منابع پایان نامه ارشد با موضوع اکوتوریسم، حمل و نقل، محیط زیست، زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

کند پتانسیل ها و توانمندهاي اکوتوریستی حاشیه رودخانه تجن از جنبه ها ي متفاوت محیطی – اکولوژ یکی، اجتماعی ،اقتصادي، فرهنگی مورد بررسی قرار داده و عوامل تأثیرگذار بر آن تجزیه و تحلیل نموده و در واقع راهبردهایی در جهت ارتقاء و بهبود اکوتوریسم ناحیه ارائه نمایم.
اهمیت و ضرورت موضوع
در سال هاي اخیر ملاحظات اکولوژیکی و زیست محیطی موجب گردید تا اکوتوریسم به عنوان سازگارترین نوع گردشگري بیش از سایر اشکال گردشگري مورد توجه قرار گیرد. در واقع این نوع گردشگري جهت پیشرفت اقتصادي هر کشور، مردم بومی منطقه و حفظ ارزش هاي طبیعی، زیستمحیطی و فرهنگی مناطق گردشگري مناسب تشخیص داده شده است. از این رو توسعه این بخش جزء اهداف اصلی صنعت گردشگري در نظر گرفته می شود توسعه فعالیت هاي گردشگري می تواند مشاغل متعددي را در بازار کار عرضه کند و با اشتغال مستقیم و غیر مستقیم موجب تولید زنجیره اي از فعالیت ها شود. اشتغال در هتل ها، رستوران ها، آژانس های مسافرتی، شرکت هاي حمل و نقل، تأسیسات ورزشی همچون قایقرانی و … به طور مستقیم و تقویت بازار صنایع دستی و تولیدات محلی و به طور کلی اشتغال کلیه کسانی که به شکلی از اشکال گردشگري منتهی می گردد، جملگی توان اشتغال زایی را نشان می دهد، ضمن آن که به موازات بهبود فضاي اشتغال و درآمد ، اثرات اجتماعی و روان شناختی مهمی را در منطقه ایجاد می کند.
با توجه به این که بهره برداري از توان هاي توریستی در هر منطقه می تواند زمینه اي پویا و فعال براي توسعه آن در پی داشته باشد ساحل رود خانه تجن با داشتن توان ها و جاذبه هاي اکوتوریستی بسیار غنی بویژه شرایط آب و هوایی و طبیعی پاك، نقش مهمی در توسعه اقتصادي- اجتماعی و فرهنگی ناحیه ایفا می نماید.
اهداف
-شناسایی پتانسیل های موجود در حاشیه رودخانه تجن و بهره برداری بهینه از آن ها
– کمک به شکوفایی اقتصاد حاشیه رودخانه تجن از جمله ایجاد اشتغال و تقویت سرمایه گذاري بخش خصوصی و ارتقاء سطح کمی و کیفی در آمد ساکنان منطقه
– شناخت عوامل تاثیر گذار بر توسعه گردشگری در حاشیه رودخانه تجن شهر ساری
– ارايه طرحی نو مناسب با محیط
پیشینه موضوع
در سالهاي اخیر صنعت توریسم و بازتابهاي اقتصادي مربوط به آن در شرایط گسترده تري از جهانی سازي دنیاي اقتصادي رخ داده است . ضرورت افزایش درآمدهاي عمومی کشور و کاهش وابستگی اقتصاد کشور به درآمد حاصل از فروش نفت، ایجاب می کند که استفاده از ظرفیتهاي زیستی کشور، حفظ منابع طبیعی و صنعت جهانگردي بیش از پیش موردتوجه قرار گیرد. ارزش مصرفی تنوع زیستی بصورت مستقیم از طریق توریسم انگیزه مهمی را براي حفاظت از تنوع زیستی بخصوص در کشورهاي در حال توسعه ایجاد نموده است. از آنجا که ریشه کنی فقر و گرسنگی و ارتقاء فرصتهاي اقتصادي و اشتغال در دستور کار اصول توسعه پایدار و اهداف توسعه هزاره می باشد، یکی از نقشهاي مهم منابع اکولوژیکی مناطق، استفاده توریستی و کارکرد طبیعت گردي این مناطق است؛ این منابع که به شکلهاي مختلف(ساحل، جنگل، حیوانات و….) وجود دارند، علاوه بر اشتغالزایی مادي، پاسخگوي نیازهاي روحی و معنوي گردشگران در زمینه اکوتوریسم خواهد بود(رضایی و رفیعی،1387). اکوتوریسم یک رویکرد مدیریتی است که با توجه به هدفهاي ارزشی، اقتصادي،اجتماعی و زیست محیطی، با همکاري و همیاري مسئولان و مردم جامعه از طریق وضع قوانین و مقررات مناسب و اعمال مؤثر آنها به طور مستقیم و غیر مستقیم به حفظ طبیعت می انجامد( زاهدي،1382)کاملترین تعریف به نقل از سازمان ایرانگردي از اکوتوریسم در سال 1380 اینگونه است: “اکوتوریسم هر نوع توریسمی است که به طبیعت مربوط باشد به طوریکه انگیزه اصلی در این نوع توریسم بهره جستن از جذابیتهاي طبیعی یک منطقه، شامل ویژگیهاي فیزیکی و فرهنگ بومی است و توریست پس از مشاهده جذابیتها بدون اینکه خللی در آن وارد یا تخریب کند، محل را ترك گوید”. بدین ترتیب ضمن بهره گیري از فرهنگ، سوابق تاریخی و نمونه هاي طبیعی منطقه، حفظ و احترام به اکوسیستم، فرصتهاي اقتصادي و درآمد زایی نیز براي مردم محلی ایجاد می شود و زمینه حفظ و حمایت جدي تر از جذابیتها، با منابع مالی تازه تر فراهم می آید. در واقع اکوتوریسم آنتی تزي است براي توریسمی که به منافع کوتاه مدت می اندیشد (سازمان اکوتوریسم، 1380)ایران یکی از پنج کشور بهره مند از تنوع زیستی کامل (داشتن چهارفصل و زیست گونه هاي اصلی گیاهی وجانوري) به شمار می آید و افزون بر این وجود بزرگترین دریاچه جهان در شمال کشور، خط ساحلی1200 کیلومتري خلیج فارس، وجود 50 دریاچه در داخل کشور که از میان آنها 18 دریاچه در شمار دریاچه هاي کنوانسیون بین المللی رامسر قرار دارند و نیز دریاچه ارومیه به عنوان یکی از 59 ذخایر زیستی کره زمین شناخته شده است. وجود بازمانده هاي جنگلهاي هیرکانی در شمال غرب مازندران مربوط به 10 هزار سال پیش، بیابان ها و کویرهاي ایران با مناظر وهم انگیز و بدیع مانند کلوت ها در حاشیۀ غربی بیابان لوت که به بزرگترین شهر کلوخی جهان مشهور است، تالاب هاي بین المللی(شبه جزیره میانکاله، خلیج گرگان، دریاچۀ پریشان و …) غارها، آبشارها، چشمه هاي آب معدنی و روستاهایی با جاذبه هاي ویژه(کندوان، ماسوله و … ) همه و همه ازجاذبه ها و ظرفیت هاي بی نظیر اکوتوریسم در ایران و برخی از آنها از قطب هاي بین المللی اکوتوریسم در جهان، به شمار می روند (کریمپور، 1388 ). اما تعداد توریست هایی که از ایران دیدن به عمل آورده اند در حال حاضر کمتر 2درصد اکوتوریست بوده / از 100 هزار نفر در سال است که از مجموع اندك گردشگران وارد شده به ایران تنها 2اند.
از جمله تحقیقاتی که در این مورد انجام شده است می توان به موارد زیر اشاره کرد:
شریفی (1376) در مقاله اي تحت عنوان برنامه ریزي مقدماتی براي توسعه اکوتوریسم به معرفی منابع توریستی ایران و اهداف پارك هاي ملی و پناهگاه هاي حیات وحش و … می پردازد و نتیجه می گیرد که براي تهیه یک طرح زنجیرهاي اکوتوریسم در قدم اول نیاز است که ظرفیت برد اکولوژیکی منابع برآورد گردد و یک روش کاربردي را براي این منظور ارائه می نماید.
– رضوانی (1380)در مقاله تحت عنوان نقش اکوتوریسم در حفاظت محیطزیست ابتدا به تعاریف اکوتوریسم پرداخته واکوتوریسم را چنین مطرح کرده که اکوتوریسم گرایش نوین در صنعت جهانگردي است؛ لذا اهمیت دادن به نقش آن در حفاظت محیطزیست به منظور دستیابی به توسعه پایدار امري ضروري است. در نهایت نقش آن را در حفاظت محیطزیست که اکوتوریست ها با انگیزه هاي خاص خود به نواحی بکر و طبیعی کره زمین مسافرت می کنند تجارب سودمندي به دست می آورند و چنین نتیجه گرفته است که فعالیت هاي توریستی بر روي محیطزیست تأثیر گذار است و براي جلوگیري و یا کاهش اثرات منفی آن در محیطزیست لازم است برنامهریزان و دست اندرکاران به هنگام تهیه طرح هاي جامع و تفصیلی از یک طرف نیازهاي اساسی توریست را پیش بینی کنند و از سوي دیگر نسبت به اثرات مثبت و منفی آن بیندیشند.
فرصت ها و تهدیدهای اکوتوریسم:
گردشگری عادی در برگیرنده آمیزه ای از فرصت ها و تهدیدها برای مناطق حفاظت شده است.این در حالی است که اکوتوریسم می کوشد فرصت ها در این مناطق را افزایش داده و تهدیدها را کاهش دهد.در واقع اگر فرصتی تحقق یابد،این فرصت یک منفعت است و اگر نتوان مانع تهدیدی شد،این تهدید به یک هزینه تبدیل می شود.اکوتوریسم همواره با سود آوری دایمی و حتمی همراه نیست،موففیت آن بستگی به نحوه مدیریت و برنامه ریزی دارد.عدم دقت در برنامه ریزی یا اجرای ضعیف طرح های توسعه اکوتوریسم می تواند آن را به طرح های معمولی گردشگری تبدیل کند که تمام تاثیرات منفی گردشکری را به همراه دارد.(جهانیان،1392)
از آنجایی که ایران در منطقه خشک و کم آب در ناحیه جنوب غربی آسیا واقع شده است استان مازندران به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی ویژگی خاص و منحصر بفرد دارد. در این استان مناطق حفاظت شده به دلیل دارا بودن ارزشهای ویژه زیستگاهی متنوع ژئومورفولوژیکی بیوژئوجغرافیایی و علمی و تحقیقاتی فرهنگی و آموزشی سیماهای ویژه وجود گونه های گیاهی و جانوری از ارزش اکوتوریسمی بالایی برخوردارند. واضح است که جهت گیری موضوع اکوتوریسم ضمن بهره گیری معقول طبیعت در حد ظرفیت های مجاز در مناطق تحت مدیریت محیط زیست در قالب طرحها و طبقه بندی مناطق دهگانه سرزمین امکان پذیر خواهد بود.مازندران از جمله استانهای مستعد در زمینه گردشگری است كه متأسفانه با وجود پتانسیل های فراوان و پیگیری های انجام شده، هنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نكرده و فقدان زیرساخت ها در این بخش به خوبی مشهود است. (سودمند،1392)

روش تحقیق
بنا به ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن پیش بینی شده است از نوع تحلیلی-توصیفی در زمره تحقیقات کاربردی است.جمع آوری اطلاعات به صورت میدانی-کتابخانه ای انجام میگیرد.

فصل اول
ادبیات تحقیق

1-1 واژه شناسی توریسم
واژه « توریسم » از کلمه فرانسوی tour به مفهوم سیر کردن ، طی طریق و چرخش برگرفته شده است و گردشگری ، جهانگردی ، سیاحت و تفریح از دیگر واژه های معادل توریسم هستند . توریسم در عمل ، علمی است میان رشته ای که با جغرافیا ، محیط زیست ، معماری ، کشاورزی ، فضای سبز ، بازاریابی ، تاریخ ، حقوق ، تربیت بدنی ، تجارت ، بازرگانی ، حمل و نقل ، هتل داری و مدیریت رستوران ، جامعه شناسی ، اقتصاد ، روانشناسی و علوم سیاسی در ارتباط است . (موثقی،1392)
1-2 تعریف توریسم
در مورد این که صنعت توریسم و جهانگردی در محتوای خود به چه تعاریفی متکی است متذکر می شویم که برخی نهادهای بین المللی و همچنین دانشمندان و محققان دست اندرکار تعاریف ذیل را از توریسم به عمل آورده اند :
1. توریسم عبارت است از : « مجموعه فعالیت های افرادی که به مکان های خارج از محل زندگی دائم خود به قصد تفریح و استراحت و انجام امور دیگر مسافرت می کنند و بیش از یک سال در آن مکان نمی مانند ( تعریف سازمان جهانی جهانگردی در سال 1993 که توسط کمیسیون آمار ملل متحد نیز پذیرفته شد )
2. برخی توریسم را به « مجموعه فعالیت های مرتبط با افرادی که به محلی غیر از محل اقامت دائم خود به مدت حداکثر یک سال و با هدفی غیر از کسب درآمد از طریق اشتغال و به منظور تفریح ، گذران تعطیلات و … سفر می کنند » اطلاق می نمایند ، این تعریف مشخصاً بر سه شرط مکان ، زمان و هدف تأکید دارد .
3. برخی به جای تعریف توریسم ، شخص سفر کننده ( توریست) را به نقد کشیده اند . از نظر این دسته « توریست کسی است که کشوری غیر از کشور محل اقامت دائم خود را موردبازدید قرار دهد مشروط بر این که بازدید به منظور احراز شغل و درآمد نباشد و حداقل 24 ساعت و حداکثر سه ماه در کشور موردبازدید توقف نموده و مسافرت او به جهات ذیل باشد : گذران تعطیلات ، تفریح ، استراحت ، معالجات پزشکی ، زیارت و عبادات مذهبی ، ورزش ، بازدید از خویشاوندان ، مأموریت و شرکت در کنفرانس ها و … »
4. برخی نیز توریسم را سفری موقت و کوتاه مدت به منطقه ای خارج از محل کار و سکونت دائمی خود با هدف سیر و سیاحت تعریف کرده اند.
5. عده ای مانند لیپر ، توریسم را از منظر ارتباط توریست با عناصری چون اقتصاد ، مقصد ، سرویس های حمل و نقل و کشورهایی که توریست از آنجا که آغاز به مسافرت می کنند تعریف نموده اند چرا که برای تشکیل یک سفر توریستی وجود این عوامل مرتبط به هم ضروری است . در بررسی این شاخص به تعاملات فرهنگی ، اقتصادی ، جامعه و محیط زیست با شخص توریست و سازوکار توریسم برمی خوریم که خبر از ارتباط گسترده عناصر مقوم گردشگری دارد. (موثقی،1392)
6. به رغم برخی ، توریسم مبتنی بر عوامل چندی است که عبارتنداز :
الف) توده ها و سیاست های گردشگری که شامل سیاست های انقباضی یا توریسم ستیزی یا سیاست های انبساطی یا توریسم پذیری است.
ب) توریسم یا گردشگر
ج) دست اندرکاران خدمات و کالاهای ضروری توریست ها
د) جوامع میزبان یا میهمان پذیر ، تنوع فرهنگ ها و جاذبه های توریستی
ک

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع اکوتوریسم، معماری پایدار، زیست محیطی، توسعه پایدار Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع اوقات فراغت، حمل و نقل، زیرساخت های گردشگری، نیروی انسانی