منابع پایان نامه ارشد با موضوع جرایم سازمان یافته، حقوق بشر، ارتکاب جرم، جامعه بشری

دانلود پایان نامه ارشد

اولویت برخوردار ساخت.
گفتار چهارم: از دیدگاه دیوان بینالمللی دادگستری
دیوان بینالمللی دادگستری نیز در مجموعه ملل متحد نقش مؤثری در تبیین و تشریح مفهوم جامعه بینالمللی ایفاء کرده است و این روند همچنان ادامه دارد. تأکید دیوان بر قطعنامههای مجمع عمومی ملل متحد که تا حد زیادی نشان از خواست و قبول جامعه بینالمللی دولتها در کل دارد؛ و توجه به باور عمومی جامعه بینالمللی نشان از توجه دیوان به همین ملاحظات است. دیوان بینالمللی دادگستری در برخی تصمیمات خود، گامهایی نیز در راستای تحکیم مفهوم جامعه حقوقی بینالمللی برداشته است. دیوان در قضیه کانال کورفو 1949، به ملاحظات بنیادین انسان اشاره کرد.22
دیوان بینالمللی دادگستری در نظر مشورتی خود راجع به کنوانسیون منع ژنوساید تأکید نموده است. اصولی که شالوده کنوانسیون هستند «حتی بدون هرگونه تعهد قراردادی» بر دولتها الزامآور هستند.23 همچنین دیوان در قضیه بارسلوناتراکشن نیز به تفکیک میان تعهدات دولتها در قبال یکدیگر و در روابط متقابلشان و همچنین تعهدات آنها نسبت به جامعه بینالمللی در کل اشاره کرد، و تصریح نمود که تعهدات اخیر دغدغه مشترک همه دولتها محسوب میشود. همچنین قاضی تاناکا در نظر مخالف خود در قضایای آفریقای جنوب غربی مرحله دوم، 1966، مطرح نمود: «حقوق بشر از مفهوم شخص انسان ناشی میشود، دولتها حقوق بشر را ایجاد نمیکنند، بلکه فقط وجود آن را تأیید میکنند. بنابراین؛ حقوق بشر مستقل از اراده دولتها وجود دارد. نتیجه آنکه گرچه دولتهایی این اصل حمایت از حقوق بشر را به رسمیت نمیشناسند یا حتی وجود آنرا انکار میکنند اما باید با این حال تابع آن باشند.» همچنین در قضایای گروگانگیری کارمندان سفارت آمریکا در تهران 1980 یا قضیه دیوار حائل در 2004؛ دیوان به اصول غیرقابل تخطی و بنیادین برای جامعه بینالمللی اشاره کرده که نشانگر تمایل دیوان به ایجاد ارزشهای مشترک جهت بنای یک جامعه بینالمللی است. اشارهای که دیوان در رابطه با تعهدات بینالمللی به حقوق بنیادین فرد میکند؛ حکایت از آن دارد که از نظر دیوان، جامعه بینالمللی نهادی است که جدای از دول تشکیل دهنده آن میباشد، این جامعه در کل بر پارهای اصول بنیادین بنا نهاده شده است.
جامعه مورد نظر دیوان کدام جامعه است؟ منظور دیوان از «جامعه بینالمللی در کل» جامعه بشری است؛ زیرا اشارهای که دیوان در ارتباط با مفهوم تعهدات و کلیت جامعه بینالمللی، به حقوق بنیادین شخص انسان داشته، نشان میدهد که از نظر دیوان، جامعه بینالمللی جدای از دول تشکیلدهنده آن وجود دارد. واقعیت این است که بشریت و جامعه بشری بر فراز جامعه بینالمللی قرار گرفته، اما چون سازمان یافته نیست، لذا مجبور است مدام بر ساختار جامعه بینالمللی دولتها فشار آورد تا آن را دگرگون سازد به عبارت دیگر انسانی سازد.
از این روست که در آغاز منشور، حقوق بشر و بشریت آمده است. توجه به این واقعیت نیز مهم است که مفهوم «جامعه بینالمللی دولتها در کل» موضوع ماده 53 کنوانسیون 1969 وین، در رأی دیوان به «جامعه بینالمللی در کل» تغییر یافته است. سابق بر این، انسانها به واسطه دولتهای متبوعشان شناخته میشدند؛ یعنی انسان فقط به واسطه دولت متبوع خود میتوانست مطرح باشد و هیچگونه سمت مستقلی برای او متصور نبود. اما امروزه در جامعه بشری دولتها مأمور خدمت به انسانها و حفاظت از حقوق و آزادیهای بنیادین انسان هستند. همانطور که کانت دولت را جزء تشکیل دهنده ساختار آرمانی شبه فدرالیست بشریت میدانست.24
مبحث دوم: مفهوم شناسی جرم سازمان یافته
یکی از اوصاف جامعه بینالمللی جدید، ظهور پدیدههای مثبت و منفی جدید در روابط انسانی است. جرمانگاری جرایم یا جنایات سازمان یافته یکی از مصادیق مهم واکنش اجتماعی بینالمللی در قبال نقض اصول مرتبط با نظم عمومی بینالمللی است که مسئولیت مدنی و کیفری در پی دارد. از این رو جهانی شدن اقتصاد و توسعه روابط فرهنگی، بستر مناسبی برای رشد و گسترش آنها فراهم نمودهاند؛ بطوریکه امروزه جنایت سازمان یافته در اشکال مختلف از جمله قاچاق مواد مخدر، قاچاق انسان، قاچاق مواد رادیو اکتیو، قاچاق تسلیحات، قاچاق مهاجران، ایجاد و اداره مراکز فساد، ارتشا، تطهیر درآمدهای ناشی از ارتکاب جرایم سازمان یافته و حتی تروریسم خودنمایی کرده و سبب نگرانی شدید جامعه بینالمللی شدهاست. این نوع جرایم نوعاً توسط گروهها و سازمانهایی ارتکاب مییابند که دارای تشکیلات عظیم و بنیه مالی قوی و غالباً قدرت نفوذ در ارکان حکومتها میباشند. مرتکبین این جنایات، سازمانهای قدرتمندی هستند که در برخی مواقع دارایی آنها چندین برابر بودجه سالانه برخی از کشورهاست. لذا شناخت مفهوم جرایم سازمان یافته برای مقابله با آن ضروری به نظر میرسد. بر همین اساس در این فصل به طور مبسوط به مفهوم جرایم سازمان یافته هم در دکترین و هم از دیدگاه حقوق بینالملل پرداخته شده و سپس بررسی این مفهوم در قوانین ملی مورد مطالعه واقع شده است. در بررسی مفهوم جرم سازمان یافته در قوانین ملی سعی بر آن بوده است که نمونههایی از قوانین ملی هم در نظام حقوقی کامن لو، هم نظام حقوقی نوشته و هم نظام حقوقی مختلط آورده شود.
گفتار اول: از منظر دکترین
مفهوم جرم سازمان یافته به لحاظ علمی از جرم شناسی و جامعه شناسی جنایی وارد قلمرو حقوق کیفری شده است. نویسندگان این رشتهها در مقایسه با تعریفهای رسمی جرم سازمانیافته چون کمتر با محدودیتهای سیاسی- اجرایی مواجه بودهاند از این رو تنوع تعاریف در سطح بیشتر است.25 بدین معنا که گروهی نفس جرم سازمان یافته و گروهی دیگر گروه مجرمانه سازمان یافته را در تعریف لحاظ کردهاند. از طرف دیگر گروهی نیز ویژگیهای سازمان مجرمانه را به عنوان جزء مقوم این جرم در تعریف آوردهاند. با وجود این، همه تعاریف در رساندن ماهیت کلی جرم سازمان یافته که دلالت بر نوعی برنامهریزی و سازمان یافتگی در ارتکاب جرم میکند و هدف اساسی آن کسب سود و قدرت و نفوذ است، مشترکند.26 در این معنا سازمان یافتگی مجرمانه، به منزله پدیدهای پیچیده، در پی فراملی شدن بزهکاری، به منزله محصول پدیده جهانی شدن ایجاد شده و شکل خاصی از بزهکاری را به همراه دارد. در این قسمت به برخی مهمترین تعاریف ارائه شده از سوی نویسندگان داخلی و خارجی بدون قضاوت و تحلیل در خصوص نقاط ضعف یا قوت آنها اشاره میشود.
این تعریف از جهات مختلف ناقص به نظر میرسد. انگیزه تحصیل منفعت به طور نامحدود، در این تعریف نادیده گرفته شده است و اینگونه به ذهن متبادر میشود که مرتکبین صرفاً برای تأمین معاش خود مبادرت به ارتکاب جرم میکنند. از سوی دیگر منافع حاصله فقط عاید مباشران نمیشود بلکه بیشتر منافع نصیب هدایت کنندگان میشود که غالباً مرتکبین حتی آنها را نمیشناسند.
جنایت سازمان یافته مجموعه ساختار هماهنگ و سازمان یافتهای از اشخاص است که معمولاً به وسایل غیرقانونی برای جمعآوری سرمایه اتکاء میکنند.27 در این تعریف بیشتر به توصیف گروه جنایتکار سازمان یافته پرداخته شده و نحوه اداره آن را مدنظر داشته است نه توصیف جنایت سازمان یافته.
اصطلاح جرم سازمان یافته اشاره به اعمال مجرمانه ارتکابی توسط گروههایی از اشخاص دارد که به شکل منسجم و متشکل گردهم آمدهاند و معمولاً قصد دارند که از اعمال خود فواید مالی کسب کنند.28
جرایم سازمان یافته به اشکال فعالیتی اطلاق می شود که بسیاری از ویژگیهای سوداگری متعارف را دارند اما غیرقانونی محسوب می گردند.29 این تعریف هیچگونه مشخصه ویژهای را برای شناسایی جرایم سازمان یافته بیان ننموده است و صرفاً به نامشروع بودن آن اشاره کرده است، که به هیچ عنوان آن را از جرایم عادی متمایز نمیکند.
«جنایت سازمان یافته فعالیت غیرقانونی با انگیزه اقتصادی است که توسط گروه، انجمن یا ارگان دیگری مرکب از دو چند شخص که خواه بطور رسمی و یا غیررسمی سازمان یافته باشند، ارتکاب یابد؛ جایی که اثر منفی فعالیت مذکور از بعد اقتصادی، اجتماعی، ایجاد خشونت، بهداشت و سلامت عمومی و یا زیست محیطی حائز اهمیت تلقی شود.»30
جرم سازمان یافته به زعم برخی نویسندگان «جرمی است که شاخص تدارک و ارتکاب آن، تشکیلاتی روشمند است که اغلب برای مباشران آن امکانات معاش فراهم میکند.»31 و به نظر برخی «منسجمترین ساختار باند مجرمانه است که در طول زمان تداوم داشته و به مثابه یک خانواده دارای سلسله مراتبی جدی است که اعضای آن بر اساس اطاعت، وفاداری درستکاری و اصل رازداری یا قانون سکوت به یکدیگر مربوط میشوند.»32
برخی نیز معتقدند «جرم سازمان یافته یا به تعبیر آنها «شرکت سهامی ارتکاب جرم» اشاره به اعمال مجرمانه ارتکابی توسط گروههایی از اشخاص دارد که به شکل منسجم و متشکل گرد هم آمده و معمولاً قصد دارند که از اعمال خود فواید مالی کسب نمایند و هر کس نقشی را در راه رسیدن به هدف اصلی؛ که همانا کسب سود و فایده است، بازی کرده و در پایان سهمی از منافع حاصل شده در نتیجه فعالیت جمعی مشترک را تصاحب میکند.»33
از نظر ریموند گسن34؛ «جرم سازمان یافته نتیجه اراده ناشی از تبانی و مشاوره چند نفر با هم برای ارتکاب یک یا چند اقدام مجرمانه و اساساً به منظور تصاحب اموال دیگران است که میتواند سه شکل داشته باشد: 1- با توسل به خشونت 2- پرداختن به فعالیتهای غیرقانونی سودبخش و 3- شکل متمدن جرم سازمان یافته یعنی بزهکاری یقه سفیدی.»35
نویسنده دیگری نیز جرم سازمان یافته را از گذر گروه ساختار یافته اینگونه تعریف نموده است: «جرایم سازمان یافته به عنوان هر گروه نسبتاً دایمی افراد تعریف میشود که به طور نظاممند مبادرت به فعالیتهای غیرقانونی میکنند که هدف اصلی آنها کسب سود مالی و بهرهبرداری اقتصادی است. این مشتمل بر هماهنگی افراد متعدد در برنامهریزی و اجرای فعالیتهای غیرقانونی و یا تعقیب اهداف مشروع نظیر کسب سود از طریق روشهای غیرقانونی است. جرایم سازمان یافته از طریق استفاده از تهدید، ارعاب، زور، کنترل انحصاری و فساد ارتکاب مییابد. به علاوه درآمدهای فعالیتهای غیرقانونی برای ایجاد شرکتهای مشروع به عنوان پوششی برای فعالیت غیرقانونی بیشتر استفاده میشود.»36
در یک تعریف کوتاه نیز آمده است: «جنایت سازمان یافته ارتکاب برنامهریزی شده جنایتی قابل توجه برای تحصیل منفعت یا قدرت است. در صورتی که بیش از دو شریک در مدت زمانی طولانی یا نامحدود سهمی از طریق تجارت یا ساختارهای شبه تجارتی یا استفاده از خشونت یا دیگر وسایل تهدید یا از طریق نفوذ در سیاست یا رسانهها یا اداره عمومی، سیستم دادگستری یا اقتصادی ایفا نموده و با یکدیگر همکاری کنند.»37
برخی از نویسندگان نیز با الهام از کنوانسیون پالرمو اقدام به ارائه تعریف کردهاند «فعالیتهای غیرقانونی و هماهنگ گروهی منسجم از اشخاص است که با تبانی با هم و برای تحصیل منافع مادی و قدرت، به ارتکاب مستمر مجرمانه شدید میپردازند و برای رسیدن به هدف از هر نوع ابزار مجرمانه نیز استفاده میکنند.»38
پلیس بینالملل نیز چنین تعریفی از گروه مجرمانه سازمان یافته ارائه داده است: «هر گروه که دارای ساختاری منسجم با هدف اولیه کسب پول از طریق فعالیتهای غیرقانونی و انجام اقدامات فساد یا ارعاب باشد گروه سازمان یافته مجرمانه تلقی میشود.»39
در یک تعریف طولانی از جرم سازمان یافته نیز آمده است که «جرم سازمان یافته جنایت سازمان یافته یک نهاد غیرایدئولوژیک است که دارای تعامل اجتماعی نزدیک به هم هستند و بر اساس نظمی مبتنی بر سلسله مراتب با حداقل سه سطح یا طبقه سازماندهی شده و برای کسب سود و قدرت به ارتکاب فعالیتهای قانونی و غیرقانونی اقدام میکنند. جایگاه افراد در سلسله مراتب و موقعیتهای کاری ممکن است بر اساس خویشاوندی، دوستی یا مهارت تعیین گردد. موقعیتها هیچگاه قائم به شخص نیستند. تمامی اعضاء قصد استمرار و تداوم فعالیتها را دارند و به دنبال انجام فعالیتهای انحصاری و مناطق انحصاری نیز هستند. گروهی که برای تحقق اهداف و حفظ نظم در صورت لزوم به خشونت و یا ارتشاء متوسل میشود. عضویت محدود است، گرچه گاهی گروه

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع حقوق بشر، شورای امنیت، حقوق بین الملل، قواعد آمره Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع جرایم سازمان یافته، جهانی شدن، ارتکاب جرم، جهانی شده