منابع پایان نامه ارشد با موضوع تلقیح مصنوعی، دادرسی مدنی، آیین دادرسی مدنی، آیین دادرسی

دانلود پایان نامه ارشد

مراجعه کرد192 و آن اصل احتیاط می باشد .

3-4-3- مرحوم تبریزی
تلقیح زن با آب شوهر جایز است ولی در کشف عورت او برای دکتر به خاطر عمل تلقیح اشکال وجود دارد . بلی اگر زن دارای مرض در رحمش باشد به جوری که عمل تلقیح همراه علاج آن باشد اشکالی ندارد. 193 تلقیح زمانی که مباشر غیر زوج باشد و آب زوج باشد جایز نیست ولی فرزند ، حکم بقیه ی فرزندان را دارد (فرزند آنان محسوب می شود) 194.

3-4-4- مرحوم فاضل لنکرانی در لقاح اگر زن و مرد همسر باشند منعی ندارد و اگراین کار مستلزم نگاه کردن به عورت غیر یا لمس آن باشد جایز نیست و اگر بدون این راه بچه دار نمی شوند و بچه دار نشدن هم موجب خلل و تزلزل در زوجیت آنها می شود ، مانعی ندارد . 195
تلقیح نطفه ی شوهر به عیال خود ، در صورتی که خود زوج عمل تلقیح را انجام بدهد جایز است و اگر از این عمل تلقیح ، بچه متولد شود ، تمام احکام اولاد بر او جاری است و از همدیگر ارث می برند . 196
اتفاق همه ی علما : مسئله ی تلقیح در جایی که آب شوهر به زن خودش باشد ، منعی ندارد ولی با عمل حرام ، همراه نشود (مانند نگاه اجنبی به عورت و …) ، اما اگر ضرورت یا عسر و حرج پیش بیاید ، حرمت از اساس منتفی می شود .197

3-4-5- مرحوم بروجردی
آنچه از مفاهیم ادله استفاده می شود این است که تلقیح مصنوعی مرد بیگانه بر زن بیگانه خواه دارای زوج باشد یا نباشد حرام است و بعضی از صور آن ، احکام ولدالزنا ثابت است و در بعضی صور احکام شبه ثابت است و اما تلقیح منی زوج به زوجه ، محل تأمل و اشکال است . 198

3-4-6- آیت الله سیستانی
تلقیح زوجه با نطفه زوج صحیح است199 به شرط آن که این کار مستلزم نگاه کردن یا لمس به آنچه که جایز نیست ، نشود ، و حکم فرزند حاصل از لقاح ، مانند بقیه اولاد می باشد .
ایشان در جای دیگر می فرمایند : تلقیح زن مسلمان با آب اجنبی جایز نیست ولی تلقیح با آب مرد خودش جایز است ، اگرچه دراثنای عده باشد ، ولی بعد از عده رجعی ، جایز نیست .

3-4-7- محمد یزدی
در اینجا هیچ اشکال و شبهه ای در جایز بودن وجود ندارد (تلقیح به وسیله غیر شوهر) چون هیچ عنوانی از عنوان های حرام از قبیل زنا یا ریختن نطفه در رحم حرام ، صدق نمی کند و این کار با پاکدامنی و نگاه داشتن دامن و سفارش هایی از این دست که در روایات آمده است ، ناسازگاری ندارد و در این حالت زن و مرد ، پدر و مادر نوزاد و او نیز فرزند آنهاست و همه احکام مترتب بر یک ولادت پاک ، از قبیل نسب ، ارث و محرم بودن در اینجا تحقق دارد ، هر چند شکل گرفتن جنین در رحم زن ، از راه آمیزش طبیعی صورت نگرفته است . 200

3-5- دیدگاه حقوقدانان :
در قوانین کشور ایران در هیچ یک از متون قانونی ، تلقیح مصنوعی به عنوان جرم ذکر نشده یا برای آن مجازات در نظر گرفته نشده است .
از سوی دیگر مطابق ماده دو قانون مجازات اسلامی : «هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده ، جرم است» .
با توجه به نکته اول و به حکم ماده ی فوق قوانین جزایی ، تلقیح اسپرم مرد بیگانه به رحم زن ، جرم تلقی نمی شود ولی از سوی دیگر طبق ماده ی سه آیین دادرسی مدنی ، در مورد سکوت و نبودن نص خاص ، باید به عرف و عادت مسلم مردم مراجعه نمود . به نظر می رسد که عرف و عادت مسلم فعلی اکثریت مردم ایران ، مقررات فقهی و دستورات اسلامی است و مطابق شریعت مقدس اسلام و فقه امامیه ، لقاح مصنوعی با منی مرد بیگانه ممنوع است ، از این رو باید مطابق ماده سه قانون آیین دادرسی مدنی با عنایت به عرف علنی مردم ایران ، تلقیح منی مرد بیگانه به رحم زن اجنبی را جرم تلقی کرد . 201
اما پیرامون تلقیح مصنوعی با نطفه ی شوهر در ایران ، امروز مشکل حقوقی و شرعی وجود ندارد ، از لحاظ نسب و آثار و تبعات متفرع بر آن مشکلی ايجاد نمی گردد و بچه ای که بدین ترتیب پدید می آید متعلق به زن و شوهر است .
همه ی آثار مربوط به نسب صحیح و مشروع بر آن بار می شود ، عمل مزبور علی الاصول فاقد جنبه ی کیفری و ماهیت جرم و حرکت شرعی است مگر اینکه در طریق اعمال این روش ، عمل حرام و یا احیاناً جرم صورت گیرد که فقط همان عمل جرم یا حرام است و تاثیری در اصل صحت عمل ندارد . 202
امروزه عدم جامعیت قوانینی مدون در این زمینه در قوانین مدنی جمهوری اسلامی ایران ، باعث بروز مشکلات حقوقي گردیده است که از آن جمله امر صدور شناسنامه ی کودکانی است که توسط مادر اجاره ای متولد می شوند ، زیرا حتی اگر پدر و مادر اصلی که همان صاحبان تخمک و نطفه می باشند به واسطه ی آزمایش مشهور203 منسوب بودن فرزند به خود را اثبات نمایند ، هیچ قانونی وجود ندارد که بر طبق آن برای این کودکان شناسنامه صادر گردد و به تابعیت قانونی آنان رسمیت داده شود ، لذا باید قوانین کامل و جامعی در این رابطه تصویب گردد تا مشکلاتی از این دست بروز ننماید . 204
عدم وجود قوانینی جامع در زمینه ی موضوع تلقیح مصنوعی ، گاه موجب سرگردانی کودکی بیگناه می گردد و زندگی اجتماعی او را با تهدیدات جدی مواجه می سازد به عنوان مثال اگر مرد و زنی تصمیم بگیرند از طریق رحم اجاره ای بچه دار شوند اگر پس از انتقال جنین به رحم زن دوم ، آن دو به عللی از هم جدا شوند ، تکلیف این زن و بچه چه می شود؟
اگر پدر و مادر اصلی کودک به سبب نقص ژنتیکی نوزاد و یا عدم زیبایی او حاضر به پذیرفتن کودک نگردند، چه اتفاقی برای این طفل معصوم خواهد افتاد؟
این در حالی است که می توان در صورت وجود قوانینی مدون از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کرد ، البته تلاش های زیادی در خصوص تصویب چنین قوانینی ، در حال انجام است که برخی از آنان به نتیجه رسیده است و از جمله قانونی در موضوع اهدای جنین به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است .
بر اساس این مصوبه ، کلیه مراکز تخصصی درمان ناباروری ذی صلاح ، مجاز خواهند بود با رعایت ضوابط شرعی و شرایط مندرج در این قانون، نسبت به انتقال جنین های حاصله از تلقیح خارج از رحم زوج های قانونی و شرعی ، پس از موافقت کتبی زوجین و انجام اقدامات پزشکی و ثابت شدن ناباروری آن ها ، اقدام کنند . 205
در ماده 3 این طرح درباره ی نحوه ی تقاضای دریافت جنین آمده است : «این تقاضا باید مشترکاً از طرف زن و شوهر تنظیم و تسلیم دادگاه شود و دادگاه در صورت احراز شرایط ذیل ، مجوز دریافت جنین را صادر می کند:
1- زوجین بنا به گواهی معتبر پزشکان ، امکان بچه دار شدن ، نداشته باشند .
2- زوجه استعداد دریافت جنین را داشته باشد .
3- هم چنین هیچ یک از زوجین معتاد به مواد مخدر یا مبتلا به بیماری صعب العلاج نباشند .
وظایف و تکالیف زوجین گیرنده جنین و طفل متولد شده از لحاظ نگهداری ، تربیت ، نفقه و احترام نظیر وظایف و تکالیف اولاد و پدر و مادر است .
بررسی صلاحیت زوجین متقاضی در محاکم خانواده ها خارج از نوبت و بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی صورت خواهد گرفت و عدم تایید صلاحیت زوجین قابل تجدید نظر می باشد . 206

فصل چهارم
آثار فقهی و حقوقی تلقیح مصنوعی

4-1- بخش اول آثار غیرمالی
از نظر تاریخی ، حقوق خانواده در اطراف این فرض بنا شده است که شوهر «پدر» و همسر «مادر» بچه ای است که به دنیا آمده است .
محیط تصوری حقوق خانواده تحت تأثیر صفات پدری ، صفات مادری و مسئولیت های والدین قرار دارد . دانش ژنتیک به چند طریق به محیط خانواده اصابت می کند که بیشترین تأثیر آن بر حقوق و مسئولیت های والدین یعنی مقام پدر و مادری است .
بیشترین ارتباط مستقیم بین ژنتیک و «حقوق خانواده ی تثبیت شده» در اثرات آن روی دانش وابسته ، به مقام والدین واقع می شود . این که مادر کیست؟ پدر کیست؟ اصولاً کدام یک از والدین مسئولیت قانونی کودک را به عهده دارند؟ این ها سوالات عمیقی است که زیربنای اصلی و مفاهیم بنیادی ساختمان حقوق خانواده را هدف قرار داده اند .
عالم حقوق از قبل با استفاده از آزمایش های خون در هنگام بررسی اصلیت پدری آشنا است ولی این بار ژنتیک به جای پاسخگویی به مسائل ، خود مسئله ساز شده است . مسائلی با پاسخ های نامعین و بعضاً بدون راه حل که در عین حال پاسخ آن ها ضروری جلوه می کند .
با توجه به علاقه مندی های فراگیر در استفاده از ژنتیک و تلقیح مصنوعی و برخورداری از آثار این دانش در جوامع متعدد ، به نظر می رسد که ما در حال حرکت به سمت یک فرهنگ خانوادگی جدید هستیم که در این فرهنگ ، مسائل و سوالات خاصی پدید می آید که قبلاً انتظار آن را نداشته ایم و به هرحال استفاده از تکنولوژی های جدید ژنتیکی در جوامع امروز ، امری است که کم کم دارد جایگاه ویژه ی خود را باز می کند و جوامع را مجبور می سازد تا راه کارها و قواعدی را در راستای آنها تببین و تعیین نمایند که کشور ما نیز مستثنا از آنها نیست که باید به این مسائل ، از جنبه های مختلف حقوقی ، فقهی و اعتقادی نظر کرده و آنها را تبیین و تحلیل نماید . 207
منظور از آثار غیرمالی این است که کودک از جهت قرابت نسبی و آثار ناشی از آن ، نظیر حرمت نکاح ، حضانت ، تربیت و ولایت چه رابطه ای با صاحب اسپرم و تخمک ، مادر اجاره ای ، خانواده ، اقارب سببی و نسبی آنها خواهد داشت؟

4-1-1- نسب
فرض این است که جنین حاصل از اسپرم و تخمک زن و شوهری که در رحم زن بیگانه ، رشد کرده و بعد از تکامل ، متولد می شود ، مشخص کنیم این کودک از جهت قرابت نسبی و حرمت نکاح چه رابطه ای با صاحبان اسپرم و تخمک و مادر اجاره ای می یابد .
از دیدگاه اهل لغت : نسب ، مصدر و به معنای «قرابت، علاقه و رابطه بین دو شئ (انسان)» می باشد . 208
علامه ی حلی در قواعد الاحکام می گوید :
اصل نسب ، تولد است ، هر کس که شخصی از نطفه ی او متولد شود فرزند او خواهد شود ، مذکر ، پدرش خواهد بود و مونث مادرش و پدران آن دو اجداد ، محسوب می شوند و همین طور اولاد اجداد و جدات پدر و مادر ، دایی و عمو ، عمه و خاله محسوب می شوند . 209
و در عبارت دیگری علامه می گوید :
نسب ، اتصال شخصی به دیگری است به جهت منتهی شدن یکی از آن دو در ولادت به دیگری ، یا هر دو به شخص ثالثی به گونه ای شرعی .
از نظر حقوقی ، علیرغم آن که باب اول از کتاب هشتم قانون مدنی ایران (مواد 1167- 1158) به احکام مربوط به «نسب» اختصاص یافته ، ولی تعریف صریحی از ماهیت آن به چشم نمی خورد ، به همین دلیل ، حقوقدانان تعاریف مختلفی را ارائه داده اند .
مرحوم دکتر «سید حسن امامی» در تعریف نسب می گوید : نسب مصدر است و به معنی قرابت و خویشاوند می باشد ، سپس اضافه می کند ، نسب امری است که به واسـطه ی انعقاد نطفه از نزدیـکی زن و مرد به وجود می آید از این امر ، رابطه ی طبیعی خونی بین طفل و آن دو نفر که یکی پدر و دیگری مادر باشد موجود می گردد . 210
هم چنین «دکتر کاتوزیان» بیان می کند :
نسب ، رابطه خونی و حقوقی است که پدر و مادر را به فرزندان آنان مربوط می کند . 211
در نهایت ، آقای «محمد بروجردی عبده» نسب را این گونه تعریف می کند :
نسب علاقه ای است بین دو نفر ، که سبب تولد یکی از آنها از دیگری یا تولدشان از شخص ثالث ، حادث می شود 212.
در نتیجه : نسب از اعتبارات نفس الامری است که دارای منشاء اعتبار واقعی و حقیقی است که این امر اعتباری (نسب) از این منشاء اعتبار می شود و به عبارت روشن تر خردمندان و قانون گذاران درمقابل این منشاء اعتبار ! ناگزیر از اعتبار رابطه نسبی هستند . 213
به هرحال با عنایت به مطالب فوق می توان در تعریف نسب گفت : نسب از لحاظ عرفی و لغوی رابطه ای است اعتباری که از پیدایش یک انسان از نطفه انسان دیگر انتزاع می شود .
در مورد ضابطه الحاق نسب در باروری مصنوعی باید گفت که ، مهمترین ضابطه و ملاک نسب بین طفل و زن و مرد ، پیدایش او از نطفه آنهاست چرا که قانونگذار در ماده 1167 قانون مدنی ، منحصراً «زنا» را مانع تحقق نسب مشروع دانسته است ، پس در غیر موارد زنا ، باید نسب طبیعی ، نسب شرعی و معتبر

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع تلقیح مصنوعی، محمد بن سنان، شیخ اعظم انصاری، امیرالمومنین Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع تلقیح مصنوعی، قانون مدنی، حرمت نکاح، اصول اخلاقی