منابع پایان نامه ارشد با موضوع دیمتل فازی، عدم اطمینان، تکنیک دیمتل، روش ویکور

دانلود پایان نامه ارشد

شاید طیف نامحدودی از انتخاب ها به جای فقط دو انتخاب نهایی وجود داشته باشد (اسماعیل پور و همکاران،1388)
یک مجموعه فازی توسط یک تابع عضویت مشخص شده است که به هر کدام از عضوهای آن درجه ای از عضویت میان 0 تا 1 اختصاص می یابد .این درجه ی عضویت نشان می دهد هر کدام از اعضا به چه اندازه عضو مجموعه هستند .در نتیجه در منطق فازی واژگان تعریفی همانند خوب ،بد و یا متوسط می توانند به اعداد تعریف شده ی مشخص تفسیر شوند.( معمارزاده ،1390)
براساس نظریه فازی ،یک عدد فازی ،مجموعه فازی خاصی به صورتz=xϵR∕μ_z (x)(3-1) می باشد که در آن x مقادیر حقیقی عضو مجموعه R را می پذیردو تابع عضویت آن به صورت μ_z (x) می باشد.بیشترین اعداد فازی مورد استفاده ،اعداد فازی مثلثی و ذوزنقه ای هستند.اعداد فازی مثلثی ،به دلیل محاسبات ساده تر بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند، این عدد می تواند به صورت عدد فازی مثلثی (2-3)~_(Z=(l,m,u))نشان داده شود. شکل (2-3)این تابع عضویت را نشان می دهد (تقی زاده و فضلی ،1390)

3-8-6تکنیک دیمتل فازی :
روش دیمتل برای ساختاردهی به یک دنباله از اطلاعات مفروض کاربرد دارد ،به طوری که شدت ارتباط را به طور امتیازدهی مورد بررسی قرار می دهد و بازخوردهای بین معیارهای اصلی را تواما با اهمیت آنها جستجو می کند (حاجی میرزا ،1390)این تکنیک را اولین بار دانشمندان آمریکایی در بین سال های 1926 تا 1972 ارائه کردند و روشی برای مسائل پیچیده بود و براساس تئوری گراف ساخته شده بود که قادر بود مسئل را با روش ساده حل کند ولی عیبی که بر تکنیک دیمتل وارد است ؛یعنی تصمیم گیری در شرایط عدم اطمینان موجب ارائه تکنیک دیمتل فازی شد .روش دیمتل فازی با استفاده از متغییرهای زبانی فازی ، تصمیم گیری را در شرایط عدم اطمینان محیطی آسان می نماید و این تکنیک در زمینه های تولید ،مدیریت سازمان ،سیستم های اطلاعات و علوم اجتماعی کاربرد دارد .(جمالی و هاشمی ،1390)
در حل به روش دیمتل فازی نیازمند تعیین معیارهایی برای تصمیم گیری هستیم .برای رفع عدم اطمینان باید معیارها را با توجه به معیارهای زبانی جدول (1-3) در اختیار تصمیم گیرنده بگذاریم تا با توجه به این معیارهای زبانی ،شاخص ها با هم مقایسه شوند (جمالی و هاشمی ،1390)مقیاس این جدول براساس پژوهش لین و وو lin ,wu2008 می باشد.
ارزش معادل متغییر های زبانی
متغییر های زبانی –اعداد متناظر
( 0 ,0 , 0/25 )
بدون تاثیر(NO)-0
(0 ,0/25 ,0/5)
تاثیر بسیار کم(VL)-1
(0/25 ,0/5,0/75)
تاثیر کم(L)-2
(0/5,0/75,1)
تاثیر زیاد(H)-3
(0/75,1,1)
تاثیر بسیار زیاد(VH)-4

3-8-6-1حل روش دیمتل فازی:
قدم اول: تشکیل ماتریس تصمیم فازی
ابتدابرای اینکه بتوان تاثير متقابل هر یک از معیارهار را نسبت به همدیگر بدست آوردیم پرسشنامه مقایسات زوجی طراحی کرده و و به چند تن از خبرگان توزیع می شود . برای تعیین میزان تاثیر هر یک از عوامل روی عوامل دیگر از اعداد 0 تا 4 استفاده شد، بدین صورت که مطابق جدول (2-3) بترتیب از بدون تاثیر تا تاثیر خیلی زیاد عوامل روی یکدیگر درجه بندی شده و توسط خبره ها مورد ارزیابی قرار می گیرد. بعد از جمع آوری پرسشنامه ها، ماتریس مقایسات زوجی مطابق با جدول (2-3) به اعداد فازی مثلثی تبدیل می شوند.

0
بدون تاثير
1
تاثير كم
2
تاثير متوسط
3
تاثير زياد
4
تاثير خيلي زياد

قدم دوم: فازی زدایی به روش CFCS:
این روش بر اساس تعیین ماکزیمم و می نیمم محدوده اعداد فازی مثلثی عمل می کند که شامل 4 مرحله به شرح زیر می باشد.
مرحله 1: نرمالیزه کردن ماتریس تصمیم
با توجه به معادله های شماره ( (3-3) و (3-4) و (3-5)) ماتریس تصمیم فازی ایجاد می شود

مرحله 2:محاسبه مقادیر چب و راست نرمال شده
با استفاده از معادله های شماره(3-6) و (3-7) مقادیر نرمال شده چپ (ls)و راست(rs) را برای اعداد فازی مثلثی محاسبه می شود

(3-6)
(3-7)
مرحله 3: محاسبه مقادیر کریسپ نرمال شده کل
با استفاده از معادله شماره (3-8) مقادیر کریسپ نرمال شده کل محاسبه می شود

مرحله 4: محاسبه مقادیر کریسپ
در این مرحله با استفاده از معادله شماره (3-9) مقادیر کریسپ نهایی به دست آورده می شود

قدم سوم: تشکیل ماتریس تصمیم متوسط:
پس از اينكه خبرگان نظرات خود را در مورد تاثير متقابل عامل‌ها در ماتريس تصميم ارائه كردند متوسط كل اين ماتريس ها تشكيل می شود.

قدم چهارم: تشکیل ماتریس متوسط نرمال شده:
با استفاده از فرمول شماره (3-10) ماتریس متوسط را نرمال می نماییم

قدم پنجم: تشکیل ماتریس رابطه کل
در این قدم جهت محاسبه ماتریس رابطه کل از معادله شماره (3-11) استفاده شده است

قدم ششم: محاسبه جمع سطر ها و ستون ها (riو ci)
پس از تشکیل ماتریس رابطه کل، جمع سطرهای این ماتریس(ri)، نشان دهنده کل تاثیری است که معیار i ام روی معیارهای دیگر داشته است و جمع ستون های این ماتریس (cj)، نشان دهنده، کل تاثیری است که معیار j ام از معیارهای دیگر دریافت کرده است.
قدم هفتم: محاسبه ri+cj و ri-cj و وزن شاخص ها:
در این مرحله میزان ri+cj و ri-cj و وزن شاخص ها محاسبه و در جدول وارد می شود .
قدم هشتم: رسم دیاگرام رابطه علی و معلولی:
دیاگرام نشان دهنده رابطه علت و معلولی بین معیارها می باشد بطوریکه محور افقی نشان دهنده ri+cj و محور عمودي نشان دهنده ri-cj مي‌باشد. معيارهايي كه بالاي خط افق قرار دارن نشان دهنده علت‌ها و معيارهايي كه پايين خط افق قرار دارن نشان دهنده معلول‌ها مي‌باشد.
قدم نهم: محاسبه مقدار آستانه p و رسم نمودار CRM27
هر یک از درایه ها در ماتريس رابطه کل اين اطلاعات را به ما مي‌دهد كه عامل i عامل j را تا چه اندازه تحت تاثير قرار مي‌دهد. جهت تعيين مقدار آستانه p جهت جداسازي علت‌هاي كوچك، تنها عواملي كه مقدار تاثيرشان در ماتريس رابطه کل بزرگتر از مقدار آستانه (p) باشد در نمودار CRM نمايش داده می شود. مقدار p برابر ميانگين عناصر ماتريس رابطه کل تعريف مي‌شود.

3-8-7روش ویکور فازی28:
اپریکوویک29 و تزنگ30 در سال 1988 روش ویکور را ارائه و سال های 2004،2003،2002و 2007 این روش را توسعه دادند . این روش که مبتنی بر برنامه ریزی تواقی مسائل تصمیم گیری چند معیاره است مسائلی با معیارهای نامتناسب و ناسازگار را مورد ارزیابی قرار می دهد .در شرایطی که فرد تصمیم گیرنده قادر به شناسایی و بیان برتی های یک مسئله در زمان شروع و طراحی آن نیست ،این روش می تواند به عنوان ابزاری موثر برای تصمیم گیری مطرح شود .

3-8-7-1 حل روش ویکور فازی:
قدم اول تشکیل ماتریس تصمیم :
با توجه به تعداد معیارها ،تعداد گزینه ها و ارزیابی همه گزینه ها برای معیارهای مختلف ،ماتریس تصمیم به صورت زیر تشکیل می شود:
[■(X_11&⋯&X_1n@⋮&⋱&⋮@X_m1&⋯&X_mn )]
که در آن x_ij عملکرد گزینه i(i=1,2,3,…..n) در رابطه با معیار j(j=1,2,3,….m) می باشد
قدم دوم: بي مقياس نمودن ماتريس تصميم گيري:
در اين گام بايستي ماتريس تصميم گيري فازي را به يک ماتريس بي مقياس شده فازي تبديل نمائيم. براي به دست آوردن ماتريس، بایستی مراحل زیر طی شود:
مرحله اول:تعيين بهترين و بدترين مقدار برای هر معیار:
بهترين و بدترين هريک از مقادير در هر معيار شناسايي شده و به ترتيب و ناميده ميشود.
در صورتی که معیار jام، معرف سود باشد و از روابط زیر بدست میآید:
i=1,2,….,n for (سود باشند) (3-12)
i=1,2,…., for (سود باشند) (3-13)
ولی در صورتی که معیار j ام، معرف هزینه باشد و از روابط زیر بهدست میآید:
i=1,2,….,n for (هزینه باشند) (3-14)
i=1,2,….,n for (هزینه باشند) (3-15)
مرحله دوم :به دست آوردن مقادیر نرمالیزه شده
اگر باشد، مقادیر نرمالیزه شده بدین صورت به دست میآید:
برای معیارهای معرف سود: (3-16)
برای معیارهای معرف هزینه: (17-3)
قدم سوم : محاسبه مقادیر و :
اگر و باشد :
(3-18)
(3-19)
قدم چهارم : محاسبه
اگر باشد:
(3-19)
که :
(3-20)
(3-21)
(3-22)
(3-23)
پارامترV وزنی برای بیشینه مطلوبیت گروهی است که مقدار آن میتواند بین 0 و 1 باشد
قدم پنجم : فازی زدایی مقادیر R، S و Q :
مقادیر فازی S ، R و Q با توجه به فرمول زیر قطعی میشوند:
اگر باشد. ( یک عدد فازی است).

قدم ششم : رتبه بندی نزولی گزینه ها بر اساس مقادیر R، S و Q :
در این گام گزینهها برا ساس مقادیر R، S و Q رتبهبندی میشوند.

قدم هفتم : گزینه نهایی :
در این مرحله با توجه به مقادیر R، S و Q مربوط به گزینه‌ها که به صورت نزولی مرتب شدهاند تصمیم میگیریم. برای تصمیمگیری دو شرط بررسی و بر اساس این دو شرط، سه حالت به وجود میآید که بر اساس آن تصمیم گرفته میشود:
الف) شرط1: شرط مزیت قابل قبول
اگر A(1) ، A(2) به ترتیب اولین، دومین گزینه بر اساس مقدار Q باشد و n بیانگر تعداد گزینه‌ها باشد، رابطه (15) برقرار باشد:
[Q(A(2)) – Q(A(1))]≥ 1/n-1                                     (3-25)
ب) شرط2: شرط ثبات قابل قبول در تصمیمگیری
گزینه A(1) باید حداقل در یکی از گروه‌هایR و S به عنوان رتبه برتر شناخته شود.
حالت هایی که پیش میآید:
حالت اول : زمانی که شرط اول برقرار نباشد، مجموعه‌ای از گزینه‌ها به صورت رابطه 16 به عنوان گزینه‌های برترانتخاب می شوند:
(3-26) ,….., A(M) A(2) , A(1) = گزینه های برتر
بیشترین مقدار M با توجه به رابطه (17) محاسبه می‌شود:
(3-27) 1/n-1 Q(A(1)) – Q(A(M))
حالت دوم : زمانی که تنها شرط دوم برقرار نباشد دو گزینه A(1) و A(2) به‌عنوان گزینههای برتر انتخاب می‌شوند.
حالت سوم : اگر هر دو شرط برقرار بود رتبه‌بندی براساس Q خواهد بود. (به صورت کاهشی: هر چه Q کمتر باشد آن گزینه بهتر است)
3-8روایی و پایایی پرسشنامه پژوهش:
روایی آن خصیصه یا ویژگی ابزار گردآوری اطلاعات است که مقولاتی را تعیین می کند که برای آن ها در نظر گرفته شده است و پایایی خصیصه یا ویژگی های که در طول زمان ثبات و پایداری خود را حفظ نماید(جوانمرد ،1388) مبحث قابلیت اعتماد (پایایی)و اعتبار (روایی) ،از اصول اندازگیری و ارزیابی تحقیقات علمی بوده و از ویژگی هایی هستند که جهت مفید و موثر واقع شدن روش های جمع آوری داده ها،از شروط اساسی به شمار می روند.با توجه به این مهم ،در تحقیق حاضر تلاش

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع زنجیره تامین، یکپارچه سازی، سلسله مراتب، سلسله مراتبی Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع حمل و نقل، روش DEMATEL، یکپارچه سازی، مدل مفهومی