل میشود که با تبانی و سازماندهی به ارتکاب جرم سازمان یافته میپردازند؛ ولو اینکه از حیث ساختاری محدود باشند. از طرف دیگر این تعریف با اشاره به گذر از مرزها توسط اعضای گروه مجرمانه، جرایم سازمان یافته را نیز در برمیگیرد. در یکی از تعاریف اینترپل جرم سازمان یافته را سازمان پیچیده و انعطافپذیر میداند که با بهره بردن از تمامی شرایط، در پاسخ به تقاضای مشتریان اقدام به ارائه کالا یا خدمات ممنوعه خاصی میکند.50در این تعریف ضمن اینکه جرم سازمان یافته بر سازمان و گروه مجرمانه اطلاق شده است، از حیث تشکیلات نیز به سبب تأکید بر پیچیدگی آن، به سازمانهای بزرگ مجرمانهای که از تشکیلات منسجم و پیچیدهای برخوردارند، توجه شده است. سرانجام در جدیدترین تعریف ارائه شده توسط اینترپل، این جرم بر خود گروه اطلاق گردیده است، و علت آن رکن اساسی بودن گروه در جرم سازمان یافته است. بر اساس این تعریف جرم سازمان یافته عبارت است از گروهی که دارای ساختار یکپارچه و متحد است و هدف اساسی آن گروه بدست آوردن پول از طریق فعالیتهای غیرقانونی است و غالباً با ایجاد ترس و فساد ادامه حیات میدهند.51
گفتار سوم: از منظر قوانین ملی
جرم سازمان یافته اگرچه از سالیان دور در سطح ملی وجود داشته است، لکن جهانی شدن اقتصاد و وابستگی اقتصادی کشورهای دنیا به همدیگر، توسعه صنایع مربوط به ارتباطات و حمل و نقل بینالمللی و تبدیل شدن دنیا به دهکدهای جهانی موجب گردیده است تا جرم سازمان یافته جنبهای فراملی نیز به خود گیرد و قلمرو خود را بر عرصه بینالمللی بگستراند. لذا برخی نویسندگان52معتقدند جرم انگاری این پدیده در پرتو عنصر فراملی بودن و اعتبار بخشیدن به اصل صلاحیت جهانی، از رهگذر فرایند «حقوق بینالملل- حقوق داخلی» صورت میپذیرد. اما این به آن معنا نیست که در پهنه حقوق کیفری داخلی کشورهای مختلف، جرم انگاری جرم سازمان یافته وجود نداشته است؛ به این معنا که هر چند جرم سازمان یافته فراملی امروزه پدیدهای است که نخست، در سطح بینالمللی و از گذر کنوانسیون پالرمو بدان توجه شده و سپس به قوانین داخلی کشورها راه یافته، اما سوابق تقنینی برخی کشورها بیانگر این واقعیت است که مفهوم سازمان یافتگی مجرمانه از حقوق داخلی حتی در پرتو ویژگی فراملی بودن رکن مادی یا نتیجه یا تابعیت مرتکبین توجه جامعه بینالمللی را به خود جلب کرده است.
نویسنده در این مجال قوانین ملی برخی کشورها را که در قالب نظامهای حقوقی نوشته و یا نانوشته قرار میگیرند مورد بررسی قرار داده است. واضح است که بررسی قوانین تمام کشورها عملاً در این فرصت غیرممکن بوده لذا تنها برخی از کشورها مدنظر قرار گرفتهاند.
بند اول: نظام حقوقی نوشته
نظام حقوقی نوشته یا

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع حقوق بشر، شورای امنیت، حقوق بین الملل، قواعد آمره Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع جرایم سازمان یافته، نظام حقوقی، مواد مخدر، قانون مجازات