منابع پایان نامه ارشد با موضوع روابط اجتماعی، قدرت سیاسی، مبانی نظری، ساختار قدرت

دانلود پایان نامه ارشد

و گستردگی و جمعیت هر استان مطالعه و رابطه بین جمعیت و خط فقر و نیز وسعت و خط فقر بررسی شده است. هدف ما این است که با تجزیه و تحلیل اطلاعات و محاسبه فقر و خط فقر و تجمیع نتایج و ارائه به فعالان اقتصادی و مسئولین اقتصادی و برنامه ریزان معیشتی و سازمانهای مردم نهاد و خیریه در رفع معضل فقر و کاهش فقرا کمک کنیم.

اهمیت و ضرورت تحقیق
فقر پدیده ایی است که در تمام زمانها و دوره ها وجود داشته و همواره به آن توجه شده است. فقر از مهمترین مسائل و دردهای جوامع بشری است و قسمت بزرگی ازتلاشهای انسان و جوامع و مکتب ها در مبارزه با این مشکل خلاصه می شود علی رغم پیشرفت هایی که در بیشتر شئون نصیب انسان گشته هنوز آمار افراد فقیر و تنگ دست که در تامین امرار معاش خود در مانده اند بالاست و سیستم های اقتصادی حاکم بر کشورها در حل این مشکل سخت درمانده اند.
با توجه به ضرورت و اهمیت مقابله با بحران فقر از یک سو و از سوی دیگر اهمیت آن در تعیین افراد واجد شرایط استفاده از برنامه های تامین اجتماعی، خدماتی، کمک معیشتی، سبد خانوار و دریافت یارانه، لازم است از دو جنبه نظری و عملی موضوع فقر بررسی و ارزیابی شود. از جنبه نظری باید فقر و مولفه های آن به دقت تعریف و شناسایی گردد و ابعاد آن تبیین گردد. روشهای محاسبه فقر از زوایای مختلف بررسی و نقاط ضعف و قوت هرکدام مشخص و بهترین روش محاسبه انتخاب گردد. از جنبه عملی نیز باید بتوان فقر را در جامعه اندازه گیری کرد. باید داده ها و اطلاعات لازم را شناخت و به بهترین نحو پردازش نمود و سپس فقر را محاسبه نمود.
تصمیم گیری درباره فقر و مبارزه با آن و تخصیص اعتبارات لازم برای کاهش آن و برنامه ریزی برای کاهش روند صعودی آن، ارتباط فراوان و مستقیمی با اندازه گیری خط فقر و نحوه و روش محاسبه آن دارد.
ضروري است مبارزه با فقر و محروميت از سوي سياست‌گذاران و طراحان استراتژي‌هاي توسعة كشور به عنوان يكي از محورهاي اصلي و خاص برنامه‌ها مورد توجه قرار گيرد تا بدين ترتيب از رنج افراد محروم جامعه جلوگيري شود. و در این راه مهمترین کار شناسایی فقرا و افراد ذی حق و نیازمند است.
بررسي فقر از مسائل پيچيده و چند وجهي است و شناخت و درك اين پديده در مطالعات كلان و خرد از اهميت خاصي برخوردار مي‌باشد. بررسی و آگاهی از وضعیت فقر دریک جامعه اولین قدم در مسیر برنامه ریزی برای مبارزه با فقر و محرومیت است. دولت بعنوان نهادی که در تلاش است با تخصیص منابع مالی و سیاستگذاری های کلان اقشار فقیر را یاری کند نیازمند شناسایی هرچه دقیقتر گروه هدف است و با درنظر گرفتن محدودیت های مالی دولت، پس از شناسایی فقرا باید فقیرترین آنان در اولویت قرارگیرند. در یک تعریف کلی فقیر کسی است که قادر به تامین نیازهای مصرفی اولیه نباشد.ازاین رو خط فقر معمولا با مشخص کردن یک سبد مصرفی مناسب برای نیازهای مصرفی اولیه و سپس براورد هزینه بابت نیازها محاسبه می شود. به عبارت دیگر خط فقر می تواند بعنوان حداقل هزینه لازم برای تامین نیازهای اولیه خوراکی و غیر خوراکی درنظر گرفته شود.
باتوجه به غالب کارهای تحقیقی انجام شده در خصوص خط فقر هزینه و درآمد در مناطق روستایی کمتر از مناطق شهری است و بنظر میرسد که به مراتب شهرها و استانهای بزرگتر که از حیث سرمایه و استعداد و امکانات به مراتب قویتر و فربه تر هستند و نیز از فقرای کمتری برخوردار و در واقع آنچه به ظاهر دیده میشود ثروت افراد و جمعیت بیشتر باعث شده فقرای کمتری دراین استانها دیده شود. علیهذا عنایت به موضوع فوق الذکر که دانستن و تاکید به آن می تواند باعث اختصاص بودجه های دولتی بیشتر برای کاهش فقر به استانهای کوچکتر شود بر انجام این تحقیق و ضرورت آن تاکید می نماید. در ثانی با مراجعه به سایت ها و کتابخانه ها و آرشیوها مشخص می شود که دراین خصوص علی رغم کارهای خوبی که انجام شده اما به طورخاص استانهای شرق کشور در هیچ کار تحقیقی با هم مقایسه نشده اند. در برخی موارد خط فقر شهری و روستایی در یک استان محاسبه و با کشوری مقایسه شده و یا در سالیان متمادی بررسی شده است. در اینجا هدف بررسی وضعیت استانها با عنایت به وسعت و جمعیت و محاسبه و مقایسه خط فقر در آنها است. لذا ضرورت انجام این تحقیق بیش از پیش احساس میشود. مجددا” براین نکته تاکید میشود که این مقایسه و تحلیل ما می تواند به برنامه ریزان و متولیان اجرایی امور استانهای شرقی کمک زیادی در اختصاص و جذب بودجه و برنامه ریزی امور عمرانی بنماید.

فرضیات تحقیق
در این پژوهش دو فرضیه مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. در واقع با محاسبه میزان درآمد خانوارها و خط فقر و مشخص کردن استانهای فقیر در بین هشت استان شرقی بررسی شده است که آیا بین جمعیت و وسعت هر استان و میزان خط فقر رابطه ای وجود دارد یا نه؟ بنابراین دو فرضیه بصورت زیر تعریف کرده ایم:
فقر در استانهای پرجمعیت کمتر از استانهای کم جمعیت می باشد.
خط فقر در استانهای بزرگ شرق بالاتر از استانهای کوچکتر است.

سوالات تحقیق
سوالات زیادی در نتیجه تحقیق بوجود آمده است اما مهمترین سوالات مد نظر ما که در نتیجه این تحقیق به آنها پاسخ گفته ایم بشرح زیر است:
درآمد خط فقر در هرکدام از استانهای مورد بررسی در شرق کشور چه رقمی می باشد؟
مردمان کدامیک از استانهای مورد بررسی در استان فقیرتر هستند؟

حدود تحقیق
این تحقیق محدود به هشت استان شرقی کشور است و فقط در آن میزان خط فقر جمعیت شهری مورد محاسبه و مداقه قرار گرفته است. همچنین از لحاظ زمانی تحقیق محدود به سالهای 1383 تا 1392 گردیده است یعنی زمان 10 سال اخیرمد نظر بوده است.

اصطلاحات تحقیق
1-8-1- فقر: فقر به معنی نداشتن یا کمبود درآمد کافی است و فقیر کسی است که از سطح حداقل درآمدی محروم است. (محمودی، عباسیان،12:1391)
1-8-2- خط فقر: خط فقر عبارت است از مخارجی که یک فرد در زمان و مکان معین برای دسترسی به یک سطح حداقل رفاه متحمل می شود، افرادی که به این سطح رفاه دسترسی ندارند فقیر تلقی می شوند و کسانی که به این سطح حداقل رفاه دسترسی دارند غیر فقیر می باشند. (راولیون،1998)
1-8-3- روش معکوس ضریب انگل: روشی علمی برای محاسبه خط فقر از دانشمندی به نام انگل که بطور کامل در فصل سوم بررسی و توضیح داده می شود.
1-8-4- مخارج خوراکی خانوار: مخارج خوراکی خانوارها همواره توسط مرکز آمار ایران به تفکیک برای خانوارهای شهری و روستایی و در هر استان محاسبه و اعلام می گردد. مخارج خوراکی شامل گوشت، نان و غلات، میوه و سبزی، شیر و فراورده های آن، نوشابه و دخانیات، قند و شیرینی ها ، خشکبار و حبوبات، روغن و چربی ها و ادویه ها و چاشنی ها و سایر ترکیب های خوردنی است.
1-8-5- مخارج کل خانوار: جمع مخارج خوراکی و غیر خوراکی، مخارج کل خانوار را تشکیل میدهد. مخارج غیر خوراکی همانند مخارج خوراکی سالیانه توسط مرکز آمار اعلام می شود و شامل مسکن، حمل و نقل و ارتباطات، بهداشت و درمان، کالاها و خدمات متفرقه خانوار، پوشاک و کفش، لوازم و اثاث و خدمات خانوار و تفریحات و سرگرمی و خدمات فرهنگی است.

فصل دوم مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1- مقدمه:
در این فصل ابتدا ادبیات فقر بررسی می شود، در واقع مجموعه ای از تعاریف نظری و نیز تعاریف عملیاتی مربوط به فقر از دیدگاه نویسندگان داخلی و خارجی که دانستن آنها برای خواننده تحقیق لازم است ارائه می شود. سپس خط فقر و انواع آن را بررسی گردیده و توضیحات جامعی در خصوص روشهای مختلف اندازه گیری آن تقدیم میگردد که این روشها براساس تعاریف مختلف از فقر بوجود آمده و آنها را با هم مقایسه خواهیم نمود. پس از آن به بررسی پیشینه تحقیق و مطالعات انجام شده در این زمینه در دو بخش داخلی و خارجی خواهیم پرداخت و آنها را نیز ارائه خواهیم نمود. در پایان فصل به معرفی هشت استان شرقی کشور که مورد مطالعه هستند و خط فقر در آنها محاسبه خواهد شد می پردازیم.
2-2- مبانی نظری و ادبیات فقر
2-2-1- تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم
فقر، یک مفهوم پویاست و براساس وضعیت رفاهی فرد تعریف می شود. فقر پدیده بسیار پیچیده ای است. به همان اندازه ای که محصول و ثمره روابط اجتماعی و ساختار قدرت سیاسی است نتیجه خواسته ها و تمایلات و انگیزه های افراد فقیر و محروم هم هست. همانطور که یک فرد در فقیر بودن خود تاثیر دارد تمام افراد اجتماع نیز در فقر و نابرابری مسئول هستند. اگر فقر و نابرابری را نتیجه روابط اجتماعی، ساختار و عملکرد قدرت سیاسی و اعمال و عملکرد فرد بدانیم، آنگاه برای رفع آن نیز باید سیاستهایی را مد نظر قرار دهیم که سه عامل فوق را در نظر گیرد. یعنی برای مبارزه با فقر باید هم به اصلاح روابط اجتماعی پرداخت و هم به اصلاح ساختار و عملکرد قدرت سیاسی و هم عملکرد افراد مد نظر است. البته ما در این مجال با تعیین فقرا و استانهای فقیرتر قصد کمک به اصلاح عملکرد دستگاهها وبهبود روش ها در توزیع درآمد را داریم که لازم است در ابتدا برخی مفاهیم مربوطه را مرور و اصطلاحات و لغات کاربردی را تعریف کنیم.
در مطالعه متون مربوط به فقر، تعریفی که از فقر می شود نقش مهم و حیاتی در اتخاذ سیاستهای مبارزه با فقر دارد. در اینجا تعریف ما از فقر، فقر به عنوان محرومیت از درآمد می باشد پس فقیر کسی است که توانایی تامین درآمد ندارد و در اینصورت باید برروی مسائل درآمدی، شکاف درآمدی و رفع این شکاف تمرکز کنیم و به احتمال قوی باید سیاستهای حمایتی مد نظر سیاستگذاران اقتصادی قرارگیرد. ولی چنانچه فقر را به عنوان محرومیت از قابلیت تعریف کنیم، فقیر کسی است که ناتوان از خروج از وضعیت فقر است و دراین حالت باید به سیاستهای رشد قابلیتی افراد و توانمندسازی آنها در بلند مدت توجه کنیم(محمودی و صمیمی فر، 1384). براین اساس تفکر و برداشت ما از فقر بسیار مهم می باشد.
2-2-2- تعریف فقر
فقر در معانی حاجت، نیاز و ضد غنا آمده است و فقیر نیز به معنای حاجتمند و نیازمند می باشد و همچنین از جمیع کاربردهای متفاوت کلمه فقر در می یابیم که کلمه فقیر بر همه نوع حاجت و نیاز اعم از وجودی، علمی، اخلاقی، جسمی، مادی، مالی، فرهنگی و … اطلاق شده است. فقر یک پدیده چند بعدی است و همین خصلت باعث می شود که شناخت آن دشوار و گاه به اصطلاح سهل و ممتنع باشد. فقر موضوعی است که در تمام زمانها و اعصار وجود داشته و همواره به آن توجه شده است. دلایل توجه به این موضوع مهم را در چند چیز میتوان دید: یکی دلیل اخلاقی است که توسط ادیان و مذاهب مختلف برروی آن تاکید شده است. مشاهده فقرا پدیده رقت انگیزی است که تاسف و تاثر خاطر بسیاری را بر می انگیزد و هر بیننده ای را به تفکر وامیدارد. مشاهده فقر و افراد فقیر احساس ترحم و دلسوزی را در افراد بوجود آورده و این یکی از دلایل توجه به فقراست. بسیاری از فقرا در نتیجه بی عدالتی و عدم توزیع درست و صحیح منابع و امکانات به این وضعیت دچار شده اند و حس عدالت خواهی و تمایل به بهبود این وضعیت که در نهاد و فطرت تمامی انسانها وجود دارد نیز یکی از عوامل توجه به موضوع فقر است. تاریخ اقتصاد با موضوع فقر عجین است و هیچ نظر اقتصادی نیست که مقدمتا” ویا نهایتا” به موضوع فقر بی تفاوت باشد.
تعریف فقر همگام با نیازهای عصر خود در تحول بوده است و مسائلی مانند شکاف درآمدی، رژیم غذایی، بهداشت، آموزش، توانمندی و … را در تعریف خود گنجانده است. قبل از ارائه تعریفی از فقر باید اذعان کرد که هیچ کس نمی تواند تعریفی از فقر ارائه دهد که برای تمامی مکانها و زمانها صادق باشد. در حال حاضر هم تعریف فقر از یک کشور به کشور دیگر متفاوت است. شاید در بنگلادش یا سومالی عدم تامین کالری غذایی و انرژی مورد نیاز بدن نشانه و تعریف قابل قبول فقر باشد ولی تعریف فقر در کشور سوئیس و فرانسه به یقین به صورت دیگری میباشد. فقر به تمام عواملی که آزادی انتخابهای انسان را در مقابل خواسته های معقول محدود میکند

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع استان خراسان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع مخارج مصرفی، هزینه های غذایی، توزیع درآمد، شرایط آب و هوایی