منابع پایان نامه ارشد با موضوع حجرالاسود

دانلود پایان نامه ارشد

(ریاضی یزدی، 175:1375)
بگیر از کف ساقی سیم تن چو زلف طلائی دو جام طلا
(همان، 194)
5-2-3- زلف و خال
دانه؛ وجه شبه: گردی و فریبندگی
گفت ای خال لبت دانه ی دل خم به خم زلف کجت لانه ی دل
(همان،371)
شاعر خال لب را به دانه ی دل تشبیه کرده است. که دانه ی دل خود اضافه ی تشبیهی است.و زلف یار را به لانه ی دل تشبیه کرده است. لانه ی دل خود اضافه ی تشبیهی است. در این بیت تزاحم تشبیه دارد.
از بسکه سوخت خال لبش زآفتاب حسن چون زلف یار و طالع من مشکفام شد
(همان، 162)
با دام زلف و دانه خال سیاه لب صیَاد من هوای شکاری نمی کنی
(ریاضی یزدی، 182:1375)
خیال خال لبی داشتم خدا را شکر که زیر سایه ی زلف تو کامیاب شدم
(همان: 171)
5-2-4- زلف و لب
زلف زراندود شما، لعل می آلود شما قند نمک سود شما، درد من و درمان من
(همان، 175)
زلف زر اندود، لعل می آلود و قند نمک سود هر سه موصوف و صفت هستند. شاعر معتقد است که هم باعث گرفتاری اوست هم درمان اوست.
لب عنَابی و گیسوی بلند از ازل زینت طغرای قضاست
(ریاضی یزدی،201:1375)
دو لب شاخ نبات خواجه حافظ دو گیسو نافه ی مشک تتاری
(همان، 280)
5-2-5- زلف و ابرو
سنبل: وجه شبه: خوشبویی
از گل ها آن چه در خوشبویی و شکل، ترکیب زلف خوبان را دارد، بنفشه و سنبل است.(دانشور، 344:1389)
گفت ای سنبل من گیسوی تو ماه نو طاق خم ابروی تو
(ریاضی یزدی، 370:1375)
شاعر گیسوی معشوق را به جهت خوشبویی به سنبل، و خم ابروی یار را به جهت هلالی بودن به طاق تشبیه کرده است.
گوشه ی حلقه ی زلفت خم ابرو پیداست آری این قبله ی کج، قبله نمایی دارد
(ریاضی یزدی، 157:1375)
تو بدان کمند گیسو، تو بدین کمان ابرو همه نازی و فریبی، همه مکریی و ادایی
(همان: 179)
5-2-6- زلف و چشم
یارب آن یار سیه چشم دل آزار کجاست حلقه ی زلف شکن در شکن یار، کجاست
(همان: 147)
یار سیه چشم دل آزار، تنسیق الصفات است. و سیه چشم موصوف و صفت مقلوب است. زلف یار هم به جهت خمیدگی به حلقه های انبوه تشبیه کرده است.
5-2-7- زلف و بنا گوش
زلف مشکین تو شام است و بنا گوش تو صبح کشور حسن عجب صبحی و شامی دارد
(ریاضی یزدی،156:1375)
زلف مشکین موصوف و صفت است. شاعر با به کار بردن تشبیه مفروق، زلف سیاه معشوق را به شام و سفیدی بناگوش را به صبح تشبیه کرده است. تشبیه مفروق: هر وقت چند مشبَه و مشبَه به داریم و هر مشبه با مشبَه به خود همراه است.(شمیسا، 132:1393)
چون زلف فشاند بر بنا گوش آویزه ی گوشوار گشتم
(ریاضی یزدی، 267:1375)
به بناگوش و به زلف تو قسم به دهان تو که شکَر بیز است
(همان، 298)
5-2-8- زلف و دل
نه زلفی را خمی، تابی، شکنجی نه دل را با سر زلفی، قراری
(همان، 280)
5-2-9- زلف و مژه
ز تاب طرَه و مژگان چشم برپا کن بلای حمله ی تاتار و فتنه ی چنگیز
(ریاضی یزدی،168:1375)
شاعر مضمراً تأثیر زلف پیچان معشوق و مژگان چشم یار را به بلای حمله قوم مغول و فتنه ی چنگیز تشبیه کرده است.
5-2-10- زلف و گونه
دو گیسو سیه تر زناف دل شب دو گونه به مانند گل ارغوانی
(همان، 290)
دو گیسوی معشوق به جهت سیاهی به ناف دل شب ودو گونه ی معشوق به جهت زیبایی و سرخی به گل ارغوان تشبیه شده است.
5-2-11- روی و ابرو
شب عید رمضان خیز بر ابروی بتان ماه را نو کن و از لاله رخان ساغر گیر
(ریاضی یزدی،168:1375)
شاعر مضمراً ابروی معشوق را در هلال بودن به ماه عید رمضان تشبیه کرده است. لاله رخان استعاره از معشوق است. روی یار به جهت زیبایی و سرخی به گل لاله تشبیه شده است. شاعر معتقد است که معشوق، خود، مجهز به وسایل شادی است.
ای آفتابت در گرو، شب نیمه شب بیدار شو ابرو نما چون ماه نو، از طارم ایوان من
(همان، 175)
5-2-12- روی و خال
رخ تو کعبه ی دل ها بود و خال لبت حجر الاسود حسن است و مقامی دارد
(همان، 156)
رخ معشوق به کعبه ی دل و خال لب یار به حجرالاسود حسن تشبیه شده است. کعبه ی دل و حجرالاسود حسن هر دوخود اضافه ی تشبیهی هستند. در این بیت تزاحم تشبیه وجود دارد. بین کعبه و حجرالاسود مراعات النظیر است.
سوزد به روی ماه تو خال سیاه از تاب آفتاب جمال تو چون سپند
(ریاضی یزدی،163:1375)
روی ماه و خال سیاه هر دو موصوف و صفت هستند. آفتاب جمال اضافه ی تشبیهی است. شاعر با به کار بردن تشبیه مرکب خال سیاه بر روی صورت، معشوق را به دانه ی اسفند که بر روی آتش می افتد تشبیه کرده است.
5-2-13- روی و چانه
ای روی رخشان شما خورشید نور افشان من چاه زنخدان شما سر چشمه حیوان من
(همان، 174) روی رخشان و خورشید نور افشان هر دو موصوف وصفت هستند. چاه زنخدان اضافه ی تشبیهی است. شاعر معتقد است به اینکه چاه زنخدان معشوق سرچشمه ی آب حیات است، و تلمیح دارد به آب زندگانی که هرکس از آن بنوشد، جاودانه می شود.
5-2-14- روی و سینه
موج لغزنده ای از نقره ی ناب سیمگون سینه ی این مه سیماست
(همان، 200)
سیمگون سینه و مه سیما هر دو موصوف و صفت مقلوب هستند. گون پسوند شباهت است. شاعر با بکار تشبیه مقید سینه ی معشوق را به جهت سفیدی به موجی ازنقره که لغزنده است مانند کرده است. روی یار را به جهت روشنایی و زیبایی به ماه مانند کرده است.
5-2-15- روی و تن
یاس من است آن تن چون یاسمن ماه من است آن رخ رخشان او
(همان، 177)
در مصرع اول شاعر با به کار بردن تشبیه مرسل بدن معشوق را به جهت زیبایی و سفیدی به گل یاسمن تشبیه کرده است و در مصرع دوم رخسار یار را به جهت روشنایی به ماه تشبیه کرده است. تشبیهی که ادات تشبیه در آن ذکر شده باشد. تشبیه مرسل یا صریح می گویند. (شمیسا،70:1375)
5-2-16- روی و دل
دلی از آفتاب روشن تر روی زیباتر از قمر داری
(ریاضی یزدی،282:1375)
شاعر معتقد است که معشوق هم ظاهر زیبا و هم باطن زیبا دارد.
5-2-17- روی و قد
بیا ای شاهد شیرین شمایل بیا ای ماه روی سرو بالا
(همان، 189)
شاهد استعاره از معشوق است. شاهد شیرین شمایل موصوف و صفت است. روی معشوق به ماه و قد یار به سرو تشبیه شده است.
5-2-18- لب و غبغب
سیب؛ وجه شبه: زیبایی
گر گذاری لب به وقت بوسه زیر غبغبش می زند تبخال از فرط لطافت بر لبش
(ریاضی یزدی،169:1375)
شاعر با به کار بردن آرایه ی مبالغه یا اغراق، لطافت معشوق را بیان می کند. بین کلمات لب و بوسه و تبخال مراعات النظیر است.
تشنه ام یارب حوالت کن مرا از خوان غیب شربت قند لبش یا آب سیب غبغبش
(همان، 169)
لب معشوق به جهت شیرینی به شربت قند و غبغب یار را به جهت زیبایی به سیب تشبیه کرده است.
5-2-19- لب و ابرو
ای از خم ابرویت لیلی صفتان مجنون وی از لب می گونت می در دل مینا خون
(همان، 176)
لب می گون مو صوف و صفت است. گون پسوند شباهت است. لب به جهت قرمزی به شراب تشبیه شده است.
5-2-20- لب و پیکر
شکرین شهد لبش چشمه ی نوش مرمرین پیکر او معدن ناز
(ریاضی یزدی،256:1375)
شکرین و مرمرین هر دو صفت نسبی هستند. شاعر لب را به جهت شیرینی و آبدار بودن به چشمه ی نور تشبیه کرده است.
5-2-21- لب و چشم
لعل نوشش

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع ایران باستان، ادبیات فارسی، زبان فارسی، شعر فارسی Next Entries دانلود پایان نامه ارشد با موضوع مخزن الاسرار، داستان کوتاه، تحلیل محتوا، تحلیل محتوایی