منابع پایان نامه ارشد با موضوع حمل و نقل، آموزش و پرورش، مخارج خانوار

دانلود پایان نامه ارشد

آنکه متغير يا متغير‌هايي که به کمک آنها فقر ارزيابي مي‌شود متعدد مي‌باشند و همين امر موجب تفاوت در اندازه‌ي فقر در مطالعات مختلف مي‌شود. به طور مثال اگر در اندازه گيري فقر از متغير درآمد استفاده شود، نتايج متفاوت از حالتي خواهد شد که از متغير مخارج استفاده شود. همچنين واحد تجزيه و تحليل مي‌تواند عامل بروز اين تفاوت باشد. براي مثال يک محقق ممکن است فقر را براي خانوار و محقق ديگر در سطح فرد آن را اندازه گيري کند.
1-2 اهميت و ضرورت انجام پژوهش
اصولا يکي از معيارهاي توسعه‌ي يافتگي، سطحي زندگي و رفاه عمومي مردم جامعه مي‌باشد و لذا براي تعيين وضعيت رفاهي جامعه، يکي از راه‌ها تعيين خط فقر و افراد فقير مي‌باشد. به چند دليل اساسي ما نيازمند تعيين خط فقر و شاخص‌هاي آن در جامعه مي باشيم:
1-پژوهش گران و متخصصان علوم اقتصادي در هر زمان با کاوش در خصوص خط فقر مي‌توانند مشخص کنند که «چه تعداد» از افراد جامعه، در «کداميک از نيازهاي خانوار» و بر اثر «چه عاملي» از درآمد کافي برخوردار نيستند و لذا در سياست گذاري‌هاي اقتصادي به نحوي بتوانند درآمد اين خانوار‌ها را جبران نمايند.
2- رفاه عمومي: با تعيين خط فقر مي‌توان مشخص کرد که معيشت در چه سطحي بايد قرار داشته باشد.
3- يکي ديگر از عوامل، بررسي تاثير سياست گذاري‌هاي مختلف طي دوره‌ي زماني معين بر مخارج خانوار مي‌باشد.
4- هزينه‌اي که براي لوازم زندگي صرف مي‌شود، با توجه به نوسانات قيمت نمي‌تواند به صورت ثابت مشخص گردد لذا مجبور هستيم که با توجه به عواملي مانند نرخ تورم در هزينه‌ي ساليانه زندگي خانواده، پس از مدت زماني در محاسبه‌ي خط فقر ساليانه تجديد نظر نمائيم.
علاوه بر موارد فوق تاکيدات قانون اساسي در اين خصوص، قابل توجه است. چنانچه در فصل چهارم قانون اساسي چنين تصريح شده است:
براي تامين استقلال اقتصادي جامعه و ريشه کن کردن فقر و محدوديت برآورد نيازهاي انساني در جريان رشد با حفظ آزادي او، اقتصاد جمهوري اسلامي ايران براساس ضوابط زير استوار مي‌شود.
الف) تامين نيازهاي اساسي (مسکن، خوراک، پوشاک، بهداشت، درمان، آموزش و پروش) و امکانات لازم براي تشکيل خانواده براي همه.
ب) تاسيس شرايط و امکانات کار براي همه به منظور رسيدن به اشتغال کامل و قرار دادن وسايل کار در اختيار افرادي که قادر به کارند ولي وسايل کار ندارند (در شکل تعاوني و …).
ج) تنظيم برنامه‌ي اقتصادي کشور به صورتي که شکل و محتوا و ساعات کار به صورتي باشد که فرد علاوه بر تلاش شغلي، فرصت و توان کافي براي خودسازي معنوي، سياسي و اجتماعي، شرکت فعال در رهبري کشور و افزايش مهارت و ابتکار را داشته باشد.
رعايت آزادي انتخاب شغل و عدم اجبار افراد به کاري معين و جلوگيري از بهره کشي از کار ديگران.
1-3 طرح مساله
اولويت اول در فقرزايي، تعريف فقر و اندازه گيري آن مي‌باشد. تعاريف متعددي براي فقر (حداقل معاش) موجود است که بر اين اساس روش محاسبه نيز متفاوت مي‌باشد. در اين تحقيق به بررسي خط فقر نسبي و شاخص‌هاي مرتبط با آن در مناطق شهري استان سيستان و بلوچستان مي‌پردازيم، به طوري که بتوان يک تصويرکلي از وضعيت حداقل معاش جامعه شهري استان و روند تغييرات آن را مشاهده کنيم، لذا با استفاده از سيستم مخارج به برآورد خط فقر استان سيستان و بلوچستان طي سال‌هاي 79 تا 88 براي نقاط شهري مي‌پردازيم. منظور از فقر نسبي در اين پژوهش، حداقل معاش است که عبارت است از « عدم توانايي خانوارها در تامين يک سطح معين از استاندارهاي زندگي که در جامعه فعلي لازم و مطلوب تشخيص داده مي‌شود».
با توجه به اين امر که حداقل معاش زندگي و فقر بنا به دلايلي از جمله موقيت جغرافيايي، امکانات در دسترس و توسعه يافتگي در مناطق گوناگون متفاوت مي‌باشد، بررسي موردي حداقل معاش و شاخص‌هاي مرتبط با آن در مناطق شهري استان سيستان و بلوچستان نتايج قابل اتکاتري را بدست مي‌دهد. همچنين مطالعه فقر در سطح استان مي‌تواند زمينه ساز روش مناسبي براي فقرزدايي جهت نيل به توسعه پايدار و برنامه ريزي منطقه‌اي باشد. بنابراين، بررسي آماري محاسبه‌ي خط فقر و تجزيه و تحليل آن در سطح استان مي‌تواند راهنمايي براي برنامه ريزان در جهت فقرزدايي استان باشد.
1-4 فرضيه‌ها و سولات پژوهش
سولات پژوهشي اين تحقيق به صورت ذيل مطرح مي‌شوند:
الف) حداقل معاش در استان سيستان و بلوچستان طي برنامه سوم و چهارم به چه ميزان بوده است؟
ب) وضعيت و روند حرکت شاخص‌ها و وضعيت افراد فقير در اين دوره چگونه بوده است؟
1-5 اهداف پژوهش
هدف اصلي از انجام اين پژوهش برآورد حداقل معاش به همراه تعيين شاخصهاي نسبت سرشمار و نسبت شکاف درآمدي در جامعه شهري استان سيستان و بلوچستان، طي سالهاي 1379 تا 1388 (برنامه‌هاي سوم و چهارم توسعه) مي‌باشد.
همچنين در صورت امکان، ارائه‌ي راهکارهايي جهت بهبود حداقل معاش در جامعه شهري استان طي برنامه‌هاي آتي، به عنوان هدف فرعي پژوهش حاضر مد نظر مي‌باشد.
1-6 روش تحقيق
در اين تحقيق براي تعيين حداقل معاش از تابع سيستم مخارج خطي استفاده شده است بطوري که در ابتدا توابع انگل براي شش گروه کالايي به روش داده‌هاي تابلويي تخمين زده مي‌شود.
داده‌هاي مورد استفاده براي محاسبه حداقل معاش خانوارها در مناطق شهري استان براي تعيين خط فقر و شاخص‌هاي فقر در برگيرنده‌ي موارد زير است:
1.آمار بودجه (درآمد-هزينه) خانوار شهري استان سيستان وبلوچستان طي دوره 88-79
2.شاخص قيمت کالاها و خدمات مصرفي خانوارهاي شهري استان.
3.تعداد خانوارهاي شهري استان به تفکيک گروههاي هزينهاي.
4.دهکهاي هزينهاي کشور طي دوره 88-79
در مورد چگونگي استفاده از داده‌هاي آماري نکاتي به شرح زير را يادآوري مي‌کنيم:
نکته اول: در اين پژوهش به جاي درآمد از رقم هزينه استفاده کرده ايم، به اين دليل که در بيشتر کشورها ارقام درآمد، ارقام قابل اتکايي محسوب نمي‌شوند. همچنين، با توجه به تجربه، به علت چسبندگي مصرف، مخارج مصرفي (هزينه) بسيار با ثبات تر از درآمد است، بدين روي، تعميم روند گذشته حرکت داده‌هاي مربوط به مخارج مصرفي به آينده براي پيش بيني منطقي تر است (اسد سنگابي فرد، سيما، 1369 ).
نکته‌ي دوم: همانطور که ذکر شد، براي محاسبه و تعيين خط فقر از آمار هشت گروه کالايي اصلي استفاده کرده ايم، ولي در اين پژوهش، هشت گروه کالايي به شش گروه کالايي شامل خوراک، پوشاک، مسکن، لوازم و اثاثيه، بهداشت و درمان و ساير تقليل يافته است، که در آن، گروه ساير شامل گروه کالايي حمل و نقل، تفريح و تحصيل و متفرقه است.
نکته‌ي سوم: شاخص قيمت کالا و خدمات مصرفي براي هشت گروه کالايي را از مرکز آمار ايران تهيه کرده ايم. با توجه به اين که سه گروه کالايي حمل و نقل (E6)، تفريح و تحصيل (E7) ومتفرقه (E8) با هم جمع شده و با عنوان گروه ساير (other) در نظر گرفته شده است، شاخص قيمت گروه ساير (p) را به صورت زير محاسبه کرده ايم:
مخارج گروه کالايي ساير Eother= Σ Ei ( i= 6 , 7 , 8 ) :(other)
شاخص قيمت گروه ساير (pother): ( i= 6 , 7 , 8) wi pi Pother= Σ
Ei = مخارج گروه کالايي ( i= 6 , 7 , 8 ) wi= Ei / Eother
= Piشاخص قيمت گروه کالايي ( i= 6 , 7 , 8 )
نکته‌ي چهارم: براي برآورد توابع انگل از همه‌ي دهک‌هاي هزينه‌اي استفاده کرده ايم.
سرانجام با توجه به داده‌هاي موجود و استفاده از سيستم مخارج خطي به برآورد خط فقر نسبي مناطق شهري استان سيستان و بلوچستان طي سال‌هاي 1388-1379 يعني برنامه ي‌هاي سوم و چهارم توسعه مي‌پردازيم و با استفاده از نتايج آن، شاخص نسبت سرشمار و شاخص نسبت شکاف درآمدي محاسبه مي‌گردد.
اين تحقيق به ترتيبي سازماندهي شده است که در فصل اول به بيان مسئله و طرح فرضيه‌هاي پژوهش پرداخته شده است. در فصل دوم به مفاهيم فقر، تعريف فقر و انواع روشهاي محاسبه‌ي خط فقر اشاره شده است. در فصل سوم به معرفي سيستم مخارج خطي و انواع شاخص‌هاي فقر و روش تحقيق مي‌پردازيم. در فصل چهارم ميزان حداقل براي طي برنامه‌هاي سوم و چهارم توسعه‌ي اقتصادي کشور برآورد شده است و در نهايت فصل پنجم که شامل بحث و نتيجه گيري خواهد بود.

فصل دوم:
مباني نظري و پيشينه پژوهش

1-2 مقدمه
بسياري از اقشار مردم بويژه انديشمندان و سياستگزاران در خصوص مسئله فقر به بحث مي‌پردازند و اساس بحث آنها اين است که براي برخورد با مسئله فقر بايد مشکل بدرستي شناسايي شود، اما شناخت اين افراد از مسئله فقر به يک ميزان نمي‌باشد. لذا برخورد آنها نيز يکسان نخواهد بود. به اين ترتيب اولين مطلبي که در مورد فقر متوجه مي‌شويم اين است که فقر پديده ساده‌اي نيست که ما بتوانيم با بکارگيري يک ديدگاه آن را تعريف کنيم. بدليل طبيعت چند بعدي فقر و فقير ارائه تعريف جامع و دقيقي از آن مشکل است. فقر علاوه بر کساني که از نياز مداوم، گسترده و عميق رنج مي‌برند، شامل فقرايي مي‌شود که مجبورند در سطحي کمتر از استاندارد‌هاي قابل قبول در يک دوره زماني زندگي کنند و از ارزش‌هاي اجتماعي نيز محروم باشند. در اين حالت نمي‌توان فقر را تنها به صورت مطلق در نظر گرفت و مسئله فقر نسبي نيز مطرح مي‌شود.
2-2 مفهوم فقر
بدليل ماهيت پيچيده و چند بعدي فقر، در منابع موجود و پژوهش‌هاي انجام شده، تعاريف متفاوتي براي فقر ارائه شده است. اما همه به نوعي به هنجاري بودن4 مقوله فقر تاکيد دارند و معتقدند تنها با تعاريف از پيش تعيين شده مي‌توان فقير را از غير فقير جدا نمود. يعني فقر هميشه حاکي از مقايسه‌اي بين يک مشاهده و يک شرط از پيش تعيين شده است. علت اين تفاوت‌ها را نيز مي‌توان نخست ناشي از نوع تفکر در مورد فلسفه وجودي انسان، نقش اجتماعي او، برداشت از مفهوم عدالت اجتماعي، باور به اصالت جمع، شرايط زيست بومي و امثال آن (بولتوينيک5،1999) و دوم نيازهاي متنوع انساني که فقدان هر يک منجر به تعريف جديدي از فقر مي‌شود، دانست. نيازهاي انساني بر حسب شرايط زماني، مکاني، مرحله پيشرفت و تمدن، شرايط فني و سطوح فرهنگي و غيره تغيير مي‌يابند.
نيازهاي مادي و معنوي انسان مانند تغذيه مناسب، آموزش و پرورش، مسکن، داشتن شغل و تضمين امنيت هريک مي‌تواند در رابطه با فقر قرار گيرد. بنابراين مي‌توان گفت فقر پديده‌اي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي است که فقدان يا ناتواني در تامين حداقل نيازهاي انساني ناشي مي‌شود و فقير به کسي اطلاق مي‌شود که فاقد قابليت و توانايي کافي براي تامين ضروريات و نيازهاي زندگي باشد.
اما ضروريات زندگي، خود مسئله‌اي است که توافق کامل در مورد آن وجود ندارد، بطوري که مي‌تواند سطوح مختلفي از نيازها را در بر گيرد. به بيان ديگر، نياز خود يک مفهوم پويا بوده و با پيشرفت علوم، تکنولوژي و تمدن بشري متحول مي‌شود و اشکال و اقسام گوناگوني به خود مي‌گيرد. اورشانسکي6 (1969) معتقد است « تشخيص فقر، همانند زيبايي بستگي به نگاه بيننده دارد». اما بر اساس نظر سن (1979) در اين صورت موضوع اساسا ذهني خواهد بود و به برداشت شخصي فرد و نظر او در مورد آمار فقر بستگي خواهد داشت. او معتقد است که ارزيابي فقر مقوله‌اي توصيفي و نه تجويزي است که مرتبط با واقعيات و عرف جامعه مورد بررسي است. به عبارت ديگر اگر چه تشريح حداقل ضروريات زندگي مبهم است، اما اين ابهام نبايد باعث شود که آن را موضوعي صرفا اخلاقي و ذهني بدانيم.
تانسند(1979) اعتقاد داشت که افراد، خانوارها و گروههاي جمعيتي را زماني ميتوان فقير به حساب آورد که با فقدان منابع براي کسب انواع رژيمهاي غذايي، مشارکت در فعاليتها و شرايط و امکانات معمول زندگي مواجه باشند.
آمارتياسن (1981) در مطالعات خود اشاره دارد که تمام تعاريف صور

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع تابع تقاضا، مخارج خانوار، برنامه سوم توسعه، اصول موضوعه Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع سازمان ملل متحد، درآمد سرانه، اوقات فراغت، سازمان ملل