منابع پایان نامه ارشد با موضوع تلقیح مصنوعی، آیات و روایات، کشورهای اسلامی، شورهای اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

ر کشورها و از جمله کشورهای اسلامی و اینکه استفاده از این فناوری بنای خانواده ها را محکم و مستحکم می نماید ، در حال گسترش است و روز به روز به طرفداران استفاده از این روش ها افزوده می گردد .
با توجه به این که مسئله فوق ، دارای پیچیدگی های مختلف فقهی ، حقوقی و آثار اجتماعی خاص بوده و در بسیاری از کشورها ، از جمله ، پدیده های نوظهور می باشد ، لذا ضرورت دارد تا پژوهش هایی از سوی محققان در حوزه های دینی، حقوقی، اجتماعی، تربیتی و … به عمل آید تا زمینه ی قانونمند کردن آن هرچه زودتر فراهم آید .
مسئله ی مهمی که در جوامع اسلامی علاوه بر تدوین قانون منطبق با مقررات اسلامی مطرح می گردد ، احکام شرعی استفاده از روش های یاد شده است که در صورت روشن نشدن آنها ، عوامل مختلف دست اندرکار ، با مشکل و یا مشکلات شرعی متفاوت رو به رو خواهند شد و عملاً راهی برای آنها ، باقی نخواهد ماند . 49
درمراحل مختلف درمان ناباروی ، افراد مختلفی دخالت دارند که عبارتند از :
1- زوجین نابارور
2- اهدا کنندگان اسپرم ، تخمک و یا جنین
3- مادران اجاره ای
4- پزشکان معالج
هر یک از افراد فوق ، علاوه بر این که خود را ملزم به تبعیت از قوانین تدوین شده در این زمینه می دانند ، مایل اند تکلیف شرعی خود را نیز دانسته تا این که ، عمل حرامی را مرتکب نشوند .
بدیهی است که پاسخگویی به این مسائل و ارائه ی راه و طریق مناسب و مشخص نمودن وظیفه و تکلیف افراد ، برعهده ی مراجع محترم تقلید در بین شیعیان و مفتیان در بین اهل سنت می باشد که با فتاوا و آرای خود ، مقلدین را از سردرگمی خارج ساخته و حکم استفاده از این فناوری را به طور مشروح و مبسوط بیان دارند که تاکنون هم ، کم و بیش بدان پرداخته شده است . 50
اما اختلاف نظرها در این راستا بسیار زیاد بوده و بعضاً دیده می شود که اتحاد رویه و نظر در بعضی از مسائل عام و خاص این موضوع میان فقها و مراجع تقلید وجود ندارد و لذا نیاز به بررسی بیشتر ادله هنوز پابرجا بوده و ضرورت آن احساس می شود.

3-1- بخش اول : تلقیح مصنوعی مطلقاً حرام می باشد .
تلقیح مصنوعی مطلقاً حرام و ممنوع است ،51 چه به روش هومولوگ باشد (منی از مرد و رحم زن محرمش قرار داده شود) یا به روش هترولوگ باشد (منی از مرد بیگانه باشد) .
فرزند از طریق آمیزش جنسی با همسر باشد و در غیر این صورت حلیت ندارد و حرام می باشد . 52
این گروه برای اثبات ادعای خود به آیات روایاتی استناد می کنند .

3-1-1- آیه 31 سوره نور:
« قُل للمومنات یَغضنً مِن إبصارهِن وَ یحفظِنَ فروجَهَن»
ای پیامبر، به زنان با ایمان بگو دیدگان خود را فرو نهند و پاکدامنی پیشه دارند.
میرزا حسن بجنوردی از جمله فقهایی هستند که در ذیل بحث از قاعده «فراش» می فرمایند :
«از آنچه ذکر کردیم ، شاهد شد که ادخال آب رجل به وسیله سوزن در رحم زن- بدان گونه که می گویند- نیز موجب می شود که فرزند به صاحب آب ملحق شود ، اگرچه قائل شد که این کار حرام است و همین طور است اگر در حمام آب به فرج و داخل رحم جذب شود و فرزندی به وجود آید ، به صاحب آب ملحق می شود اگر معلوم شود»53 .
آیت الله میلانی می فرمایند : «از ظواهر آیات و روایات درباره لقاح اختیاری (مصنوعی) چیزی به نظر نرسیده است ولی از لحن الخطاب و ذوق فقهی می توان گفت که یقیناً جایز نیست» . 54
بر طبق نظر علمای این گروه در این آیه شریفه محفوظ داشتن و حراست آلت تناسلی زن به طور عموم ذکر گردیده و مورد خاصی برای چنین محافظتی در نظر گرفته نشده بدین معنا که شاید برخی گمان کنند که منظور از آیه کریمه تنها حفظ فروج از مقاربت و نزدیکی به حرام باشد ولی این طور نیست ، بلکه مقصود از محافظت مزبور ، علاوه بر جلوگیری از نزدیکی به حرام ، سایر موارد دیگر از قبیل مساحقه 55 … و نیز حفظ از نگاه دیگران و حفظ از هر گونه تماس های گوناگون که به دست بیگانه و اجنبی اعم از زن و مرد صورت بگیرد ، می باشد که از آن جمله تلقیح است . 56
مرحوم بروجردی می فرمایند : 57
«آنچه از مفاهیم ادله و بعضی از مناطیق آنها استفاده می شود ، این است که تلقیح مصنوعی مرد اجنبی بر مرئه اجنبی ، خواه دارای زوج باشد یا نباشد ، حرام است و در بعضی صور آن احکام ولدالزنا ثابت است و در بعضی صور ولد شبهه ، اما تلقیح منی زوج به زوجه ، پس حکم آن محل تأمل است .
علامه جعفری می فرمایند : 58
با عنایت به مجموع ابواب فقه که اهمیت فوق العاده ای برای عرض و ارحام زنان قائل است ، انتقال نطفه به رحم بیگانه ممنوع می باشد .
.
3-1-1-1- علت تحریم از نظر این گروه
آیه شریفه به حفظ فرج دستور داده و چون متعلق حفظ، در این آیه بیان نشده و عدم ذکر متعلق نیز افاده
عمومی می کند ، پس مفهوم آیه مزبور حفظ فرج از هر چیز حتی باروری مصنوعی است . 59

3-1-2- آیه 5 سوره مومنون:
«وَالذینَ هِم لِفُرجُهُم حافظونَالا عَلَی ازواجهِم اومامَلَکَت ایمانهم فَانهم غیرُمَلُومینَ فَمَن ابَتغَی وَراءَ ذِلک فاُولئکَ هُمُ العادونَ».
و آنها که دامان خود را (از آلوده شدن به بی عفتی) حفظ می کنند ، تنها آمیزش جنسی با همسران و کنیزانشان دارند ، که در بهره گیری از آنان ملامت نمی شوند و کسانی که غیر از این طریق طلب کنند تجاوزگرند .
این آیه شریفه را نیز دلیل بارز و محکمی بر حرام بودن تلقیح می دانند و دلیل حرمت را بطور عام می دانند و معتقدند آیه قرآن صراحتنامه ای است که غیر از ازدواج و ملک یمین ، سایر موارد آن را ، که از آن « جمله عمل تلقیح است ، تجاوز از حد شرعی تلقی کرده و مرتکب آن از زمره گناهکاران محسوب خواهد گشت». 60
در استدلال به این آیه گفته شده است که :
در این آیه ها به سه موضوع مهم اشاره شده است .
الف) مومنان کسانی هستند که فروج خود را حفظ می کنند .
ب) فقط فروج خود را بر زوج خود روا می دانند . (و در ازدواج از نظر فقه شیعه ، فرقی بین زوج دائم یا زوج موقت نیست) .
ج) نزدیکی و مقاربت با مملوکات نیز جایز است .
اینان معتقدند که عدم ذکر متعلق حفظ فروج، اعاده عموم می کند و مقتضای آیه ، حفظ فروج از هر چیز است از جمله تلقیح مصنوعی که از آیه استنباط می شود . 61

3-1-3- روایات:
3-1-3-1- روایت اول:
امام جعفر صادق (ع) : سخت ترین عذاب در روز قیامت برای مردی است که نطفه خود در مهبلی قرار دهد که بر او حرام است . شیخ صدوق در عقاب الاعمال 62 و برقی در المحاسن63، این روایت را نقل کرده اند .

3-1-3-1-1- استدلال این گروه
این گروه می گویند : از ظاهر حدیث بر می آید که قرار دادن نطفه در مهبلی که بر مرد حرام است ، سخت ترین عذاب را در پی دارد ، به گونه ای که اگر شخصی زنا کند و آب خود را در خارج مهبل بریزد ، دیگر این عذاب ، به این سختی ، موضوع نخواهد داشت ، بنابراین خود قرار دادن نطفه در مهبلی که بر مرد حرام است ، گناه کبیره به حساب می آید .
پس ، همانگونه که قرار دادن نطفه در مهبل زن ، از راه زنا ، که راه معمول به حساب می آید ، حرام است ، از راه غیر معمول [تلقیح مصنوعی] نیز حرام خواهد بود ، زیرا بی گمان ، موضوع حرام بودن تحقق یافته و اطلاق روایت آن را در بر می گیرد و در پی آن ، حرمت هم می آید . 64
همچنین می گویند : اینکه در روایت ، به نطفه (که آمیخته ای از منی مرد و تخمک زن است) تعبیر شده نشان دهنده آن است که مجموع حرام بودن ، بسته شدن نطفه با تخمک زنی است که بر مرد حرام است ، بنابراین ، اگر تنها منی مرد در مهبل زن قرار گیرد و نطفه بسته نشود ، موضوع این حرام ، تحقق پیدا نکرده است . 65 پس نتیجه می گیرند که : هنگامی این حدیث را در کنار دلیل های حرام بودن زنا بگذاریم ، چنین بر می آید که نفس زنا ، یک حرام است و قرار دادن نطفه (که از منی مرد و تخمک زن بسته شود) گناه دیگر و این حرام بودن به تناسب حکم و موضوع ، فراگیر است ، یعنی هم موردی را در بر می گیرد که منی مرد ، از راه معمول در مهبل زن قرار گیرد و هم موردی را که این اقدام ، از راه غیر معمول انجام پذیرد ، در نتیجه می گویند این حدیث اطلاق دارد و هر گونه وارد کردن اسپرم غیر شوهر را به رحم زن مطلقاً حرام کرده است . 66
این عده گویند : حرام ، عبارت است از ، قرار دادن نطفه در مهبلی که بر مرد حرام است ، بدون در نظر گرفتن ویژگی ابزاری که این نطفه را در داخل مهبل قرار می دهد .
وانگهی ، دور نیست که حرام بودن کار یاد شده ، بر زن نیز از این حدیث استفاده شود ، زیرا قرار دادن نطفه ، امری است که دو طرف ، به گونه یکسان ، در آن نقش دارند ، زیرا بسته شدن نطفه از راه در هم آمیخته شدن منی و تخمک ، انجام می پذیرد و در این کار به همان اندازه که مرد نقش دارد ، زن هم نقش دارد و مهبل تنها ظرف نیست ، بنابراین عرف از این بیان ، می فهمد که عمل یاد شده بر زن نیز حرام می باشد . 67
و گویند : حتی نباید تردید داشت که خداوند ، پدید آوردن نطفه را از راه در هم آمیخته شدن منی و تخمک و نیز پرورش و رشد آن را به عهده زن گذارده است . بر این اساس ، وقتی که حدیث به روشنی می گوید : «قرار دادن نطفه ، پدید آوردن آن از راه تخمک زنی که آمیزش مرد با آن حرام است ، درمهبل این زن ، بر مرد حرام است» . عرف از این بیان می فهمد که کار یاد شده بر شریک او در این کار (که هر دو در انجام آن به گونه یکسان نقش دارند) نیز حرام است . 68

3-1-3-2- روایت دوم: امام صادق (ع) از پیامبر (ص) نقل می کند که فرمود69: هرگز فرزند آدم کاری را انجام نمی دهد که گناه آن در نزد خداوند ، از گناه مردی بزرگتر باشد که پیامبر ، یا امام را بکشـــــد ، یا خانه کعبه را که خداوند قبله بندگان خود قرار داده ، ویران کند و یا آب خود را در مهبل زنی بریزد که بر وی حرام است .

3-1-3-2-1- استدلال این گروه
برخی از فقها چنین بیان نموده اند که ظاهر حدیث حکایت از آن دارد که قرار دادن منی در مهبل زن ، از راه حرام ، حرمتی است مستقل و جدای از حرام بودن آمیزش با او است ، بنابراین چنین نتیجه می گیرند که ، اگر ما اعتقاد داشته باشیم که آمیزش با زن حرام است ، براساس این حدیث باید اعتقاد به این هم داشته باشیم که حتی قرار دادن نطفه در مهبل زن هم در صورتی که همراه با آمیزش نباشد ، باز هم حرام است و چون فقها و لغت شناسان در مورد معنای «نطفه» نظر واحدی ندارند ، لذا ما میتوانیم معنای عام را از کلمه «نطفه» برداشت کنیم و براساس آن بگوییم که همه نوع تلقیح مصنوعی مصداق این حدیث بوده و حرام می باشد . 70

3-1-3-3- روایت سوم :
ابواسحاق بن عمار می گوید71: به ابوعبدالله گفتم : زنا بدتر است یا نوشیدن شراب؟
و چگونه نوشیدن شراب هشتاد [تازیانه] و در زنا صد تا مقرر گردیده است؟
امام فرمود : ای اسحاق! حد یکی است ، لکن این مقدار ، بدین سبب افزوده شده که زنا ، سبب از بین بردن نطفه و قرار دادن آن در غیر جایگاهی می شود که خداوند ، بدان دستور داده است .
در اینجا امام علت افزوده شدن بیست ضربه تازیانه را چنین بیان می کند که «زنا سبب از بین بردن نطفه می شود و از بین بردن نطفه حرام است، تا آن جا که سبب می شود تازیانه بر حد افزوده گردد» این از بین بردن نطفه را ، امام (ع) با این سخن خود، شرح می کند :
«سبب قرار دادن آن در غیر جایگاهی می شود که خدای عزوجل بدان دستور داده است»

3-1-3-3-1- استدلال این گروه
این عده گویند ، بنابراین در این حدیث ، دو دلیل و حکمت برای حرمت زنا ذکر شده ، یکی هدر دادن نطفه و دیگری قرار دادن آن در جای نامناسب است .
از حدیث دانسته می شود که اگر نطفه در جایی غیر از آنچه شارع معین کرده است ، قرار داده شود ، تضییع آن خواهد بود ، پس جمله دوم که معطوف بر جمله اول است ، مفسر آن نیز می باشد و قسمت اول ، اصل اولیه را می رساند مبنی بر این که انسان حق تضییع نطفه را ندارد ، بر همین اساس ، برخی از فقیهان عزل از زوجه حره را مکروه و برخی آن را حرام دانسته اند . 72
دلیل آنان بر حرمت عزل آن است که نطفه فقط برای

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع تلقیح مصنوعی، فیزیولوژی، سازمان بهداشت جهانی، فقهی و حقوقی Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع تلقیح مصنوعی، امام خمینی، علامه مجلسی، امام رضا (ع)