منابع پایان نامه ارشد با موضوع اکوتوریسم، محیط زیست، جاذبه های طبیعی، زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

است که خود شامل دیدار از جذابیت های طبیعی منطقه و کسب تجربه از محیط بدون ایجاد خلل در آن و در نتیجه باقی گذاردن محیط برای نسل آتی است. بنابراین اکوتوریسم پایدار یک رویکرد مدیریتی است که با توجه به هدف های ارزشی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی با همکاری و همیاری مسئولان و مردم جامعه از طریق وضع قوانین و مقررات مناسب و اعمال موثر آنها به طور مستقیم و غیرمستقیم به حفظ طبیعت بیانجامد. (جهانیان،1392)
به طور کلی اکوتوریسم پایدار ویژگی های زیر را شامل می شود:
1. برجای نهادن آثار مثبت در زمینه حفاظت از محیط زیست و ارتقاء کیفیت مدیریت آن.
2. حداقل آثار منفی برای محیط طبیعی و جوامع محلی.
3. به حداکثر رساندن مشارکت مردم محلی در تصمیم گیری های مربوط به فعالیت گردشگری.
4. تدارک فرصت ها مناسب برای مردم محلی و دست اندرکاران گردشگری برای ارتقاء بهره وری و چگونگی پایداری آن.
اکوتوریسم به عنوان یک گونه از گردشگری قادر است که در استفاده از توان های محیطی سبب افزایش همکاری و تأثیرات اقتصادی آن و همچنین حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار شده و تحرک و پویایی را در اقتصاد محلی و منطقه ای به وجود آورد که این خود بازاریابی قوی را در زمینه معرفی جاذبه های اکتوریستی می طلبد. بر این مبنا لازم می آید که در تبلیغ برای شناساندن جاذبه های طبیعی در داخل و خارج کشور به شیوه های بین المللی کوشش گردد و همچنین سهولت دسترسی به این جاذبه ها و ایجاد امکانات تفریحی جانبی فراهم آید. (جهانیان،1392)
1-18 برنامه های محوری برای توسعه پایدار اکوتوریسم
برنامه های انجمن بین المللی اکوتوریسم، شامل برنامه های محوری برای توسعه پایدار اکوتوریسم به شرح زیر می باشد:
– ایجاد مرکز اطلاع رسانی جهانی
– ظرفیت سازی با آموزش و تربیت نیروی انسانی
– تعریف استانداردها و معیارهای توسعه
– ایجاد شبکه جهانی کارشناسی و موسسات آموزشی اکوتوریسم
– تحقیق و معرفی مدل های توسعه و
– اشتغال زائی (جهانیان،1392)
1-19 الگوی اکوتوریسم پایدار
سدلر در سال 1990 الگوی اکوتوریسم پایدار را ارائه کرد. وی در الگوی خود به سه دسته هدف های اساسی اشاره کرده است (زاهدی، 1385):
1- هدف های احتماعی
– تأمین مزایای اجتماعی
– مسارکت در برنامه ریزی، آموزش و اشتغال
2- هدف های اقتصادی
– مزایای اقتصادی برای جامعه محلی
– پایایی اقتصادی صنعت
3- هدف های زیست محیطی
– اجتناب از تخریب منابع
– مدیریت عرضه
– پذیرش ارزش منابع
سدلر محل تلاقی این سه دسته هدف اکوتوریسم پایدار خوانده است. (شکل23-1)

شکل23-1 : الگوی اکوتوریسم پایداری (زاهدی : 1385)
به اعتقاد (راس و وال، 1999) تعاریف محققان گوناگون اکوتوریسم را می توان در شکل 24-1 تجسم بخشید:

شکل24-1: اکوتوریسم و ارتباط آن پایداری (پناهنده، 1381)
1-20 نگاهی به صنعت اکوتوریسم در ایران
1-20-1 مقدمه
تأثیرات شگرف گردشگری در کاهش نرخ بیکاری ، افزایش سطح درآمد ، تأمین منابع انرژی و رونق بازار صنایع دستی که طبق آمار موجود 10 میلیون نفر از آن ارتزاق می کنند تنها بخشی از مزایای ویژه پرداختن به این صنعت است . به ازای ورود هر گردشگر دو تا شش شغل به صورت مستقیم و با احتسابات مشاغل در بخش های تولیدی و خدماتی برای هر گردشگر 9 تا 15 شغل ایجاد می شود . طی سال های اخیر صنعت گردشگری 5.1 درصد درآمد ملی جهان را به خود اختصاص داده است .توزیع جغرافیایی این درآمد در جهان یکسان نیست به طوری که 80 درصد درآمدو اشتغال ناشی از این صنعت به آمریکا و اروپا اختصاص دارد از 20 درصد باقی مانده 5.2 درصد سهم خاورمیانه می باشد و از 5.2 درصد هم خاورمیانه کمتر از یک درصد سهم ایران است .برای ورود هر گردشگر در کشورها مولفه هایی چون امنیت ، ارایه خدمات بهینه ، میراث غنی فرهنگی و تاریخی ، جاذبه های طبیعی ، دریا و دریاچه ها ، تنوع آب و هوا ، ویزای سهل و آسان موردنیاز است که با فقدان هر یک از این موارد ورود گردشگر با مشکل مواجه می شود . (جهانیان،1392)
کویرنوردی ، آب درمانی ، غار نوردی ، کوهنوردی ، شکار ، ماهیگیری ، اسکی روی ماسه ، گردشگری روستایی ، ورزش های آبی ، دیدن چشم اندازهای طبیعی مانند آبشار ، رودخانه از بخش های اکوتوریسم هستند . توسعه اکوتوریسم می تواند با ایجاد فرصت های شغلی منافع اقتصادی بی شماری را به طور مستقیم متوجه مردم بومی کشورها کند و در این راستا امکانات ایجاد کاربری اقتصادی برای افراد در حرفه های مرتبط با این صنعت و برای چشم اندازهای طبیعی و درنتیجه تأمین اعتبارات لازمدر جهت حفظ آنها فراهم می شود . اکوتوریست ها غالباً با گرایش زیست محیطی هستند و می توانند در پالایش و حفاظت از محیط زیست ، گسترش فرهنگ زیست محیطی در بین مردم جوامع نقش موثری ایفا کنند . ایران از نظر وجود آثار تاریخی و فرهنگی در میان ده کشور اول جهان قرار دارد و از نظر جاذبه های اکوتوریسمی و تنوع اقلیمی نیز جزو پنج کشور برتر دنیا است . با وجود قابلیت ها و پتانسیل های موجود در کشور وجود عواملی همچون عدم زیر ساخت های مناسب اکوتوریسم ، عدم شناخت نسبت به اکوتوریسم در ایران ، کمبود متخصصین در امر اکوتوریسم ، فقدان فرهنگ مناسب خاص اکوتوریسم که در برخی مواقع سبب تخریب و از بین رفتن چشم اندازهای طبیعی می شود و درنتیجه تبدیل به زباله دانی می شود ، عدم اطلاع رسانی در این زمینه توسط رسانه های دیداری و شنیداری و مطبوعات از دلایل عمده عدم جذب اکوتوریسم در ایران است . این در حالی است که کشورهای گردشگرپذیر با داشتن چشم اندازهای طبیعی می تواند باعث افزایش درآمد سرانه ملی شوند و ایران در صورت سرمایه گذاری و تأکید بر جذب گردشگر طبیعی ، می تواند به راحتی به درآمدهای پیش بینی شده سازمان جهانی گردشگری تا سال 2020 دست یابد. (جهانیان،1392)
ایران با داشتن چشم اندازهای طبیعی و زیبا و بکر و وجود اقلیم های متفاوت آب و هوایی و گونه های متنوع گیاهی وجانوری می تواند تأثیر شگرفی در جذب گردشگران طبیعت گرد ایفاء کند و در این حوزه در منطقه خاورمیانه یکی از قطب های اکوتوریسمی قلمداد شود . باعث افزایش درآمد ارزی کشور شود. (جهانیان،1392)
اکوتوریسم تنها شاخه ای از گردشگری است که به مشارکت جوامع محلی نیاز اساسی دارد چرا که بهترین و توانمندترین راهنمایان تورهای گردشگری طبیعی کسی نیست جز بومیان ساکن این مناطق که به راحتی می توانند هدایت چنین تورهای تخصصی را بر عهده گیرند و همین مسأله در کاهش مهاجرت های بی رویه روستائیان به کلان شهرها نیز نقش اساسی ایفا می کند و در این راستا چرخ بسیاری از مراکز اقامتی در دور افتاده ترین نقاط کشور به حرکت در می آید و باعث اشتغال زایی ، ارتقای سطح زندگی مردم روستایی خواهد شد . ایران با داشتن دو رشته کوه مرتفع البرز و زاگرس و چشم اندازهای طبیعی زیبا و بکر مناطق غرب و شمال کشور و تنوع اقلیمی و فرهنگی متنوع از قبیل آداب و سسن ، زبان وموسیقی ، پوشاک ، صنایع دستی و نحوه زیست مردمان در این مناطق ، وجود بزرگترین دریاچه جهان در شمال کشور ، وجود 50 دریاچه در داخل کشور و نیز دریاچه ارومیه به عنوان یکی از 59 ذخایر زیستی کره زمین می تواند مأمن اصلی اکوتوریست ها در جهان قرار گیرد . از سوی دیگر وجود جنگل های وسیع در مناطق شمالی کشور ، بیابان ها و کویرهای ایران ، تالاب های بین المللی ، غارها ، آبشارها ، چشمه های آب معدنی و روستاهایی با جاذبه های ویژه مانند کندوان ، ماسوله همه از جاذبه ها و ظرفیت های بی نظیر اکوتوریسم در ایران هستند و برخی از آنها از قطب های بین المللی اکوتوریسم در جهان ، به شمار می روند . در این رستا جهت صیانت از این مواهب الهی تنها سازمان های گردشگری و سازمان های حفاظت از محیط زیست مسئول نیستند بلکه آموزش و پرورش ، بخش های فرهنگی ، رسانه ها و صدا و سیما باید حرکت و عزم ملی را جهت بهره برداری هر چه بیشتر از این صنعت داشته باشند . در حقیقت باید با مدیریتی جامع در زمین اکوتوریسم علاوه بر حفظ جنگل ها و مراتع ، به شناسایی زیبایی های این خطه به جهانیان و تولید درآمد ملی و ارزآوری مناسب و ساماندهی اقتصادی کشور یاری بخشید . برنامه ریزی دقیق جهت امکان سنجی و ایجاد گردشگاه های مختلف در آنها که در این میان حفظ محیط زیست ، هویت و فرهنگ بومی این مناطق با توجه به تنوع و تعدد اقوام و فرهنگ ها در ایران باید در نظر گرفته شود.
فرهنگ سازی و آگاه سازی گردشگران داخلی جهت برقراری ارتباط سالم و ایجاد تعامل با افراد بومی و تلاش جهت حفظ محیط زیست مناطق موردبازدید ، برنامه ریزی در خصوص جذب اکوتوریست ها سایر کشورها از طریق تبلیغات مناسب و آگاه سازی سرپرستان تورهای گردشگری در مورد ایجاد تورهای خارجی مسئولیت پذیر جهت بازدید از نواحی مختلف ایران ، که این نکته در تعامل فرهنگی و انتقال فرهنگ اصیل ایرانی به سایر نقاط جهان نیز موثر خواهد بود .اما نامناسب بودن جاده ها ، دشواری ارایه خدماتی مانند محل اقامت ، غذا و پذیرایی ، عدم امکانات عمومی و تسهیلات دولتی از قبیل کمپ و پست های امداد در مناطق کوهستانی دوردست موانع و مشکلاتی هستند که در حوزه اکوتوریسم مشاهده می شود . (جهانیان،1392)
در این میان برگزاری مسئولانه تورهای طبیعت گردی می تواند اثری دوسویه داشته باشد به عبارتی از یک سو در گردشگر احساس مسئولیت و احترام نسبت به ارزش ها و جاذبه های طبیعی و فرهنگی مقصد و فرهنگ بومی ایجاد می کند و از سوی دیگر مردم جامعه میزبان را به حفظ و نگهداری از منابع طبیعی و جاذبه های فرهنگی و تاریخی خود راغب می سازد . (جهانیان،1392)
توسعه صنعت اکوتوریسم در کشور قبل از هر چیز به بسترسازی فرهنگی نیاز دارد . رعایت ملاحظات زیست محیطی به منظور بهره بردای پایدار از طبیعت و آموزش عمومی به گردشگران برای این امر بسیار ضروری است . در خصوص توسعه اکوتوریسم ، احتمال آسیب رسیدن به طبیعت یکی از مشکلات بزرگ است . برای جلوگیری و کاهش آثار تخریبی ورود بازدیدکنندگان به مناطق دارای جاذبه طبیعی می توان با برنامه ریزی جهت ایجاد محدودیت در تعداد بازدیدکنندگان در هر مقطع زمانی روز ، هفته ، ماه و همچنین محدودیت راه ها و مناطق تردد گردشگران ، لزوم دریافت مجوز ورود و پرداخت ورودی برای بازدید مناطق با اهمیت ویژه مناطق حفاظت شده ، لزوم بازگرداندن زباله های تولیدی بازدیدکنندگان به خارج از منطقه ، استفاده از درآمدهای جذب اکوتوریست ها جهت بهسازی و حفاظت جاذبه های طبیعی کشور ، آگاه سازی گردشگران در خصوص شکنندگان طبیعت زیبا ، بازسازی آثار تخریبی آن در مدت زمان طولانی و همچنین ضرورت حفظ محیط زیست گام هایی را جهت مرتفع کردن این موانع برداشت. (جهانیان،1392)
1-20-2 جاذبه های مختلف گردشگری و اکوتوریسم در ایران
– جاذبه های گردشگری در ایران : جاذبه های گردشگری کشور را می توان به دو دسته تقسیم کرد:
الف) جاذبه های طبیعی ایران : شامل کوهستان ها ، دریاها ، غارها ، اقلیم متنوع آب و هوایی ، رودخانه ها ، سدها ، چشمه های آب معدنی ، سواحل ، جنگل ها ، آبشارها ، کویرها و بیابان ها و …
کشور ایران از نظر داشتن نقاط طبیعی بکر ، جذاب و زیبا بسیار غنی است . وجود غارهای فراوان که هر کدام جلوه ای از شکوه طبیعت هستند و در ضمن دارای قدمت تاریخی نیز می باشند ، از جاذبه های طبیعی این سرزمین است . برای مثال می توان به غار علی صدر در استان همدان اشاره نمود . از ویژگی های طبیعی کشور ما داشتن آب و هوای مختلف در هر فصل از سال است . در دو منطقه ساحلی کشور ایران ، آب و هوای مختلف در هر فصل از سال است . در دو منطقه ساحلی کشور ایران ، آب و هوای کاملاً متفاوت وجود دارد .
منطقه ساحلی و جنگلی شمال با آب و هوای مطبوع و چشم اندازهای طبیعی مناظر بدیع و جالبی دارد . مانند دهکده توریستی ماسوله در گیلان و دهکده توریستی کندوان در شمال غرب ایران ( آذربایجان شرقی) نوار ساحلی جنوب با آب و هوای استوایی ، امکانات خاصی برای تفریحات مختلف دارد . ایران همچنین دارای یکی از جزایر تفریحی زیبای دنیا به نام کیش است که

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع اکوتوریسم، توسعه پایدار، توسعه پاید، توسعه گردشگری Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع اکوتوریسم، مردم شناسی، جاذبه های اکوتوریستی، صنایع دستی